PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRÃISÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM KHẮC PHỤC NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG MẮC TRONG KHI HỌC KỸ THUẬT NHẢY CAO KIỂU BƯỚC QUA CỦA
Trang 1PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRÃI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM KHẮC PHỤC NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG MẮC TRONG KHI HỌC KỸ THUẬT NHẢY
CAO KIỂU BƯỚC QUA CỦA HỌC SINH LỚP 8
Họ và tên tác giả: NGUYỄN MINH HẢI Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Trãi Trình độ đào tạo: Đại Học Sư Phạm
Môn đào tạo: GDTC
Trang 2MỤC LỤC
I Phần mở đầu:
1 Lý do chọn đề tài Trang 1
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài Trang 2
3 Đối tượng nghiên cứu Trang 2
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu Trang 2
5 Phương pháp nghiên cứu Trang 3
II Phần nội dung
1 Cơ sở lý luận Trang 4
2.Thực trạng
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động Trang 6
3 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trang mà đề tài đã đặt ra Trang 7
3 Giải pháp, biện pháp:
a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp Trang 10
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp Trang 11
c Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp Trang 12
d Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp Trang 12
e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu Trang 12 III Kết luận, Kiến nghị
1 Kết luận Trang 12
Trang 32 Kiến nghị Trang 13
Trang 4I PHẦN MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài.
Trong thời đại ngày nay khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bảo, công cuộcxây dựng quê hương đất nước đổi mới hằng ngày Vì vậy tri thức giảng dạy trongnhà trường phải là những kiến thức cơ bản, hiện đại, sát thực tiễn, dùng làm chìakhóa để mở cánh cửa của khoa học, là cái vốn mà thế hệ trẻ có thể vận dụng vàocuốc sống tiếp tục học lên, tự bồi dưỡng và tiếp thu các quá trình đào tạo tiếp theotrong suốt cuộc đời Vậy việc trang bị những kiến thức phổ thông cho học sinhtrường trung học cơ sở là một việc làm vô cùng quan trọng nhằm góp phần xâydựng đất nước phồn vinh
Giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của nhàtrường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về trí tuệ, cường tráng về thểchất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức Mục tiêu của giáo dục thểchất là phát triển các thành tích thể thao đồng thời góp phần hình thành nhân cáchcho học sinh các cấp
Ngày nay trong hệ thống giáo dục thể chất ở nước ta, điền kinh là môn Thểthao có một vị trí rất quan trọng Nó được mệnh danh là Nữ hoàng trên võ đàiOlympic và là nội dung cơ bản trong các chương trình thi đấu tại các kì Đại hộiquốc gia, khu vực Chính vì vậy điền kinh được phổ biến trong các trường phổthông và là nội dung chính nhằm phát triển tố chất thể lực chung
Việc nâng cao thành tích môn học điền kinh trong các trường trung học cơ sởluôn là yếu tố cần thiết, nhưng để đạt được những thành tich cao đòi hỏi kỹ thuậtngày càng được hoàn thiện Qua kinh nghiệm thực tế và các công trình nghiên cứukhoa học đã chứng minh được các động tác kỹ thuật thuần thục chính xác thì pháthuy được tối đa thành tích của môn học
Một trong những nội dung của điền kinh đó là nhảy cao kiểu bước qua là kỹthuật tương đối đơn giản khi giảng dạy cho học sinh lứa tuổi 14 – 15 (lớp 8) Là
Trang 5một hoạt động không có chu kì, kỹ thuật đơn giản song đòi hỏi người tập phải đủ
về thể lực, kỹ thuật, tư duy thực hiện động tác
Trong giảng dạy kỹ thuật thể dục thể thao, việc nắm bắt kỹ thuật là quantrọng mà trong khi tập luyện thị người tập rất hay mắc phải những sai lầm khi học
kỹ thuật, vì vậy trong giảng dạy phải nhanh chóng tìm ra những sai lầm thườngmắc cũng như những nguyên nhân của nó, đây là vấn đề khó, nhưng việc xác địnhvận dụng các biện pháp và bài tập để sữa chữa những sai lầm đó lại càng quantrọng hơn
Vấn đề nghiên cứu các biện pháp tập luyện nhằm khắc phục những sai lầmthường mắc trong kỹ thuật Nhảy cao kiểu bước qua được rất nhiều giáo viên dạymôn Thể dục quan tâm, chú ý Song đa số giáo viên đều đề cập đến các giai đoạn
kỹ thuật quan trong nhưng lại thiếu đánh giá một cách hệ thống và toàn diện
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, với thực tế của trường, bản thân tôi
mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp nhằm khắc phục những sai lầm
thường mắc trong khi học kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua của học sinh lớp 8”
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
a Mục tiêu
Thông qua tËp luyÖn nh»m kh¾c phôc nh÷ng sai lÇm thêng m¾c trong kü
thuËt Nh¶y cao kiÓu bíc qua Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết về kỹ
thuật nhảy cao “ bước qua” để tiếp tục rèn luyện sức mạnh chân, nâng cao thànhtích Từ đó khắc phục những lỗi mắc phải khi thực hiện kỹ thuật động tác, đạtthành tích cao nhất
b Nhiệm vụ.
Để hoàn thành tốt đề tài tôi xác định hai nhiệm vụ sau:
- Nhiệm vụ chung: Nghiên cứu lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm phát huy hứngthú học tập cho các em phát triển tố chất thể lực, hình thành kỹ năng, kỹ xảo khithực hiện kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua
Trang 6- Nhiệm vụ cụ thể: Đánh giá hiệu quả các bài tập qua cac tiết học từ khi học sinhbắt đầu nắm bắt các giai đoạn nhảy cao
3 Đối tượng nghiên cứu
- Giáo viên dạy thể dục trường THCS Nguyễn Trãi
- Khách thể : Học sinh lớp 8ª1; 8ª2 (64 học sinh) của trường THCS Nguyễn Trãi
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Chương trình Thể Dục khối lớp 8
- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 09/2014 đến tháng 5/2015
5 Phương pháp nghiên cứu.
Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài, tôi đã sử dụng các phương phápnghiên cứu sau:
a Phương pháp nghiên cứu và tổng hợp tài liêu
Các tài liệu liên quan đến đề tài, nhằm tìm hiểu tình hình phát triển thể dụcthể thao nói chung và môn điền kinh (nội dung nhảy cao) ở nước ta và trên thế giớihiện nay Hiện nay tìm hiểu về đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, tìm hiểu về nguyênnhân và cách khắc phục khi học
b Phương pháp quan sát sư phạm
Qua quan sát các em học sinh tập luyện để đánh giá tiếp thu mức độ đạtđược, khả năng phối hợp vận động cũng như sự hứng thú của các em các bài tậpđược giáo viên đưa ra Qua đó để sử dụng khối lượng, cường độ và sự phân bố cácbài tập cho hợp lí, phù hợp với điều kiện cụ thể
c Phương pháp sử dụng Test thể thao
Đánh giá thể lực chung cho các em và sau thực nghiệm tôi sử dụng:
+ Test lò cò qua chướng ngại vật(số lần), đà ba bước bật nhảy chạm vào vật ởtrên cao(số lần), để đánh giá sức mạnh chân thuận của học sinh
d Phương pháp giảng giải: Dùng lời nói phân tích giảng giải những yêu cầu kỹthuật giảng dạy và thị phạm lại kiến thức giúp học sinh hiểu và hình dung được về
kỹ thuật động tác
Trang 7e Phương pháp trực quan: Cho học sinh xem tranh ảnh, hình mẫu của những vậnđộng viên có động tác kỹ thuật đúng, đẹp.
Ví dụ: Khi phân tích tị phạm giai đoạn trên không và tiếp đất của kỹ thuậtnhảy cao kiểu bước qua, giáo viên không thể dừng lại ở giai đoạn trên không đểphân tích mà phải dùng đến hình ảnh để minh họa
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Tập luyện nhảy cao có ý nghĩa rất lớn trong công tác giáo dục và bồi dưỡnghọc sinh trong nhà trường Qua đó nhằm hình thành các phẩm chất ý chí và đạo đứccủa con người mới góp phần vào giáo dục và nâng cao trí tuệ, giáo dục lao động vàgiáo dục thẩm mỹ cho các em
Nhảy cao là hoạt động phức tạp được thực hiện liên tục bắt đầu từ chạy đàcho đến lúc kết thúc là vượt qua xà và rơi xuống đất Thành tích nhảy cao phụthuộc vào kỹ thuật và sức lực của người nhảy Về kỹ thuật các yếu tố quyết địnhthành tích nhảy cao là: Tốc độ ban đầu (tốc độ tổng hợp của chạy đà và giậm nhảy);góc độ bay (góc tạo bởi phương của tốc độ ban đầu và phương nằm ngang) và tưthế qua xà của người nhảy – tư thế nào có tổng trọng tâm gần xà hơn sẽ có điềukiện đạt thành tích cao hơn Dạy học cho học sinh chính là quá trình rèn luyện để
có ký thuật nhảy đúng và góp phần phát triển thể chất cho các em
Hiện tại, nhảy cao có tới 5 kỹ thuật qua xà: Bước qua, cắt kéo, nằm nghiêng,
úp bụng và lưng qua xà Tương ứng với mỗi ký thuật qua xà có một cách chạy đà
và các bước kỹ thuật khác nhau Trong đó kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua tuythành tích không cao bằng kiểu úp bụng hay lưng qua xà, nhưng đối với học sinhTHCS thì kỹ thuật nhảy bước qua là tối ưu Đây là kỹ thuật rất thông dụng, thíchhợp cho mọi đối tượng tập luyện
2 Thực trạng
2.1 Thuận lợi- khó khăn
Trang 8Trường THCS Nguyễn Trãi nằm trên địa bàn xã Eana, những năm trước cơ
sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu, chưa đồng bộ Song những năm trở lại đây, nhà
trường đã khắc phục những khó khăn từng bước phấn đấu Mở rộng quy mô, nângcao chất lượng toàn diện đẩy mạnh các hoạt động giáo dục, làm tốt công tác xã hộihóa giáo dục
Năm học 2014 – 2015 nhà trường có 28 lớp với tổng số gần 900 học sinh Qua quá trình giảng dạy khối lớp 8 tôi nhận thấy sự phát triển thể lực chung của các em học sinh còn hạn chế dẫn đến kết quả của bộ môn học chưa cao, Tình trạng sức khỏe của học sinh còn chưa tốt để phát huy tính năng, yêu cầu của bộ môn
Thực tế giảng dạy môn Thể dục ở các trường THCS vấn đề dụng cụ, sân bãi còn đơn giản nhưng để có được thành tích trong tập luyện và thi đấu đòi hỏi quá trình giảng dạy của giáo viên phải hướng dẫn học sinh tuân thủ nghiêm túc các nguyên tắc quy định, giúp các em nắm bắt và thực hiện kỹ thuật động tác một cách chính xác, thuần thục
Nếu tập kỹ thuật nhay cao kiểu bước qua cho học sinh THCS một cách dầy
đủ, chính xác, khắc phục những sai lầm thường mắc, đưa ra các biện pháp thích hợp, khả thi thì chắc chắn rằng chất lượng học tập của bộ môn điền kinh nói chung
và môn nhảy cao nói riêng sẽ được nâng cao
Nhảy cao kiểu bước qua có kỹ thuật tương đối đơ giản, tuy nhiên khi thực hiện kỹ thuật này các em vẫn mắc phải nhưng sai lầm với nhiều nguyên nhân khác nhau Đặc biệt là ở mức xà cao, các em luôn có trạng thái sợ hãi, thiếu tập trung dẫn đến thực hiện động tác kỹ thuật giật cục, thiếu tính nhẹ nhàng Mặt khác với quy định của phân phối chương trình môn thể dục 2 tiết/tuần là tương đối ít để các
em có thời gian lĩnh hội, tiếp thu động tác kỹ thuậ một cách nhuần nhuyễn, thuần thục Vì vậy vấn đề đặt ra cho giáo viên dạy môn học thể dục là phải tìm ra những biện pháp tối ưu nhất để gây hứng thú cho học sinh tập luyện, giúp các em khắc phục những sai lầm, hoàn thiện kỹ thuật và đạt kết quả cao về thành tích
2.2 Thành công- hạn chế
Trang 9Qua thực tế giảng dạy môn Thể dục tại trường THCS Nguyễn Trãi, đặc biệt
là theo dõi quá trình tập luyện của các em hóc sinh, tôi thấy rõ thành tích trong quátrình học tập môn nhảy cao của các em không như mong muốn, nguyên nhân phầnlớn là do các em chưa có thể lực tốt, chưa nắm vững ký thuật, một số động táckhông đúng kỹ thuật, phối hợp thiếu nhịp nhàng các giai đoạn của kỹ thuật Sốlượng học sinh đạt yêu cầu rất ít (30% 40%)
Qua khảo sất chất lượng hai lớp 8A1 và 8A2
năm học 2014 – 2015đạt kết quả học môn thể dục nhảy cao kiểu bước qua thu được như sau:
đủ, nắm vững kỹ thuật, thực hành thục đồng thời phát hiện sớm nhưng sai lầm củahọc sinh và có biện pháp khắc phục tối ưu nhất
2.3 Mặt mạnh, mặt yếu:
Trường tổ chức triển khai kế hoạch thực hiện các cuộc vận động và phongtrào thi đua do ngành phát động tới từng giáo viên và học sinh ngay từ đầu năm.Tiến hành tổng kết việc thực hiện các cuộc vận động và phong trào thi đua cuốitháng, cuối kì và cuối năm
Đưa chỉ tiêu thực hiện các cuộc vận động và phong trào thi đua vào tiêu chíxếp loại đối với cán bộ viên chức và học sinh
Tập thể cán bộ viên chức đoàn kết nhất trí cao hoàn thành xuất sắc nhiệm vụnăm học đề ra
Trang 10Trường đã tổ chức cho học sinh thi học sinh giỏi TDTT cấp trường để lôi kéohọc sinh tham gia vào các trò chơi lành mạnh.
Tổ chức cho cán bộ giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm
Xây dựng kế hoạch nâng cao chất lượng dạy học bằng nhiều phương pháp Tuy nhiên để tạo cho học sinh hứng thú, tích cực, cần nhiều thời gian do vậygiáo viên đóng vai trò nồng cốt, cần phải có nhiệt huyết mới tìm ra biện pháp tốtnhất, phù hợp nhất với từng đối tượng học sinh
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
Trong quá trình lên lớp tôi đã quan sát học sinh tập luyện và đã ghi chépthống kê những sai lầm mà học sinh thường mắc phải như sau:
2
- Giậm nhảy không hết,
góc độ giậm nhảy lớn hoặc
nhỏ quá, giậm nhảy gần
hoặc xa xà quá
- Hiểu sai quan niệm
- Cơ chân yếu
- Giậm nhảy chậm, góc độ hoãn xung nhỏkhông đủ sức duỗi
- Kỹ thuật bước cuối cùng quá dài
Trang 114 - Chân lăng, chân giậm
- Giậm nhảy không tích cực và tập luyện ít
5 - Bị chấn động khi tiếp đất - Không chùng gối
Qua quan sát sư phạm và phỏng vấn tôi đã xác định được 5 sai lầm chungnhất để khắc phục các sai lầm này tôi đã sử dụng các phương pháp sư phạm sau:
2 5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra:
Công tác giáo dục và đào tạo là nhiệm vụ quan trọng được Đảng và nhà nướcquan tâm và xem là quốc sách hàng đầu
Thể dục thể thao là một lĩnh vực của nền văn hóa, nhưng càng ngày các tệnạn xã hội càng phát triển, nó lôi kéo một số lượng học sinh không nhỏ, đặc biệtvới lứa tuổi của các em rất dể bị lôi kéo, làm cho tính tự giác học tập của các em cóchiều hướng giảm dẫn đến tố chất của các em con hạn chế
Trường THCS Nguyễn Trãi nằm trên địa bàn xã Eana, xã có diện tích tươngđối rộng Nên số học sinh nằm rải rác khắp nơi, nhà xa khó khăn cho học sinh trongviệc tới trường Dân ở đây sống chủ yếu bằng nghề nông, một số buôn đồng bàodân tộc thiểu số có điều kiện kinh tế khó khăn nên phụ huynh chỉ biết mải mê kiếmsống mà không chăm lo đến việc học tập của các em Một số học sinh học yếu, hamchơi… Tuy nhiên về công tác xã hội hóa ngày càng được quan tâm, bởi đó mà đã
có nhiều thành tích trong các hội thi học sinh giỏi văn hóa cũng như học sinh giỏiTDTT
Để có những kết quả đó thiết nghĩ giáo dục thể chất là một bộ phận của nềngiáo dục, nó tổng hợp các phương tiện phương pháp nhằm con người phát triểntoàn diện có sức khỏe để phục vụ các môn học khác
Trang 12Để tạo hứng thú cho học sinh học tốt bộ mơn tơi rất trăn trở và tìm tịi nhữngphương pháp tối ưu nhất để đạt được mục tiêu đã nêu trên.
Cách đo đà - chạy đà
Kỷ thuật giậm nhảy -đá lăng.
Trang 13Giai đoạn giậm nhảy, đá lăng, tiếp đất
+ Tập lại động tác giậm nhảy
+ Di chuyển 1-3-5 bước đặt chân vào điểm giậm nhảy(không và có kết hợp giậmnhảy đá lăng)
* Đối với sai lầm 2: Giậm nhảy không hết, góc độ giậm nhảy lớn hơn hoặc nhỏquá, giậm nhảy gần hoặc xa xà quá
- Cách khắc phục:
+ Nâng cao nhận thức kỹ thuật
+ Phát triển sức mạnh cơ chân
+ Tập phản xạ giậm nhảy nhanh
+ Tập 4 bước cuối cùng hợp lí với giậm nhảy
Trang 14+ Đo và chỉnh lại cự ly, hướng (góc) chạy đà và điểm giậm nhảy.
+ Tập đặt chân vào điểm giậm nhảy và đá lăng
* Đối với sai lầm 3: Giậm nhảy bị lao vào xà
- Cách khắc phục:
+ Tập chạy thấp trọng tâm kết hợp đưa đặt chân giậm nhảy
+ Tập phản xạ giậm nhảy nhanh, đá lăng chạm vật chuẩn vươn người tích cực lên
+ Tập đánh tay kết hợp giậm nhảy
+ Tập mô phỏng giậm nhảy qua xà
+ Đà 1-3-5 bước qua xà
+ Hoàn chỉnh kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua
* Đối với sai lầm 4: Bị chấn động khi tiếp đất
- Cách khắc phục
+ Đứng trên một chân, tập khuỵu gối rồi đứng lên
+ Tập nhảy từu trên cao xuống( từ ghé băng, bục, bậc thang ) đệm hoặc hố cátthực hiện chùng gối để giảm chấn động
+ Tập một số động tác phát triển thể lực chân: Đứng lên ngồi xuống bằng hai chân,hai tay chống hông, đứng lên ngồi xuống bằng một chân, hai tay chống hông, ngồixổm trên một chân, nhảy đổi chân
Trang 153 Giải pháp, biện pháp:
3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Từ thực tế giảng dạy và kết quả đạt được ở trên tôi rút ra một số bài học kinhnghiệm sau:
* Đối với giáo viên:
Để thực hiện tiết học mô Thể dục nhất là kỹ thuật nhảy cao kiểu bước quacho học sinh trường THCS giáo viên phải:
- Xác định rõ mục tiêu bài học lẫn kỹ năng cần tập luyện
- Thiết kế bài soạn đảm bảo đầy đủ nội dung, đúng phương pháp, phù hợp với đốitượng học sinh
- Chuẩn bị tốt mọi điểu kiện CSVC (sân bãi, dụng cụ …), kiểm tra sức khỏa củahọc sinh, tạo tâm lý hướng khởi khi tham gia tiết học
- Tích cực sử dụng và khai thác triệt để tác dụng của đồ dùng dạy học, đồ dùng tựlàm
- Sử dụng bài tập hợp lí phù hợp với bộ môn, phù hợp với đối tượng học sinh
- Tập trung chú ý quan sát, phát hiện những sai lầm thường mắc của học sinh
- Tìm hiểu nhưng nguyên nhân dẫn đến các sai lầm
- Có biện pháp sữa chữa những sai lầm kịp thời
- Không ngừng học hỏi, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ taynghề
* Đối với học sinh:
- Có nhận thức đúng đắn, ý thức học tập tốt đối với bộ môn
- Có hứng thú tham gia giờ học
- Tích cực rèn luyện thể lực
- Tuân thủ sự hướng dẫn của thầy, cô giáo trong quá trình tập luyện