PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANATRƯỜNG TIỂU HỌC Y NGÔNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KIỂM TRA, GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Họ và tên : Lê Thị Liên Đơn vị cô
Trang 1PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC Y NGÔNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KIỂM
TRA, GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN
Họ và tên : Lê Thị Liên
Đơn vị công tác : Trường tiểu học Y Ngông
Trình độ đào tạo : Đại học sư phạm
Môn đào tạo : Tiểu học
Trang 2Krông Ana, tháng 3 năm 2016
MỤC LỤC
Trang
I PHẦN MỞ ĐẦU …….…….……… ………2
1 Lý do chọn đề tài ……… ……….2
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài ……… …………3
3 Đối tượng nghiên cứu ……… ………… ……… …………3
4 Phạm vi nghiên cứu ……….3
5 Phương pháp nghiên cứu ……… ………….………….3
II PHẦN NỘI DUNG …… ……… …………3
1 Cơ sở lý luận ……… ……… 3
2 Thực trạng ……… …… ……….………….4
2.1 Thuận lợi, khó khăn ……… …… ….4
2.2 Thành công, hạn chế ……… ……… …5
2.3 Mặt mạnh, mặt yếu.……….……… …………5
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động.… ……… ….6
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề thực trạng mà đề tài đặt ra ……… …6
3 Giải pháp, biện pháp ……….……… 7
3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp ……….……… … 7
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp …….… ……7
3.3 Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp ………….……… 14
3.4 Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp ……… …….……… 14
3.5 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu … …15
Trang 34 Kết quả thu được qua khảo nghiệm …… ……….……….16
III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ …….…….……….……16
1 Kết luận ……….………16
2 Kiến nghị ……….………….17
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo có vị trí quan trọng trong chiến lược xây dựng con người, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, kịp thời chấn chỉnh những hạn chế về phẩm chất đạo đức và chuyên môn nghiệp vụ là yêu cầu cấp bách để nâng cao chất lượng giáo dục Muốn làm được điều đó cần phải thực hiện tốt công tác thanh, kiểm tra nội bộ trường học
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “ Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, quản lý mà thiếu sự kiểm tra, thanh tra thì sẽ dẫn đến bệnh quan liêu, lãng phí Chỉ có tăng cường kiểm tra, kiểm soát thì mới chống được các tệ nạn này” Trong lĩnh vực giáo dục, hoạt động kiểm tra, giám sát là một chức năng quan trọng trong công tác quản lý Qua công tác kiểm tra, giám sát, nhà quản lý sẽ hiểu rõ hoạt động của các cấp có phù hợp với các yêu cầu, nhiệm vụ, mục tiêu,
kế hoạch của nhà trường hay không Trên cơ sở đó người quản lý có cơ sở chuẩn xác để điều chỉnh kịp thời các quyết định cho phù hợp mục tiêu và yêu cầu kế hoạch đã đề ra
Kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý Nó giúp đảm bảo mối liên hệ thường xuyên, kịp thời giúp người quản lý hình thành cơ chế điều chỉnh trong quá trình quản lý nhà trường Không những thế, kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn là một công cụ quan trọng góp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giảng dạy trong nhà trường
Trang 4Trong những năm học vừa qua, được sự quan tâm của phòng Giáo dục,lãnh đạo nhà trường, công tác kiểm tra nội bộ trường học nói chung và công táckiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn của giáo viên nói riêng ở đơn vịtrường học Y Ngông đã có những chuyển biến tích cực, góp phần nâng caochất lượng giáo dục của nhà trường Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạtđược, công tác kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn của đơn vị vẫn còngặp những khó khăn nhất định như: Năng lực của đội ngũ giáo viên khôngđồng đều; nhận thức của một số giáo viên về công tác kiểm tra, giám sát cònhạn chế; các thành viên của ban kiểm tra nội bộ làm việc chưa đều tay, chưahiểu đúng vị trí chức năng của mình, Làm thế nào để nâng cao hơn nữa chấtlượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục trong nhà trường Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn”.
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Nghiên cứu và lựa chọn một số giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chấtlượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn trong nhà trường
Thông qua việc nghiên cứu, khảo sát nhằm xây dựng và thực hiện kếhoạch kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn tại đơn vị đảm bảo tính bềnvững, hiệu quả
3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng công tác kiểm tra, giám sát hoạt động chuyênmôn ở trường Tiểu học Y Ngông qua các năm học và đề xuất một số giải phápnhằm nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn môn trongnhà trường
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Giáo viên, học sinh trường Tiểu học Y Ngông năm học 2014 – 2015
Trang 5- Một số văn bản hướng dẫn có liên quan đến công tác thanh, kiểm tranội bộ trường học
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp quan sát, điều tra
- Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
II PHẦN NỘI DUNG
Kiểm tra, giám sát cũng là một biện pháp quan trọng trong việc ngănngừa, phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật Mặt khác, các giảipháp được đưa ra từ hoạt động kiểm tra, giám sát không chỉ hướng vào việc xử
lý các hành vi vi phạm pháp luật, mà còn có tác dụng khắc phục các kẽ hở củachính sách, pháp luật, ngăn ngừa tận gốc mầm mống phát sinh những vi phạmpháp luật Việc kiểm tra, giám sát sẽ tác động tới ý thức, hành vi và hoạt độngcủa con người, nâng cao tinh thần trách nhiệm, động viên thúc đẩy việc thựchiện nhiệm vụ, giúp giáo viên khắc phục hạn chế, phát huy ưu điểm, thực hiệntốt nhiệm vụ được giao
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “ Có kiểm tra mới huy động được tinhthần tích cực và lực lượng to tát của cá nhân, mới biết rõ năng lực và khuyếtđiểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp đỡ kịp thời” Kiểm tra, giám sát không
Trang 6những để đánh giá ưu điểm, nhược điểm, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cácthành viên trong nhà trường mà còn phải phân tích nguyên nhân, đề xuất cácbiện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót Từ đó tư vấn,thúc đẩy đối tượng điều chỉnh kịp thời, nâng cao chất lượng chuyên mônnghiệp vụ; giúp cho việc động viên, khen thưởng các cá nhân và đơn vị chínhxác, thực sự tiêu biểu Vì vậy, công tác kiểm tra nội bộ trường học nói chung
và kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn nói riêng có vai trò rất quan trọngtrong việc nâng cao năng lực đội ngũ cũng như chất lượng giáo dục trong nhàtrường
Tập thể giáo viên nhiệt tình, có lập trường tư tưởng vững vàng, có tinh thần đoàn kết, trách nhiệm cao trong công việc
* Khó khăn:
Trường đóng trên địa bàn đặc biệt khó khăn, có ba điểm trường cách xanhau, tỉ lệ học sinh dân tộc tiểu số hàng năm chiếm trên 98% tổng số học sinhtoàn trường
Đa số giáo viên ở vùng thuận lợi vào công tác, đường từ nhà đến trườngkhá xa, vào mùa mưa đi lại còn gặp nhiều khó khăn
2.2 Thành công- hạn chế
* Thành công:
Trang 7Trong những năm học trước đây, nhà trường đã thực hiện tương đối hiệuquả công tác kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn Hệ thống văn bản củacông tác thanh tra được nhà trường triển khai kịp thời, đầy đủ 100% giáo viênđược kiểm tra, giám sát trong năm học Chất lượng giáo dục tại đơn vị đượcnâng dần qua các năm
* Hạn chế:
Năng lực đội ngũ giáo viên không đồng đều Một số giáo viên chưa đầu
tư đúng mức cho chuyên môn, hạn chế về năng lực, chưa sáng tạo trong dạyhọc Nhận thức của một số giáo viên về công tác kiểm tra còn hạn chế
2.3 Mặt mạnh- mặt yếu
* Mặt mạnh:
Lãnh đạo nhà trường, tổ trưởng tổ chuyên môn có uy tín, có phẩm chấtđạo đức tư cách tốt, được đạo tạo trên chuẩn, trình độ chuyên môn nhiệp vụvững vàng Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng nhà trường đã được đào tạo qualớp quản lý giáo dục nên có kinh nghiệm trong công tác quản lý
Ban kiểm tra nội bộ luôn khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụđược phân công
* Mặt yếu:
Ban kiểm tra nội bộ nhà trường chưa được đào tạo nghiệp vụ thanh tra,kiểm tra, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm để làm việc nên vẫn còn những hạn chế nhất định
Một số thành viên của ban kiểm tra nội bộ chưa mạnh dạn trong công tácphê bình và tự phê bình, ngại va chạm
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng Giáodục và Đào tạo, chính quyền địa phương
Trang 8Cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên có tinh thần trách nhiện trong côngtác, đoàn kết, nhất trí cao về mọi mặt, có ý thức tự học tự rèn để nâng caonghiệp vụ chuyên môn.
Trường có ba điểm trường cách xa nhau, đa số học sinh là con em dântộc thiểu số; trình độ dân trí của nhân dân trên địa bàn thấp, hoàn cảnh kinh tếcòn khó khăn nên có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng công việc
Năng lực đội ngũ không đồng đều nên việc nên việc khắc phục tồn tạisau kiểm tra đôi lúc chưa đạt kết quả như mong muốn
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Trong những năm học vừa qua, công tác kiểm tra nội bộ trường họcđược sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo, chính quyềnđịa phương Lãnh đạo nhà trường luôn xác định đúng tầm quan trọng của việckiểm tra, giám sát trong công tác quản lý chỉ đạo tại đơn vị, vì vậy đã xây dựngđược chuẩn kiểm tra dựa trên hệ thống các văn bản pháp luật, văn bản phápquy, hướng dẫn của cấp trên Hàng năm, 100% số giáo viên toàn trường kiểmtra, giám sát bằng nhiều hình thức khác nhau
Ban kiểm tra nội bộ có năng lực, nhiệt tình, trách nhiệm, luôn biết khắc
phục khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ Sau khi kiểm tra, người kiểm tra
góp ý chân tình, chỉ ra những mặt mạnh, những hạn chế và tư vấn cách khắcphục; có đánh giá công tác kiểm tra theo từng tháng, học kỳ và năm học Chính
vì thế mà giáo viên hạn chế được cảm giác bất an khi được kiểm tra, tích cực
và chủ động hơn trong việc khắc phục hạn chế để hoàn thành tốt nhiệm vụđược giao
Trường Tiểu học Y Ngông có ba điểm trường đóng trên ba buôn đặc biệtkhó khăn của xã Dur Kmăl Tỉ lệ học sinh dân tộc thiểu số hàng năm chiếmtrên 98% tổng số học sinh toàn trường Hầu hết các em thuộc diện gia đình cóhoàn cảnh khó khăn, trình độ dân trí thấp, nhận thức về giáo dục và chăm lo
Trang 9việc học hành của cha mẹ học sinh đối với con em còn nhiều hạn chế Vì vậy
có ảnh hưởng nhất định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục cũng như hiệuquả công tác
Các thành viên của ban kiểm tra làm việc chưa đều tay, một số thành viênchưa nắm bắt chuyên môn của tất cả các khối lớp nên ít nhiều gây khó khăntrong việc xếp loại tay nghề giáo viên Vẫn còn tình trạng cả nể, ngại va chạm
dễ dãi trong việc kiểm tra và đánh giá Nhận thức của một số giáo viên về côngtác kiểm tra còn hạn chế, năng lực đội ngũ không đồng đều nên việc nên việckhắc phục tồn tại sau kiểm tra đôi lúc chưa đạt kết quả như mong muốn
Để công tác kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn hiệu quả, phát huyđược tính tích cực, tạo tâm thế thoải mái cho người kiểm tra và người đượckiểm tra, đòi hỏi người cán bộ quản lý phải tâm huyết với nghề, nắm vữngchuyên môn nghiệp vụ, gần gũi đồng nghiệp để tìm ra những giải pháp hữuhiệu nhất
3 Giải pháp, biện pháp
3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Giải pháp, biện pháp đưa ra trong đề tài nhằm từng bước nâng cao nănglực quản lý, chất lượng đội ngũ; giúp giáo viên thực hiện tốt quy chế chuyênmôn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho đội ngũ về công tác kiểm tra, giám sát
Trong trường học, lực lượng chủ yếu tham gia quá trình giáo dục là tậpthể sư phạm nhà trường vì vậy, người quản lý cần nhận thức rõ vị trí, vai tròcủa từng thành viên, đặc biệt là phạm vi, nhiệm vụ chức danh của họ Cần thấyđược ý nghĩa các mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể trong việc thực hiện mụctiêu chung của trường Từ đó có biện pháp bồi dưỡng nhằm nâng cao chuyênmôn, nghiệp vụ cũng như nhận thức cho đội ngũ
Trang 10Kiểm tra, giám sát là một công việc nhạy cảm, vì vậy người quản lý cầnphải giúp giáo viên có nhận thức đúng đắn về công việc này Để làm được điều
đó, cán bộ quản lý phải tổ chức cho đội ngũ học tập các văn bản của ngành liênquan đến vấn đề kiểm tra, giám sát thông qua các buổi họp hội đồng và sinhhoạt chuyên môn của trường Giúp đội ngũ nhà giáo nhận thức được vị trí, vaitrò, nhiệm vụ, mục đích yêu cầu của công tác kiểm tra nội bộ trường học Biếncác văn bản pháp quy của ngành, những nội quy quy định của nhà trường thành
ý thức tự giác, tự nguyện, hoàn thành trách nhiệm cá nhân của nhà giáo
Xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết, thân ái, giúp đỡ nhau trong côngtác, sinh hoạt, tạo bầu không khí đầm ấm, dư luận lành mạnh trong tập thể.Thường xuyên bồi dưỡng lý tưởng cách mạng của Đảng trong đội ngũ cán bộgiáo viên Động viên giáo viên học tập nâng cao trình độ chuyên môn bằngnhiều hình thức khác nhau, nêu cao tinh thần trách nhiệm thực hiện tốt nhiệm
vụ được giao
3.2.2 Xây dựng lực lượng kiểm tra, giám sát
Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: “Thanh tra là tai mắt của trên, làbạn của dưới”, vì vậy việc xây dựng lực lượng kiểm tra nội bộ nói chung vàkiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn nói riêng là hết sức cần thiết Bởi làmtốt công tác này sẽ góp phần quan trọng trong việc quản lý các hoạt động củanhà trường, đưa các hoạt động dần đi vào nề nếp, nâng cao hiệu quả và chấtlượng giáo dục cũng như công tác kiểm tra, giám sát
Lực lượng kiểm tra, giám sát phải đảm bảo yêu cầu về chuyên mônnghiệp vụ vững vàng, trung thực thẳng thắn trong công tác, có phẩm chất đạođức nghề nghiệp tốt, luôn có tinh thần giúp đỡ đồng nghiệp Căn cứ vào tìnhhình thực tế của đơn vị, hiệu trưởng quyết định đủ về số lượng và đảm bảo chấtlượng cho công tác kiểm tra nội bộ (trong đó quan trọng là công tác kiểm tra,giám sát hoạt động chuyên môn) Thành viên trong ban kiểm tra gồm hiệutrưởng, các phó hiệu trưởng, tổ trưởng tổ chuyên môn và những giáo viên có
Trang 11nhiều kinh nghiệm, nắm vững chuyên môn nghiệp vụ, có uy tín Hiệu trưởnggiao cho Phó hiệu trưởng cùng các tổ trưởng tổ chuyên môn kiểm tra, giám sáthoạt động chuyên môn của giáo viên.
Để đảm bảo tính khách quan, trung thực, hiệu quả và có sự thống nhấttrong phương pháp kiểm tra, đánh giá hoạt động chuyên môn trong nhà trường,công tác bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra cho đội ngũ kiểm tra viên cần đượcquan tâm đúng mức Ngay đầu năm học, nhà trường tổ chức quán triệt các vănbản hướng dẫn chuyên môn, thống nhất về hồ sơ sổ sách, vở ghi của học sinh(thống nhất về hình thức và thể hiện nội dung), các quy định về chuyên mônđến tất cả giáo viên trong đơn vị Các thành viên trong đơn vị cùng tham giaxây dựng quy chế chuyên môn của nhà trường Qua đó giúp mọi người nắmđược chức năng, nhiệm vụ của mình nhằm thuận tiện cho lực lượng kiểm trahoạt động
Mặt khác, nhà trường cần tổ chức tập huấn nghiệp vụ kiểm tra, giám sátcho các thành viên của ban kiểm tra hàng năm, nhằm trang bị cho họ một số kĩnăng cần thiết Quán triệt các nguyên tắc kiểm tra, giám sát đến từng thànhviên; thảo luận và thống nhất các nội dung, phương pháp kiểm tra, giám sátnhằm giúp các thành viên trong ban kiểm tra thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụđược giao Bởi chính họ cũng là những người giúp lãnh đạo nhà trường đánhgiá đúng thực trạng công tác quản lý, đôn đốc, thúc đẩy đội ngũ giáo viên thựchiện tốt các hoạt động giáo dục trong nhà trường
3.2.3 Xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát
Kế hoạch kiểm tra nội bộ nói chung và kiểm tra giám sát hoạt độngchuyên môn nói riêng là một bộ phận hữu cơ của kế hoạch năm học, đồng thời
là mắt xích trọng yếu của chu trình quản lý Vì vậy, trên cơ sở các văn bảnhướng dẫn của các cấp lãnh đạo, trực tiếp là Phòng Giáo dục và Đào tạo, lãnhđạo nhà trường cần xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp với tình hình, điềukiện thực tế của đơn vị và có tính khả thi cao