Phát biểu được khái niệm khúc xạ ánh sáng. Phát biểu được nội dung của định luật khúc xạ ánh sáng. Phát biểu được các khái niệm chiết suất tỉ đối và chiết suất tuyệt đối. Viết được hệ thức liên hệ giữa chiết suất tỉ đối và chiết suất tuyệt đối. Nêu được tính chất thuận nghịch của sự truyền ánh sáng.
Trang 1Tại sao lại như vậy?
1
Trang 2CHƯƠNG VI: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Bài 26: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
PHẦN 2: QUANG HÌNH HỌC
2
Trang 3Thí nghiệm: chiếu tia sáng đi từ không khí vào thủy tinh.
S
i
N
I
r
N’
Nhận xét đường truyền của tia
sáng
Bài 26: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
3
Trang 4Vậy hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì?
Bài 26: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1 Hiện tượng khúc xạ ánh sáng:
Khúc xạ ánh sáng là hiện tượng lệch phương(gãy khúc) của các tia sáng khi truyền xiên góc qua mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt khác nhau.
4
Trang 52 Định luật khúc xạ ánh sáng
Bài 26: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
• SI: tia tới.
• I: điểm tới.
• N’IN: pháp tuyến với
mặt phân cách tại I
• IR: tia khúc xạ
• i: góc tới.
• r: góc khúc xạ.
* Các khái niệm cơ bản:
N
N’
R I
S
i
r
1 2
Tia tới
Điểm tới
Pháp tuyến
Tia khúc xạ
Góc tới
Góc khúc xạ
Tia phản xạ
5
Trang 6a Thí nghiệm:
S
R
r I N
N’
i
S S
R R
300 200
450 300
600 350
2 Định luật khúc xạ ánh sáng
6
Trang 7Nhận xét sự thay đổi của góc khúc xạ khi tăng góc tới i
2 Định luật khúc xạ ánh sáng
300 200 1,46
450 300 1,41
600 350 1,51
Nhận xét mối tương quan giữa i và r
300 200
450 300
600 350
7
sin
s inr
i
Trang 8- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới (tạo bởi tia tới và pháp tuyến) và ở phía bên kia pháp tuyến so với tia tới.
b.Định luật khúc xạ ánh sáng:
- Với hai môi trường trong suốt nhất định, tỉ số giữa sin của góc tới (sini) và sin của góc khúc xạ (sinr) luôn
không đổi:
2 Định luật khúc xạ ánh sáng
= Hằng số
8
( )1
r
i
sin sin
Trang 9Tỉ số không đổi trong hiện tượng khúc
xạ được gọi là chiết suất tỉ đối n21của môi trường (2) (chứa tia khúc xạ) đối với môi trường (1) (chứa tia tới):
II CHIẾT SUẤT CỦA MÔI TRƯỜNG
1 Chiết suất tỉ đối:
9
sin
s inr
i
( )
21
sin
2
s inr
i
n
=
Trang 10Nếu n21 >
1
Nếu n21 < 1
n2
r
S
I
R
Hình a
n1 n2
S
I
r
R i
Hình b
Tia khúc xạ đi gần pháp tuyến
hơn tia tới
Tia khúc xạ đi xa pháp tuyến hơn tia tới
Môi trường khúc xạ chiết
quang hơn môi trường tới
Môi trường khúc xạ chiết quang kém môi trường tới
thì i > r thì r > i
1 Chiết suất tỉ đối:
II CHIẾT SUẤT CỦA MÔI TRƯỜNG
10
Trang 112 Chiết suất tuyệt đối:
- Chiết suất tuyệt đối (thường gọi tắt là chiết suất) của một môi trường là chiết suất tỉ đối của môi trường đó đối với chân không
- Chiết suất của chân không là 1
- Mọi môi trường trong suốt đều có chiết suất tuyệt đối lớn hơn 1
- Chiết suất của không khí là 1,000293
- Công thức liên hệ giữa chiết suất tuyệt đối và vận tốc ánh sáng:
Trong đó:
c: tốc độ ánh sáng trong chân không;
ν: tốc độ ánh sáng trong môi trường
II CHIẾT SUẤT CỦA MÔI TRƯỜNG
11
ν
c
n =
Trang 12- Hệ thức liên hệ chiết suất tuyệt đối và chiết suất
tỉ đối:
Trong đó:
n2: chiết suất tuyệt đối của môi trường (2);
n1: chiết suất tuyệt đối của môi trường (1)
- Định luật khúc xạ ánh sáng dạng đối xứng:
n1sini = n2sinr
2 Chiết suất tuyệt đối:
II CHIẾT SUẤT CỦA MÔI TRƯỜNG
12
1
2 21
n n
Trang 13C1 Viết công thức của định luật khúc xạ với các góc nhỏ (<100)
Trả lời câu hỏi
Trả lời: Nếu i và r nhỏ hơn 100 thì:
C2 Áp dụng định luật khúc xạ cho trường i = 00 Kết luận.
Do đó ta được: n1i = n2r
Trả lời: Trường hợp i = 00 thì r = 00
⇒ Tia sáng chiếu vuông góc mặt phân cách thì không xảy ra hiện tượng khúc xạ
13
≈
≈
r r
i
i
sin sin
Trang 14C3 Hãy áp dụng công thức của định luật khúc xạ cho sự khúc xạ liên tiếp vào nhiều môi trường có chiết suất lần lượt là n1, n2,… n3 và các mặt phân cách song song với nhau Nhận xét.
Trả lời câu hỏi
Trả lời: Nếu tia sáng truyền qua n môi trường, khúc
xạ qua n môi trường, và các mặt phân cách song song nhau thì:
n1sini1 = n2sini2 = n3sini3=… nnsinin
14
Trang 15III TÍNH THUẬN NGHỊCH CỦA SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG
* Ghi chú: Tính thuận nghịch biểu hiện ở cả 3 hiện tượng:
sự truyền thẳng, sự phản xạ và sự khúc xạ.
Ánh sáng truyền đi theo đường nào thì cũng truyền ngược lại theo đường đó
S
I
S’ S
I
R
15
21 12
1
n
n =
Trang 16- Hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
- Định luật khúc xạ ánh sáng
- Khái niệm chiết suất tuyệt đối và chiết suất tỉ đối của môi trường Viết hệ thức liên hệ
- Tính thuận nghịch của sự truyền ánh sáng
CỦNG CỐ
16
Trang 17Cảm ơn quý thầy, cô giáo
17