Nghiên cứu sự ảnh hưởng của việc doanh nghiệp chia cổ tức bằng cổ phiếu đến lợi nhuận bất thường của các chứng khoán trên sàn HOSE

- Sự kiện cần tìm: Thông tin công ty công bố chia cổ tức bằng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng cho cổ đông.. - Dữ liệu cần tìm: thay đổi về giá, khối lượng chứng khoán, giá VN index và khối lượ

I GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NHÓM

Nghiên cứu sự Ảnh hưởng của việc doanh nghiệp chia cổ tức bằng cổ phiếu đến lợi nhuận bất thường của các chứng khoán trên sàn HOSE từ 1/1/2011 đến 31/12/2015?

Định nghĩa: Chi trả cổ tức bằng cổ phiếu là các hình thức công ty phát

hành thêm những cổ phiếu của chính công ty đó tương ứng với phần lợi nhuận sau thuế dành trả cổ tức và phân phối cho cổ đông theo tỷ lệ cổ phần

mà họ đang nắm giữ.

Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu có ảnh hưởng rất phức tạp, tùy thuộc vào tình hình công ty hiện tại Cho nên việc đánh giá ảnh hưởng của nó tùy thuộc vào tùy công ty.

- Tác động đến tâm lý nhà đầu tư: Khi thực hiện việc trả cổ tức băng cổ

phiếu thì nó đã làm giảm đáng kể thị giá của cổ phiếu và đồng nghĩa với

nó là việc một lượng các nhà đầu tư khác có nhu cầu và muốn mua cổ phiếu đó tăng lên hay nói cách khác bằng việc trả cổ tức bằng cổ phiếu đã làm tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu đó.Với hành động chi trả cổ phiếu bằng cổ tức này công ty đã gián tiếp quảng cáo về hình ảnh của công ty vì khi thực hiện nghiệp vụ chi trả cổ tức dưới hình thức cổ phiếu này thì công ty đã thông báo việc chi trả cổ tức trên các kênh thông tin đại chúng.Với các nhà đầu tư việc một công ty với các tiềm năng phát triển trong dài hạn thì việc họ trả cổ tức bằng cổ phiếu đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư khác có thêm cơ hội để đầu tư vào công ty và gia tăng lợi nhuận theo kì vọng của họ

- Tác động đến công ty: Số tiền chia cổ tức sẽ không bị đánh thuế và hoàn

toàn được tái đầu tư vào lại công ty Nên về mặt ngắn hạn công ty sẽ có lợi Thông thường các công ty sẽ kết hợp vừa chia cổ tức bằng cổ phiếu

và phát hành tăng vốn nên công ty sẽ thu được 1 lượng vốn mới để đầu tư ngay lập tức.

Phân biệt cổ tức bằng cổ phiếu với chia tách cổ phiếu và cổ phiếu thưởng

Về nguyên tắc, dù công ty trả cổ tức bằng cổ phiếu (Stock Dividend) hay

+ Trả cổ tức bằng cổ phiếu: có sự dịch chuyển qua lại giữa các tài

khoản con trong vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán Ví dụ: quỹ đầu tư phát triển tài trợ cho nguồn trả cổ tức bằng cổ phiếu, thì quỹ này sẽ giảm một phần đúng bằng phần tăng thêm ở vốn điều lệ công ty.

+ Chia tách cổ phiếu: không làm ảnh hưởng đến bất kỳ khoản nào

trên vốn chủ sở hữu.

Ví dụ: một công ty trả cổ tức bằng cổ phiếu theo tỷ lệ 2:1 hay tách

cổ phiếu theo tỷ lệ 2:1 thì số cổ phiếu mới đưa vào lưu hành đều bằng nhau (trước kia nhà đầu tư có 2 cổ phiếu thì nay sẽ có 3 cổ phiếu), nhưng các thành phần tài khoản trong vốn chủ sở hữu sẽ thay đổi, trong trường hợp trả cổ tức bằng cổ phiếu, còn trường hợp chia tách cổ phiếu thì không.

+ Cổ phiếu thưởng (stock compensation): thực chất, có một sự hiểu

lầm nhỏ khi sử dụng cổ phiếu thưởng tương đương như cổ tức bằng

cổ phiếu Trong cổ phiếu thưởng, có hai loại:

– Cổ phiếu thưởng dành cho nhân viên, như các chương trình ESOP mua cổ phiếu ưu đãi dành cho nhân viên, ví dụ: mua ở mệnh giá so với mức giá cao của thị giá Do đó, công ty không tài trợ cho

cổ phiếu thưởng dạng này (ngoại trừ bán ưu đãi thêm cổ phần mới).

– Cổ phiếu thưởng dành cho cổ đông hiện hữu, đây chính là

cổ tức bằng cổ phiếu mà công ty dành cho cổ đông Công ty tài trợ bằng nguồn lực công ty, cổ đông không phải bỏ thêm tiền mà vẫn tăng số lượng cổ phiếu nắm giữ trong công ty (nhưng tỷ lệ sở hữu không đổi).

Khi có thông tin công bố việc chia cổ tức bằng cổ phiếu của một công ty, lập tức có sự biến động về giá và khối lượng giao dịch của cổ phiếu đó, nếu nó là cổ phiếu mạnh cũng sẽ ảnh hưởng chung đến chỉ số VN Index và khối lượng giao dịch thị trường Cụ thể nó sẽ làm ảnh hưởng đến tăng giá cổ phiếu và khối lượng giao dịch, làm thay đổi tỷ suất sinh lời của cổ phiếu đó.

Định nghĩa : Lợi nhuận bất thường (theo Fama& cộng sự 1969) là sự

vượt trội của lợi nhuận cổ phiếu so với mức thông thường do ảnh hưởng bởi thông tin không được công bố Tương tự, Lợi nhuận bất thường là sự khác biệt giữa lợi nhuận thực tế và lợi nhuận kỳ vọng được ước tính dựa trên những mô hình chuẩn như Mô hình lợi nhuận bình quân, mô hình lợi nhuận điều chỉnh theo

thị trường, mô hình lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro và thị trường, mô hình định

giá tài sản và mô hình đa nhân tố.

Sau khi có đề tài, nhóm xác định phạm vi giới hạn của dữ liệu nghiên cứu cụ thể

như sau:

- Tất cả các mã chứng khoán trên sở giao dịch chứng khoán TpHCM (308

mã chứng khoán)

- Thời gian nghiên cứu: từ 1/1/2011 đến 31/12/2015.

- Sự kiện cần tìm: Thông tin công ty công bố chia cổ tức bằng cổ phiếu, cổ

phiếu thưởng cho cổ đông.

- Dữ liệu cần tìm: thay đổi về giá, khối lượng chứng khoán, giá VN index

và khối lượng giao dịch của thị trường, tỷ lệ chia cổ tức và ngày công bố

thông tin và các dữ liệu thông tin hỗ trợ khác.

PHÂN CÔNG CÁC THÀNH VIÊN CỦA NHÓM

PHÂN CÔNG NHÓM LẤY

DỮ LiỆU SỰ KiỆN

Việc thu thập thông tin theo yêu cầu được phân chia đều: mỗi thành viên trong nhóm sẽ lấy dữ liệu sự kiện khoảng 43 mã cổ phiếu, trong

đó file dữ liệu đã được nhóm trưởng thiết kế thống nhất chung và định dạng chung Hoàn thành xong, nhóm trưởng sẽ tổng hợp dữ liệu thành

1 bảng số liệu hoàn chỉnh sau đó, nhóm mới cùng nhau đặt ký hiệu cho

dữ liệu để chạy CT Eview mỗi thành viên sẽ lấy bảng chuẩn số liệu trên chạy trên CT Eview, sau đó đối chiếu kết quả với nhau, thảo luận

và lấy kết quả chính xác nhất Cùng nhau, kết luận đề tài

VY MA SO 1 DEN 43 NGA TU 44 DEN 87 HANH TU 88-131 KHANH TU 132-175 CUC TU 176-219

NGUỒN DỮ LiỆU Trang WEB: vietstock, sở giao dịch chứng khoán tphcm, cafef.vn,

CÁCH LẤY DỮ LiỆU

Tìm các mã chứng khoán trên Trang Web : Vietstock (Quản lý danh mục/Doanh nghiệp > lọc các doanh nghiệp trên sàn HOSE)

Sau đó: tìm thông tin chia cổ tức bằng cổ phiếu trên trang WEB cafef.vn, gõ vào mã cổ phiếu cần tìm, chọn mục cổ tức và chốt quyền >xác định được khoảng thời gian có sự kiện chia cổ tức bằng cổ phiếu

Sau đó, vào trang Web sở giao dịch chứng khoán tphcm, gõ vào mã chứng khoán cần tìm, xem chi tiết, chọn khoảng thời gian từ 1/1/2011 đến 31/12/2015, tìm ngày và giờ chính xác

sự kiện chia cổ tức bằng cổ phiếu đã biết

ở trên trang cafef.vn

Ngày công bố là ngày thông tin chia cổ tức bằng cổ phiếu được công bố trên sở giao dịch chứng khoán TPHCM một cách đầy đủ nội dung nhất như tỷ lệ chia, nguồn chia,ngày chốt danh sách cổ đông

Sau đó xác định ngày sự kiện: - Ngày công bố thông tin nếu trước 15h chiều ngày bình thường thì ngày T=0 là ngày đó luôn, còn nếu ngày công bố thông tin sau 15h chiều các ngày bình thường hoặc là ngày lễ, thứ bảy, chủ nhật thì ngày T=0 là ngày làm việc tiếp theo

Lấy dữ liệu về giá, khối lượng giao dịch

và các yếu tố khác trong thời gian trước

và sau ngày sự kiện 15 ngày giao dịch:

Vietstock/Vietstock Finance/ket qua giao dịch: chọn sàn HOSE, chọn mã cổ phiếu cần tìm, chọn 31 ngày cần tìm

Sau đó, lấy sheet thống kê giao dịch

Giá cố phiếu: lấy giá đóng cửa có điều chỉnh (giá tham chiếu) và giá đóng cửa, và giá VN INDEX cũng lấy giá tham chiếu và giá đóng cửa

CÁCH KiỂM TRA DỮ

LiỆU CỦA NHÓM

Sau khi hoàn thành bước lấy dữ liệu sự kiện, nhóm trưởng yêu cầu mỗi thành viên về tự kiểm tra lại dữ liệu của chính mình về ngày công bố thông tin chia cổ tức bằng cổ phiếu một cách chính xác nhất rồi gửi lại cho nhóm, có xác nhận đã kiểm tra kèm theo

Sau khi có đầy đủ dữ liệu của các thành viên gửi, Nga tập hợp thành 1

file dữ liệu hoàn chỉnh gửi cho các thành viên trong nhóm

VY phân công kiểm tra chéo giữa các

thành viên cụ thể như sau (cách kiểm tra được trình bày riêng theo cách của mỗi người) nhưng yêu cầu mẫu đảm bảo ít nhất phải đạt 1/3 dữ liệu được kiểm tra

THƠM MA SO 1 DEN 43

CHỊ VY TU 44 DEN 87

NGA TU 88-131

HẠNH TU 132-175

KHANHTU 176-219

CÚC TU 220-263 PHƯƠNG TU 264-308

CÁCH TRÌNH BÀY DỮ

LiỆU

Dữ liệu được trình bày theo 2 sheet, một sheet chi tiết sự kiện và một sheet dữ liệu liên quan theo từng cột theo thứ tự như file đính kèm

Sheet thông tin sự kiện

Nhóm trình bày theo thứ tự từng mã cổ phiếu, mã nào không có thông tin chia thì

tô đen, trên đó có ghi chú

mã chứng khoán đó do ai làm vào dòng mã chứng khoán cuối cùng của thành viên đó

Sheet dữ liệu DATA

Nhóm trình bày theo thứ tự từng mã cổ phiếu,có phân biệt giữa các mã bằng đường nền màu khác biệt.cuối mỗi dữ liệu của phần người nào đều có ghi chú thông tin người làm

KiỂM TRA DỮ LiỆU CHÉO CỦA NHÓM

- THƠM MA SO 1 DEN

- CHỊ VY TU 44 DEN

87

Đầu tiên, kiểm tra ngày công bố thông tin chính xác chưa: Vào trang sở giao dịch chứng khoán Tphcm,gõ vào mã chứng khoán cần tìm, xem chi tiết,chọn thông tin của ngày bạn chọn xem có đúng chưa, thông tin trước ngày đó và sau ngày đó.

Nếu phát hiện có sự khác biệt, liên hệ lại bạn đó trao đổi và tìm ra ngày chính xác nhất.Kiểm tra ít nhất 50% mã chứng khoán của bạn Sau đó, lọc dữ liệu của trang Vietstock đối chiếu với dữ liệu của bạn về các nội dung giá, khối lượng, chỉ số Index đối chiếu ít nhất 10 ngày giao dịch.

DỮ LIỆU NGA OK

- NGA TU 88-131

Kiểm tra ngày công bố thông tin chính xác chưa: Vào trang sở giao dịch chứng khoán Tphcm,gõ vào mã chứng khoán cần tìm, xem chi tiết,chọn thông tin của ngày bạn chọn xem có đúng chưa, thông tin trước ngày đó và sau ngày đó Chọn mẫu ít nhất 1/3 mã chứng khoán cần kiểm tra.

DỮ LIỆU của Hạnh Thiếu giá đóng cửa, đã bổ sung liền sau đó,ngày sự kiện của FCN bị nhầm định dạng tháng trước ngày sau. > chỉnh sửa qua ngày hôm sau.

- HẠNH TU 132-175

Kiểm tra ngày công bố thông tin chính xác chưa: Vào trang sở giao dịch chứng khoán Tphcm,gõ vào mã chứng khoán cần tìm, xem chi tiết,chọn thông tin của ngày bạn chọn xem có đúng chưa, thông tin trước ngày đó và sau ngày đó Chọn mẫu ít nhất 1/3 mã chứng khoán cần kiểm tra.

Xem lai ngày công bố, Khanh lấy ngày nghị quyết chưa đủ thông tin về ngày chốt danh sách. >đã bổ sung chỉnh sửa kịp thời

- KHANH TU 176-219

Kiểm tra ngày công bố thông tin chính xác chưa: Vào trang sở giao dịch chứng khoán Tphcm,gõ vào mã chứng khoán cần tìm, xem chi tiết,chọn thông tin của ngày bạn chọn xem có đúng chưa, thông tin trước ngày đó và sau ngày đó Chọn mẫu ngẫu nhiện mã chứng khoán cần kiểm tra.

Cúc lấy thiếu mã SBT, trùng mã NKG của Khanh làm,các mã PDR sai ngày công bố (Ngày CUC lấy không có ngày chốt danh sách cổ đông,các mã NNC,NT2,NTL,OGC có chia

cổ tức bằng cổ phiếu nhưng Cúc lấy là không có Dữ liệu VN index và khối lượng giao dịch thị trường bị đảo dữ liệu, giá đóng cửa mà Cúc lấy giá tham chiếuchị Vy đã khắc phục dữ liệu này dùm Cúc.(do Cúc Không phản hồi cho nhóm ảnh hường đến tiến độ của nhóm)

- CÚC TU 220-263 Kiểm tra mẫu, chọn ngẫu nhiên Kiểm tradữ liệu, về giá, khối lượng giao dịch. Dữ liệu Phương Thiếu giá đóngcửa đã bổ sung ngày hôm sau

- PHƯƠNG TU 264-308 Kiểm tra ngày công bố thông tin chính xác

chưa: Vào trang sở giao dịch chứng khoán Tphcm,gõ vào mã chứng khoán cần tìm, xem chi tiết,chọn thông tin của ngày bạn chọn xem có đúng chưa, thông tin trước

Dữ liệu Thơm OK

ngày đó và sau ngày đó Chọn mẫu ít nhất 1/3 mã chứng khoán cần kiểm tra.

Cách tìm sự kiện

Vào trang: http://cafef.vn/ gõ vào mã cổ phiếu cần tìm ví dụ như BCI, xem sơ lược tại phần chia cổ tức và thưởng, xem coi có sự kiện chia cổ tức bằng cổ phiếu không.

Sau đó, vào trang : https://www.hsx.vn  nhập vào mã chứng khoán cần tìm BCI

xem chi tiết chọn khoảng thời gian xung quanh ngày 2/6/2015 như trên vừa tìm có thông tin chia cổ tức bằng cổ phiếu.

Ta thấy trong khoảng thời gian trước đó có ngày ra nghị quyết, ngày ra thông tin công bố và ngày đăng ký cuối cùng Click chi tiết từng ngày đó xem ngày nào có thông tin chia đầy đủ và trước nhất thì chọn, đa số nó nằm trong ngày công bố thông tin chia cổ tức.

Sau khi chọn được ngày công bố là ngày 19/5/2015, 9:12:SA, vào trang vietstock tìm dữ liệu kết quả giao dịch của mã CK BCI và chọn trước nó 1 tháng và sau nó 1 tháng tức lấy từ ngày 1/4/2015 đến 31/6/2015,và chọn ngày sự kiện luôn là ngày 19/5/2015

Sau khi có bảng thống kê giao dịch, ta chọn ngày 19/5/2015 làm trung tâm, đếm 15 ngày trước đó và 15 ngày sau đó, chép dữ liệu vào cột Data cần tìm.(22/4 đến 9/6/2015).

Trình bày dữ liệu

Sheet 1:Thông tin sự kiện

Sheet 2 : Dữ liệu Data

III NHẬN XÉT VỀ SỰ KIỆN

1 Tính lợi nhuận bất thường:

Xác định Lợi nhuận bất thường xảy ra trước và sau ngày sự kiện diễn

ra 15 ngày để tìm hiểu về những thay đổi của nó khi có sự kiện xảy ra.

Công thức xác định lợi nhuận bất thường:

Lợi nhuận bất thường = LN thực tế - LN dự kiến (kỳ vọng)

Trong đó:

LN thực tế = log (Giá đóng cửa / giá tham chiếu )

LN dự kiến=log (VNIndex giá đóng cửa / VnIndex giá mở cửa)

Sử dụng hàm IF để định dạng Lợi nhuận bất thường âm (=0) và lợi

nhuận bất thường dương (=1).

Sử dụng hàm COUNTIF để đếm số ngày có LNBT âm và số ngày có

LNBT dương.

2 Kết quả sự kiện

Sau khi tổng hợp xong, nhóm 5 tìm được tất cả 169 sự kiện có liên quan, với chi tiết như sau:

+Sự kiện chia cổ tức bằng cổ phiếu từ lợi nhuận sau thuế: 148 sự kiện +Sự kiện chia cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu : 32 sự kiện

(có ngày diễn ra cùng 1 lúc 2 loại sự kiện vừa chia cổ tức bằng cổ phiếu vừa được chia cổ phiếu thưởng nên khi tổng hợp kết quả nhóm phân bổ các ngày này cho cả 2 loại sự kiện luôn)

Chi tiết kết quả từng loại như sau:

BẢNG KẾT QUẢ CỦA SỰ KIỆN CHIA CỔ TỨC BẰNG CỔ PHIẾU

THỜI GIAN

CẦN XÉT

SỐ NGÀY LNBT DƯƠNG SỐ NGÀY LNBT ÂM

TRƯỚC NGÀY T=0

NGAY NGÀY T=0

SAU NGÀY T=0

TRƯỚC NGÀY T=0

NGAY NGÀY T=0

SAU NGÀY T=0 XÉT TỪ

NGÀY -15

ĐẾN NGÀY

TỔNG 31

NGÀY

TỔNG 11

NGÀY

BẢNG KẾT QUẢ SỰ KIỆN CHIA CỒ PHIẾU THƯỞNG

THỜI GIAN

CẦN XÉT

SỐ NGÀY LNBT DƯƠNG SỐ NGÀY LNBT ÂM

TRƯỚC NGÀY T=0

NGAY NGÀY T=0

SAU NGÀY T=0

TRƯỚC NGÀY T=0

NGAY NGÀY T=0

SAU NGÀY T=0 XÉT TỪ

NGÀY -15

ĐẾN NGÀY

XÉT TỪ

NGÀY -5

ĐẾN NGÀY

+5

TỔNG 31

NGÀY

TỔNG 11

NGÀY

T=3 16 16

BẢNG KẾT QUẢ TỔNG CỦA CẢ 2 LOẠI SỰ KIỆN CHIA CỔ TỨC BẰNG CỔ PHIẾU VÀ

CỔ PHIẾU THƯỞNG

THỜI GIAN

CẦN XÉT

SỐ NGÀY LNBT DƯƠNG SỐ NGÀY LNBT ÂM

TRƯỚC NGÀY T=0

NGAY NGÀY T=0

SAU NGÀY T=0

TRƯỚC NGÀY T=0

NGAY NGÀY T=0

SAU NGÀY T=0 XÉT TỪ

NGÀY -15

ĐẾN NGÀY

XÉT TỪ

NGÀY -5

ĐẾN NGÀY

+5

TỔNG 31

NGÀY

TỔNG 11

NGÀY

Nếu nhìn về mặt con số, ta thấy kết quả giữa 2 bảng trên là khác nhau:

Bảng dữ liệu chia cổ tức bằng cổ phiếu: nếu xét trong khoảng (-15;+15) hay (-5;+5) ngày thì số ngày có LNBT dương sau ngày T=0 tăng lên đáng kể

Bảng dữ liệu chia cố phiếu thưởng : tương tự cũng xét trong (-15;+15) hay (-5;+5) ngày thì số ngày có LNBT dương sau ngày T=0 lại không tăng mà giảm đáng kể so với trước ngày T

TÓM LẠI

Nhìn vào bảng số liệu trên ta thấy, trước ngày xảy ra sự kiện, lợi nhuận bất thường thay đổi tương đương nhau , có âm và có dương không có sự chênh lệch lớn

Tuy nhiên, sau khi có công bố thông tin chia cổ tức bằng cổ phiếu, ta thấy có sự thay đổi lớn của lợi nhuận bất thường Số ngày có lợi nhuận bất thường dương nhiều hơn số ngày có lợi nhuận bất thường âm và chênh lệch tương đối nhiều.(dù xét từng ngày T, trong thời gian từ +_15 ngày, hay +_5 ngày, hay tổng 31 ngày )

Như vây, với dữ liệu trên và kết quả tính toán cho ta thấy được sự ảnh hưởng của việc công bố thông tin doanh nghiệp chia cổ tức bằng cổ phiếu đến lợi nhuận bất thường của các mã chứng khoán trên sàn HOSE từ 1/1/2011 đến 2015

Việc dự đoán này yêu cầu cần phải kiểm định trong các mô hình kiểm định cụ thể

IV- THUYẾT TRÌNH TẠI LỚP

Người thuyết trình: Châu Thị Hồng Vy

Nội dung thuyết trình:

- Giới thiệu tên nhóm và các thành viên

- Giới thiệu tên đề tài và có định nghĩa phân biệt các loại sự kiện chia cổ tức bằng cổ phiếu và chia cổ phiếu thưởng

- Nguồn lấy dữ liệu đề tài

- Giới thiệu chi tiết cách lấy dữ liệu và sự kiện của nhóm

- Cách kiểm tra chéo dữ liệu của các thành viên trong nhóm

- Trình bày và có giải thích công thức tính lợi nhuận bất thường

- Cách tính kết quả số ngày có LNBT âm và số ngày có LNBT dương

- Nhận xét kết quả theo bảng số liệu và diễn giải mang tính cảm nhận (chưa có