HỒI SỨC CẤP CỨU SƠ SINH, American Academy of PediatricsAmerican Heart AssociationAmerican Heart AssociationNeonatal Resuscitation ProgramNeonatal Resuscitation Program

Bài 1: Các yếu tố làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển dịch ● Thông khí không đầy đủ, tắc nghẽn đường thở, hay cả hai phối hợp.. Bài 1: Sự chuẩn bị người và trang thiết bị cho hồi sức●Huấn

HỒI SỨC CẤP CỨU SƠ SINH

American Academy of Pediatrics

American Heart Association

Neonatal Resuscitation Program

Bài1: Tổng quan và nguyên tắc cơ bản của

hồi sức

● Thay đổi sinh lý khi sanh

● Biểu đồ hồi sức

● Các yếu tố nguy cơ hồi sức

Trong bào thai

●Trong tử cung, nhau là cơ quan giúp cho sự trao

đổi khí

●Các túi phế nang chứa dịch phổi thai nhi

Bài 1: HÔ HẤP VÀ TUẦN HOÀN

Trong bào thai

● Các tiểu ĐM co thắt

● Hạn chế lượng máu

Sau khi sanh

●Phổi dản nở chứa đầy khí

●Phế nang thoát dịch

Bài 1: HÔ HẤP VÀ TUẦN HOÀN

Sau khi sanh

● Các tiểu ĐM phổi dãn

Sau khi sanh

● Gia tăng nồng độ

oxy trong máu

Các thay đổi này diễn ra rất nhanh sau sanh:

● Sự hấp thu dịch trong phế nang

● ĐM vàTM rốn co thắt

● Dãn nở các mạch máu trong nhu mô phổi

Bài 1: Sự chuyển dịch bình thường

Sự hấp thu dịch phổi thai nhi

●Gia tăng trong chuyển dạ trước khi sanh

●Những nhịp thở đầu tiên có hiệu quả làm gia tăng

quá trình này

●Suy giảm khi

Bài 1: HÔ HẤP VÀ TUẦN HOÀN

Dòng máu lên phổi

●Giảm: thiếu oxy và toan hóa máu làm co

Chức năng tim và cơ chế bù trừ khi ngạt

● Đáp ứng ban đầu

– Co thắt gường mạch máu phổi, ruột, thận, cơ và

da để tái phân bố máu đến tim và não

● Các ảnh hưởng khi ngạt lâu

– Chức năng cơ tim suy giảm, cung lượng tim giảm, tổn thương các cơ quan

Bài 1: HÔ HẤP VÀ TUẦN HOÀN

Bài 1: Các yếu tố làm ảnh hưởng đến quá trình

chuyển dịch

● Thông khí không đầy đủ, tắc nghẽn đường thở, hay cả hai phối hợp

● Mất máu nhiều hay suy chức năng co bóp tim

● Co thắt kéo dài các tiểu ĐM phổi

Bài 1: Các dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ sơ sinh

● Tím tái

● Nhịp tim chậm

● Hạ huyết áp

● Thở chậm gắng sức

● Giảm trương lực cơ

Bài 1: Ngưng thở thứ phát

Secondary apnea

Bài 1: Biểu đồ hồi sức

Bài 1: Đánh giá

Sau các bước ban đầu , các bước sau dựa trên sự

đánh giá:

 Hô hấp

 Nhịp tim

 Màu sắc

Bài 1: Vòng tròn đánh giá, quyết định và xử trí

Bài 1: Sự chuẩn bị người và trang thiết bị cho hồi sức

●Huấn luyện nhân viên các bước hồi sức cơ bản

trong mỗi ca sanh

●Nếu cần gia tăng thêm người trong các ca sanh khó

●Chuẩn bị các trang thiết bị cần thiết

– Bật công tắt thiết bị làm ấm

– Kiểm tra các dụng cụ hồi sứcc

●Ê kíp hổ trợ

Bài 1: Sự chuẩn bị cho hồi sức

Các yếu tố nguy cơ

● Các yếu tố trước sanh

● Các yếu tố trong lúc sanh

Bài 1: Tại sao trẻ sanh non có nguy cơ cao?

● Khả năng thiếu hụt chất surfactant

● Tăng sự mất nhiệt, điều hòa thân nhiệt kém

● Khả năng nhiễm trùng

● Dễ bị xuất huyết não

Bài 1: Chăm sóc sau hồi sức

Bài 2: Đánh giá trẻ sơ sinh

Đánh giá lập tức sau khi sanh, các câu hỏi sau phải

được nêu ra:

Bài 2: Khởi đầu

Bài 2: Làm ấm

Ngăn sự mất nhiệt

◆ Đặt trẻ dưới đèn sưởi

ấm

◆ Lau khô nhẹ

◆ Lấy bỏ khăn ướt

Bài 2: Ngăn sự mất nhiệt

Trẻ sanh non

◆ Các vấn đề cần chú ý

–Da mỏng

–Giảm mô dưới da

–Diện tích bề mặt lớn

◆ Các bước kế tiếp

–Làm ấm môi trường xung quanh

Bài 2: Khai thông đường khí đạo

Khai thông đường khí đạo bằng

◆ Ngửa đầu ở tư thế nằm ngửa hay nằm nghiêng

◆ Ngửa cổ nhẹ : tư thế “Cổ cứng”

◆ Hầu, thanh quản, khí quản tạo thành đường thẳng

◆ THƯỜNG GẶP NHẤT LÀ TƯ THẾ SAI

Bài 2: Khai thông đường khí đạo

Bài 2: Xử trí TH nước ối có phân su

Bài 2: Nước ối có phân su và trẻ sơ sinh không khỏe mạnh

Hút khí quản

◆ Cung cấp oxy

◆ Đặt đèn soi thanh quản, dùng catheter 12F hay 14F

hút sạch vùng miệng

◆ Đặt ống nội khí quản

◆ Dùng ống hút trong ống nội khí quản

Bài 2: Nước ối có phân su và trẻ sơ sinh khỏe mạnh

◆ Hô hấp có gắng sức mạnh, và

◆ Trương lực cơ tốt, và

Bài 2: Hút phân xu

Hút miệng trước, sau đó

đến mũi

Bài 2: Làm sạch khí đạo: TH không có phân xu

Bài 2: Lau khô, kích thích thở, đặt lại tư thế

Bài 2: Kích thích bằng tiếp xúc

Bài2: Tránh các hình thức kích thích nguy hiểm

◆ Vổ lưng

◆ Bóp khung sườn

◆ Ép đùi vào bụng

◆ Làm dãn cơ vòng hậu môn

◆ Dùng các miếng gạc hay khăn nóng hoặc lạnh

Lắc trẻ

Bài 2: Oxy lưu lượng cao

Nếu trẻ tự thở nhưng có tím trung ương cần cung cấp

oxy lưu lượng cao.

flow-inflating bag oxygen mask oxygen tubing

Bài 2: Cung cấp oxy lưu lượng cao

◆ Làm nóng và ẩm (Nếu nhu cầu oxy kéo dài hơn vài phút)

◆ Lưu lượng 5 L/phút

◆ Cung cấp oxy cho đến khi trẻ hồng trở lại

Bài 2: Đánh giá: Hô hấp, nhịp tim, màu sắc da.

Bài 2: Đánh giá các bất thường của dấu hiệu sinh tồn

Bài 3: Các dạng bóng hồi sức

A

B

Bài 3: Bóng dãn nở cần gắn với nguồn oxy

● Cung cấp oxy 100%

● Xác định dể dàng sự nối chặt

● Cảm giác được độ căng của phổi

● Có thể dùng cho nguồn oxy lưu lượng cao

Thuận lợi

● Đòi hỏi phải gắn kết chặt

Không thuận lợi

Bài 3: Bóng tự dãn nở

● Tự dãn nở không cần nguồn cung cấp

● Van áp lực

Thuận lợi

● Không có sư kết nối chặt

● Cần túi dự trữ

● Không thể cung cấp oxy 100% qua mặt nạ

Không thuận lợi

Bài 3: Đặc điểm tổng quát của các loại bóng và mặt nạ dùng trong hồi sức sơ sinh

● Kích thước của bóng (200 to 750 mL)

● Khả năng cung cấp oxy 90%-100%

● Có thể phòng ngừa tình trạng tăng áp lực

● Mặt nạ thích hợp (gờ đệm, hình dạng giải phẩu)

Bài 3: Bóng hồi sức cần gắn với nguồn oxy

Bài 3: Bóng hồi sức cần gắn với nguồn oxy :

Các vấn đề cần lưu ý

Bóng sẻ không dãn ra nếu

● Mặt nạ không được gắn chặt

● Bóng bị rách

● Van kiểm soát nguồn khí mở quá lớn

● Không gắn dụng cụ đo áp lực

Bài 3: Bóng hồi sức gắn với nguồn oxy :

Sự điều chỉnh nguồn oxy và áp lực

Bài 3: Bóng hồi sức tự dãn nở : Các phần cơ bản

Bài 3: Bóng hồi sức tự dãn nở :

kiểm soát nồng độ oxy

Không có túi dự trử,

chỉ cung cấp 40% oxy

cho BN

Bài 3: Bóng hồi sức tự dãn nở :

kiểm soát nồng độ oxy

Có túi dự trử, cung

cấp oxy 90% - 100%

cho BN

Bài 3: Bóng hồi sức tự dãn nở : Các dạng của túi dự trử

Bài 3: Bóng hồi sức tự dãn nở : Aùp lực

Aùp lực phân phối phụ thuộc vào 3 yếu tố:

● Aùp lực bóp bóng

● Mặt nạ có gắn chặt vào mặt trẻ ?

● Điểm xả áp của van áp lực

Bài 3: Bóng hồi sức : Các đặc tính an toàn

Mỗi túi phải có ít nhất 1 đặc tính an toàn để phòng

ngừa sự tăng áp lực quá mức.

● Dụng cụ đo áp lực và van kiểm soát nguồn vào

● Van áp lực

Bài 3: Bóng hồi sức cần gắn với nguồn oxy với dụng cụ đo áp lực và van kiểm soát nguồn vào

Bài 3: Bóng hồi sức tự dãn nở với van áp lực

Bài 3: Bóng hồi sức : Oxy lưu lượng cao

Oxy lưu lượng cao

● Có thể được cung cấp với bóng hồi sức gắn với

nguồn

● Không có khả năng cung cấp qua mặt nạ với túi tự

dãn nở

Bài 3: Bóng và mặt nạ: Dụng cụ

Bài 3: Bóng và mặt nạ: Dụng cụ

Mặt nạ phải che phủ

● Đỉnh cằm

● Miệng

● Mũi

Bài 3: Chuẩn bị cho hồi sức

● Tập hợp các dụng cụ

● Kiểm tra các dụng cụ

Bài 3: Kiểm tra bóng giúp thở lọai cần gắn nguồn oxy

● Bóng có căng?

● Có tạo áp lực trên lòng

bàn tay?

● Dụng cụ đo áp lực có

họat động?

Bài 3: Kiểm tra bóng giúp thở lọai tự dãn nở

●Có áp lực trong bàn

Bài 3: Bảng kiểm

Trước khi thông khí hổ trợ với bóng

● Chọn mặt nạ thích hợp

● Làm sạch khí đạo

● Ngữa đầu

● Thầy thuốc đứng ở bên cạnh hay về phía đầu của trẻ

Bài 3: Vị trí của bóng và mặt nạ trên mặt

Bài 3: Vị trí của bóng và mặt nạ trên mặt

● Không ép chặt quá mặt

nạ trên mặt

● Không chạm tay vào

mắt trẻ

● Không ép trên họng

Bài 3: Sự áp kín giữa mặt nạ và mặt

Sự áp kín giúp tạo áp lực dương

● Lọai bóng cần gắn với nguồn oxy đòi hỏi phải áp kín

● Sự áp kín giúp cho ồng ngực dãn nở

Bài 3: Cách thức bóp bóng

Bài 3: Tần số hô hấp:

40 – 60 lần/phút

AIM FOR A RATE OF 40, expect 40-60

Tình huống Xử trí

1 Không áp kín mặt nạ Áp kín lại mặt nạ.

2 Tắc nghẽn đường thở Đặt lại tư thế đầu.

Xem có tăng tiết đàm nhớt;

nếu cần hút lại.

Mở nhẹ miệng trẻ khi thông khí.

3 Không đủ áp lực Gia tăng áp lực bóp bóng.

Kiểm tra ống nội khí quản.

Bài 3: Nguyên nhân và cách xử trí các TH lồng ngực

không dãn tốt

Bài 3: Các dấu hiệu tiến triển tốt

● Tăng nhịp tim

● Da hồng hơn

● Nhịp tự thở

Bài 3: TH thông khí với bóng và mặt nạ kéo dài

Đặt sond dạ dày để giảm chướng bụng

● Chướng bụng làm vòm hòanh nâng cao,

hạn chế sự dãn nở của phổi

● Có thể gây trào ngược và hít sặc

Bài 3: Cách thức đặt sond mũi dạ dày

Dụng cụ

● Ống sond lọai 8F

● Ống syringe 20 ml

Bài 3: Cách thức đặt sond mũi dạ dày

Cách đo chiều dài sond mũi dạ dày

Bài 3: Cách thức đặt sond mũi dạ dày : Kỷ thuật

● Thường đặt đường miệng hơn là đường mũi

● Gắn syringe 20 ml và hút nhẹ nhàng

● Lấy syringe ra và để hở đầu ống sond

● Cố định ống vào cằm

Bài 3: TH trẻ không cải thiện

● Kiểm tra oxy, bóng, các mối nối, áp lực

● Lồng ngực nhấp nhô không hiệu quả?

● Dã cung cấp oxy 100%?

Sau đó

– Kiểm tra ống nội khí quản

– Nghe phế âm hai bên; xem có tràn khí màng phổi

Bài 3: TH trẻ không cải thiện

Nhịp tim < 60 l/p sau 30 giây thông khí áp lực dương

Bài 4: Xoa bóp tim

Xoa bóp tim

Bài 4: Xoa bóp tim : Chỉ định

●Nhịp tim < 60 l/p

sau 30 giây thông

khí áp lực dương

● Ép tim lên cột sống

● Làm tăng áp lực trong lồng

Bài 4: Kỹ thuật ấn ngực: cần 2 người

● Một người ấn ngực

● Một người tiếp tục giúp

thở

Bài 4: Kỹ thuật ấn ngực

HAI NGÓN CÁI

HAI NGÓN TAY

Bài 4: Ấn ngực: Vị trí của các ngón tay cái (hoặc ngón

khác)

● Ấn ngực ở vị trí 1/3 dưới

của xương ức

● Tránh mỏm ức

Bài 4: Ấn ngực:Kỹ thuật dùng 2 ngón tay cái

● Hai ngón tay cái ấn

ngực

● Các ngón còn lại đỡ

lưng

Bài 4: Ấn ngực

Kỹ thuật dùng ngón tay cái

● Lực ấn phải tác động trên xương ức

Bài 4: Ấn ngực:Kỹ thuật dùng 2 ngón tay

● Dùng đầu ngón tay

giữa và ngón trỏ hoặc

ngón đeo nhẫn của 1

bàn tay để ấn ngực

● Dùng bàn tay còn lại

để đỡ lưng

Bài 4: Ấn ngực:Kỹ thuật dùng 2 ngón tay

Bài 4: Ấn ngực:Lực ấn và độ sâu

● Ấn xương ức sâu xuống 1/3 đường kính trước sau

của lồng ngực

Bài 4: Kỹ thuật ấn ngực

● Thời gian ấn xuống ngắn hơn thời gian nghỉ

Bài 4: Ấn ngực:Tai biến

● Tổn thương gan

● Gãy xương sườn

Bài 4: Ấn ngực: Phối hợp với giúp thở

Bài 4: Ấn ngực: Phối hợp với giúp thở

● Mỗi chu kỳ có 4 nhịp, kéo dài trong khoảng 2

giây.

● Có khoảng 120 nhịp / phút(30 nhịp thở và 90 nhịp

ấn ngực)

Bài 4: Ấn ngực: Thời điểm ngừng

Sau khi ấn ngực và giúp thở được 30 giây, tạm ngưng

lại để kiểm tra nhịp tim trong 6 giây

Bài 4: Ấn ngực: Khi trẻ không cải thiện

● Cho Epinephrine nếu nhịp

tim vẫn < 60/phút mặc dù

đã ấn ngực và giúp thở đầy

đủ

Bài 5: Đặt nội khí quản: Chỉ định khi:

● Nước ối có phân su và đứa trẻ không khóc

● Cần giúp thở với áp lực dương kéo dài

● Bóp bóng giúp thở qua mặt nạ không hiệu quả

● Cần ấn ngực

● Cần cho Epinephrine

● Các chỉ định đặc biệt: sinh non, liệu pháp surfactant,

thoát vị hoành

Bài 5: Đặt nội khí quản: Dụng cụ

● Dụng cụ phải sạch và

không bị nhiễm

● Các ống nội khí quản vô

trùng với đường kính thích

hợp

Bài 5: Ống nội khí quản:Chọn cỡ

● Chọn cỡ ống dựa trên cân nặng và tuổi thai

● Thông thường, chiều dài ống có thể đến 13-15 cm

● Có thể dùng nòng hoặc không

Bài 5: Chuẩn bị đèn soi thanh quản: dụng cụ

Chọn lưỡi đèn

– No 0 cho trẻ sinh non

– No 1 cho trẻ đủ tháng

● Kiểm tra nguồn sáng của đèn

● Nối máy hút với áp lực 100 mmHg

● Sử dụng ống hút lớn (≥ 10F) để hút đàm nhớt

Bài 5: Chuẩn bị đặt nội khí quản

● Chuẩn bị bóng và mặt nạ

● Mở ôxy

● Chuẩn bị ống nghe

● Cắt sẵn băng keo để cố định ống

Bài 5: Đặt nội khí quản: Các mốc giải phẫu

Bài 5: Đặt nội khí quản:Tư thế của trẻ

Bài 5: Đặt nội khí quản: Cách cầm đèn soi thanh quản

Bài 5: Đặt nội khí quản

Bước 1: chuẩn bị đưa ống vào

● Giữ đầu trẻ

● Cung cấp ôxy với lưu

lượng tự do

Bài 5: Đặt nội khí quản

Bước 2: đưa đèn vào

● Đưa lưỡi đèn vào phía

bên phải của lưỡi trẻ

● Đẩy lưỡi trẻ về phía bên

trái của miệng

● Đưa lưỡi đèn vào vị trí

vallecula (nếp phía trước

nắp thanh quản)

Bài 5: Đặt nội khí quản

Bước 3: Nâng lưỡi đèn

● Nâng lưỡi đèn theo chiều

song song với cán đèn

● Quan sát vùng hầu

● Không được làm động tác

nạy đèn

Bài 5: Đặt nội khí quản

Bước 4: Quan sát các mốc giải phẫu

dải dọc hoặc giống chữ

V ngược

giúp quan sát thanh

môn dễ dàng hơn

đàm để dễ thấy hơn

Bài 5: Đặt nội khí quản

Bước 5: đưa ống vào

ra

đánh dấu trên ống ứng với

dây thanh âm

hoàn tất trong 20 giây

Bài 5: Đặt nội khí quản

Bước 6: Rút đèn ra

tựa vào khẩu cái cứng

có)

Bài 5: Hút phân su qua đường nội khí quản

máy hút phân su và nguồn hút

hút khi cần

Bài 5: Hút phân su qua đường nội khí quản

● Động tác hút chỉ làm trong 3-5 giây khi rút ống ra

● Tiếp tục hồi sức nếu không tìm thấy phân su

● Kiểm tra nhịp tim nếu tìm thấy có phân su

– Nhịp tim tốt → Đặt lại nội khí quản, hút lại nếu có chỉ định

– Nhịp tim chậm → cho giúp thở với áp lực dương

Bài 5: Đặt nội khí quản

Kiểm tra vị trí ống

Các dấu hiệu cho biết ống được đặt đúng vị trí:

● Lồng ngực nhấp nhô theo nhịp thở

● Phế âm nghe rõ cả 2 bên phổi

● Không chướng bụng thêm khi bóp bóng

● Có hơi nước đọng lại trong thành ống khi thở ra

● Giấy chỉ thị CO 2 đổi màu (hoặc tăng 2%-3% khi thở ra)

Bài 5: Đặt nội khí quản

Kiểm tra vị trí ống

Ống có thể không nằm trong khí quản nếu:

● Lồng ngực không nhấp nhô

● Không nghe phế âm 2 bên

● Nghe được các âm thanh ở vùng dạ dày

● Không thấy hơi nước trong ống NKQ

Bài 5: Đặt nội khí quản

Vị trí ống trong khí quản

Chiều sâu ống Cân nặng (kg) (tính bằng cm kể từ môi trên)

Bài 5: Đặt nội khí quản

Vị trí ống trong khí quản

Khoảng cách từ đầu ống đến miệng

Bài 5: Đặt nội khí quản

Kiểm tra bằng X quang

Bài 6: Epinephrine: Chỉ định

Nhịp tim vẫn < 60 /ph :

● sau 30 giây giúp thở và

● sau 30 giây ấn ngực và giúp thở

Tổng cộng 60 giây

Lưu ý:Không cho Epinephrine trước khi giúp thở đầy đủ

Bài 6: Epinephrine: Đường cho

● Qua ống NKQ

● Tĩnh mạch rốn

Bài 6: Epinephrine: Cho qua đường NKQ

● Cho trực tiếp qua NKQ

● Có thể dùng ống nuôi ăn số

Bài 6: Epinephrine: Cho qua đường TM rốn

Đặt catheter vào TM rốn

● Đường thường dùng

● Catheter 3.5F hoặc 5F loại có lỗ

ở đầu

● Kỹ thuật vô trùng

Bài 6: Epinephrine: Cho qua đường TM rốn

● Đưa catheter vào 2 đến 4 cm

● Có máu chảy ra dễ dàng khi rút

● Đối với trẻ thiếu tháng có thể vào ít sâu hơn

● Có thể gây tổn thương gan nếu catheter vào gan

Bài 6: Epinephrine

Bài 6: Epinephrine : Tác dụng, liều lập lại

● Làm tăng nhịp và sức co bóp tim

● Gây co mạch ngoại biên

● Có thể lập lại liều mỗi 3 đến 5 phút

● Có thể cho liều lập lại qua TM rốn sau khi đã cho liều đầu

qua NKQ

Bài 6: Epinephrine: Đáp ứng kém (NT < 60/ph)

Kiểm tra lại hiệu quả của:

Bài 6: Đáp ứng kém với Epinephrine :

Giảm thể tích

Triệu chứng của giảm thể tích

● Xanh tái mặc dù đã cung cấp ôxy

● Mạch nhẹ (nhịp tim có thể nhanh hoặc chậm)

● Đáp ứng kém với hồi sức

● Huyết áp tụt hoặc tưới máu kém

Bài 6: Bồi hoàn thể tích: Các loại dung dịch có thể sử

dụng

● Normal Saline

● Ringer’s lactate

● Máu O (-)

Bài 6: Bồi hoàn thể tích:Liều lượng và cách cho

Bài 6: Thuốc: Dung dịch làm tăng thể tích

Dung dịch làm tăng thể tích

Các triệu chứng của tăng thể tích:

● HA tăng

● Mạch rõ hơn

● Giảm xanh tái

Theo dõi tình trạng giảm thể tích nếu tiếp diễn

● Lập lại các dung dịch làm tăng thể tích

● Cho sodium bicarbonate nếu có toan chuyển hóa

Bài 6: Hồi sức kéo dài: Hậu quả về sinh lý

● Tăng lactic acid

● Co bóp tim kém

● Giảm lượng máu lên phổi

Nếu nghi ngờ có toan chuyển hoá:

● Sodium bicarbonate : còn bàn luận

● Chỉ cho sau khi đã giúp thở tốt

Bài 6: Thuốc: Sodium Bicarbonate

Bài 6: Không cải thiện sau khi cho thuốc

Kiểm tra lại:

Xem xét khả năng:

Kiểm tra xem có: Đánh giá xem có cần tiếp

NT <60 hoặc Không có

Vấn đề: Diễn tiên xấu đi sau khi đã có đáp ứng tốt ban đầu

● Tìm hội chứng rò rỉ khí

Bài 7: Không đáp ứng sau khi hồi sức: Tiêu chuẩn

● Trẻ không tự thở

● Thông khí không đủ dù đã dùng giúp thở với áp lực

dương

● Trẻ vẫn tím tái hoặc chậm nhịp tim mặc dù đã thông

khí tốt