SKKN một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp trong trường tiểu học

Phương pháp phân tích và tổng hợp lí thuyết; Phương pháp quan sát; Phương pháp điều tra; Phương pháp tổng kết kinh nghiệm... Sự phấn đấu thi đua giữa giáo viên với g

Trang 1

I PHẦN MỞ ĐẦU

I.1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết Trung ương II khóa 8 Đảng ta tiếp tục khẳng định “Giáo dụcđào tạo là quốc sách hàng đầu” Điều đó chứng tỏ Đảng và Nhà nước ta hết sứccoi trọng nhân tố con người, đó là cơ sở, là nền tảng để xây dựng và phát triển đấtnước Một trong những nhiệm vụ cơ bản của giáo dục đào tạo hiện nay là hìnhthành và phát triển nhân cách toàn diện học sinh theo mục tiêu phát triển nguồnnhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Sự nghiệp giáo dục và đào tạo của nước ta đang đứng trước những thửthách lớn Muốn có một nền giáo dục tiên tiến phải có một cơ sở vững chắc, đó làđòi hỏi giáo dục phải thay đổi, chuyển mình để hướng tới xây dựng một nền giáodục cho tất cả mọi người, nền giáo dục mang tính toàn diện, nhân văn, hiện đại;

cơ sở chính là hệ thống giáo dục tiểu học, là nền tảng trong hệ thống giáo dụcquốc dân Sự hình thành và phát triển của bậc học này về đức, trí, thể, mĩ là điềukiện để phát triển ở các bậc học tiếp theo Khác với các bậc học khác, bậc tiểuhọc thông thường mỗi giáo viên đứng lớp là một giáo viên chủ nhiệm Cho nêngiáo viên chủ nhiệm (GVCN) ở bậc tiểu học có vị trí hết sức quan trọng trongviệc hình thành và phát triển nhân cách học sinh Để làm tốt điều này đòi hỏi giáoviên tiểu học là “Người thầy tổng thể”, mẫu mực, là người thay mặt hiệu trưởnglàm công tác quản lí tập thể học sinh lớp mình, là người chịu trách nhiệm trướchội đồng giáo dục về chất lượng giáo dục toàn diện và rèn luyện học sinh theomục tiêu chung của mỗi nhà trường Giáo viên chủ nhiệm là những người có kinhnghiệm và uy tín, có khả năng giảng dạy và giáo dục học sinh, có trách nhiệm tổchức mọi hoạt động sinh hoạt và học tập của học sinh Vì vậy các nhà trường

Trang 2

hiện nay đang tự phấn đấu vươn lên giảm những tác động tiêu cực từ bên ngoàivào nhà trường, trong đó có các tệ nạn xã hội Mỗi nhà trường cần phải xây dựngđể thật sự là nơi giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, trong đó việc xây dựng và quản límột đội ngũ giáo viên phụ trách lớp có năng lực tổ chức, có nghiệp vụ sư phạmvà say mê với công việc là việc làm cần thiết cho các nhà quản lí trường học, bởihọ chính là nhân tố chủ đạo của nhà trường Thực tế cho thấy rằng ở trong nhàtrường, lớp nào giáo viên phụ trách lớp có năng lực, có trình độ, có tinh thầntrách nhiệm, có ý thức tự giác, không ngại khó, hay tìm tòi nghiên cứu thì sẽ làmtốt công tác chủ nhiệm lớp và sẽ có chất lượng giáo dục tốt Vậy để giúp ngườiGVCN làm tốt nhiệm vụ của mình thì đòi hỏi người cán bộ quản lí phải quantâm, xây dựng được đội ngũ giáo viên có năng lực, có phẩm chất tốt, nhiệt tìnhvới công việc, đặt mình vào vị trí của giáo viên chủ nhiệm lớp thì mới thấu hiểuđược nhiệm vụ của họ, để có sự quan tâm thỏa đáng, nắm bắt được tâm tưnguyện vọng, động viên kịp thời, như vậy mới chỉ đạo đúng đắn góp phần nângcao chất lượng công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả.

Xuất phát từ thực tiễn công tác, là người làm công tác quản lí nhiều nămnên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp trongtrường tiểu học” với hy vọng góp phần vào việc nâng cao công tác chủ nhiệm,nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường tiểu học hiện nay

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Nghiên cứu một số vấn đề lí luận có liên quan đến việc quản lí chỉ đạocông tác chủ nhiệm lớp

Tìm hiểu và đánh giá thực trạng việc chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp ởtrường tiểu học Nguyễn Viết Xuân

Trang 3

Trên cơ sở lí luận và thực tiễn, đưa ra những biện pháp chỉ đạo công tácchủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, duy trì sĩ số học sinh, giúp đỡhọc sinh có hoàn cảnh khó khăn, thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục của lớptrong việc làm mới không gian lớp học

I.3 Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công

tác chủ nhiệm lớp

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp;

Đối tượng khảo sát: Tất cả giáo viên chủ nhiệm trường tiểu học NguyễnViết Xuân;

Thời gian: Năm học 2014 - 2015; 2015 – 2016 (Học kì I)

I.5 Phương pháp nghiên cứu

Xuất phát từ đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu, sử dụng một sốphương pháp nghiên cứu thực tiễn dùng để thực hiện SKKN

Phương pháp phân tích và tổng hợp lí thuyết;

Phương pháp quan sát;

Phương pháp điều tra;

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

Lịch sử phát triển của nhân loại ở bất kì thời đại nào, thì con người luôn làđộng lực của sự phát triển nhanh và bền vững mà nhân tố quyết định chính lànhững người tài giỏi, tâm huyết và có đạo đức, có tinh thần trách nhiệm vớinhiệm vụ được giao Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo từ trước đến nay vai tròcủa người đứng đầu cơ quan quản lí giáo dục là người chịu trách nhiệm chính Cụ

Trang 4

thể theo điều lệ trường học người Hiệu trưởng có vai trò lãnh đạo, đại diện chonhà trường về mặt pháp lí, có trách nhiệm, có thẩm quyền cao nhất về hànhchính, về tổ chức và quản lí toàn bộ mọi hoạt động của nhà trường, chịu tráchnhiệm trước cơ quan chủ quản cấp trên Vì vậy mọi hoạt động của nhà trường tùythuộc vào đội ngũ giáo viên, trong đó vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp luônđược xem là một trong những nhân tố hàng đầu quyết định đến sự thành công củaquá trình dạy học, rèn luyện và giáo dục học sinh.

2 Thực trạng

2.1 Thuận lợi - khó khăn

Trường tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2014-2015; 2015-2016 (họckì I) với tổng số lớp luôn ổn định là 11 lớp, tổng số học sinh gần 290 em Gần100% là học sinh dân tộc kinh, không có học sinh dân tộc tại chỗ Đội ngũ giáoviên đầy đủ theo quy định Giáo viên chủ nhiệm lớp đa số có tinh thần tráchnhiệm, nhiệt tình, quan tâm đến công tác giáo dục học sinh, xây dựng được mốiquan hệ với cha mẹ học sinh và các tổ chức đoàn thể vì là người có hộ khẩuthường trú ở tại địa phương; thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục của lớp

Đa số phụ huynh đã có nhận thức về giáo dục và quan tâm chăm lo đến con em

Bên cạnh đó vẫn còn khó khăn ảnh hưởng đến tình hình chung của nhàtrường cũng như công tác chủ nhiệm lớp: Cơ sở vật chất trường lớp xuống cấpnghiêm trọng, bố mẹ đi làm ăn xa gửi con cho ông bà chăm sóc; bố mẹ li hôn; giađình nghèo không chăm lo cho con em, đời sống của học sinh còn thiếu thốn vềvật chất lẫn tinh thần…

2.2 Thành công - hạn chế

Lãnh đạo nhà trường luôn có những trăn trở, suy nghĩ để chỉ đạo công tácchủ nhiệm lớp duy trì sĩ số học sinh hàng năm, giúp đơc học sinh có hoàn cảnh

Trang 5

khó khăn, làm tốt công tác xã hội hóa các lớp để làm mới không gian lớp học.Tìm hiểu kĩ tâm lí giáo viên cũng như điều kiện của giáo viên để phân công vị tríchủ nhiệm lớp phù hợp, đạt hiệu quả Một số giáo viên chủ nhiệm có những việclàm thiết thực, có kinh nghiệm vận dụng đạt hiệu quả trong công tác chủ nhiệmnhư cô Nguyễn Thị Phượng (GVCN lớp 2C năm học 2013-2014), cô Nguyễn ThịBình (GVCN lớp 1B năm học 2013-2014; 2014-2015), thầy Nguyễn Duy kì Diệu(GVCN lớp 5B năm học 2013-2014; 2014-2015)…

Nhận thức của giáo viên chủ nhiệm lớp không đồng nhất, một số giáo viênkhông dám nghỉ dám làm, chưa có những ý kiến tham mưu đề xuất về công tácchủ nhiệm lớp, còn thụ động chờ chỉ đạo của nhà trường, công tác chủ nhiệm còndậm chân tại chỗ không tiến bộ Sự phối hợp với các lực lượng còn e dè chưamạnh dạn

2.3 Mặt mạnh - mặt yếu

Ban giám hiệu có nhiều kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo đội ngũ Độingũ được phân công làm công tác chủ nhiệm đa số là giáo viên trẻ, có kinhnghiệm trong công tác chủ nhiệm, nhiệt tình, có trách nhiệm trong các hoạt động.Được sự ủng hộ và đồng thuận của các bậc phụ huynh trong công tác giáo dụchọc sinh và công tác xã hội hóa giáo dục của các lớp Đa số học sinh ngoanngoãn, có ý thức học tập và rèn luyện đưa phong trào của lớp và của toàn trườngngày càng tiến bộ

Bên cạnh mặt mạnh, còn có mặt yếu như một vài giáo viên không năngđộng, không có chịu khó tìm tòi học hỏi, dậm chân tại chỗ, không có sáng tạo đểthay đổi trong công tác chủ nhiệm lớp, chưa biết làm mới Một số giáo viên nuôicon nhỏ nên ảnh hưởng đến công tác chủ nhiệm, không có nhiều thời gian dànhcho các hoạt động phong trào của lớp Một số phụ huynh còn giao phó việc giáo

Trang 6

dục con cái cho giáo viên chủ nhiệm, không nhiệt tình hỗ trợ giáo viên trong cáchoạt động của lớp làm ảnh hưởng chung đến phong trào của nhà trường.

2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

Lãnh đạo nhà trường tâm huyết, quan tâm chỉ đạo sát sao đối với công tácchủ nhiệm lớp Sự phấn đấu thi đua giữa giáo viên với giáo viên trong nhà trườngvà giữa các trường trong cụm Sự nhìn nhận về chất lượng giáo dục của phụhuynh đối với nhà trường, đối với giáo viên chủ nhiệm lớp Đòi hỏi giáo viên chủnhiệm lớp phải có sự đổi mới, phải biết phối hợp với các lực lượng giáo dục tácđộng để làm tốt công tác chủ nhiệm Mặt khác đời sống của một số phụ huynhquá nghèo, hoàn cảnh éo le nên ảnh hưởng đến việc chăm lo giáo dục con cái,gây không ít khó khăn cho công tác chủ nhiệm Cơ sở vật chất của nhà trườngxuống cấp ảnh hưởng đến công tác dạy học

2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra

Trong những năm qua, toàn ngành, toàn xã hội đã và đang hưởng ứng tíchcực phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” thìcông tác chủ nhiệm lớp càng được quan tâm đổi mới Kinh nghiệm cho thấy rằngtrường nào chưa quan tâm hoặc xem nhẹ công tác này thì kết quả dạy học sẽkhông cao, ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả hoạt động giáo dục của đơn vị.Thực tế trong hai năm qua trường tiểu học Nguyễn Viết Xuân có những thựctrạng như đã nêu ở trên, đi sâu phân tích kĩ vấn đề mà thực trạng đặt ra, cụ thểtrường đóng trên địa bàn dân cư là người kinh, một số bộ phận nhân dân kinh tếổn định, có điều kiện quan tâm đến đời sống và việc học hành của con cái Họnhận thức đúng đắn, luôn có trách nhiệm và ý thức được vai trò của gia đìnhtrong việc giáo dục con em mình, không ỷ lại cho nhà trường Giáo viên đượcphân công làm công tác chủ nhiệm lớp đa số là giáo viên có bề dày kinh nghiệm

Trang 7

trong công tác chủ nhiệm, nắm rõ lí lịch, hoàn cảnh gia đình học sinh của mình;Có tinh thần trách nhiệm trong công tác Dưới sự chỉ đạo của Ban giám hiệu, mỗigiáo viên chủ nhiệm có cách thực hiện linh hoạt trong việc phối hợp với các lựclượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để làm tốt công tác chủ nhiệm như duytrì sĩ số, huy động sự chung tay góp sức để hỗ trợ cho học sinh có hoàn cảnh khókhăn, động viên các em có đủ điều kiện để đến trường với tinh thần “ Lá rách ítđùm lá rách nhiều”; chung tay tu sửa lớp học khang trang sạch đẹp từ nguồn đónggóp xã hội hóa của lớp và giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò chủ đạo đưới sự địnhhướng của nhà trường Vì vậy giáo viên chủ nhiệm là chiếc cầu nối giữa giađình, nhà trường và xã hội góp phần vào công tác giáo dục thế hệ trẻ ngày càngtiến bộ, tạo được uy tín của nhà trường, của cá nhân với phụ huynh học sinh Vớinhững vấn đề nêu trên người giáo viên chủ nhiệm cần phải kiên kì, chịu khó,nhiều khi phải chịu tác động những yếu tố tích cực và tiêu cực từ các lực lượngphối hợp thì mới thành công, để giải quyết được vấn đề bản thân đã chỉ đạo mộtsố biện pháp sau:

3 Giải pháp, biện pháp

3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Nhằm nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên về công tác chủ nhiệmlớp Thái độ, tình cảm đối với học sinh, là mẹ hiền thứ hai trong việc quan tâmchăm lo giáo dục học sinh Làm tốt công tác duy trì sĩ số hàng năm, tạo điều kiệncùng chung tay giúp đỡ về vật chất lẫn tinh thần đối với học sinh có hoàn cảnhkhó khăn, làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục của lớp là mục tiêu hướng tới việcgiáo dục toàn diện cho học sinh, đảm bảo tốt công tác phổ cập giáo dục tiểu họcvà hoàn thành tốt công tác chủ nhiệm của mình

3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

Trang 8

Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm phối hợp với các lực lượng để giáo dục họcsinh.

Biện pháp phối hợp với lực lượng giáo dục trong trường

* Phối hợp với Ban giám hiệu: Giáo viên chủ nhiệm phải dựa vào kế hoạchchung của trường để xây dựng kế hoạch, lịch làm việc và đề ra biện pháp thựchiện cụ thể cho lớp mình nhưng phải sát tình hình thực tế Thường xuyên báo cáotình hình hoạt động của lớp và kết quả giáo dục học sinh, nguyện vọng của họcsinh về ban giám hiệu Việc này giáo viên chủ nhiệm có thể gặp mặt trực tiếp bangiám hiệu hoặc thông qua cuộc họp để phản ánh những vấn đề liên quan đến lớp,đến học sinh để xin ý kiến chỉ đạo Cụ thể về việc học sinh của lớp xin nghỉ họcdài ngày để chữa bệnh tim ( Em Mai Quốc Bảo lớp 3A), học sinh mồ côi cha, mẹbị tai nạn giao thông (em Nguyễn Đình Quyết lớp 3B), học sinh ở với bà vì bốmẹ li dị (2 anh em ruột Nguyễn văn Hiếu và Nguyễn Đức Bình lớp 2A và 5A).Ban giám hiệu đã chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm nắm tình hình cụ thể từ gia đình,xác minh hoàn cảnh, trước hết là gần gũi, động viên học sinh để các em đến lớp.Sau đó bàn biện pháp với giáo viên chủ nhiệm quyên góp ủng hộ với lòng hảotâm để ủng hộ học sinh có đủ điều kiện đến trường và có thêm một số tiền để hỗtrợ học sinh chữa bệnh Ngoài ra còn một số hoàn cảnh tương tự mà giáo viênchủ nhiệm phối hợp cùng với ban giám hiệu đã vận dụng việc làm động viênđược học sinh ra lớp (trong SKKN năm học 2014-2015 về công tác duy trì sĩ sốtôi đã chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm thực hiện đạt hiệu quả )

* Phối hợp với giáo viên dạy chung lớp và giáo viên dạy chuyên biệt

Giáo viên chủ nhiệm phối hợp chặt chẽ với giáo viên dạy cùng lớp và giáoviên dạy chuyên biệt thực hiện nhiệm vụ chủ nhiệm để xây dựng và thống nhấtkế hoạch giáo dục học sinh của lớp Thường xuyên liên lạc và trao đổi với nhau

Trang 9

để nắm bắt tình hình học tập hàng ngày của lớp, của từng học sinh, học sinh nghỉhọc có lí do, không có lí do…để theo dõi và có biện pháp giáo dục học sinh kịpthời Vì vậy giáo viên chủ nhiệm và giáo viên dạy chung lớp cùng với giáo viêndạy chuyên biệt hợp thành một tập thể sư phạm nhỏ đóng vai trò chủ đạo trongquá trình giáo dục học sinh Hiệu quả giáo dục trong lớp chủ nhiệm phụ thuộcmột phần quan trọng vào hoạt động cũng như phẩm chất của bản thân tập thể sưphạm này Tập thể sư phạm thu nhỏ này (GVCN) thực hiện việc điều tra cơ bảnvà phân loại học sinh, nắm rõ lí lịch học sinh để biết hoàn cảnh gia đình, thăm dònguyện vọng, sở thích, thái độ và phát hiện những khó khăn trong học tập và sinhhoạt của học sinh để phân tích, đánh giá cùng trao đổi với giáo viên năm họctrước để nắm thêm thông tin Đây là cơ sở nhằm nâng cao chất lượng giáo dụchọc sinh của lớp cũng như từng cá nhân học sinh Các giáo viên trong tập thể chủnhiệm này căn cứ vào những thông tin ngược do bản thân thu nhận được, nhất là

do giáo viên chủ nhiệm cung cấp sẽ cải tiến nội dung, phương pháp, hình thức tổchức dạy học và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Kinh nghiệm thực tế chothấy rằng, tập thể sư phạm trong phạm vi một lớp mà giáo viên chủ nhiệm lớp làhạt nhân, nếu đạt được sự thống nhất ý chí, hành động, nhận định và đánh giá,luôn luôn gương mẫu, đưa ra yêu cầu hợp lí và đồng thời tôn trọng, yêu mến họcsinh, phát huy tinh thần tự lực, ý thức làm chủ của học sinh thì chắc chắn sẽ gópphần không nhỏ vào việc xây dựng một tập thể lớp vững mạnh

* Phối hợp với tổ chức Đoàn TN, Đội TN

Mỗi giáo viên chủ nhiệm là một anh chị phụ trách, chính vì vậy giáo viênchủ nhiệm là người phối hợp với Bí thư chi đoàn, tổng phụ trách Đội trong việctổ chức các hoạt động theo chủ đề phù hợp với các tháng trong năm thông quacác ngày lễ kỉ niệm như: 21/11; 22/12; 3/2; 26/3; mà lãnh đạo nhà trường là

Trang 10

người cố vấn, định hướng Cụ thể trong đợt 20/11 chỉ đạo tổ chức hội thi vănnghệ, tất cả giáo viên chủ nhiệm là người thực hiện việc đầu tư tập luyện cho họcsinh để hội thi có chất lượng; đợt sinh hoạt 22/12 giáo viên chủ nhiệm là ngườiđược giao trách nhiệm sưu tầm câu hỏi, hình ảnh về truyền thống quân đội nhândân Việt Nam cho lớp tìm hiểu để tham hái hoa dân chủ có thưởng, hiệu quả họcsinh đạt được qua mỗi đợt sinh hoạt chủ điểm là tiêu chí để xếp loại thi đua củalớp Vì thế giáo viên chủ nhiệm đều nổ lực tìm tòi, hướng dẫn, tập luyện học sinhrất sôi nổi (cụ thể GVCN và tập thể lớp 1B, 3B, 4A, 4B, 5A, 5C) Mặt khác giáoviên chủ nhiệm phải giúp đỡ tổ chức Đoàn, Đội và tôn trọng tính độc lập, tự quảncủa tổ chức này để tạo nên mối quan hệ tốt đẹp, nắm bắt tình hình hoạt động đểtriển khai thực hiện và sẽ được góp ý điều chỉnh kịp thời nhằm đưa phong tràocủa lớp đi lên.

* Phối hợp với lực lượng giáo dục là Bảo vệ, Thư viện, Y tế

Thông qua lực lượng này giáo viên chủ nhiệm sẽ tìm hiểu một cách kháchquan học sinh của lớp mình trong các hoạt động ngoài giờ học chính khóa như:Việc mượn sách báo, đọc sách báo có thường xuyên không, học sinh nào tích cựctrong hoạt động này cần tuyên dương trước tập thể Nắm tình hình sức khỏe củahọc sinh qua cán bộ y tế nhà trường về tình hình sức khỏe học sinh như theo dõidịch bệnh, tiêm phòng, tình hình học sinh giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung;việc bảo vệ tài sản nhà trường, tài sản lớp học, chăm sóc và giữ gìn bồn hoa, câycảnh Có những đề xuất cùng nhau thống nhất tác động sư phạm đối với họcsinh, những nội dung liên kết này có thể tiến hành qua gặp trực tiếp hoặc thôngqua các cuộc họp Việc làm này phải tôn trọng hợp tác không xem nhẹ “Nhânviên” thì công việc sẽ đạt hiệu quả tốt, vì giáo viên chủ nhiệm không thể quánxuyến hết các hoạt động của học sinh ngoài lớp học

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	107,5 KB