Xuất Khẩu Cà Phê Tại Công Ty Sản Xuất & Xuất Khẩu Prosimex

Trớc yêu cầu từ phía thị trờng ngành cà phê Việt Nam, thực hiện đờng lối của đảng và nhà nớc ta, đã biến cây cà phê từ một mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực chỉ đứng sau cây lúa.. Công

trờng đại học ngoại thơng - hà nội

khoa kinh tế đối ngoại

khẩu prosimex.

Giáo viên hớng dẫn: Thạc sỹ Vũ Sỹ Tuấn Sinh viên thực hiện: Trần Thị Lan Hơng Lớp: TC 18 A2

Hà nội, năm 2003

Lời mở đầu

Từ nhiều năm nay cà phê đã trở thành một nhu cầu thiết yếu đối với cuôc sống con ngời Cà phê có giá trị kinh tế cao và là một trong những sản phẩm nông nghiệp mang ngoại tệ lớn cho nhiều nớc, theo một số nghiên cứu cho thấy

cà phê chứa một số vitamin nhóm B, đặc biệt là axit nicotenic, vitamin pp và một số chất khác trong hạt cà phê có tới 670 hợp chất thơm, tại hơng vị đặc trng tuyệt vời, khiến cho việc uống cà phê trở thành thói quen và tập quán của phần lớn dân số trên thế giới đặc biệt là các nớc phát triển

Về công dụng cà phê không chỉ là một loại đồ uống mà còn là nguyên liệu cho một số ngành công nghiệp phát triển nh: bánh kẹo, sữa, dợc phẩm vv nhu cầu về sản phẩm này trên thị trờng thế giới ngày càng tăng cả về số lợng và chất lợng đòi hỏi những ngời sản xuất và các nhà xuất khẩu phải đáp ứng kịp thời và linh hoạt cho các nhu cầu khác nhau của từng khu vực thị trờng cụ thể

Trớc yêu cầu từ phía thị trờng ngành cà phê Việt Nam, thực hiện đờng lối của đảng và nhà nớc ta, đã biến cây cà phê từ một mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực chỉ đứng sau cây lúa Sản phẩm cà phê Việt Nam đã đợc biết đến trên thị trờng thế giới và nớc ta đã trở thành một trong những nớc trồng và xuất khẩu nhiều và phê Tuy nhiên, tiềm năng vẫn cha đợc khai thác hiệu quả và xuất khẩu

cà phê vẫn còn nhiều bất cập

Công ty sản xuất kinh doanh xuất khẩu tên giao dịch là prosimex doanh nghiệp nhà nớc thuộc bộ thơng mại ra đời năm 1989 với chức năng xuât khẩu các mặt hàng trong đó có mặt hàng cà phê cũng gặp phải nhiều vấn đề cần phải tìm kiếm giải pháp để tháo gỡ

Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của mình công ty vừa phải hạch toán độc lập sao cho vừa có lãi, vừa đáp ứng đợc mục tiêu là đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng nông nghiệp, lâm nghiệp và thủ công nghiệp, do

đó yêu cầu cần thiết của công ty là phải nghiên cứu nhằm khắc phục những khó khăn đang gặp phải nhất là khâu tổ chức và thực hiện quy trình xuất khẩu để hoạt

động sản xuất kinh doanh xuất nhập khẩu của công ty có hiệu quả hơn Đây cũng là lý do để em chọn đề tài “thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quy trình sản xuất và xuất khẩu tại công ty sản xuất và xuất khẩu prosimex”

Đề tài này tập trung phân tích thực trạng quy trình sản xuất và xuât khẩu

cà phê của công ty, những khó khăn mà công ty gặp phải trong quá trình thực hiện quy trình xuất khẩu của mình để từ đó đa ra những giải pháp nhằm góp phần làm nâng cao hiệu lực quy trình xuất khẩu nói riêng và hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty nói chung

Đề tài này ngoài phần mở đầu kết luận nội dung đợc chia làm 3 chơng:

ơng 3 : Một số nhận định về kinh doanh cà phê xuất khẩu của Công ty

prosimex và những giải pháp đề xuất.

Chơng 1 Tình hình thị trờng cà phê thế giới thời gian qua

I Tình hình thị trờng cà phê thế giới thời gian qua

1.Vài nét về sản phẩm cà phê và các loại cà phê trên thị trờng thế giới 1.1 Các loại cà phê

Cách đây hàng nghìn năm, cây cà phê đã đợc ngời dân du mục Ethiopi ngẫu nhiên tìm thấy ở làng Cápfa, gần thủ đô Ethiopi Đến thế kỷ thứ 6, cây cà phê lan dần sang các nớc và châu lục khác Nhng không phải ngay từ đầu cà phê

đã đợc thừa nhận là hấp dẫn và hữu ích mặc dù cho đến ngày nay không ai còn phủ nhận công dụng và sự nổi tiếng của loại đồ uống này Cà phê giúp con ngời tỉnh táo và minh mẫn hơn trong mọi hoạt động và đợc coi nh một món tráng miệng, một bữa ăn phụ của nhiều nớc trên thế giới

Cà phê có rất nhiều loại khác nhau Theo thống kê, trên thế giới hiện nay

có khoảng 70 loại cà phê đang đợc trồng và xuất khẩu Trong đó phổ biến nhất

về diện tích trồng cũng nh vai trò quan trọng trên thị trờng cà phê thế giới là 2 loại cà phê :

- Cà phê chè ( chủng Arabica )

- Cà phê vối ( chủng Robusta )

Cả hai loại cà phê này, cũng nh tất cả các loại cà phê khác, đều thuộc giống Coffea nhng về chất lợng và hơng vị thì cà phê Arabica trội hơn cà phê Robusta Do đó cà phê Arabica cũng thờng cao hơn khá nhiều và đợc nhiều nơi a chuộng

Vì yêu cầu sinh thái khác nhau 2 loại cà phê này đợc trồng tập chung ở những khu vực khác nhau trên thế giới Cà phê Arabica đợc trồng chủ yếu ở Châu Mỹ, đặc biệt tại hai nớc là Brazin và Colombia Hai nớc này hiện tại sản xuất tới 80% sản lợng Arabica của thế giới, đồng thời cũng là hai nớc sản xuất

và xuất khẩu cà phê nhiều nhất, thống trị thị trờng cà phê thế giới trong đó riêng Brazin đã chiếm tới khoảng 30% sản lợng cà phê toàn thế giới

Cà phê Robusta là giống cà phê ngon thứ hai sau cà phê Arabica Loại cà phê này thờng đợc tiêu dùng ở các nớc có truyền thống uống cà phê chế biến từ

cà phê Robusta, ví dụ nh Anh và các nớc Nam Âu Cây cà phê loại này đợc trồng chủ yếu ở Châu Phi và Châu á Hiện tại cà phê Robusta của Châu Phi không tăng

và có chiều hớng giảm sút Lý do ở đây là bất ổn về chính trị, sự thay đổi điều

kiện tự nhiên, cũng nh sự chuyển đổi cơ cấu cây trồng Đây là những nguyên nhân rất khó khắc phục trong thời gian ngắn Do vậy trong thời gian tới đây trên

đà tăng trởng về sản lợng, vai trò cung cấp của các nớc Châu á-Thái Bình Dơng

sẽ còn tiếp tục tăng lên với loại cà phê này

1.2 Sản phẩm cà phê

Các sản phẩm của cà phê rất đa dạng, sản phẩm ban đầu của cây cà phê là

cà phê quả tơi Cà phê quả tơi qua quá trình sơ chế sẽ cho ta cà phê nhân từ cà phê nhân Từ cà phê nhân qua quá trình chế biến công nghiệp sẽ cho ta các sản phẩm tinh chế là cà phê hoà tan, cà phê bột, cà phê sữa, vv Các sản phẩm tinh chế này đợc đem ra thị trờng bán cho ngời tiêu dùng, là nhũng ngời mua cuối cùng Trong hoạt động thơng mại trên thị trờng thế giới, các nớc chủ yếu xuất khẩu cà phê dới dạng cà phê nhân hay còn đợc gọi là cà phê nguyên liệu ở dạng này ngời xuất khẩu có thể dễ dàng hơn khi bảo quản sản phẩm trong quá trình vận chuyển đến tay ngời nhập khẩu ở nớc ngoài Đồng thời tạo điều kiện tổ chức chế biến ở các nớc tiêu thụ cho ra các sản phẩm phù hợp với thị hiếu tiêu dùng tại chỗ

Hiện nay ở Việt Nam do điều kiện công nghệ chế biến còn lạc hậu nên hầu hết cà phê xuất khẩu đều là cà phê nhân mới qua sơ chế Ngoài ra có một số

ít là cà phê hoà tan nhng cha cạnh tranh đợc với hàng ngoại cả dạng nguyên chất lẫn tổng hợp

2 Tình hình sản xuất cà phê trên thế giới

Theo số liệu của tổ chức cà phê quốc tế ( ICO) hiện nay có khoảng 20 đến

30 nớc sản xuất cà phê tập chung chủ yếu vào các khu vực là :

- Bắc và Trung Mỹ

- Nam Mỹ

- Châu Phi

- Châu á - Thái Bình Dơng

Phân bổ sản lợng cà phê thế giới theo các khu vực này có thể đợc tóm tắt

nh sau: Châu Mỹ sản xuất ra 60 - 70 % sản lợng cà phê thế giới, tức là khoảng gần 4 triệu tấn cà phê nhân Châu Phi sản xuất ra 20 - 22% khoảng hơn 1 triệu tấn Châu á hàng năm sản xuất khoảng 70 ngàn tấn cà phê chiếm 12% sản lợng toàn thế giới, sản lợng cà phê hàng năm biến động thất thờng nhng theo chiều h-ớng ngày càng tăng Thập kỷ 70 sản lợng trung bình đạt 4,5 triệu tấn trên một năm; thập kỷ 80 tăng nên 5,5 triệu tấn trong một năm ; Sang thập kỷ 90 con số

đã là 6 triệu tấn một năm

Biểu đồ dới đây sẽ cho chúng ta thấy tình hình sản xuất cà phê trên thế giới theo hai loại cà phê chủ yếu Arabica và Robusta trong những vụ vừa qua

từ phía thị trờng về chất lợng Cũng theo tổ chức cà phê quốc tế thì sản lợng cà phê thế giới vụ 98/99 sẽ lên tới 6,3 triệu tấn so với 5,5 triệu tấn vụ 97/98 Sản l-ợng của các nớc sản xuất lớn đều tăng Nhng những dự báo và ớc tính này còn có thể thay đổi do tình hình thời tiết có thể xấu đi

3 Tình hình tiêu thụ và xuất khẩu cà phê thế giới :

3.1 Tiêu thụ.

Nhu cầu tiêu thụ cà phê rất lớn Hàng năm, lợng tiêu thụ trên thế giới ớc tính vào khoảng 94,5 triệu bao cà phê nhân (khoảng 5,6 triệu tấn) Có thể chia các nớc tiêu dùng cà phê thành bốn nhóm chính theo khu vực địa lý nh sau :

- Nhóm các nớc Tây Bắc Âu và Nam Âu

- Nhóm các nớc Bắc Mỹ: Trong đó thị trờng Mỹ là lớn nhất với nhu cầu hàng năm khoảng 4 kg/ngời/năm:

- Nhóm các nớc Châu á - Thái Bình Dơng: Trong đó hai thị trờng tiêu biểu

3.2 Xuất khẩu :

Trong số hơn 80 thành viên của tổ chức cà phê quốc tế (ICO), có tới hơn

40 nớc xuất khẩu cà phê Các nớc này có thể vừa trồng vừa xuất khẩu hoặc chỉ kinh doanh cà phê xuất khẩu Tuy nhiên các nớc sản xuất cà phê lớn trên thế giới

đều là những nớc vừa sản xuất vừa xuất khẩu Điển hình là các nớc nh: Brazin, Colombia, Việt Nam, Uganda, Bờ Biển Nga, Ethiopia, ấn Độ, vv Trong đó Brazin và Colombia là các nớc sản xuất và xuất khẩu cà phê Arabica chủ yếu trên thế giới; các nớc còn lại của Châu á và Châu Phi là các nớc xuất khẩu cà phê Robusta lớn của thế giới

Trên thực tế, lợng xuất khẩu cà phê hàng năm của các nớc chính là cung trên thị trờng cà phê thế giới Lợng cung này phụ thuộc rất nhiều yếu tố trong đó sản lợng chỉ là một Ngoài sản lợng, lợng cung cà phê trên thị trờng thế giới hàng năm còn phụ thuộc vào tình hình kinh tế của các nớc, chính sách của hiệp hội các nớc sản xuất cà phê (ACPC) và tổ chức cà phê quốc tế (ICO) cũng nh biến

động nhu cầu giá cả, dự trữ và yếu tố đầu cơ Trung bình từ vụ 89/90 đến nay, mỗi vụ, sản lợng xuất khẩu vào khoảng 4,3 đến 4,9 triệu tấn cà phê nhân Theo

dự báo của ICO thì xuất khẩu cà phê thế giới sẽ tiếp tục biến động xung quanh mức hiện tại, không có đột biến nào đáng kể

4 Giá cả :

Giá cà phê phụ thuộc rất nhiều vào tình hình cung cầu cà phê trên thị ờng thế giới Thông thờng, để xác lập giá xuất khẩu những ngời xuất khẩu cà phê

tr-thờng lấy giá ở những sở giao dịch hàng hoá lớn nh ở London, New york, Rotterdam, Asterdam làm chuẩn để xây dựng giá của mình Giá tại các thị trờng này thờng phản ánh tơng đối chính xác các biến động cung cầu trong từng thời

điểm xong nó lại mang nặng yếu tố tâm lý nên luôn biến động thất thờng

Nếu so sánh mặt bằng giá cà phê năm 1985-1986 thì giá cà phê năm

1990-1991 chỉ bằng 40 đến 42% Giá cà phê còn thấp và giảm hơn vào năm

1992-1993, nhất là từ quý II năm 1992 đến quý III năm 1993 Sau đó lên dần Năm

1997 giá cà phê phục hồi và tăng nhanh nh biểu đồ đã chỉ ra : nhng cuối năm

1997 đầu 1998 giá cà phê giảm liên tục; cuối năm 1998 đầu 1999 thì tình hình

xấu đi và diễn biến phức tạp làm cho các nhà xuất khẩu không dám xuất hoặc chỉ xuất cầm chừng Hiện tại giá cà phê xuất khẩu vần là một vấn đề cha khắc phục đợc do cha có một cơ chế hiệu quả quản lý nguồn cung cà phê trên thị tr-ờng thế giới.

Sơ đồ bộ máy quản lí của công ty

Giám đốc

Phó giám đốc sản xuất Phó giám đốc kinh doanh

II.Tình hình sản xuất và xuất khẩu cà phê của Việt Nam

1.Vị trí của cây cà phê ở Việt Nam

Trong nhiều năm gần đây, cà phê là một mặt hàng nông nghiệp xuất khẩu quan trọng của Việt Nam có kim ngạch hàng năm từ 400 đến 600 triệu Đôla Mỹ, chỉ đứng sau gạo Không chỉ đem về nhiều ngoại tệ cho đất nớc, cây cà phê đang ngày càng giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế của nớc ta Cụ thể là: sản xuất chế biến và xuất khẩu cà phê thu hút đợc nhiều lao động đặc biệt là lao động trẻ cha có việc làm Tính đến năm 1995 đã có 150 đến 200 nghìn ngời lao động tham gia trong lĩnh vực sản xuất cà phê

may xuất khẩu

Chi nhánh

TP HCM

Đảng,

đoàn thể

Phòng

tổ chức hành chính

Ban xuất khẩu lao

động

Chi nhánh Quảng Ninh

Tổ dịch vụ xuất khẩu

Phòng tài

chính kế

toán

Phòng XNK 1 XNK 3Phòng Phòng XNK 4 XNK 5Phòng nhánh Chi

Hải Phòng

Liên phòng Hantex

Văn phòng tại Hoa Kì

Văn phòng tại CHLB

Đức

- Cây cà phê có thể trồng thay thế cây thuốc phiện ở những khu vực trớc kia trồng cây thuốc phiện nh khu vực các tỉnh miền núi phía bắc

- Sản xuất và xuất khẩu cà phê làm cho quan hệ kinh tế thơng mại giữa Việt Nam và các nớc đợc củng cố và phát triển

Hiện nay cà phê Việt Nam đã xuất hiện trên khắp các châu lục từ Bắc Mỹ, Tây Âu, Đông Âu đến úc, Nam á, Bắc á.vv Chất lợng cà phê ở Việt Nam cũng đợc thị trờng quốc tế thừa nhận và a chuộng Đảng và nhà nớc ta luôn coi

cà phê là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nông nghiệp nói riêng và của nớc ta nói chung lên đã dành cho cây cà phê sự quan tâm đặc biệt

Từ sau giải phóng, diện tích cà phê liên tục tăng từ vài chục nghìn hecta nay đã lên tới gần 300 nghìn hecta cho năng suất cao tạo chỗ vững chắc cho xuất khẩu

cà phê tăng trởng Tiềm năng của cây cà phê Việt Nam rất lớn và phần lớn còn

đang chờ sự khai thác có hiệu quả cao, do vậy trong thời gian tới nghành cà phê cần có những giải pháp cụ thể để phát huy tối đa tiềm năng này

2 Sản xuất :

Cây cà phê đã đợc đa vào Việt Nam từ rất lâu và đợc trồng đại trà từ năm

1888 Do điều kiện khí hậu và đất đai thích hợp nên cây đợc phát triển trên quy mô rộng và cho hạt chất lợng tốt không kém sản phẩm của những nớc sản xuất

và xuất khẩu cà phê lớn trên thị trờng Tuy nhiên phải đến sau giải phóng ngành

cà phê Việt Nam mới đi vào thời kỳ phát triển, sản lợng sản xuất ra chủ yếu để xuất khẩu Theo số liệu của tổng cục thống kê và nghành cà phê thì sản xuất cà phê của ta mỗi năm một tăng:

Bảng 1: Diện tích và sản lợng cà phê Việt Nam qua các giai đoạn:

và đứng thứ hai trên thế giới về sản xuất cà phê Robusta

Cũng trong những năm qua, cà phê không chỉ đợc mở rộng diện tích ở Tây Nguyên, Đông Nam Bộ vv là những vùng chủ yếu trồng cà phê Robusta ,mà còn phát triển khá mạnh cà phê Arabicarơ các tỉnh biên miền núi phía Bắc nh Sơn La, Lai Châu, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang vv Nhằm nâng cao tỷ trọng xuất khẩu cà phê giống ngon, giá cao.

Những vùng này có điều kiện thổ nhỡng, khí hậu Phù hợp với cà phê Arabica nên tơng lai cho năng xuất cao Đây là tín hiệu tốt lành cho ngành cà phê Việt Nam trong xu thế chuộng chất lợng của cà phê thế giới

3 Xuất khẩu :

Do sản xuất tăng nhanh nên xuất khẩu cà phê của ta hàng năm cũng tăng nhanh cả về số lợng cũng nh kim ngạch Giá xuất khẩu trung bình hàng năm cũng tăng đáng kể mặc dù vẫn bị ảnh hởng rất nhiều từ những biến động trên thị trờng cà phê thế giới Số ngoại tệ thu về hàng năm đã tăng lên tới hàng trăm triệu

đôla mỹ, riêng vụ 97/98 vừa qua con số kim ngạch đã là gần 600 triệu và sẽ còn cao hơn nữa trong thời gian gần đây

Bảng 2: Sản lợng, kim ngạch cà phê xuất khẩu của Việt Nam những năm 90.

NIên vụ Số lợng xuất

khẩu (tấn)

Tốc độ tăng trởng

Kim ngạch (Triệu USD)

Tốc độ tăng kim ngạch so với vụ trớc

(Nguồn: Báo cáo tình hình cà phê xuất khẩu niên vụ 97/98 của bộ thơng mại.)

Tuy nhiên, qua số liệu trong bảng 2 ta có thể thấy trừ niên vụ 94/95 kim ngạch xuất khẩu cà phê của ta tăng vọt 147% lên hơn 560 triệu Đôla Mỹ so với hơn 200 triệu Đôla Mỹ của vụ trớc đó, còn lại các niên vụ tiếp sau kim ngạch xuất khẩu của ta không những không tăng mà còn giảm mạnh trong khi sản lợng xuất khẩu thì vẫn tăng đều đặn Nguyên nhân của hiện tợng này phần lớn là do

cung cầu trên thị trờng thế giới mất cân bằng dẫn tới giá cả giảm sút nhng cũng một phần do chất lợng cà phê xuất khẩu của ta cha đáp ứng đợc yêu cầu của khách hàng Thậm chí bao cà phê của Việt Nam xuất sang các nớc trong nhiều trờng hợp còn có tạp chất nh đinh và nút chai lẫn bên trong Chính vì vậy mặc dù

đã có nhiều tiến triển tốt nhng vẫn còn một khoảng cách không nhỏ giữa giá xuất

cà phê của chúng ta và giá trung bình của cùng loại cà phê trên thị trờng thế giới

Theo dự đoán, vụ cà phê 98/99 sản lợng sản xuất và sản lợng xuất khẩu của Việt Nam giảm do hạn hán ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ kéo dài cộng với

ma ở nhiều nơi đặc biệt là Đắk Lắk Thời tiết xấu cũng sẽ làm giảm chất lợng cà phê xuất khẩu của ta nên có thể ảnh hởng tới yếu tố giá cà phê cũng nh uy tín của cà phê Việt Nam trên thị trờng

Về thị trờng tiêu thụ, tính đến vụ cà phê 97/98 thị trờng cà phê của Việt Nam đã đợc mở rộng tới 52 nớc và vùng lãnh thổ trên thế giới Những nớc nhập khẩu số lợng lớn là Mỹ, Canada, các nớc Tây Âu và các nớc Nhật Bản, Hàn Quốc ở Châu á Tuy nhiên, để cây cà phê xứng đáng với những triển vọng từ phía thị trờng bên ngoài, chúng ta cũng cần quan tâm tới việc ổn định thị trờng trong nớc, khắc phục tính manh mún, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa ngời sản xuất, ngời xuất khẩu và các thành phần có liên quan nhằm từng bớc xây dựng chiến lợc hợp lý và lâu dài cho cây cà phê xuất khẩu

Chơng 2 Tình hình kinh doanh cà phê xuất khẩu

tự chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh trong phạm vi vốn do nhà nớc giao

Công ty ra đời và phát triển hoàn toàn dựa vào chính khả năng và sự cố gắng của mình Tiền thân của công ty là cơ sở sản xuất tăng gia, chăn nuôi của văn phòng bộ kinh tế đối ngoại từ những năm 1970, nhằm để cải thiện đời sống cho cán bộ công nhân viên Theo quyết định 778/KTĐN/TCCB ngày 25/11/1989 của Bộ kinh tế đối ngoại (nay thuộc bộ thơng mại), xí nghiệp gia công hàng xuất khẩu trực thuộc văn phòng Bộ kinh tế đối ngoại ra đời Ngày 24/03/1993, nghị

định số 388/CP của chính phủ và kèm theo quyết định số 448/M/TCCB của Bộ Thơng Mại, xí nghiệp gia công sản xuất đổi tên thành công ty sản xuất gia công hàng xuất khẩu và nay là công ty sản xuất kinh doanh xuất nhập khẩu

Cơ sở vật chất ban đầu của công ty rất thiếu thốn Tổng số vốn ban đầu chỉ khoảng 3.785 triệu đồng, mà chủ yếu là TSCĐ (ôtô, máy sản xuất đinh, nhà x-ởng và đât đai) Năm 1990, năm hoạt động đầu tiên, kim ngạch xuất khẩu đạt 3,214 triệu USD trong đó xuất khẩu đạt 1,786 triệu USD và nhập khẩu đạt 1,428 triệu USD Đến năm 1998, tổng kim ngạch xuất khẩu của Công ty đạt tới 74,120 triệu USD trong đó xuất khẩu đạt 43,033 triệu USD, nhập khẩu đạt 31,078 triệu USD Cùng với sự tăng trởng về kim ngạch xuất khẩu, công ty đã chú trọng việc

mở rộng sản xuất, đầu t thêm trang thiết bị, máy móc cho sản xuất, tìm kiếm bạn hàng và chú trọng vào các mặt hàng truyền thống nh thuê ren, may mặc, nông sản Năm 1993, công ty đã liên doanh may mặc xuất khẩu Hà nội< hentex> giải quyết việc làm cho rất nhiều công nhân và hàng năm đều mang lại lợi nhuận cho Công ty

Công ty sản xuất kinh doanh xuất khẩu prosimex là một đơn vị hạch toán độc lập về tài chính, có t cách pháp nhân có tài khoản tiền Việt Nam và ngoại tệ ở Ngân hàng, có con dấu riêng để giao dịch

Tên giao dịch quốc tế : IMPORT - EXPORT PRODUCTION AND TRADING CORPORATION <PROSIMES >

Trụ sở chính: Khơng Đình - Thanh Xuân - Hà nội

ngừng đợc đào tạo có tay nghề cao, đóng góp nghĩa vụ cho nhà nớc tăng dần theo các năm.

ty đã không ngừng tăng trởng về vốn, mặt hàng sản xuất kinh doanh, đặc biệt về kim ngạch xuất khẩu Thị trờng xuất nhập khẩu không ngừng đợc mở rộng, từ xuất khẩu theo hạn ngạch và bó hẹp trong các thị trờng Đông Âu, dần từng bớc công ty đã mở rộng việc xuất nhập khẩu sang hầu hết các châu lục Cho đến nay, Công ty đã có quan hệ bạn hàng với hơn 40 nớc trên thế giới

Với những kết quả đạt đợc nh vậy, trong những năm qua, cùng với sự thay

đổi và phát triển của nền kinh tế, Công ty đã có nhiều thay đổi phù hơp với môi trờng kinh doanh luôn biến động và đầy khó khăn, góp phần không nhỏ vào sự tăng trởng và phát triển chung của xã hội

2 Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của Công ty PROSIMEX:

Hiện nay, lĩnh vực hoạt động kinh doanh chính của công ty là xuất nhập khẩu

*Kinh doanh xuất khẩu:

- Hàng may mặc: áo sơ mi nam nữ, quần áo thể thao, quần áo trẻ em,

áo Jacket, găng tay

- Hàng thêu ren : rèm cửa , khăn bàn thêu , ga trải giờng

- Hàng nông sản : gạo, ca phê, tiêu, lạc nhân, sắn lát, đậu xanh, ngô hạt

- Hàng lâm sản: gạo, quế , hồi.

Kim ngạch hàng may mặc

Kim ngạch hàng nông sản

(Nguồn: Báo cáo của phòng nghiệp vụ tổng hợp công ty Prosimex)

Năm 1996, công ty là đơn vị đứng thứ hai của Bộ thơng mại về tổng kim ngạch xuất khẩu đạt đợc thành tích này là do Công ty đã xác định đợc hớng đi cho mình trong cơ chế mới kết hợp giữa sản xuất và kinh doanh Trên cơ sở ph-

ơng châm này Công ty cũng tiếp tục duy trì hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực là nông sản và may mặc cho đến nay hai mặt hàng này luôn dẫn đầu về kim ngạch

và có tỷ lệ tăng trởng cao tới 50-60%/ năm riêng mặt hàng nông sản còn có tính chiến lợc đối với Công ty về lâu dài

Kinh doanh nhập khẩu:

- Sắt thép các loại ,dây đồng

- Hàng tiêu dùng : Mỹ phẩm , xe máy , vòng bi, xích công nghiệp

- Vật t nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất và gia công hàng xuât khẩu: vải, phân bón, xut, giấy duplex, giấy coucher, bông acetate, cáp điện gạch men, linh kiện máy tính, chậu rửa, thiết bị vệ sinh, giống cây trồng

- Phơng tiện vận tải: xe ô tô

- Tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu các loại hàng hoá khác

Nh vậy, ngoài việc đẩy mạnh đầu t kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá phục vụ cho các đơn vị sản xuất cũng nh nhu cầu tiêu dùng trong nớc, công

ty luôn có kế hoạch đầu t chiều sâu, đồng thời liên doanh, liên kết mở rộng dịch

vụ kinh doanh thơng mại, tìm kiếm bạn hàng trong và ngoài nớc Nhờ nắm bắt

đ-ợc tình hình thị trờng lao động trong nớc, công ty còn tổ chức thực hiện dịch vụ xuất khẩu lao động sang các nớc nh Hàn Quốc, Nhật bản Tuy nhiên, cũng nhiều doanh nghiệp nhà nớc khác, hoạt động của công ty nằm trong tình trạng thiếu vốn kinh doanh, xong về cơ bản, công ty đã bảo toàn đợc nguồn vốn và làm ăn

có lãi

Trong quá trình hoạt động, công ty sẵn sàng hợp tác liên doanh liên kết với các đơn vị kinh tế khác, cơ quan khoa học trong và ngoài nớc Đồng thời luôn tuân thủ mọi quy định của nhà nớc về hoạt động xuất nhập khẩu, đảm bảo quyền lợi cho ngời lao động, và hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách của nhà nớc

Quản lý sản xuất kinh doanh :

Tổ chức quản lí tốt có vai trò hết sức quan trọng sự phát triển đi lên của mỗi doanh nghiệp Nhận thức đợc điều đó, công ty sản xuất kinh doanh xuất nhập khẩu đã quan tâm đúng mức tới công tác tổ chức quản lí, đảm bảo quản lí chặt chẽ tất cả các khâu trên mọi phơng diện Bộ máy quản lí của công ty đợc tổ chức theo mô hình trực tuyến, đứng đầu là giám đốc công ty Ban giám đốc của công ty bao gồm: 01 giám đốc và 02 phó giám đốc Các phòng chức năng đều

có trởng phòng và phó phòng Mỗi phòng có chức năng và quyền hạn rõ ràng,

đồng thời có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong quá trình tổ chức hoạt động kinh doanh

+ Giám đốc là ngời đứng đầu, điều hành mọi hoạt động kinh doanh của công ty, có nhiệm vụ tiếp nhận, sử dụng, bảo toàn và phát triển vốn mà nhà nớc giao

+ Phó giám đốc đặc trách công tác quản lí sản xuất

+ Phó giám đốc kinh doanh: là ngời tham mu cho giám đốc về hoạt động kinh doanh của đơn vị

* Khối quản lí, phục vụ:

- Phòng nghiệp vụ tổng hợp: <kế toán, thống kê, thị trờng, giá cả pháp chế

>

- Xây dựng kế hoạch sản xuất, giá thành kế hoạch của sản phẩm, kí kết hợp đồng sản xuất, mua bán, quyết toán số lợng, tổng hợp báo cáo, tham gia đề xuất với Giám đốc các quy chế quản lí kinh tế áp dụng nội bộ

- Tham mu cho Giám đốc về các nghiệp vụ hoạt động kinh doanh, soạn thảo các hợp đồng, hớng dẫn thực hiện các nghiệp vụ có liên quan đến công tác quản lí, kinh doanh, thực hiện nhệm vụ mua bán và tổ chức xuất khẩu

- Giúp giám đốc chuẩn bị các văn bản thuộc về kế hoạch hàng quý, hàng năm và dài hạn trên mọi hoạt động của công ty trong sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu để báo cáo lên trên và có kế hoạch triển khai hoạt động, tổng kết báo cáo.

+ Chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động tài chính kế toán của công ty

và hạch toán theo chế độ kế toán của nhà nớc

+ Phản ánh và giám sát các nghiệp vụ kinh tế phát sinh thờng xuyên, từ

đó lập các báo cáo tài chính kế toán, các bảng thống kê hàng quý hàng năm

+ Phòng kinh doanh xuất nhập khẩu <12345>: Giúp giám đốc quản lí,

điều hành mọi hoạt động kinh doanh, xuất nhập khẩu, mở rộng quan hệ thơng mại với các đối tác trong và ngoài nớc Tiến hành các thủ tục, nghiệp vụ ngoại thơng phù hợp, hiệu quả trong ký kết, đàm phán thực hiện các hợp đồng kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hoá

* Khối sản xuất:

- Xí nghiệp may xuất khẩu prosimex

- Hentex: Xí nghệp liên doanh với cộng hoà liên bang Đức

II Thực trạng xuất khẩu mặt hàng cà phê của công ty.

Trên thực tế, phơng thức tự doanh chiếm tới 90% sản lợng kim ngạch xuất khẩu cà phê của công ty 10% còn lại đợc thực hiện bằng uỷ thác Tuy nhiên, những hình thức này không phổ biến và không thờng xuyên nên không đợc đa ra thành phơng thức kinh doanh cụ thể mà chỉ tiến hành khi có cơ hội.

Tỷ lệ 90/10 này cũng là phổ biến trong các doanh nghiệp chuyên doanh xuất khẩu cà phê của Việt Nam từ trớc đến nay do xuất khẩu trực tiếp có lợi hơn

về nhiều mặt đặc biệt là về lợi nhuận cũng nh quan hệ với khách hàng nớc ngoài

Có thể miêu tả cơ cấu kinh doanh xuất khẩu cà phê của Công ty bằng biểu

Sau khâu thu mua là giai đoạn thực hiện các nghiệp vụ xuất khẩu Giai

đoạn này công ty thực hiện các công việc nh: Làm thủ tục hải quan, kiểm tra chất lợng hàng hoá, vận chuyển hàng đến cảng, bốc hàng lên tàu, lấy vận đơn v.v trên cơ sở hợp đồng xuất khẩu đã kí trớc Công ty có thể tự mình thực hiện tất cả các khâu công việc này sau khi mua hàng hoặc liên doanh, liên kết xuất khẩu đợc Công ty prosimex thực hiện khá thờng xuyên và thành công Đơn vị chân hàng chịu trách nhiệm thu mua, đóng gói hàng theo tiêu chuẩn xuất khẩu

của Việt Nam (TCVN) cũng nh theo yêu cầu cụ thể từ phía Công ty về phần mình Công ty chịu trách nhiệm kiểm tra chất lợng, thuê phơng tiện chở hàng xuống cảng cũng nh gửi hàng đi, lợi nhuận sau này sẽ đợc phân chia theo tỉ lệ đã thoả thuận.

Trong trờng hợp xuất khẩu ủy thác, Công ty không phải nghiên cứu tìm nguồn hàng mà có sẵn hàng để giao cho khách nhằm thực hiện hợp đồng xuất khẩu Về pháp lý, khi nhận uỷ thác xuất khẩu Công ty đã nhận làm đại lý hoa hồng cho bên uỷ thác Thù lao sẽ đợc tính là một số phần trăm nhất định trên tổng trị giá hợp đồng dới dạng phí uỷ thác Cách làm này thực chất cũng có u

điểm nh: ít rủi ro, tập trung hơn vào khai thác thị trờng xuất khẩu, góp phần tăng cờng dịch vụ xuất khẩu cà phê hiện đang rất thiếu ở nớc ta Tuy nhiên, phơng thức này đem lại lợi nhuận không nhiều và phải phụ thuộc vào yêu cầu của ngời

có hàng trong nớc nhng không có điều kiện xuất khẩu trực tiếp Vì thế các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hiện nay đều không hào hứng chuyên sau vào lĩnh vc này nhng cũng không bỏ qua khi có yêu cầu từ phía ngời có hàng

Phơng thức kinh doanh còn đợc thể hiện ở các hình thức mua bán mà công

ty tiến hành theo từng loại hợp đồng Nh đã nói ở trên, cà phê là mặt hàng nông sản có tính chất đặc thù đợc mua bán với số lợng lớn Việc mua bán mặt hàng này thờng diễn ra trên sở giao dịch hàng hoá dành riêng cho cà phê <hoặc là dựa trên giá các hợp đồng kì hạn đợc công bố hàng ngày trên các sở giao dịch hàng hoá> Hiện nay trên thế giới có bốn sở giao dịch hàng hoá lớn về cà phê là: London, New York, Rottordam, Amsterdam Các sở này thể hiện khá chính xác thông tin về diễn biến cung cầu, giá cả cà phê trên thị trờng thế giới nên các nhà xuất khẩu cà phê thờng theo dõi sát sao

Các giao dịch về cà phê trên các sở giao dịch này thờng bao gồm ba hình thức cơ bản:

- Giao dịch kỳ hạn

- Giao dịch ngay

- Giao dịch tự bảo hiểm và đầu cơ

Các giao dịch này đợc cụ thể tại Công ty dới các hình thức: hợp đồng bán trớc mua sau (kì hạn) - hợp đồng bán ngay mua ngay, hợp đồng mua trớc bán sau (một hình thức giam hàng chờ lên giá và cũng là để đảm bảo sự sẵn sàng của nguồn hàng) Trong đó hình thức bán trớc mua sau đợc áp dụng phổ biến hơn Công ty tiến hành ký hợp đồng với khách nớc ngoài trớc, sau đó mới tổ chức mua Hơp đồng xuất khẩu lúc này đã đợc ký nhng phần thực hiện hợp đồng đợc lui lại một thời hạn nhất định theo thoả thuận, và phù hợp với đặc điểm riêng của mặt hàng Trong thời hạn này Công ty sẽ tiến hành gom hàng từ các chân hàng là

các cơ sở thu mua và chế biến tại các khu vực sản xuất cà phê mà Công ty khai thác Cách thức kinh doanh này tránh cho Công ty nhiều rủi ro nh việc giảm chất lợng hàng hoá trong khâu lu kho dự trữ, tồn đọng vốn kinh doanh hay rủi ro về giá cả nhng lại không đảm bảo đợc nguồn hàng sẵn sàng cho xuất khẩu.

Vì vậy, để đảm bảo nguồn hàng cho xuất khẩu, cũng nh để tiến tới đáp ứng mọi nhu cầu đa dạng của khách hàng nớc ngoài, Công ty sẵn sàng ký kết và thực hiện các hợp đồng giao ngay hoặc tiến hành mua trớc, lu kho sau đó mới bán Các giao dịch dạng này tuy không nhiều nhng đảm bảo cho Công ty khai thác triệt để hơn những khách hàng hiện tại đi đôi với việc tìm những khách hàng mới

vụ xuất khẩu của mình Công ty cần phải biết liên kết hai thị trờng này sao cho cung ứng đầy đủ để phát triển xuất khẩu, xuất khẩu phát triển để tạo điều kiện khai thác và mở rộng nguồn cung ứng

2.1 Thị trờng đầu vào:

Theo khái niệm, thị trờng là tổng thể các quan hệ lu thông hàng hoá, tiền

tệ hay thị trờng là tổng thể khối lợng cầu, có khả năng thanh toán, và tổng khối ợng cung có khả năng đáp ứng Nh vậy thị trờng đầu vào của Công ty bao gồm tổng thể các quan hệ hàng hoá tiền tệ liên quan tới vấn đề cà phê cho xuất khẩu Một cách cụ thể thì thị trờng này bao gồm các yếu tố chủ yếu nh sau: Mặt hàng

l-cà phê ; các vùng cung cấp chủ yếu các cơ sở thu mua và chế biến chính; các đối thủ cạnh tranh; giá cả; các chính sách của Công ty

Mặt hàng cà phê mà công ty kinh doanh cho đến nay là cà phê nhân, Arabica và Robusta, đã qua chế biến Trong những năm gần đây tỉ lệ xuất khẩu

cà phê Arabica đã tăng đáng kể và còn có khả năng tăng cao hơn nữa trong những năm tới Các vùng cung cấp chính cho công ty là: