Một số kinh nghiệm giúp học sinh tích cực học môn tập làm văn lớp 3

Với hi vọng giúp học sinh biết viết được các bài văn, đoạn văn có những từ ngữ, hình ảnh sinh động, lưu loát và đúng theo chuẩn kiến thức kĩ năng của môn Tiếng Việt, tự tin trong học tập

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH TÍCH CỰC HỌC

MÔN TẬP LÀM VĂN Ở LỚP BA

PHẦN I: MỞ ĐẦU I.1 Lý do chọn đề tài

Ở Tiểu học, môn Tiếng Việt có vai trò nền tảng cho học sinh trau dồi, phát huy vốn ngôn ngữ, rèn cho học sinh kỹ năng sử dụng Tiếng Việt

Thực tế cho thấy khả năng sử dụng từ, đặt câu, viết văn của học sinh là không đều nhau Với chương trình giảng dạy hiện nay môn Tập làm văn được đổi mới với nhiều thể loại: miêu tả, kể chuyện, thuật, tranh luận trao đổi, xây dựng chương trình hoạt động, làm một số văn bản hành chính (đơn từ), biên bản Điều này giúp học sinh tiến bộ về nhiều mặt, về khả năng vận dụng, sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt Tuy nhiên, việc dùng từ ngữ đặt câu, viết văn của các em còn nhiều hạn chế Các em sử dụng dấu câu còn lúng túng, sai vị trí cho nên khi đọc câu văn của các em trở nên khó hiểu và tối nghĩa Việc giao tiếp của các em với thầy cô

và bạn bè diễn ra tương đối tự nhiên Nhưng khi gặp một vấn đề nào đó trong việc phải có từ ngữ, hình ảnh mới về một chủ đề nào đó đang tìm hiểu thì các em lúng túng ngay Đối với học sinh lớp Ba việc diễn đạt ý, dùng từ, đặt câu, viết đoạn văn của các em còn rất yếu do vốn từ ngữ còn hạn chế Nhiều học sinh lo lắng, sợ sệt khi học tiết Tập làm văn Học sinh không chủ động nắm bắt kiến thức, thiếu tự tin trong mỗi tiết học, ảnh hưởng đến quá trình học tập ở các lớp học cao hơn Vấn đề trên là mối trăn trở của tôi và rất nhiều giáo viên đứng lớp

Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm giúp học sinh tích cực

học môn Tập làm văn ở lớp Ba” Với hi vọng giúp học sinh biết viết được các

bài văn, đoạn văn có những từ ngữ, hình ảnh sinh động, lưu loát và đúng theo chuẩn kiến thức kĩ năng của môn Tiếng Việt, tự tin trong học tập, hoàn thành nhiệm vụ học tập, tiếp tục học tập ở các lớp cao hơn

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

a Mục tiêu của đề tài.

- Thực trạng việc dạy của giáo viên và việc học của học sinh về phân môn Tập làm văn lớp 3 ở Trường Tiểu học hiện nay

- Nghiên cứu tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giờ học tập làm văn ở lớp 3 với dạng bài: Nghe- kể lại chuyện; kể hay nói, viết về một chủ đề

- Tìm hiểu các bài tập làm văn lớp 3 đã hình thành và rèn luyện cho học sinh các kỹ năng: quan sát các sự vật, hiện tượng và trình bày lại kết quả học tập bằng lời nói, bài viết, vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống, góp phần bồi dưỡng

và phát triển ở học sinh kĩ năng sống như: ham học hỏi, tìm hiểu, khám phá để biết về môi trường xung quanh các em; yêu thiên nhiên, con người, quê hương đất

nước; tôn trọng bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và văn hoá gần gũi với cuộc sống xung quanh các em

b Nhiệm vụ của đề tài.

- Tìm hiểu thực trạng dạy và học phân môn tập làm văn lớp 3 hiện nay của lớp 3C trong trường tiểu học TH Tây Phong và tìm ra những biện pháp tháo gỡ những khó khăn của giáo viên và học sinh

- Đưa ra những giải pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn để đạt được kết quả tốt trong việc dạy và học phân môn Tập làm văn lớp 3

I.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 3C của Trường TH Tây Phong và tập thể giáo viên khối 3 năm học 2014 – 2015

I.4 Phạm vi nghiên cứu.

- Đề tài xoay quanh việc nghiên cứu giảng dạy và học tập với việc: giúp học sinh tích cực học môn Tập làm văn ở lớp Ba

- Đề tài này tôi đã nghiên cứu và áp dụng qua thực tế giảng dạy tại các lớp khối 3 nơi tôi đang công tác hiện nay

I.5 Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện đề tài tôi đã sử dụng các phương pháp:

+ Phương pháp điều tra

+ Phương pháp thu thập thông tin

+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu, lí luận

+ Phương pháp phân tích, tổng hợp

PHẦN II : NỘI DUNG II.1 Cơ sở lí luận:

Trong công cuộc đổi mới hiện nay, sự phát triển Công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nước cần phải có những con người năng động, sáng tạo, tự lực, tự cường Nhu cầu này đòi hỏi phải có sự điều chỉnh mục tiêu, nội dung Chương trình, phương pháp giảng dạy ở bậc Tiểu học một cách phù hợp

Mục tiêu của giáo dục Tiểu học đặt ra là: “ giúp học sinh hình thành những

cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”

Tập làm văn là một trong những phân môn có vị trí quan trọng của môn Tiếng Việt Phân môn này đòi hỏi học sinh phải vận dụng những kiến thức tổng hợp từ nhiều phân môn trong môn Tiếng Việt Để làm được một bài văn không những học sinh phải sử dụng cả bốn kỹ năng: nghe - nói - đọc - viết mà còn phải

vận dụng cỏc kỹ năng về Tiếng Việt, về cuộc sống thực tiễn Do đú Tập làm văn

là phõn mụn cú tớnh chất tớch hợp của cỏc phõn mụn khỏc Qua tiết tập làm văn học sinh cú khả năng xõy dựng một văn bản đú là bài núi, bài viết Núi và viết là những hỡnh thức giao tiếp rất quan trọng, thụng qua đú con người thực hiện quỏ trỡnh tư duy - chiếm lĩnh tri thức, trao đổi tư tưởng, tỡnh cảm, quan điểm, giỳp mọi người hiểu nhau, cựng hợp tỏc trong cuộc sống lao động Ngụn ngữ (dưới dạng núi - ngụn bản và dưới dạng viết văn bản) giữ vai trũ quan trọng trong sự phỏt triển xó hội Chớnh vỡ vậy hướng dẫn học sinh núi đỳng và viết đỳng là hết sức cần thiết Nhiệm vụ nặng nề đú phụ thuộc rất lớn vào việc giảng dạy mụn Tiếng Việt núi chung và phõn mụn tập làm văn núi riờng, cụ thể tỡm hiểu ở đõy là chương trỡnh tập làm văn lớp 3

II.1 Thực trạng

Năm học 2014- 2015 tụi được phõn cụng dạy lớp 3C trường TH Tõy Phong với tổng số học sinh là: 21 em Qua khảo sỏt đầu năm học phõn mụn Tập làm văn cỏc em đạt được như sau:

( Số bài đạt điểm giỏi: 0; khỏ: 2; TB: 5; yếu: 14)

Số lỗi cỏc em mắc phải thường là: cõu văn chưa rừ ràng, dựng từ chưa chớnh xỏc cũn lặp từ, vốn từ cũn nghốo nàn, chấm cõu chưa đỳng vị trớ

Phõn mụn Tập làm văn dạy theo chương trỡnh mới cú nội dung phong phỳ

và đa dạng Trong đú giỏo viờn chỳ trọng rốn luyện cho học sinh cỏc kỹ năng: nghe, núi, đọc, viết Nhằm phục vụ cho học tập và giao tiếp Giỏo viờn cần cú biện phỏp dạy học thớch hợp nhằm phỏt huy tớnh chủ động, sỏng tạo của học sinh trong hoạt động luyện tập thực hành, làm miệng, làm bài viết Tuy nhiờn trong thực tế dạy học ở cỏc trường giỏo viờn và học sinh cũn cú những hạn chế sau:

a Thuận lợi, khú khăn.

+ Thuận lợi

- Giỏo viờn:

Giỏo viờn luụn ý thức quan tõm, chăm chỳt học sinh trong từng tiết học Với mỗi loại bài tập, giỏo viờn đó nghiờn cứu kĩ kế hoạch bài dạy để lựa chọn và

tổ chức những hỡnh thức luyện tập sao cho phự hợp với đối tượng học sinh Với mỗi tiết dạy giỏo viờn đã có sự chuẩn bị chu đáo: Phơng tiện, tài liệu, hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó, ở nhiều mức độ khác nhau, có nhiều dạng câu hỏi khác nhau Giỏo viờn đã nhấn mạnh đợc thể loại văn, kiểu bài, nội dung của đề bài và chỳ ý khai thỏc cú hiệu quả phơng pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm Bờn cạnh đú, giỏo viờn luụn động viờn khuyến khớch, khen gợi ở học sinh trớ tưởng tượng, úc sỏng tạo Từ đú kớch thớch được sự tỡm tũi ham học hỏi ở học sinh, hỡnh thành thúi quen học tập tốt phõn mụn Tập làm văn Để giỳp học sinh

viết được những bài văn hay, ý tưởng phong phú, sáng tạo giáo viên luôn chú trọng rèn kĩ năng nói cho học sinh vì học sinh nói tốt sẽ trình bày bài viết tốt

Qua các phương tiện thông tin đại chúng: xem đài, đọc sách báo, tài liệu… giáo viên thường xuyên được tiếp cận với việc đổi mới phương pháp

- Học sinh: Nội dung chương trình môn Tiếng Việt nói chung và phân môn

Tập làm văn nói riêng rất phong phú; kênh hình Sách giáo khoa được trình bày đẹp, phù hợp tâm sinh lí lứa tuổi các em

Học sinh đã nắm vững kiến thức, kĩ năng dùng từ đặt câu, kĩ năng kể chuyện, miêu tả từ các lớp dưới Đây là cơ sở giúp các em học tốt phân môn Tập làm văn lớp ba

+ Khó khăn

Tập làm văn là phân môn khó so với các phân môn khác của môn Tiếng

Việt, vì vậy việc dạy – học ở phân môn này có những hạn chế nhất định

Trong việc rèn kĩ năng nói-viết cho học sinh, giáo viên có đầu tư nghiên cứu mục tiêu các tiết dạy để lựa chọn các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học sao cho phù hợp từng đối tượng học sinh, nhưng sự đầu tư chưa sâu nên hiệu quả dạy học phân môn Tập làm văn chưa cao

Phần mở rộng vốn từ của giáo viên còn hạn chế Khả năng diễn đạt ngôn ngữ chưa được trau chuốt: giáo viên còn “ bí từ” khi giảng; kiến thức bài còn bó hẹp hoàn toàn trong sách giáo khoa và chỉ biết hướng dẫn học sinh những kiến thức

có trong sách giáo khoa chưa chú trọng chốt nội dung khi dạy xong một tiết học, một chủ đề, khi dạy cho học sinh về một chủ đề nào đó giáo viên chỉ có hướng dẫn học sinh hiểu nội dung các câu hỏi ở sách giáo khoa và trả lời bằng miệng sau đó yêu cầu học sinh viết về chủ đề đó Do vậy mà hiệu quả của giờ dạy chưa cao, học sinh chưa được rèn kĩ năng nói, kĩ năng viết, đặc biệt là những học sinh yếu Đây là vấn đề đòi hỏi giáo viên phải có biện pháp thích hợp để tạo được

hứng thú cho học sinh yêu thích học môn Tập làm văn.

Học sinh lớp 3 vốn ngôn ngữ của các em chưa nhiều, các em còn mải chơi

nhiều hơn học,việc tiếp thu bài còn thụ động, hơn thế nữa nội dung kiến thức của Tập làm văn tổng hợp các kĩ năng khó , nhiều em còn ngại đọc, viết, nói, lười suy nghĩ, viết bài cho qua loa Câu văn viết rời rạc, chưa liên kết, có câu đã đủ ý nhưng chưa có hình ảnh, các từ ngữ được dùng về nghĩa chưa rõ ràng, viết đoạn còn nghèo ý Một số em còn mắc phải lỗi: lạc đề, chính tả, dùng từ, viết câu, lỗi trình bày, điều đó đã làm cho một số em không tích cực khi học tiết Tập làm văn

b Thành công, hạn chế.

- Thành công

Sau khi thực hiện xong đề tài, tôi nhận thấy thành công lớn nhất là học sinh

đã có hứng thú học tập làm văn, bước đầu có kĩ năng quan sát, tìm ý, dùng từ, đặt câu Đa số học sinh xác định được trọng tâm của đề bài Học sinh khá, giỏi nói,

viết lưu loỏt, mạch lạc, dựng từ sắp xếp ý, nối kết cỏc đoạn văn thành một bài văn hoàn chỉnh Cỏc em đó hứng thỳ trao đổi với bạn về bài văn của mỡnh, thớch học và khỏm phỏ phõn mụn Tập làm văn

- Hạn chế.

Một số học sinh do vốn sống cũn hạn chế nờn việc tỡm ý để phục vụ cho đặt cõu, viết đoạn cũn hạn chế dẫn đến cũn ngại học mụn tập làm văn Mụn Tập làm văn là một mụn khú, nhiều em ngại học, lười suy nghĩ nờn ở cỏc giờ học cỏc em cũn ngại phỏt biểu, vốn từ ớt nờn viết bài qua loa cho xong, vỡ vậy mà viết đoạn văn cũn nghốo ý

Học sinh một số em cũn nhỳt nhỏt chưa mạnh dạn tự tin trong học tập

c Mặt mạnh, mặt yếu

- Mặt mạnh.

Học sinh đó cú hứng thỳ trong cỏc tiết học tập làm văn gúp phần nõng cao chất lượng mụn Tiếng Việt núi chung

Khụng khớ lớp học sụi nổi, cỏc nhúm học tập trao đổi tớch cực, tự giỏc, kĩ năng núi, viết của học sinh tiến bộ rừ rệt, cỏc em mạnh dạn, tự tin khi giao tiếp với mọi người

- Mặt yếu.

Sự chuyển biến của học sinh sau khi thực hiện đề tài chưa đạt ở mức độ tuyệt đối Một số em vẫn mắc phải cỏc lỗi như: vốn từ còn nghèo nàn, cha nắm

đ-ợc nghĩa của từ; diễn đạt cha rõ ý; chưa tớch cực trao đổi với bạn trong nhúm

d Cỏc nguyờn nhõn, cỏc yếu tố tỏc động.

Giỏo viờn cũn thụ động với kiến thức ở sỏch giỏo khoa Đụi khi tổ chức cỏc hoạt động trong giờ học chưa phõn định được hoạt động nào là trọng tõm; hỡnh thức tổ chức dạy học chưa phong phỳ và đa dạng, chưa thực sự chỳ trọng đến việc sử dụng đồ dựng dạy học cho cỏc hoạt động dạy học Một số giỏo viờn chưa đầu tư cho kế hoạch bài dạy do vậy những tiết học được tổ chức theo hỡnh thức

nhúm, trũ chơi học tập, sắm vai …, cũn mang tớnh hỡnh thức “ Tổ chức cho cú hỡnh thức chứ phỏt huy hết hiệu quả”.

Giỏo viờn chưa chỳ trọng đến việc cung cấp vốn từ ngữ cho học sinh ở cỏc phõn mụn khỏc để học sinh vận dụng vào học mụn phõn mụn Tập làm văn

Học sinh cú xu hướng học lệch, thớch học Toỏn hơn học Tiếng Việt; một số

em cũn hạn chế về vốn từ nờn ngại học phõn mụn Tập làm văn Việc học của học sinh tất nhiờn là phải phụ thuộc vào khõu tổ chức của giỏo viờn, giỏo viờn tổ chức dạy thế nào thỡ học sinh học theo thế đú Với việc tổ chức đàm thoại, vấn đỏp,

học sinh lờn lớp chỉ ngồi nghe – ghi nhớ kiến thức mà thầy truyền đạt Chớnh vỡ

điều đú mà học sinh rất rụt rố, nhỳt nhỏt trong cỏc hoạt động, nhàm chỏn trong việc học tập, kết quả học tập khụng cao, khả năng tự bộc lộ bản thõn yếu, tư duy

chậm Lờn lớp chỉ cần truyền thụ hết khối lượng kiến thức trong sỏch giỏo

khoa, chú ý đến nhiều về việc trình bày kiến thức của mình Các kĩ năng sư phạm chủ yếu là giảng giải Học sinh tập trung vào việc ghi nhớ luyện tập và làm theo Học sinh thường làm việc đơn lẻ Giáo viên chỉ tập trung vào việc dạy theo chương trình, sách giáo khoa ít chú ý tới sự tiếp thu của học sinh

Vấn đề kinh nghiệm trong dạy học là vấn đề tạo nên sự thành công, mang lại chất lượng giáo dục cao Đòi hỏi phải có thâm niên dạy học nhiều, học hỏi nhiều Không có kinh nghiệm dạy học tức là chưa có kĩ năng tổ chức, xử lí các tình huống sư phạm Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng học tập của học sinh

Thông qua các hoạt động dạy, giáo viên có thể hỗ trợ các đối tượng học sinh theo nhu cầu khác nhau đồng thời tạo cho các em tính mạnh dạn, tự tin trong quá trình giao tiếp Hơn 50 % học sinh có vốn từ vựng còn nghèo nàn, sự rụt rè thiếu tự tin khi giao tiếp diễn ra còn phổ biến.Học sinh còn lúng túng, nhút nhát,

ít nói, chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động nhất là các em học sinh chưa hoàn thành nhiệm vụ học tập

Cơ sở vật chất: M Trang thiết bị dạy học còn ít, không đồng bộ,tài liệu về bồi dưỡng nghiệp vụ, rèn kĩ năng dạy học vẫn chưa đồng bộ, nội dung còn chung chung

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.

Tập làm văn là phân môn thực hành và rèn luyện tổng hợp bốn kỹ năng, có tính chất tích hợp các phân môn khác trong môn Tiếng Việt Qua tiết Tập làm văn, học sinh có khả năng xây dựng một văn bản nói hoặc viết và từng bước nâng cao chất lượng giáo dục theo chương trình của Bộ Bản thân tôi đã áp dụng vào lớp 3C Trường Tiểu học Tây Phong và chia sẻ kinh nghiệm của mình tới đồng nghiệp

Thông qua trao đổi, tranh luận các em có thể chia sẻ cho nhau những gì mình biết được, học được và cách học của mình cho bạn bè Để thực hiện được điều đó thì giáo viên cần phải biết hình thức đặc trưng của môn học Biết được tầm quan trọng và ích lợi của môn Tiếng Việt cùng các môn học khác có nhiệm

vụ cung cấp cho học sinh bốn kỹ năng: “Nghe - Nói - Đọc - Viết” Tập làm văn là

phân môn thực hành và rèn luyện tổng hợp bốn kỹ năng đó, có tính chất tích hợp các phân môn khác trong môn Tiếng Việt, là giúp học sinh tích cực tham gia ý kiến và có cơ hội trao đổi với các bạn khác để cùng học, khám phá và phát triển

tư duy Các kĩ năng giao tiếp về mặt xã hội và một số kĩ năng sống được phát triển Thông qua các hoạt động học các em có thể tự diễn đạt bằng lời và chia sẻ các ý tưởng của mình với những người khác trong việc phát triển các kĩ năng ngôn ngữ, qua đó các em có thể giúp đỡ lẫn nhau

Thông qua hoạt động nhóm, giáo viên có thể hỗ trợ các đối tượng học sinh theo nhu cầu khác nhau đồng thời tạo cho các em tính mạnh dạn, tự tin trong quá trình giao tiếp Học sinh được làm việc nhiều dần dần tự tin hơn Điều quan trọng

nhất vẫn là làm thế nào để có hiệu quả, biến những lý thuyết trên thành các hoạt động cụ thể, mang tính thường xuyên

Khuyến khích, động viên học sinh tự học, tự tìm tòi, giúp các em chiếm lĩnh tri thức và tự rút ra kết luận phù hợp với bài học để vận dụng kiến thức đã

học vào nói, viết khi giao tiếp trong thực tế cuộc sống.

Giáo viên phải hiểu rõ tính tích hợp giữa các phân môn trông môn Tiếng Việt như: tập đọc, kể chuyện, chính tả, luyện từ

và câu, tập viết, để giảng dạy và tạo đà cho học sinh học tập tốt phân môn Tập làm văn

Qua hệ thống câu hỏi, giáo viên giúp học sinh bày tỏ được thái độ, tình cảm, ý kiến nhận xét, đánh giá của mình về vấn đề nêu ra trong bài học Song song với quá trình đó, giáo viên cần hỏi ý kiến nhận xét của học sinh về câu trả lời của bạn để học sinh rút ra câu trả lời đúng nhất phù hợp với tình huống đó, và tạo cho học sinh cách ứng xử hay Giao viên lưu ý dạy tập làm văn là dạy tích hợp lồng ghép phương pháp đặc trưng khi dạy phân môn Tập Làm Văn lớp 3

Dạy học theo quan điểm giao tiếp Dạy học theo quan điểm giao tiếp là hình thành cho học sinh kĩ năng diễn đạt thông qua các bài học, hình thành thói quen ứng xử trong giao tiếp hàng ngày với thầy, cô, cha mẹ, bạn bè, và mọi người xung quanh Vận dụng phương pháp dạy học theo quan điểm này, giáo viên tạo cho học sinh nhiều cơ hội thực hành, luyện tập, không quá nặng về lý thuyết như phương pháp dạy truyền thống Do vậy học sinh hào hứng tham gia vào các hoạt động học tập, tích cực sáng tạo trong làm văn Việc hình thành và rèn luyện các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết cho học sinh thông qua phân môn Tập Làm Văn đảm bảo đạt được hiệu quả tối ưu Giáo viên chú trọng về lời văn kể và nghệ thuật sử dụng ngôn từ Giáo viên cần hướng cho các em cách chon lựa, sử dụng từ ngữ, hình ảnh diễn đạt sao cho

dễ hiểu, sinh động Có như vậy người nghe đọc sẽ dễ dàng hình dung, tưởng tượng, nắm bắt được sự việc, nhất là tình cảm của các em muốn thể hiện qua bài nói, bài viết Người nghe, người đọc tuy không trực tiếp nhìn diện mạo của nhân vật, xem bối cảch của sự việc qua hình ảnh miêu tả, so sánh cùng với những tình cảm, thái độ, sự đánh giá của các em

Giáo viên biết tổ chức tốt cho học sinh cách quan sát tranh, cách dùng từ, giọng kể, lời nhân vật, nói viết thành câu Động viên khuyến khích học sinh tự học, học theo phương pháp tự tìm tòi Giáo viên tổ chức, phối hợp linh hoạt các hình thức và phương pháp dạy học theo hướng đổi mới Dạy học hướng tập

trung vào học sinh, học sinh coi học là chủ thể hoạt động, tổ chức các hoạt động giúp các em chiếm lĩnh tri thức và rút ra kết luận phù hợp với bài học

Như vậy qua tiết học này, học sinh mở rộng vốn từ, rèn lối diễn đạt mạch lạc, lôgíc, câu văn có hình ảnh, cảm xúc Trên cơ

sở đó, bài luyện nói của các em sẽ trôi chảy, sinh động, giàu cảm xúc, đồng thời hình thành cho các em cách ứng xử linh hoạt trong cuộc sống Học sinh rèn kĩ năng quan sát, nói-viết, rút ra những nét điển hình, đặc trưng của từng vùng miền, thấy được

vẻ đẹp đáng yêu, đáng tự hào của mỗi vùng miền, từ đó hình thành nuôi dưỡng tình cảm gắn bó, yêu thương, ý thức giữ gìn, xây dựng quê hương đất nước Ngoài ra, mỗi giáo viên cần chú trọng vận dụng phương pháp dạy học theo quan điểm giao tiếp, khơi dậy ở các em những cảm xúc, đánh thức tiềm năng cảm thụ văn học và có nhu cầu thể hiện, bày tỏ cảm thụ đó với người khác Như vậy mỗi bài nói bài viết sẽ chính là tâm hồn tình cảm của các em, các em sẽ thêm yêu văn, yêu cái hay cái đẹp, yêu Tiếng Việt, giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

Qua đó các em đã tiến bộ rất nhanh, hứng thú tích cực hơn khi vào tiết học tập làm văn, đến cuối kì I 98% học sinh của lớp

đã nói viết được hoàn chỉnh một đoạn, một bài văn lớp 3 đạt chuẩn kiến thức kĩ năng Học sinh năng khiếu văn ngoài viết văn tốt các em còn làm thơ, sáng tác những mẩu chuyện ngắn vui, hóm hỉnh ( 3 em)

Để đạt được kết quả trên bản thân tôi đã tận tụy, gần gũi và quan tâm, chú ý đến tất cả các đối tượng học sinh Đặc biệt chú ý đến đến học sinh còn mắc nhiều lỗi trong một tiết học, một bài văn để sửa cho các em kịp thời đồng thời luôn động viên khích lệ các em khi các em tiến bộ, chú trọng rèn kĩ năng nói, viết câu đúng,

có cảm xúc, hình ảnh trong tất cả các môn học, với những học sinh có năng khiếu tôi đã phát hiện và bồi dưỡng vốn từ, kĩ năng dùng từ, viết câu,… cho các em ngay trong từng hoạt động của tiết học và dành thời gian soạn thảo thêm các đề bài mở rộng để bồi dưỡng kiến thức nâng cao cho các em

II.3 Giải pháp, biện pháp

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Trang bị kiến thức cho học sinh luôn chú trọng việc lồng ghép kiến thức

giữa các phân môn Tiếng Việt:

Khích lệ học sinh tích cực sáng tạo, chủ động trong học tập, biết diễn đạt suy nghĩ của mình thành một bài văn hoàn chỉnh đáp ứng yêu cầu đạt chuẩn kiến thức kĩ năng môn học

Phân môn Tập làm văn là phân môn khó trong môn Tiếng Việt Trong quá trình tham gia vào các hoạt động học tập học sinh với vốn kiến thức hạn chế, phạm vi giao tiếp hẹp nên các em còn rụt rè, nhút nhát ngại giao tiếp, ngại nói vì

sợ sai Vì vậy để khắc phục được các tình trạng trên tôi xin nêu ra một số giải pháp để khắc phục những hạn chế trong khi dạy Tập làm văn để tiết Tập Làm Văn ở lớp ba thực sự đạt hiệu quả

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:

b.1 Dạy học chú trọng : Tích hợp - lồng ghép.

Khi dạy Tập làm văn tôi luôn tìm hiểu để rõ tính tích hợp kiến thức giữa các phân môn; Tập đọc, Kể chuyện, Luyện từ và câu, Chính tả, Tập viết để giảng dạy

và tạo đà cho học sinh học tốt môn Tập làm văn Các bài được biên soạn theo chủ điểm ở tất cả các phân môn

Ví dụ: Dạy chủ điểm “Tới trường” khi dạy các môn Tập đọc kể chuyện, Luyện từ và câu, Tập viết, Chính tả tôi chú trọng hướng học sinh theo chủ đề Khai thác nội dung các bài học để cung cấp cho học sinh vốn từ về chủ đề tới trường, rèn cho học sinh tính cẩn thận khi viết bài Cụ thể khi dạy bài Tập đọc

“Nhớ lại buổi đầu đi học” tôi khai thác nội dung bài theo các câu hỏi sau:

+ Điều gì khiến tác giả nhớ đến kỷ niệm của buổi tựu trường?

+ Trong ngày đến trường đầu tiên vì sao tác giả thấy cảnh vật xung quanh đang có sự thay đổi lớn?

+ Những hình ảnh nào trong bài nói lên sự bỡ ngỡ rụt rè của đám học trò mới tựu trường?

+ Em hãy kể ngắn gọn về ngày đầu tiên đi học của em Qua đó tôi định hướng cho học sinh thấy ý nghĩa của ngày đầu tiên đi học, nhớ lại ngày đầu tiên

đi học của mình từ đó có cơ sở để chuẩn bị cho tiết Tập làm văn “ Kể lại buổi đầu

em đi học” cùng với chủ đề này thì phân môn Luyện từ và câu cũng cung cấp cho các em những từ ngữ về trường học, hiểu nghĩa các từ ngữ Qua đó học sinh có thêm vốn từ để trao đổi giao tiếp trong học tập và trong cuộc sống Khi dạy các phân môn: Tập đọc, Chính tả, Tập viết Luyện từ và câu có nội dung phù hợp tiết Tập làm văn sắp học; giáo viên cần dặn dò hướng dẫn học sinh quan sát tìm hiểu

kĩ đối tượng cần nói đến và ghi chép cụ thể hình ảnh, hoạt động ấy vào vở ghi chung ; với những sự việc hoặc hoạt động các em không được chứng kiến hoặc tham gia, giáo viên khuyến khích các em quan sát qua tranh ảnh, sách báo, trên tivi,…hoặc hỏi những người thân hay trao đổi với bạn bè Ngoài ra ở các chủ điểm tôi còn rèn luyện cho học sinh cách sử dụng dấu câu, giúp học sinh hiểu cấu tạo câu và sử dụng trong quá trình giao tiếp Khi được trang bị những kiến thức

cơ bản như thế, học sinh sẽ có những ý tưởng độc lập từ đó các em có thể trình bày được bài văn chân thực, sinh động và sáng tạo

Trong việc trang bị kiến thức cho học sinh, giáo viên không nên áp đặt các

em vào một khuôn mẫu nhất định, như: chỉ định học sinh phải quan sát một bức tranh, một sự vật, con người hay một công việc cụ thể như thế sẽ hạn chế năng lực sáng tạo của các em Như vậy việc dạy tích hợp tất cả các phân môn sẽ tạo đà cho học sinh học tốt phân môn Tập làm văn

b.2 Tạo không khí lớp học sôi động, hào hứng.

Tổ chức trò chơi học tập

Tổ chức hoạt động theo nhóm

Tổ chức dạy học ngoài trời

Tạo hứng thú học tập bằng việc xây dựng môi trường thân thiện giữa thầy và trò, trò và trò

Ở tất cả các tiết dạy nói chung và tiết Tập làm văn nói riêng tôi luôn chuẩn bị

kỹ bài trước khi lên lớp, thuộc lòng nội dung, câu chuyện cần kể có điệu bộ, cử chỉ hấp dẫn lôi cuốn học sinh ngay từ những phút đầu

Khi lập kế hoạch bài dạy tôi luôn trăn trở, tìm tòi để sáng tạo ra hình thức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh của lớp nhằm cuốn hút học sinh vào các hoạt động học tập một cách chủ động tích cực Có thể tổ chức các hình thức dạy học linh hoạt tạo không khí học tập thoải mái như : thảo luận nhóm, đôi bạn học tập, tiếp sức, đóng vai, vận dụng các trò chơi trong tiết học, các cuộc thi để học sinh có cơ hội thi đua cạnh tranh lành mạnh qua đó học sinh lĩnh hội kiến thức tích cực, tự giác theo hình thức “ Học mà chơi - chơi mà học”

Ví dụ 1: Đề bài: Nói về quê hương em (BT2-TV3 -Tập1- Tr 92)

1 Chuẩn bị: Phiếu học tập

a Hoàn thành bảng dưới đây

Tên bài đọc Quê hương là Chi tiết làm em xúc động nhất

Giọng quê

hương

Quê hương

Đất quý, đất yêu

Vẽ quê hương

Chõ bánh khúc của dì