Chương 22 Tổ chức các phương tiện giao thông hỗ trợ 22.1 Khái quát Để tăng cường năng lực phục vụ của tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, cần thiết phải bố trí hệ thống các phương tiện
Trang 1Chương 22
Tổ chức các phương tiện giao thông hỗ trợ
22.1 Khái quát
Để tăng cường năng lực phục vụ của tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, cần thiết phải bố trí hệ thống các phương tiện giao thông hỗ trợ Các phương tiện này sẽ làm nhiệm vụ chuyên chở hành khách đi và đến từ các ga đến các khu vực trong thành phố Hà Nội và thành phố Hà Đông Đặc biệt tại hai ga đầu cuối Cát Linh và Bến xe Hà
Đông mới
Hệ thống các phương tiện giao thông hỗ trợ bao gồm:
- Xe bus;
- Xe taxi, xe ôm;
- Xe máy và xe đạp;
Trong đó, xe bus là loại hình phương tiện hỗ trợ thích hợp nhất vì nó có khả năng chuyên chở lớn và hành trình dài Tuy nhiên do đặc điểm mạng lưới đường trong khu vực Dự án phân bố không đều, các đường ngõ, ngách trong các khu dân cư khá hẹp (trừ các khu đô thị được quy hoạch), việc tổ chức các phương tiện giao thông hỗ trợ cho tuyến đường sắt nhẹ rất phức tạp và vẫn cần thiết phải sử dụng các loại phương tiện khác nữa
22.2 Tổ CHứC mạng lưới xe bus Hỗ TRợ
22.2.1 mạng lưới xe bus hiện tại có liên quan
a Mạng lưới xe bus nội vùng
Hiện tại, mạng lưới xe bus nội vùng của khu vực dự án có tổng cộng 41 tuyến, bao trùm hầu hết địa bàn thành phố Hà Nội và một phần của thành phố Hà Đông Các tuyến này chịu trách nhiệm vận tải một phần lượng hành khách nội vùng, hành khách quá cảnh và hành khách đến các khu vực, thông qua các đầu mối giao thông trên địa bàn Toàn bộ 41 tuyến đều do Tổng công ty vận tải Hà Nội quản lý và khai thác
Nhìn chung, mạng lưới xe bus hiện tại chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu
đi lại của người dân Tình trạng quá tải và vấn đề ùn tắc giao thông của nhiều tuyến chính trong giờ cao điểm cũng làm giảm đáng kể hiệu quả khai thác của toàn mạng
Tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, bắt đầu từ ga Cát Linh, đi theo trục đường Hào Nam - Láng - Nguyễn Trãi - Trần Phú - Quang Trung - Trần Đăng và kết thúc tại bến xe Hà Đông mới, có liên hệ trực tiếp với 17 tuyến xe bus nội thị, như thể hiện trong hình 22.1
Trang 2ga
La thành
hào nam
12/13/22/23/28/33/38
ga
cát linh
12/13/22/23/26/35
ga thái hà
16/24/27
ga láng
1/2/5/19/21/
22/27/29/37 1/2/19/21/2227/37/39 1/2/19/21/2227/37/39 1/2/19/21/2227/37/39 1/2/19/21/2227/37/39/57 2/57 2 2
22/37/39
5/22/39
ga
Đhqg
ga vành đai 3
ga thanh xuân
ga
bx hà đông
ga
hà đông
ga
la khê
ga văn khê
ga
bx hà đông mới
1/2/5 Số hiệu tuyến xe bus hƯớng tuyến xe bus
ký hiệu vị trí ga
Nguyễn trãi - trần phú - quang trung - trần đăng
Hình 22.1: Các tuyến xe bus nội vùng có liên quan trực tiếp tới tuyến đường
Trang 3Số
hiệu
tuyến
Hành trình (Điểm đầu - điểm cuối)
Thời gian hoạt động
Tần suất (phút/chuyến)
Số hiệu tuyến
hoạt động
Tần suất (phút/chuyến)
1 Long Biên - Hà Đông 5hữ21h 10 27 Nam Thăng Long - BX Hà
Đông
5hữ21h 5
2 Trần Khánh Dư - Ba La 5hữ22h 5 28 BX Giáp Bát - Đông Ngạc 5hữ21h 10
5 Linh Đàm – Phú Diễn 5hữ21h 15 29 BX Giáp Bát – Tây Tựu 5hữ21h 15
12 Kim Mã - Văn Điển 5hữ21h 15 30 Mai Động - Hoàng Quốc Việt 5hữ21h 10
13 Kim Mã - BX Mỹ Đình 5hữ21h 15 33 BX Mỹ Đình – CV nước Hồ
Tây
5hữ21h 15
16 BX Giáp Bát - BX Mỹ
Đình
5hữ21h 10 35 Trần Khánh Dư – BX Nam
Thăng Long
5hữ21h 10
19 Trần Khánh Dư - BX Hà
Đông
5hữ21h 10 37 BX Giáp Bát - BX Hà Đông 5hữ21h 10
21 BX Giáp Bát - Trung Tự -
BX Hà Đông
5hữ21h 5 38 BX Nam Thăng Long – Mai
Động
5hữ21h 15
22 Bễn xe Gia Lâm - Viện 103 5hữ22h 5 39 Hoàng Quốc Việt - Văn Điển 5hữ21h 15
23 Nguyễn Công Trứ - Long
Biên – Nguyễn Công Trứ
5hữ21h 15 49 Trần Khánh Dư – KĐT
Mỹ Đình II
5hữ21h 10
24 BX Lương Yên – Cầu Giấy 5hữ22h 10 57 KĐT Mỹ Đình II – BX Hà
Đông
4h30ữ20h30 10
26 Mai Động – SVĐ Quốc Gia 5hữ22h 5
Bảng 22.1: Thống kê hành trình các tuyến xe bus nội vùng có liên quan trực tiếp tới tuyến đường
Trang 4b Mạng lưới xe bus liên tỉnh
Thủ đô Hà Nội đóng vai trò là đầu não kinh tế, xã hội, văn hóa, chính trị và lịch
sử của cả nước, vì vậy nó cũng là một đầu mối giao thông quan trọng và cũng là điểm
đến của hành khách từ tất cả các tỉnh trên toàn quốc
Một phần hành khách đến hoặc đi qua Hà Nội sử dụng hệ thống các tuyến xe bus liên tỉnh, thông qua mạng lưới quốc lộ như QL.1a; QL.2; QL3; QL5; QL6; QL.32
và một số các tuyến đường khác Hành khách vào Hà Nội sẽ thông qua các bến xe liên tỉnh như bến xe Gia Lâm (phía Bắc, Đông Bắc), bến xe phía Nam, bến xe phía Tây, Bến xe Hà Đông Các tuyến xe bus liên tỉnh đi qua thành phố Hà Nội phải đi theo các tuyến đường vành đai hoặc hành khách có thể quá cảnh qua thành phố Hà Nội bằng xe bus nội vùng hoặc các phương tiện giao thông hỗ trợ khác
22.2.2 Tổ chứcmạng lưới xe bus hỗ trợ
Mạng lưới xe bus có liên hệ trực tiếp đến tuyến đường, như thể hiện trong hình 22.1, sẽ còn được điều chỉnh trên cơ sở sự phát triển của mạng lưới đường phố trong khu vực, sự hình thành các vùng hấp dẫn và cả sự hình thành mạng lưới đường sắt đô thị Khi đưa tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông đi vào hoạt động, bằng những ưu
điểm của nó, sẽ làm thay đổi một phần nhu cầu đi lại bằng xe bus của người dân trong khu vực, mà ảnh hưởng trực tiếp sẽ là các tuyến xe bus chạy song hành với tuyến
đường
Để tăng cường hiệu quả khai thác của tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, cần thiết phải điều chỉnh lại hành trình của một số tuyến xe bus hiện tại và tổ chức mạng lưới xe bus hỗ trợ
a Điều chỉnh hành trình các tuyến xe bus chạy song hành
Năng lực chuyên chở tối đa của đoàn tàu như kiến nghị lên tới 40350 hành khách/giờ, lớn hơn rất nhiều so với năng lực chuyên chở của toàn bộ các tuyến xe bus chạy song hành cộng lại Do đó, khi đưa tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đi vào hoạt động có thể bỏ các hành trình xe bus chạy song hành với nó Lượng xe bus dôi ra sẽ được bổ sung vào mạng lưới xe bus hỗ trợ Việc cắt bỏ các hành trình xe bus này, tuy vậy, vẫn đòi hỏi phải có sự thống nhất và hợp tác của cơ quan quản lý khai thác mạng lưới xe bus, để sao cho giải pháp kiến nghị vừa mang tính khuyến khích vừa mang tính cưỡng chế sử dụng tuyến đường sắt đi cao
Với mạng lưới xe bus như hiện tại, dự kiến cắt bỏ hành trình các tuyến xe bus như sau:
- Hành trình Cát Linh ữ Hà Đông: tuyến số 22;
- Hành trình Láng ữ Hà Đông: tuyến số 27;
- Hành trình Ngã Tư Sở ữ Hà Đông: tuyến số 1; 2; 19; 21; 27;
- Hành trình Vành đai III ữ Hà Đông: tuyến số 22; 39
Trang 5b Tổ chức các tuyến xe bus kết nối
Các tuyến xe bus kết nối sẽ chịu trách nhiệm vận chuyển một phần hành khách
đến và đi từ các ga của tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, đặc biệt là với hai ga đầu, cuối tuyến là ga Cát Linh và ga bến xe Hà Đông mới
Với ga đầu, Cát Linh
Ga Cát Linh và trung tâm điều hành được đặt tại khu vực bãi Cát Linh hiện tại, gần với các đường Giảng Võ, Cát Linh, Hào Nam, Giang Văn Minh và một số tuyến phố nhỏ khác Trong phạm vi bán kính khoảng 200m – 900 m bao quanh ga hiện có 11 tuyến xe bus đang hoạt động Trong đó, tuyến số 22 sẽ được cắt bỏ hành trình từ Cát Linh đến Hà Đông, như đã phân tích ở mục trên
Hình 22.2a: Hiện trạng các tuyến xe bus khu vực ga Cát Linh
Theo số liệu dự báo giao thông trong chương 4, cho thấy số lượng hành khách lên và xuống trong giờ cao điểm tại các năm tính toán ở bảng sau:
Bảng 22.2: Lưu lượng hành khách lên xuống tại ga Cát Linh trong giờ cao điểm
Đơn vị: Hành khách/giờ cao điểm
STT Năm tính toán
1 giờ 4 giờ 1 giờ 4 giờ
Trang 6trên, cần tiến hành điều chỉnh hành trình của các tuyến xe bus trong khu vực và bổ sung thêm một số tuyến xe bus mới Giải pháp đề xuất như sau:
- Điều chỉnh hành trình của một số tuyến xe bus trong khu vực để chúng tiếp cận với khu vực ga Cát Linh và Trung tâm điều hành của tuyến đường sắt;
- Kết hợp với Dự án trung tâm thương mại Cát Linh và dự án của thành phố Hà Nội về việc mở mới tuyến đường Hào Nam kéo dài, tuyến đường Giảng Võ - Hào Nam (chi tiết xem tập bản vẽ), để tổ chức các hành trình xe bus phù hợp
- Tổ chức các tuyến xe bus chạy theo kiểu vòng kín nối ga Cát Linh với các vùng hấp dẫn trong khu vực như Kim Mã - Nguyễn Thái Học - Văn Miếu - Cát Linh - Giảng Võ - Ngọc Khánh Các tuyến xe bus vòng kín này có hành trình ngắn, dự kiến không tiến hành thu phí, hoặc đề xuất thu phí vào cước hành trình của vé tàu;
- Nghiên cứu xây dựng bãi đỗ xe bus, đỗ xe taxi kết hợp với trông giữ xe đạp, xe máy cho hành khách đi tàu điện tại khu vực dưới tầng ngầm của ga Cát Linh
p g
v õ
p
ũ
h c
p đ o n
ịđ
m
phố bã
p giang văn minh
Hình 22.2b: Phối hợp tổ chức giao thông khu vực ga Cát Linh
Với ga cuối, bến xe Hà Đông mới
Theo quy hoạch, bến xe Hà Đông hiện tại sẽ sớm được di dời đến vị trí mới tại xã Yên Nghĩa, thành phố Hà Đông, cách nút giao giữa đường Vành đai IV với QL.6 khoảng 500 m Bến xe mới sẽ được xây dựng thành Trung tâm vận chuyển hành khách phía Tây và Tây - Nam TP Hà Nội Vị trí được bố trí sát QL6 với quy mô khoảng 7 ha
Ga cuối của tuyến đường sắt được đặt đối diện với cửa vào bến xe mới Hà
Đông Việc trung chuyển hành khách giữa hai hệ thống sẽ rất thuận tiện mà không cần
Bãi đỗ xe
BãI đất trống
Trang 7phải tổ chức các phương tiện giao thông hỗ trợ Sau này khi hình thành mạng lưới xe bus nội vùng thì bến xe Hà Đông mới vẫn sẽ đóng vai trò là điểm trung chuyển hành khách giữa các hệ thống
Với các ga dọc tuyến
Những đề xuất về việc tổ chức kết nối các tuyến xe bus với tuyến đường sắt như sau:
(1) Điều chỉnh các điểm đỗ xe bus sao cho nó thuận tiện nhất đối với hành khách khi chuyển đổi giữa hai hệ thống xe bus - tàu điện;
(2) Điều chỉnh lịch trình các tuyến xe bus có liên quan để phù hợp với thời gian hành khách đến và đi khỏi các ga;
(3) Bổ sung thêm một số tuyến xe bus mới kết nối với tuyến đường sắt thông qua các ga;
(4) Điều chỉnh giá vé xe bus cho phù hợp với hệ thống giá vé của đường sắt
22.2.3 các phương tiện hỗ trợ khác
Ngoại trừ xe bus, các phương tiện hỗ trợ khác cho tuyến đường sắt đô thị hầu hết đều là các phương tiện giao thông có sức chở nhỏ hoặc là phương tiện giao thông cá nhân như taxi, xe ôm, xe máy và xe đạp
Báo cáo này chỉ đề xuất những giải pháp nâng cao mức độ thuận lợi cho các phương tiện kể trên khi kết nối với tuyến đường sắt đi cao, như sau:
- Bố trí các điểm dừng đỗ xe taxi, xe máy ôm tại các ga để phục vụ hành khách xuống tàu;
- Xây dựng các điểm trông giữ xe đạp, xe máy tại các vị trí ga để hành khách có thể gửi xe trước khi lên tàu điện và sau đó khi quay về sẽ lấy lại xe để trở về nhà;
- Tổ chức lại giao thông đi bộ tại các vị trí ga để sao cho hành khách có thể lên xuống ga một cách an toàn và nhanh chóng nhất mà không ảnh hưởng đến các phương tiện giao thông khác
22.3 kết luận
Trên đây là những phân tích sơ bộ và những giải pháp mang tính định hướng cho việc tổ chức các phương tiện giao thông hỗ trợ đối với tuyến đường sắt Cát Linh -
Hà Đông
Hệ thống xe bus đóng vai trò chủ đạo trong việc hỗ trợ tuyến đường sắt, tuy nhiên việc tổ chức các tuyến xe bus kết nối thật sự là một bài toán lớn, nằm trong tổng
Trang 8vận tải hành khách công cộng khác, thì việc hoạch định chính xác các tuyến xe bus kết nối ngay trong báo cáo này là điều không thể thực hiện đ−ợc Các tuyến này chỉ có thể hình thành và sau đó sẽ đ−ợc hoàn chỉnh dần cho phù hợp với thực tế khai thác sau này