chuyên đề quang tổng hợp và hóa tổng hợp

- Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học từ việc giải quyết một vấn đề thực tế Từ quan sát thực tế hiện tượng biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, tìm hiểu các sinh vật có khả năng tự dưỡ

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG TRỊ

TRƯỜNG THPT HƯỚNG HÓA

HÓA TỔNG HỢP VÀ QUANG TỔNG HỢP Ở SINH VẬT VỚI Ý NGHĨA BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ AN NINH

LƯƠNG THỰC THỰC PHẨM

Trang 2

Bài 25-26 : Hóa tổng hợp và quang tổng hợp

- HS nêu được khái niệm hoá tổng hợp

- HS viết được phương trình tổng quát của hóa tổng hợp ở vi sinh vật

- HS nêu được các nhóm vi khuẩn hoá tổng hợp

- HS nêu được khái niệm quang tổng hợp, sắc tố quang hợp và vai trò của sắc tố quang hợp

- Phân biệt được từng giai đoạn chính của quá trình quang hợp

* Môn Địa lí (địa lí địa phương - địa lí 9)

- Phân tích được các yếu tố khí hậu thời tiết của địa phương vào quá trình hóa tổng hợp và quang tổng hợp của một số sinh vật

Trang 3

2

1.2 Kỹ năng

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, vận dụng

- Rèn luyện kĩ năng khai thác kiến thức trong hình vẽ

- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức hóa học để nhận biết hiện tượng hô hấp ở thực vật

- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức địa lí địa phương trong phân tích các yếu tố khí hậu thời tiết của địa phương vào mùa thu hoạch cà phê

- Rèn luyện kỹ năng sống : KN thể hiện sự tự tin khi trình bày trước lớp, tìm kiếm và xử lí thông tin, kỹ năng giao tiếp

1.3 Thái độ

- Ham mê nghiên cứu khoa học

- Ứng dụng kiến thức Sinh học, Hóa học, Địa lí địa phương vào thực tiễn góp phần bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh lương thực

2 ĐỐI TƯỢNG CỦA BÀI HỌC:

+ Yêu thích môn sinh học

+ Ham mê nghiên cứu, tìm hiểu thực tế

+ Năng động, sáng tạo, nhiệt tình, năng nổ

Trang 4

3

+ Có khả năng tự học, tự nghiên cứu tốt

3 Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC

- Giúp học sinh hiểu rõ bản chất của hiện tượng hóa tổng hợp và quang tổng hợp ở sinh vật

- Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học từ việc giải quyết một vấn đề thực tế (Từ quan sát thực tế hiện tượng biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, tìm hiểu các sinh vật có khả năng tự dưỡng với ý nghĩa có thể áp dụng để bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh lương thực để đưa ra được các tiên đoán, hình thành giả thuyết khoa học về các giải pháp ứng dụng các quá trình hóa tự dưỡng trong việc xử lí chất thải và quang tự dưỡng trong việc sản xuất lương thực và bảo vệ môi trường)

- Kết hợp, vận dụng kiến thức của nhiều môn học (Sinh học, công nghệ, địa lí địa phương, hóa học) để giải quyết một vấn đề trong thực tiễn cuộc sống

4 THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

4.1 Các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học:

- Hình 26.1, 26.2, 26.3 SGK trang 86, 87

- Một số hình ảnh thực tế về tìm hiểu thực trạng ô nhiễm môi trường và tác động của biến đổi khí hậu ở địa phương

- Phiếu học tập

- Đáp án phiếu học tập

- Thiết bị hỗ trợ chụp hình, quay video

4.2 Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy và học chuyên đề

- Sử dụng thiết bị hỗ trợ chụp hình, quay video để ghi lại các quá trình đi thực tế của học sinh

- Sử dụng các phần mềm để xử lí các đoạn video quay được

Trang 5

4

- Sử dụng thiết bị hỗ trợ trình chiếu (Projector, màn hình, máy vi tính) trong dạy học, báo cáo, đánh giá chuyên đề

5 HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

5.1 Bảng phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm

1 Lê Thị Ngọc Trâm

- Phụ trách chung, tổ chức thảo luận nhóm, chọn chủ đề

- Xác định và xây dựng mạch kiến thức của chủ đề Xây dựng bảng mô tả mức độ đánh giá năng lực của học sinh qua chủ đề

- Xây dựng hệ thống câu hỏi/bài tập

- Xây dựng tiến trình lên lớp

- Đánh giá sự phát triển năng lực của mỗi học sinh trong suốt quá trình thực hiện chuyên đề

- Hướng dẫn học sinh thâm nhập thực tế

- Phụ trách các tiết lên lớp

Trưởng Nhóm

2 Nguyễn Thị Kim

Tiên

Xác định và xây dựng mạch kiến thức của chủ đề

- Xây dựng bảng mô tả mức độ đánh giá năng lực của học sinh qua chủ đề

- Xây dựng hệ thống câu hỏi/bài tập

- Xây dựng tiến trình lên lớp

- Đánh giá sự phát triển năng lực của mỗi học sinh trong suốt quá trình thực hiện chuyên đề

Thành viên Thư ký

Trang 6

5

- Hướng dẫn học sinh thâm nhập thực tế

- Tập hợp số liệu, viết các văn bản

2 Tập hợp số liệu, viết báo cáo kết quả hoạt động của nhóm

3 Trình bày kết quả hoạt động của nhóm trước lớp

Thành viên

5.2 Xác định mạch kiến thức của chủ đề

Cơ sở lý luận

Trang 7

+ phương trình tổng quát quang tổng hợp

+ Sắc tố quang hợp và vai trò của chúng

+ Cơ chế hai pha của quá trình quang hợp

+ Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp

+ Ý nghĩa của quang hợp

Cơ sở thực tiễn

- Tình trạng ô nhiễm môi trường và thiếu lương thực của thế giới

- Chủ trương phát triển kinh tế bền vững đi đôi với việc bảo vệ môi trường

- Ảnhhưởng của các nhân tố môi trường đến hóa tổng hợp và quang tổng hợp

- Đề xuất phương pháp bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh lương thực

Trang 8

7

5.3 Xác định các năng lực hướng tới của chủ đề

1 Năng lực tự

học

- HS xác định được mục tiêu học tập chủ đề là:

- Nêu được khái niệm hoá tổng hợp

- Viết được phương trình tổng quát của hóa tổng hợp ở vi sinh vật

- Nêu được các nhóm vi khuẩn hoá tổng hợp và tìm hiểu ý nghĩa của chúng trong bảo vệ môi trường

- Nêu được khái niệm quang tổng hợp, sắc tố quang hợp và vai trò của sắc tố quang hợp

- Phân biệt được từng giai đoạn chính của quá trình quang hợp

- Tìm hiểu về thực trạng ô nhiễm môi trường và an ninh lương thực thế giới

- Đề xuất ứng dụng quá trình hóa tổng hợp và quang tổng hợp trong bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh lương thực

- HS lập và thực hiện được kế hoạch học tập chủ đề:

và quang tổng hợp

Trang 9

3 Cơ chế của quang hợp

4 Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp

5 Ý nghĩa của quang hợp

internet , tài liệu khác

2 7 ngày - tìm hiểu thực trạng ô nhiễm môi

trường trên thế giới và ở địa

Phương pháp thực Nhóm

- Bản báo cáo tóm tắt về thực trạng ô

Trang 10

9

phương

- Tìm hiểu an ninh lương thực thế giới và vấn đề liên quan đến lương thực, thực phẩm ở địa phương

địa, điều tra nhiễm môi trường

và tình trạng thiếu lương thực ở địa phương

- Các video phỏng vấn

Trang 11

- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập:

+ Hóa tổng hợp là gì? Các sinh vật hóa tổng hợp có vai trò gì trong xử lí ô nhiễm môi trường

+ Quang hợp là gì? Cơ chế của quang hợp như thế nào?

+ Có thể vận dụng kiến thức về hóa tổng hợp và quang tổng hợp trong bảo vệ môi trường không?

- Các kĩ năng tư duy:

+ Phân tích, đánh giá thực trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương + Phân tích thực trạng an ninh lương thực của thế giới và thực tế tình trạng lương thực, thực phẩm ở địa phương

- Quản lí nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập + Hợp tác tích cực để hoàn thành chủ đề

5 NL giao tiếp

và hợp tác

- Năng lực giao tiếp giữa các học sinh trong nhóm, với giáo viên, với người dân địa phương

- Làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm

- Làm việc với giáo viên hướng dẫn trong quá trình thực hiện chủ đề

Trang 12

+ Sử dụng máy quay, thiết bị

8 NL khoa học 1 Quan sát:

+ Quan sát hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến chủ đề + Quan sát thực trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương + Quan sát tình hình an ninh lương thực thế giới

2.Tìm mối liên hệ:

+ Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp + Mối quan hệ giữa các vi sinh vật hóa tổng hợp với môi trường + Mối quan hệ giữa quang tổng hợp với bảo vệ môi trường và an ninh lương thực

3 Đưa ra các tiên đoán:

Có thể vận dụng các quá trình hóa tổng hợp và quang tổng hợp để bảo vệ môi trưởng và đảm bảo an ninh lương thực

4 Hình thành giả thuyết khoa học:

Trang 13

12

vận dụng các quá trình hóa tổng hợp và quang tổng hợp để bảo vệ môi trưởng và đảm bảo an ninh lương thực cho chất lượng cuộc sống tương lai tốt hơn

6.4 Tiến trình lên lớp

TIẾT 1: Chuyển giao nhiệm vụ

a) Tình huống xuất phát:

- Chiếu một video thí nghiệm về nạn ô nhiễm môi trường và tình trạng

thiếu lương thực của một số nơi trên thế giới

- Chiếu một đoạn phim về hóa tổng hợp và quang tổng hợp

Vậy hóa tổng hợp và quang tổng hợp là gì? Vai trò hóa tổng hợp và quang

tổng hợp trong bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh lương thực như thế

nào? Có thể ứng dụng hiểu hiết trong xử lí ô nhiễm môi trường và nâng

cao năng suất đảm bảo an ninh lương thực được không ?

Đó là nội dung của chuyên đề

b) Học sinh xác định mục tiêu học tập của chuyên đề và xây dựng kế

hoạch học tập (theo mẫu):

- Mục tiêu học tập của chuyên đề:

Trang 14

13

lượng dung

công việc

c) Giáo viên gợi ý thực hiện nhiệm vụ học tập:

*Tài liệu tham khảo:

- SGK Sinh học 10, SGK Hóa học 10, 11; SGK vật lí 10, 11, Địa lý địa

phương lớp 9

- Tham khảo các tài liệu trên Internet về hóa tổng hợp và quang tổng hợp

- Thâm nhập thực tế tìm hiểu tính trạng ô nhiễm môi trường và tá động của

biến đổi khí hậu ở huyện Hướng Hóa

- Thâm nhập thực tế tìm hiểu tình trạng lương thực, thực phẩm ở các xã

vùng khó thuộc huyện Hướng Hóa

- Nêu lên ý tưởng vận dụng các quá trình hóa tổng hợp của vi sinh vật để

xử lí ô nhiễm và quang tổng hợp trong bảo vệ môi trường và nâng cao năng

xuất nông nghiệp đảm bảo an ninh lương thực

- Ghi chép đầy đủ các hướng dẫn của giáo viên

Trang 15

14

d) Phân chia tổ chức lớp:

- Chia nhóm: Mỗi tổ một nhóm, có nhóm trưởng và thư ký

Mỗi nhóm thực hiện các nội dung sau:

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về khái niệm, phương trình tổng quát hóa tổng

hợp

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu các nhóm vi khuẩn hóa tổng hợp và ứng dụng

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu về khái niệm, vai trò và các sắc tố quang hợp

Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu về cơ chế quang hợp

Nhiệm vụ 5: Tìm hiểu tình trạng ô nhiễm môi trường ở Hướng Hóa

Nhiệm vụ 6: Tìm hiểu về tình trạng lương thực thực phẩm ở các xã vùng

khó thuộc huyện Hướng Hóa

Nhiệm vụ 7: Đề xuất ứng dụng các quá trình hóa tổng hợp của vi sinh

vật để xử lí ô nhiễm và quang tổng hợp trong bảo vệ môi trường và nâng

cao năng xuất nông nghiệp đảm bảo an ninh lương thực

- Gở rối những thắc mắc cho học sinh

- GV dặn dò công việc chuẩn bị cho tiết 2:

Mỗi nhóm phải có:

+ Bản kế hoạch thực hiện nhiệm vụ

+ Bản báo cáo kết quả hoạt động nhiệm vụ 1,2,3,4,5,6,7

+ Nội dung báo cáo chuẩn bị trên Powerpoint (nhiệm vụ

- Ghi chép đầy đủ các hướng dẫn của giáo viên

Trang 16

15

giao

- Các nhóm phân công nhiệm vụ thực hiện kế hoạch

TIẾT 2: Hô hấp ở thực vật và các nhân tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật

1 Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm theo nhiệm vụ học tập:

+ Nội dung báo cáo chuẩn bị trên Powerpoint (nhiệm vụ

1,2,3,4,5,6,7)

Nhận xét về chuẩn bị của các nhóm

2 Tổ chức cho các nhóm báo cáo, thảo luận

- Gọi nhóm 1: Hãy cử đại diện báo cáo nội dung nhiệm vụ 1: Tìm

hiểu về khái niệm, phương trình tổng quát hóa tổng hợp

- Các nhóm trình:

+ Nội dung báo cáo chuẩn bị trên Powerpoint (nhiệm vụ 1,2,3,4,5,6,7)

- Đại diện nhóm 1 báo cáo:

Khái niệm hóa tổng hợp:

+ Định nghĩa hóa tổng hợp:

+ Phương trình tổng quát hóa tổng hợp:

Trang 17

16

- Cho các nhóm nhận xét, thảo luận về kết quả báo cáo của nhóm 1

- Giáo viên nhận xét, bổ sung, chính xác hóa kiến thức:

- Giáo viên nhận xét kết quả hoạt động của các học sinh trong lớp

hiểu các nhóm vi khuẩn hóa tổng hợp và ứng dụng

- Nhận xét kết quả hoạt động của các bạn nhóm 2 và các học sinh

khác khi thực hiện nhiệm vụ 2

- Các nhóm nhận xét, thảo luận về kết quả báo cáo của nhóm 1

- Nhóm 1 trả lời câu hỏi, thắc mắc của các bạn

Nhóm 2 cử đại diện báo cáo:

+ Các nhóm vi khuẩn hóa tổng hợp

- Nhóm vi khuẩn lấy năng lượng từ các hợp chất chứa lưu huỳnh

- Nhóm vi khuẩn lấy năng lượng từ các hợp chất chứa nitơ

- Nhóm vi khuẩn lấy năng lượng từ các hợp chất chứa sắt + Ứng dụng các nhóm vi khuẩn hóa tổng hợp trong xử lí ô nhiễm

- Ứng dụng các vi khuẩn lấy năng lượng từ các hợp chất chứa lưu huỳnh trong việc làm sạch nước

- Ứng dụng các vi khuẩn lấy năng lượng từ các hợp chất chứa nitơ trong việc xử lí rác thải, làm phân bón

Trang 18

17

hiểu về khái niệm, vai trò và các sắc tố quang hợp

- Giáo viên nhận xét kết quả hoạt động của các bạn nhóm 3 và các

học sinh khác khi thực hiện nhiệm vụ 3

hiểu về cơ chế quang hợp

- Nhóm 3 cử đại diện báo cáo:

+ Khái niệm quang tổng hợp

- Định nghĩa:

- Phương trình tổng quát + Vai trò của quang tổng hợp

- Đối với sinh vật

- Đối với môi trường + Sắc tố quang hợp

- Các nhóm sắc tố

- Vai trò của sắc tố trong quang hợp

Nhóm 4 cử đại diện báo cáo:

Tìm hiểu về cơ chế quang hợp:

- Tính chất hai pha của quang hợp

Trang 19

18

- Gọi nhóm 5; báo cáo Nhiệm vụ 5, 6: Tìm hiểu tình trạng ô nhiễm

môi trường ở Hướng Hóa và tình trạng lương thực thực phẩm ở các

xã vùng khó thuộc huyện Hướng Hóa

-

- Pha sáng + Nơi diễn ra + Hoạt hóa diệp lục + Quang phân li nước

- Pha tối + Nơi diễn ra + Sơ đồ tóm tắt chu trình Canvin + Ngoài ra một số thực vật có thêm chu trình nhỏ (C4, CAM)

- Tình trạng ô nhiễm môi trường ở Hướng Hóa + Môi trường đất

+ Môi trường nước + Môi trường không khí

- Tình trạng lương thực thực phẩm ở các xã vùng khó thuộc huyện Hướng Hóa

+ Thiếu lương thực

Trang 20

19

Cho các nhóm nhận xét, thảo luận về kết quả báo cáo của nhóm 5

- Gọi nhóm 6 báo cáo nhiệm vụ 7: Đề xuất ứng dụng các quá trình

hóa tổng hợp của vi sinh vật để xử lí ô nhiễm và quang tổng hợp

trong bảo vệ môi trường và nâng cao năng xuất nông nghiệp đảm bảo

an ninh lương thực

Cho các nhóm nhận xét, thảo luận về kết quả báo cáo của nhóm 6

+ Thực phẩm không đảm bảo chất lượng + Ô nhiễm thực phẩm

- Ứng dụng hóa tổng hợp + Ứng dụng các vi khuẩn lấy năng lượng từ các hợp chất chứa lưu huỳnh trong việc làm sạch nước

+ Ứng dụng các vi khuẩn lấy năng lượng từ các hợp chất chứa nitơ trong việc xử lí rác thải, làm phân bón

- Ứng dụng quang tổng hợp + Nâng cao năng suất cây trồng dựa trên nâng cao hiệu quả quang hợp

 Tăng diện tích quang hợp

 Tăng hiệu quả quang hợp

 Tăng năng suất kinh tế

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	0,92 MB