Môn tư tưởng hồ chí minh Lòng nhân ái cao cả nét đặc thù trong nhân cách hồ chí minh

I. CỘI NGUỒN HÌNH THÀNH LÒNG NHÂN ÁI CAO CẢ Ở HỒ CHÍ MINH 1. Truyền thống của dân tộc, quê hương, gia đìnhLòng nhân ái là một truyền thống nổi bật, cốt lõi của dân tộc Việt Nam trong lao động sản xuất và đấu tranh giữ nước. Dân tộc Việt Nam đã trải qua một chặng đường dài hàng nghìn năm lịch sử trong môi trường thiên nhiên khắc nghiệt của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa với mưa nguồn nước lũ, thiên tai thường xuyên đe dọa cuộc sống của nhân dân ta một cư dân nông nghiệp lúa nước. Chính trong điều kiện như vậy nên từ rất sớm nhân dân ta đã ý thức được cần phải yêu thương, đùm bọc, đồng cam cộng khổ...Nước ta lại ở vào một vị trí có ý nghĩa chiến lược của vùng Đông Nam Á với tài nguyên thiên nhiên phong phú nên luôn là mục tiêu xâm lược của các nước lớn. Và như vậy, công cuộc lao động và đấu tranh gian khổ để dựng nước và giữ nước trở thành hoạt động thường xuyên, nội tại, tác động mạnh mẽ tới mmọi hoạt động, làm nảy sinh và hun đúc nên những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Chính những biến động thăng trầm trong lịch sử đã gắn bó vận mệnh của mỗi cá nhân vào vận mệnh của cả dân tộc. Càng yêu nước thì càng yêu thương mọi người, càng căm thù giặc ngoại xâm, càng có thêm ý chí kiên cường sẵn sàng hi sinh vì đất nước, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước. Cha của Người cụ Nguyễn Sinh Sắc là một nhà nho cấp tiến, yêu nước thương dân. Cụ là tấm gương cho các con về ý chí kiên cường vượt khó, về sự hiếu học và đặc biệt là tấm gương về lòng yêu nước, về tư tưởng thương dân, vì dân. Thân mẫu của Người là bà Hoàng Thị Loan một người mẹ đôn hậu, có tấm lòng nhân đạo cao cả, hết lòng chăm sóc, lo lắng cho chồng con. Bà đã có ảnh hưởng rất lớn đến tư tưởng, tình cảm, nhân cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

MỞ ĐẦU

M.Gorki - nhà văn lỗi lạc của nước Nga đã từng thốt lên:" Conngười! Tiếng ấy thật tuyệt diệu! Tiếng ấy vang lên kiêu hãnh và hùng tráng biếtbao" Từ xưa đến nay, các bậc vĩ nhân, các nhà triết học, các nhà khai sáng ra cáctôn giáo lớn trên thế giới đều vì con người, hướng về con người bằng tất cả tấmlòng thương yêu, trân trọng

Nếu tư tưởng Hồ Chí Minh đề cập đến những vấn đề cơ bản, sâu sắc củacách mạng Việt Nam thì chính chủ nghĩa nhân văn của Người không chỉ thấmđậm trong mọi đường lối, chính sách mà hơn thế nữa nó rất gần gũi với mọingười Nó là của mọi người và trong mỗi người Bởi đó là vấn đề tình người, làtình cảm thường ngày trong quan hệ giữa người với người mà bất cứ ai cũng cóthể cảm nhận, cảm thông và gần gũi

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một người có nhân cách vô cùng cao đẹp, mà nổibật nhất trong nhân cách của Người chính là Lòng nhân ái cao cả Vì vậy, tôiquyết định chọn đề tài: " Lòng nhân ái cao cả - nét đặc thù trong nhân cách HồChí Minh" là đề tài tiểu luận của tôi trong học phần Nhân cách Hồ Chí Minh

NỘI DUNG

I CỘI NGUỒN HÌNH THÀNH LÒNG NHÂN ÁI CAO CẢ Ở HỒ CHÍ MINH

1 Truyền thống của dân tộc, quê hương, gia đình

Lòng nhân ái là một truyền thống nổi bật, cốt lõi của dân tộc Việt Namtrong lao động sản xuất và đấu tranh giữ nước Dân tộc Việt Nam đã trải qua mộtchặng đường dài hàng nghìn năm lịch sử trong môi trường thiên nhiên khắcnghiệt của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa với mưa nguồn nước lũ, thiên tai thườngxuyên đe dọa cuộc sống của nhân dân ta - một cư dân nông nghiệp lúa nước.Chính trong điều kiện như vậy nên từ rất sớm nhân dân ta đã ý thức được cần phảiyêu thương, đùm bọc, đồng cam cộng khổ

Nước ta lại ở vào một vị trí có ý nghĩa chiến lược của vùng Đông Nam Ávới tài nguyên thiên nhiên phong phú nên luôn là mục tiêu xâm lược của các nướclớn Và như vậy, công cuộc lao động và đấu tranh gian khổ để dựng nước và giữnước trở thành hoạt động thường xuyên, nội tại, tác động mạnh mẽ tới mmọi hoạtđộng, làm nảy sinh và hun đúc nên những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ViệtNam Chính những biến động thăng trầm trong lịch sử đã gắn bó vận mệnh củamỗi cá nhân vào vận mệnh của cả dân tộc Càng yêu nước thì càng yêu thươngmọi người, càng căm thù giặc ngoại xâm, càng có thêm ý chí kiên cường sẵn sàng

hi sinh vì đất nước, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc

Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước Cha của Người

- cụ Nguyễn Sinh Sắc là một nhà nho cấp tiến, yêu nước thương dân Cụ là tấmgương cho các con về ý chí kiên cường vượt khó, về sự hiếu học và đặc biệt làtấm gương về lòng yêu nước, về tư tưởng thương dân, vì dân Thân mẫu củaNgười là bà Hoàng Thị Loan - một người mẹ đôn hậu, có tấm lòng nhân đạo cao

cả, hết lòng chăm sóc, lo lắng cho chồng con Bà đã có ảnh hưởng rất lớn đến tưtưởng, tình cảm, nhân cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nghệ An - quê hương của Người là một vùng quê giàu truyền thống yêunước, chống giặc ngoại xâm Nơi địa danh nổi tiếng với những tên tuổi anh hùngdanh nhân văn hóa trong lịch sử dựng nước và giữ nước Vùng đất Kim Liên -Nam Đàn là địa danh đã thấm máu của các nghĩa liệt kháng Pháp, nơi mà anh vàchị ruột của Người đã tham gia các hoạt động yêu nước và đã bị bắt bớ, bị tù đày.

Có thể nói Nghệ An là địa danh đã tác động góp phần tạo nên nhân cách, tư tưởngcủa nhiều anh hùng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đấtnước Đây là một trong những yếu tố quan trọng tác động mạnh vào quá trìnhhình thành nhân cách người thanh niên Nguyễn Tất Thành

2 Tinh hoa văn hóa nhân loại

2.1 Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa Nho giáo

Nho giáo là sản phẩm của thời Xuân thu chiến quốc, do Khổng Tử sáng lậpnên Cùng với chữ Hán, nó du nhập vào nước ta từ thời Bắc thuộc Những tưtưởng của học thuyết này có mặt tích cực và cả những hạn chế Những mặt tíchcực của Nho giáo là: Triết lý nhân sinh, tu thân dưỡng tính, chủ trương từ thiên tửtới thứ dân ai ai cũng phải lấy tu thân làm gốc, đề cao “trung, hiếu” Triết lý hànhđộng, tư tưởng nhập thế, hành đạo giúp đời, “nhân nghĩa” Lý tưởng về một xãhội bình trị, một thế giới đại đồng (“ tứ hải giai huynh đệ”) Tư tưởng lấy dân làmgốc, “ dân vi bang bản”, “dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh”… Đề cao vănhoá, lễ giáo, tạo ra tinh thần hiếu học ( về điểm này Nho giáo hơn hẳn các họcthuyết cổ đại thường chủ trương làm cho dân ngu để dễ trị)…

Hồ Chí Minh đã được học chữ Hán và tiếp thu tư tưởng Nho giáo ngay từnhỏ Những kiến thức Hán học đó đã ăn sâu vào trí nhớ, để lại những dấu ấn sâusắc trong tư tưởng, tình cảm của Người Người đã tiếp thu có chọn lọc nhưng yếu

tố tích cực trong Nho giáo và chỉ rõ: “ Tuy Khổng Tử là phong kiến và tuy tronghọc huyết của ông có nhiều điều không đúng song những điều hay trong đó thìchúng ta nên học tập”

Đồng thời trong khi tiếp thu, sử dụng những yếu tố tích cực của Nho giáo,

Hồ Chí Minh cũng đã phê phán, loại bỏ những yếu tố thủ cựu, tiêu cực của họcthuyết này Bác nói: “Đạo đức cũ và đạo đức mới khác nhau nhiều Đạo đức cũ

như người đầu ngược xuống đất, hai chân chổng lên trời Đạo đức mới như ngườihai chân đứng vững được dười đất, đấu ngửng lên trời”.

2.2 Hồ Chí Minh tiếp thu tư tưởng nhân ái của Phật giáo

Phật giáo từ Ấn Độ qua nhiều con đường khác nhau đã được truyền vàoViệt Nam từ rất sớm và có ảnh hưởng sâu sắc Ngay cả khi Nho giáo đã trở thànhquốc giáo, Phật giáo vẫn còn ảnh hưởng rất mạnh trong nhân dân, để lại nhiều dấu

ấn trong văn hoá Việt Nam, từ tư tưởng, tình cảm, tín ngưỡng đến phong tục tậpquán, lối sống…Phật giáo cũng là một tôn giáo nên nó có cả những mặt tích cực

và hạn chế riêng

Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc và tiếp nhận mặt tinh hoa của đạo Phật

về lòng nhân ái Người nói:" Đức Phật là đại từ bi cứu khổ, cứu nạn, muốn cứuchúng sinh ra khỏi khổ nạn, người phải hy sinh đấu tranh diệt lũ ác ma" Phần tíchcực nhân văn của Phật giáo là mong muốn xây dựng một cuộc sống "thẩm

mỹ ,chí thiện, bình đẳng, yên vui, no ấm" cho dân chúng, xây dựng một xã hộihạnh phúc và an lạc Người nhắc nhở:" Nay đồng bào ta đại đoàn kết, hy sinhcủa cải xương máu, kháng chiến đến tận cùng để đánh tan thực dân phản động, đểcứu quốc dân ra khỏi khổ nạn, để giữ quyền thống nhất và độc lập của Tổ quốc.Thế là chúng ta làm theo lòng đại từ, đại bi của đức Phật"

2.3 Hồ Chí Minh kế thừa lòng nhân ái, đức hy sinh của Thiên Chúa Giáo

Nói đến việc kết hợp văn hóa Đông - Tây trong con người Hồ Chí Minhkhông thể không nói đến sự kế thừa những giá trị cao cả và vĩnh hằng của ThiênChúa Giáo

Hồ Chí Minh đến với Thiên Chúa Giáo là đến với một di sản văn hóa loàingười Ngay từ những năm bốn mươi, Người đã tìm thấy ở chúa Giêsu "lòngnhân ái cao cả" Và " cũng như Khổng Tử, Tôn Dật Tiên, Giêsu cũng mưu cầuhạnh phúc cho loài người, mưu cầu phúc lợi cho xã hội" Với tư tưởng cách mạng

và khoa học - một sự tỉnh táo trong nhận thức, Hồ Chí Minh đã phát hiện ra cáithiện, cái đẹp, cái cốt lõi nhân văn tối cao ở chúa Giêsu "hy sinh để cứu loài

người khỏi ách nô lệ và đưa loài người về hạnh phúc, bình đẳng, bác ái, tự do".Người đã cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóngnhân dân lao động khỏi ách áp bức bóc lột Những tư tưởng của Người thấm đậmgiá trị cao cả mang tính nhân loại mà Thiên Chúa Giáo đã khởi xướng và răn dạy.

2.4 Hồ Chí Minh lĩnh hội văn hóa phương Tây, đặc biệt là chủ nghĩa nhân đạo cộng sản

Trên con đường tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã chủ động tìm hiểuvăn hóa phương Tây với một ý thức cầu thị sâu sắc Trong quá trình hoạt độngcách mạng, qua sách vở và tiếp xúc với nhân dân các nước, Người đã tìm thấychủ nghĩa nhân văn được thóat thai từ thời đại phục hưng; lý tưởng tự do, bìnhđẳng bác ái từ trong tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ (1776), tuyên ngôn nhânquyền và dân quyền của cách mạng Pháp (1789)

Đặc biệt, Hồ Chí Minh đã khám phá ra chủ nghĩa Mác - Lênin, xác địnhcon đường đúng đắn để giải phóng các dân tộc thuộc địa mà Người hằng mongđợi Đọc "Sơ thảo Luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa", Ngườirất xúc động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao " vui mừng đến phát khóc lên"

vì đã tìm thấy chủ nghĩa nhân đạo cộng sản trong công cuộc giải phóng triệt đểcác dân tộc bị áp bức, bị nô dịch, giải phóng con người, xây dựng một thế giới tự

do, bình đẳng, bác ái

Chủ nghĩa Mác - Lênin không chỉ ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng Hồ ChíMinh mà còn là nguồn gốc quan trọng nhất trong việc hình thành tư tưởng nhânvăn, đạo đức Hồ Chí Minh Bởi vì, như Người nói:" Từng bước một, trong côngcuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mác - Lênin vừa làm công tác thực tế dầndần tôi hiểu được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giảiphóng các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nôlệ" Người đã nhận thấy giá trị cao cả của chủ nghĩa nhân đạo cộng sản (khác hẳn

về bản chất so với chủ nghĩa nhân văn tư sản) Nếu chủ nghĩa nhân văn tư sản đềướng đến việc giải phóng con người khỏi mọi ràng buộc của chế độ phong kiếnthì lại không hề đả động gì đến việc giải phóng cá nhân con người Trái lại, chủnghĩa nhân văn cộng sản chủ trươg giải phóng tất cả người lao động bị áp bức,

bóc lột trên toàn thế giới, thủ tiêu mọi gông xiềng nô lệ, đem lại hạnh phúc chonhân loại

3 Lòng nhân ái cao cả xuất phát từ chính chủ quan bản thân Hồ Chí Minh

Một nhân tố hết sức quan trọng hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh - đó làphẩm chất, năng lực, trí tuệ, tư tưởng và nghị lực phi thường của bản thân Người

Có thể nói Hồ Chí Minh là con người có phẩm chất đặc biệt, một tài năngđặc biệt Điều này thể hiện ở khả năng tiếp nhận, hấp thu nhanh nhạy những trithức, kho tàng kinh nghiệm lịch sử, tinh hoa chủ nghĩa nhân văn của các thời kỳ

cổ kim của nhân loại; ở năng lực xử lý, chuyển hóa được những tinh hoa đóthành phẩm chất, tư tưởng, trí tuệ của Người mà không giáo điều, sao chép, dậpkhuôn Ở Người hội tụ được tất cả tinh hoa văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại;toát lên khả năng vận dụng sáng tạo những tinh hoa văn hóa nhân loại phù hợpvới những điều kiện cụ thể của Việt Nam

Bởi vậy, Nhân cách Hồ Chí Minh là đỉnh cao của nhân cách dân tộc ViệtNam ở mọi thời đại mà một trong những biểu hiện của nó là lòng nhân ái cao cả ởNgười

II LÒNG NHÂN ÁI CAO CẢ - NÉT ĐẶC THÙ TRONG NHÂN CÁCH HỒ CHÍ MINH

1 Hồ Chí Minh có cách nhìn con người trong sự tin tưởng, bao dung

Chữ "người" trong tư tưởng, quan niệm của Hồ Chí Minh được biểu hiệnnhư một phức hợp, vừa là một con người cá thể, vừa là một cộng đồng xã hội từgia đình, giai cấp, dân tộc đến nhân loại nói chung

Từ khi con người sống thành xã hội, thiện và ác luôn đấu tranh gay gắt vớinhau Dân tộc nào cũng gần như có chung một nhận xét: Ác là xấu, thiện là tốt.Cái tốt nhất định thắng cái xấu Cái thiện nhất định thắng cái ác Tục ngữ Đức cócâu:" Cái ác tàn bạo nhất là cái ác thầm lặng nhất, như sự độc ác vô cùng của conchó dại" Người Pháp lại cảnh giác:" Ngọn lửa độc ác tưởng đã nguội rồi nhưnglại thường đang ngủ trong đống tro" Ở nước ta, nhân dân thường nhắc đến haicâu đầu của Tam tự kinh:" Nhân chi sơ - Tính bản thiện", Hồ Chí Minh đã giải

thích câu đó như sau:

" Nhân nghĩa là nhân dân Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân.

Thiện là nghĩa tốt đẹp, vẻ vang Trong xã hội có thiện và cũng có ác.

Theo nghĩa rộng thì cả thế giới và trong một nước có thiện và ác Theo nghĩa hẹp thì trong bản thân và tư tưởng của mỗi người cũng có thiện và có ác".

Theo Người, mỗi cá nhân mỗi cộng đồng đều có mặt tốt, mặt xấu, mặtđược và mặt chưa được Người không quan niệm bản chất con người một cáchthụ động bất biến và nhất là không chỉ hướng theo cái thiện một cách đơn thuần,móc mà phải biết chống cả cái ác trong mỗi con người và trong toàn xã hội.Người nói:" Trong đầu óc mỗi con người đều có sự đấu tranh giữa cái thiện và cáiác" hoặc nói theo cách mới là sự đấu tranh giữa tư tưởng cộng sản và tư tưởng

cấ nhân" Trong câu nói này đã phản ánh một quan niệm mới về thiện và ác

Người khẳng định:" Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng Ta phải biết làm cho phần tốt ở mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng Đối với người có thói hư tật xấu, trừ hạng người phản lại Tổ quốc và nhân dân, ta cũng phải giúp họ tiến bộ bằng cách làm cho phần thiện trong người nảy nở để đẩy lùi phần ác chứ không phải đập cho tơi bời" Do vậy phải thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện để con người

phát huy cái tốt, sửa chữa cái xấu Nó đòi hỏi thái độ tôn trọng con người, phảibiết cách nâng con người lên chứ không phải hạ thấp, càng không phải vùi dậpcon người

Người nói:" Năm ngón tay cũng có ngón vắn ngón dài, nhưng vắn dài đều hợp nhau lại nơi bàn tay Trong mấy triệu người cũng có người thế này thế khác nhưng thế này hay thế khác đều dòng dõi của tổ tiên ta Vậy nên ta phải khoan hồng đại độ" Vì vậy nên đối với kẻ phạm tội khi bị bắt, phải lấy chính nghĩa để

cảm hóa thuyết phục Chỉ trừ những kẻ đi vào con đường hại dân hại nước, khôngchịu đoạn tuyệt với quá khứ tội lỗi của mình thì mới bị trừng phạt và ngay cả khiphải trừng trị họ cũng phải nhằm thuyết phục, cảm hóa, làm cho phần thiện trong

con người họ nảy nở, đẩy lùi phần ác Người còn chỉ rõ:" Bất cứ trước đây họ là

thế nào, nếu ngày nay hộ muốn thật thà phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân thì chúng ta cần cộng tác với họ", "quá khứ, hiện tại và tương lai của mỗi ngưỡi không phải luôn giống nhau"

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt vấn đề con người trên quan điểm thực tiễnđồng thời Người cũng thấy rõ tính hiện thực của khả năng làm cho con người trở

nên tốt đẹp "con người dù có xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình" - Cái

tình tức là tình người, nhân tính phải được phát triển Niềm tin vào một khả nănghướng thiện và hòa lương đối với con người chỉ có được trên cơ sở thấu hiểu tínhnhân bản của con người để tin cậy và ra sức giúp đỡ để con người trở nên tốt đẹphơn với tất cả tấm lòng nhân đạo, bao dung, đúng như một nhà quan sát đã nói:

" Cụ Hồ là một người xây dựng lương tri, xây dựng nó khi thiếu, tái tạo nó khi mất; cụ thức tỉnh kẻ mê, ân cần đỡ dậy người trượt ngã, biến vạn sức người dân bình thường thành anh hùng vô danh và hữu danh trong lao động, trên chiến trường, trong ngục tối, trước máy chém Để hiểu tại sao sức mạnh kỹ thuật của

Mỹ có giới hạn trước con cháu cụ Hồ"

2 Lòng nhân ái ở Hồ Chí Minh là lòng yêu thương những người cùng khổ, những người bị áp bức

Trong lịch sử đã có biết bao tấm lòng yêu nước thương dân, và đối với HồChí Minh cũng vậy, yêu nước thương dân đã trở thành lẽ sống, trở thành triết lýcuộc sống:" Nghĩ cho cùng, mọi vấn đề là vấn đề ở đời và làm người Ở đời vàlàm người là phải yêu nước, thương dân, thương nhân loại đau khổ bị áp bức " Ở

Hồ Chí Minh, lòng yêu nước thương dân mang một nội dung mới sâu sắc và toàndiện Tình thương đó trước hết dành cho nhân dân lao động, cho những ngườinghèo khổ bị đọa đày Đó không phải là lòng thương hại kiểu bề trên nhìn xuống,cũng không phải là lòng trắc ẩn của người "đứng ngoài" trông vào mà là sự đồngcảm của người cùng cảnh ngộ - những người dân mất nước, nô lệ lầm than

Người đau nỗi đau của một người từng trải và chứng kiến nhiều mất mátđau thương, bất công, ngang trái Đó là nỗi đau của người phải bế em đi xin sữa,

mẹ chết không được khoc, bố bị oan khuất đày đi xa Đó là cảnh nghèo đói củadân quê Nghệ Tĩnh, cảnh khổ sở của những dân phu đi làm đường Cửa rào Trấn

ninh Đó là cảnh những phu xe gầy ốm, những người bán hàng rong lam lũ bêncạnh cảnh sống xa hoa, phè phỡn của bọn thống trị thực dân và vua quan caitrị Người hiểu sâu sắc sự thống trị tàn bạo của chủ nghĩa thực dân đối với đồngbào, dân tộc bị nô lệ Khát vọng giải phóng ngày càng cháy bỏng trong Người.

Từ tình yêu thương đồng bào mình, Người mở rộng lòng yêu thương đóđến tất cả nhân loại cùng khổ Người thông cảm sâu sắc và chia sẻ với nhữngngười nghèo khổ bị bóc lột vì họ "là những người phải làm công việc nặng nhọc ,mọi thứ lao dịch Chính họ làm ra cho lũ người ăn bám, lũ người lười biếng, lũngười đi khai hóa và những bọn khác hưởng mà chính họ thì lại phải sống cùngkhổ trong khi những tên đao phủ của họ sống rất thừa thãi, hễ mất mùa thì họ chếtđói"

Nhà thơ Cuba - Phelich Padighet đã nhận xét:" Trong tác phẩm của Chủtịch Hồ Chí Minh, người nông dân ở Việt Nam, ở Angiêri, ở Tuynidi, ở Cônggô,người bị áp bức ở quần đảoAngtidat, ở miền Nam già cỗi của nước Mỹ đều cómột người nhiệt thành bênh vực mình"

` Chính những khó khăn, thử thách trong quá trình đi tìm đường cứu nước đãgiúp Người nhận thức rằng không phải ở Việt Nam con người mới bị đọa đày,đau khổ mà ở khắp các nước, đâu đâu cũng có những con người nghèo khổ, nhưngngười bị bóc lột Ngay cả khi đến chiêm ngưỡng tượng Nữ thần Tự do ở nước Mỹ cuốinăm 1912, Người đã nhận thấy rằng: ánh sáng trên đầu thần Tự do tỏa rộng khắp trờixanh, còn dưới chân tượng thần Tự do thì người da đen đang bị chà đạp, số phận ngườiphụ nữ bị chà đạp Rồi tại thủ đo Pari - thủ đô văn hóa của Châu Âu - nơi sinh ra những

tư tưởng vĩ đại: tự do - bình đẳng - bác ái, Người đã tham gia sáng lập Hội liên hiệp thuộcđịa và báo "người cùng khổ" Người đã chứng kiến nỗi đau khổ của những người laođộng ở khắp các nước thuộc địa Á, Phi, Người xúc động và khóc khi thấy cảnhtượng người da đen ở Đaca bị đẩy xuống biển chết, những người phụ nữ bị hãmhiếp, trẻ em bị phơi đói và những người dân thuộc địa bị bắt lính đi chết thaycho "mẫu quốc" Người phẫn nộ cảnh phân biệt chủng tộc và đời sống khổcực của khu lao động nghèo tại các thủ đô hoa lệ

Tình yêu thương con người của Hồ Chí Minh đã vượt ra ngoài giới

hạn "người trong một nước phải thương nhau cùng" trở thành một tình yêurộng lớn hơn "bốn phương vô sản đều là anh em" Tình yêu thương dân tộc

đã quyện chặt với tình yêu thương nhân loại bị áp bức bóc lột

3 Lòng nhân ái ở Hồ Chí Minh thể hiện ở việc quan tâm nâng đỡ những người dễ bị tổn thương nhất trong xã hội

Chủ tịch Hồ Chí Minh là con người rất nhạy cảm, rất dễ rung động trướchoàn cảnh của người khác, đặc biệt là trước những người có hoàn cảnh éo le,đáng thương

Trong suốt cuộc đời của mình, Người đã chia sẻ mẩu bánh mỳ ít ỏi kiếmđược trong ngày với một em bé da đen, đã khóc tràn nước mắt khi một thanh niênnước ngoài vì mình mà mang họa Người lo sao cho em bé mồ côi có được nơinương tựa, các cụ già không bị hắt hủi lúc xế chiều Người đã dành bát cơm trắngcho người già Cao Bằng còn mình bưng bát cơm ngô Thấy một tù binh rét,Người đã cởi áo ấm mình đang mặc khoác cho anh ta, coi "anh mặc cũng như tôimặc" Người lo đến từng viên thuốc, hạt gạo, chiếc guốc đi, "cái con chữ" chođồng bào ít người

Đối với phụ nữ, Hồ Chí Minh cho rằng họ là lớp người phải chịu nhiềuthiệt thòi trong xã hội do chịu ảnh hưởng tàn dư tiêu cực của chế độ phong kiến "Không một chỗ nào người phụ nữ thoát khỏi những hành động bạo ngược Ngoàiphố, trong nhà, giữa chợ hay ở thôn quê, đâu đâu họ cũng vấp phải những hànhđộng tàn nhẫn của bọn quan cai trị, sĩ quan, cảnh binh, nhân viên nhà đoan, nhàga" Nói sao cho hết được sự cảm thông của Người trước "nỗi thống khổ củangười phụ nữ bản xứ" vì "thói dâm bạo thực dân" - những hành động tàn áckhông thể tưởng tượng được Theo Hồ Chí Minh, sự nghiệp giải phóng phụ nữphải được thực hiện cả hai mặt chính trị và xã hội Vị trí của phụ nữ phải đượcbình đẳng với tất cả những người khác, phụ nữ được quyền tham gia các côngviệc xã hội Người bày tỏ quan điểm "phải tiêu diệt tư tưởng phong kiến và tưtưởng tư sản trong đàn ông, đồng thời phụ nữ phải tự mình đứng lên, tự giảiphóng"

Đối với thiếu niên nhi đồng, mỗi người chúng ta không ai là không cảm

đông trước những tình cảm nồng nàn của Hồ Chí Minh dành cho thế hệ trẻ Nhàthơ Tú Mỡ kể lại: Trong một đại hội thi đua (1952), sau buổi chiếu bóng, mọingười lục đục đứng dậy ra về, Bác vội đứng lên đưa tay yêu cầu trật tự và nói to:

"Hãy khoan đã, để cho các cháu bé ra trước, kẻo lộn xộn các cháu sẽ lạc đấy" Nhà thơ thốt lên:" Chao ôi! Óc sáng suốt của Bác thật lạ lùng, hiếm có! Bác chăm lo hàng vạn việc lớn mà không quên sót một việc nhỏ người thường lại không nghĩ tới! Ai chú ý chăm sóc các cháu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh" Mỗi dịp trung

thu, là một Chủ tịch nước bận trăm công nghìn việc, Bác không quên viết thư chocác cháu Có dịp thuận lợi, Bác vui lòng đến dự những đêm văn nghệ do các cháu

tổ chức Bác kêu gọi các ngành, các cấp và toàn dân chăm lo bảo vệ bà mẹ và trẻ

em, chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng Bác nhấn mạnh dù đất nước ta cònnghèo, nhà nước và nhân dân cũng phải cố gắng tạo những phương tiện tốt nhấttrong điều kiện cho phép để các cháu được học tập, vui chơi Bác Hồ với thiếunhi, mãi mãi còn đây hình ảnh một cụ già râu tóc bạc phơ, như một ông tiên trong

cổ tích, ngồi giữa đàn cháu nhỏ, cùng các cháu vỗ tay theo nhịp "Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh, ai yêu Bác Hồ Chí Minh bằng thiếu niên nhi đồng "

Không những vậy, Bác còn dành tình thương, niềm xót xa vô hạn đối vớicác cụ, các cô, các cháu đã phải chịu đựng nhiều gian khổ hy sinh vì miền Nam

thân yêu Miền Nam đối với Bác là nỗi đau nhức nhối:" Ở miền Nam Việt Nam mỗi người,mỗi gia đình đều có một nỗi đau khổ riêng và gộp cả những nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình lại thì thành nỗi đau khổ của tôi" Bác

cho rằng mình chưa làm tròn nghĩa vụ đối với miền Nam, vì thế Bác "ăn khôngngon, ngủ không yên", Bác không đành lòng nhận huân chương khi nước nhàchưa thống nhất Miền Nam đối với Bác luôn là niềm tự hào sâu sắc, Bác nói:"

Đồng bào miền Nam thật là những người con anh hùng của dân tộc anh hùng Việt Nam Miền Nam thật xứng đáng với danh hiệu "thành của Tổ quốc"

Cho đến khi từ biệt chúng ta, trong trái tim Bác vẫn nguyên vẹn hình ảnhmột miền Nam kiên cường, bất khuất, đi trước về sau, một nửa nước Bác ngàyđêm thương nhớ, chưa một lần được vào thăm kể từ ngày rời bến cảng Nhà Rồng

ra đi tìm đường cứu nước