NHIẾP ẢNH số căn bản các yếu tố hình họa của hình ảnh (p10)

Phần 5: Ngôn ngữ nhiếp ảnh 5.1 Less is more 5.2 Tương phản trong Nhiếp ảnh 5.3 Quy tắc bố cục tranh phong cảnh 5.4 Bố cục ảnh 5.5 Yếu tố phụ trong bố cục 5.6 Đường nét trong bố cục 5.7 B

VUA NHIẾP ẢNH - VUA MÁY ẢNH

Kiến thức cô đọng - Chụp ảnh tài ba - Ảnh đẹp cự phách

Rss Feed

Kỹ thuật nhiếp ảnh Kỹ thuật bấm máy ảnh Lý thuyết chụp ảnh cơ bản

Gửi bài viết qua email

In ra

Lưu bài viết này

NHIẾP ẢNH SỐ CĂN BẢN: Các yếu tố hình họa của hình ảnh (P10)

Đăng lúc: Thứ bảy - 15/06/2013 06:24 Đã xem 2233 - Người đăng bài viết: Phạm Hải Đăng

Chuyên mục : Lý thuyết chụp ảnh cơ bản

Trang nhất Ảnh đẹp Thuật ngữ Thông tin thiết bị Video Hỏi đáp Liên hệ Giới thiệu

Thiết bị nhiếp ảnh

Kỹ thuật nhiếp ảnh

NHIẾP ẢNH SỐ CĂN BẢN: Các yếu tố hình họa

của hình ảnh (P10)

Ảnh đạt và ảnh tốt Hai từ ngữ này không giống nhau - Ảnh đạt là một bức ảnh rõ nét, nhìn thấy rõ Tất cả chỉ là như vậy bất kỳ ai, dùng một chiếc máy ảnh loại phổ biến bán ngoài thị trường, đều có thể chụp đạt tất cả mọi kiểu ảnh - Còn một bức ảnh tốt thì lại khác Ta chú ý đến một bức ảnh tốt vì nó liên quan đến ta: nó đã chộp được giây phút quan trọng, chộp được một vẻ mặt thoáng qua, một cử chỉ có ý nghĩa Hoặc là nó thể hiện bằng một vẻ dễ nhìn hoặc khác thường, một con người, một cảnh vật, một hình thái của thiên nhiên Hoặc nó gợi lên những mối liên quan tinh vi hình như được thiết lập giữa những yếu tố trong thiên nhiên hoặc những cảnh huống trong cuộc đời, hay cuối cùng nó đem đến cho ta những tin tức mới về một vũ trụ mà chúng ta không biết rõ Chỉ

ra, thông báo, giảng dạy, gợi lên; đó là một vài trong số nhiều tính chất của một bức ảnh tốt

Phần 1: Mục lục

Phần 2: Overture

Phần 3: Máy ảnh số và nhiếp ảnh số

3.1Chọn máy ảnh

3.2 Có những gì trong một dCam?

3.3 Thẻ nhớ: không còn bí ẩn

3.4 Sự khác biệt giữa máy ảnh số và máy ảnh cơ

3.5 Xsync, Hsync, Exposure time, Flash photography

3.6 Kính lọc

Phần 4: Kỹ thuật chụp ảnh

4.1 Kỹ thuật căn bản

4.2 Nguyên tắc chụp ảnh

4.3 Độ nét sâu của trường ảnh

4.4 Tốc độ chụp ảnh

4.5 Các chế độ đo sáng

4.6 Các hiệu chỉnh khác

Phần 5: Ngôn ngữ nhiếp ảnh

5.1 Less is more

5.2 Tương phản trong Nhiếp ảnh

5.3 Quy tắc bố cục tranh phong cảnh

5.4 Bố cục ảnh

5.5 Yếu tố phụ trong bố cục

5.6 Đường nét trong bố cục

5.7 Bố cục và sáng tạo

5.8 Các yếu tố hình họa của hình ảnh

5.9 Những quy tắc, định luật Nhiếp ảnh

5.10 Chụp ảnh chân dung

5.11 Ánh sáng trong ảnh chân dung

5.12 Chụp ảnh phong cảnh

5.13 Chụp close up và ảnh hoa

5.14 Chụp ảnh báo chí

Phần 6: Xử lý ảnh

6.1 Hiểu thêm về các thông số của ảnh

6.2 RAW vs JPEG

6.3 Kỹ thuật chuyển ảnh mầu sang đen trắng

6.4 Kỹ thuật xử lý ảnh Đen Trắng trong buồng tối

6.5 Tối ưu ảnh trước khi up lên site

6.6 Làm border ảnh bằng Photoshop và vấn đề giữ exif

6.7 Khắc phục Out nét

6.8 Cứu ảnh bị xóa trên thẻ nhớ

6.9 In ảnh tại Labs

Phần 7: Mẹo vặt và hỏi đáp

7.1 Kinh nghiệm chụp cho người mới bắt đầu

7.2 Tạo hiệu ứng sao cho đèn đêm mà không cần kính lọc

7.3 Hiệu ứng zoom

7.4 Mẹo đo sáng thay thế

7.5 Bồi đèn trong chụp tốc độ chậm

7.6 Kính lọc màu cho đèn và ống kính:

7.7 Nghệ thuật xem ảnh

7.8 Tăng giảm bù trừ sáng (EV+/-)

7.9 Bù trừ sáng (EV)

7.10 Kinh nghiệm đo sáng

7.11 Đặt tên cho ảnh

7.12 Bóng đổ - bóng ngả - bóng đối xứng - bóng khối

7.13 Tone màu?

7.14 Chế độ chụp

7.15 Lấy nét - chế độ màu

7.16 AEB

7.17 Chụp cảnh hoàng hôn

7.18 Cỡ ảnh, kỹ thuật chụp đêm

7.19 Chụp ảnh lưu niệm

7.20 Chụp ảnh khi trời mưa

7.21 Chụp ảnh khi trời gió

7.22 Mưa đêm và những tia chớp

7.23 Chụp ảnh trong sương mù

7.24 Chụp ảnh khi tuyết rơi

7.25 Chụp ảnh biển

7.26 Chụp ảnh chân dung

7.27 Chụp pháo hoa

7.28 Bảy lời khuyên cho chụp ảnh nội thất

7.29 Căn chỉnh màn hình máy tính của bạn

7.30 So sánh Canon và Nikon

7.31 Noise - vỡ hạt ảnh

7.32 Xử lý bụi bám trên sensor

7.33 Khẩu độ sáng

7.34 Nghệ thuật và sự dung tục

7.35 Hệ số nhân tiêu cự

7.36 Ảnh đen trắng trong thời đại số

7.37 Bố cục - hội họa và nhiếp ảnh?

Phần cuối: Thông tin về sách

Phần 5: Ngôn ngữ nhiếp ảnh

5.1 Less is more

5.2 Tương phản trong Nhiếp ảnh

5.3 Quy tắc bố cục tranh phong cảnh

5.4 Bố cục ảnh

5.5 Yếu tố phụ trong bố cục

5.6 Đường nét trong bố cục

5.7 Bố cục và sáng tạo

5.8 Các yếu tố hình họa của hình ảnh

rong những chương trên đây, chúng tôi mong rằng đã không để lộ sở thích riêng của mình đối với cỡ máy ảnh này hay cỡ ảnh kia, đối với nhãn hiệu máy ảnh này hay nhã hiệu máy ảnh kia Thực vậy, chúng tôi muốn chứng tỏ rằng, mặc dù máy ảnh có nhiều khả năng và nhiều khâu tự động, song nó chỉ là một cái máy mà ta phải học cách

sử dụng nó, một cái máy vô tri vô giác, tự nó không có khả năng nhìn và chọn lựa

Yếu tố có ý nghĩa trong một bức ảnh, cố nhiên không phải là chiếc máy ảnh đã chụp ra bức ảnh đó mà là nhà nhiếp ảnh đã chụp nó Nhà nhiếp ảnh giỏi không phải là người có chiếc máy ảnh tốt nhất, đắt tiền nhất, mà là người chụp được những bức ảnh tốt nhất! ta có thể lấy một ví dụ:

Một trong những nhà nhiếp ảnh nổi tiếng một cách xứng đáng là Henri Cartier-Bresson Như chính ông thừa nhận, nhà nhiếp ảnh Pháp này thường sử dụng một chiếc Leica "cổ lỗ sĩ", với ống kính tiêu cự trung bình, chụp phim đen trắng, và thường chụp với tốc độ 1/125 giây! Chúng ta có thể tin rằng Henri Cartier-Bresson rất có khả năng sử dụng một chiếc máy rất phức tạp hoặc trái lại rất đơn giản mà vẫn có được những bức ảnh rất tốt

Yếu tố tạo nên giá trị của những hình ảnh của nhà nghệ sĩ này - cũng như của những nhà nhiếp ảnh lớn khác - là một điều khó định nghĩa Nghệ thuật bản thân nó không thể viết ra thành công thức Ở người nghệ sĩ, việc thể hiện là tự phát và thuộc về bản năng, nhiều khi sử dụng đến tình cảm nhiều hơn là đến tri thức Vì vậy, rất khó-nếu không phải là không thể-biết ngay trước được tại sao và vì sao hình ảnh này lại có tính chất nghệ thuật còn hình ảnh kia thì không

Tuy nhiên chúng ta vẫn có thể rút ra một số nhận xét:

Ảnh đạt và ảnh tốt

Hai từ ngữ này không giống nhau

- Ảnh đạt là một bức ảnh rõ nét, nhìn thấy rõ Tất cả chỉ là như vậy bất kỳ ai, dùng một chiếc máy ảnh loại phổ biến bán ngoài thị trường, đều có thể chụp đạt tất cả mọi kiểu ảnh

- Còn một bức ảnh tốt thì lại khác Ta chú ý đến một bức ảnh tốt vì nó liên quan đến ta: nó đã chộp được giây phút quan trọng, chộp được một vẻ mặt thoáng qua, một cử chỉ có ý nghĩa Hoặc là nó thể hiện bằng một vẻ dễ nhìn hoặc khác thường, một con người, một cảnh vật, một hình thái của thiên nhiên Hoặc nó gợi lên những mối

liên quan tinh vi hình như được thiết lập giữa những yếu tố trong thiên nhiên hoặc những cảnh huống trong cuộc đời, hay cuối cùng nó đem đến cho ta những tin tức mới về một vũ trụ mà chúng ta không biết rõ Chỉ ra, thông báo, giảng dạy, gợi lên; đó là một vài trong số nhiều tính chất của một bức ảnh tốt

1 Đối tượng và cách đề cập đến đối tượng

Trong nhiếp ảnh, tính chất của đối tượng hầu như không có ý nghĩa gì quan trọng Một cảnh vật hết sức tầm

thường, một khuôn mặt của một người khách qua đường, một con vật, một thân cây, thậm chí một viên sỏi nữa, mang trong lòng nó nhiều khả năng chụp được những bức ảnh tốt chẳng kém gì những đối tượng thoạt nhìn

chúng ta có thể cho là "ăn ảnh" hơn (những người phụ nữ xinh đẹp, những chú mèo con, thiên nga bơi trên hồ, cảnh hoàng hôn, v.v ) Bằng chứng không thiếu: những nhà nhiếp ảnh lớn như Cartier-Bresson, Denis Brihat, Jean Dieuzaide, và nhiều người khác nữa, đều có thể sáng tạo được những hình ảnh kỳ diệu từ những đề tài bản thân chúng có vẻ rất tầm thường-một khu chợ ở Paris, một chiếc lá rơi, ánh nước trên mặt hồ Vậy thì, đối

tượng chụp không là cái gì cả, hoặc là chẳng có giá trị bao nhiêu Toàn bộ giá trị là ở cách ta nhìn đối tượng đó, cách chụp đối tượng đó

Trước hết hãy học cách nhìn! Cái có thể làm cho một bức ảnh có giá trị trước hết là nội dung gợi cảm của nó, sức mạnh biểu hiện của nó Xu hướng rất thông thường ở người mới cầm máy là muốn đưa vào trong khuông hình càng nhiều thứ càng tốt Người mới vào nghề chụp đó muốn đưa vào trong một kiểu ảnh toàn bộ gia đình đứng trước toàn bộ khung cảnh Đó đúng là cách thể hiện một bức ảnh vô giá trị Kích thước nhỏ bé, tủn mủn của mỗi đối tượng, chi tiết quá nhiều khiến cho con mắt người xem bị lạc, khiến cho hình ảnh trở nên rối và có vẻ như ta đã được thấy rất nhiều lần ở đâu rồi

Trước một đối tượng như vậy, ta phải biết cách chọn: Người hay cảnh? Nếu chọn người, thì ta chụp gần lại,

khuôn hình đầy hơn để có thể nhận ra đường nét và cảm xúc trên nét mặt Cảnh vật sẽ đóng vai trò nền, đằng sau những bức "chân dung" Nếu ta chọn cảnh, thì phải cố gắng làm sao thể hiện được những đường nét tế nhị và giàu giá trị biểu hiện của phong cảnh, làm phân biệt các lớp khác nhau trong ảnh, làm nổi lên vẻ đẹp của ánh sáng ngược, v.v Nếu như có người trong ảnh thì người chỉ là những cái chấm nhỏ xíu ở đằng xa, đóng vai trò "điểm đối về thị giác": con người trước thiên nhiên

Biết chọn lựa là một cách khác để bày tỏ cùng một ý nghĩ, là vấn đề về sự thống nhất của đối tượng chụp

Trong nhiếp ảnh cũng như trong mọi phương tiện biểu hiện khác, ta không được "đề cập" đến nhiều chủ đề trong một hình ảnh Điều đó không có nghĩa là nhà nhiếp ảnh chỉ được chụp một người, một vật hoặc một hành động duy nhất mà thôi Mà là phải tôn trọng một sự phân chia thứ bậc nào đó giữa các yếu tố tạo nên ảnh: Các yếu tố phụ có vai trò làm nổi bật yếu tố chính, chứ không được làm phân tán con mắt khỏi đối tượng chính Tất cả các yếu tố trong bức ảnh phải tham dự vào cùng một cảnh tượng hoặc cùng một hành động

2 Giây phút chụp

Khi chụp một con người, một sinh vật hoặc một vật động, đặc điểm cơ bản là giây phút chụp mà

Cartier-Bresson gọi là giây phút quyết định

Động tác của mọi sinh vật đều qua một giây phút gọi là điểm tột đỉnh, điển hình cho toàn bộ hành động diễn ra trước và sau điểm tột đỉnh đó Ví dụ, ta phải chụp người nhảy cao đúng vào lúc người ấy vượt qua xà

ngang Đối với những động tác phức tạp, của nhiều người cũng vậy Ví dụ, chụp hàng nghìn bộ mặt trên sân vận

động đều cùng hướng về một phía, hàng trăm cánh tay chĩa về một nơi Chụp quá sớm hoặc quá muộn một chút, hình ảnh sẽ mất hầu như hết ý nghĩa của nó

Không phải chỉ ở chụp phóng sự hoặc chụp chân dung giây phút chụp mới quan trọng, mà cả chụp phong cảnh cũng vậy Giây phút tốt nhất khi chụp một phong cảnh là khi mặt trời rọi tia nắng qua các dải mây, làm mọi vật tràn ngập một thứ ánh sáng nhẹ nhàng, làm đồi núi và cánh đồng nổi lên những hình dáng đặc biệt của chúng Chọn giây phút bấm máy không phải chỉ là vấn đề may rủi, mà là một vấn đề kiên nhẫn và phương pháp

Nụ hôn- tác giả: Robert Doisneau

Sự thành công của một bức ảnh nhiều khi là do người chụp dự kiến được trước sự kiện Đó như thể là một "giác quan thứ 6" ở các nhà chụp chân dung và phóng sự lớn Giây phút ấy không thể do ta tạo ra Những câu như:

"Cẩn thận! Đứng yên nhé! Chụp đây này " chỉ làm xuất hiện trên đối tượng chụp một nụ cười cứng đờ Cuộc sống không dừng lại, nhà nhiếp ảnh phải biết chộp lấy cuộc sống đúng lúc

3 Khuôn hình

Khuôn hình là chọn một cái khuônchứa đựng đối tượng trong đó Việc khuôn hình hầu hết được tiến hành trong khung ngắm, trước khi bấm máy Nói rằng cứ chụp đi rồi sau đó "khuôn hình lại" khi phóng ảnh là sai Nếu ta chụp phim dương để chiếu lên màn ảnh thì không thể nói đến chuyện khuôn hình lại một mẩu phim 24x36mm

Còn khuôn hình khi phóng ảnh từ phim âm ra, nghười chụp nghiệp dư hiểu nghề hoặc nghười chuyên nghiệp đều biết rõ rằng bề mặt của một miếng phim không phải bao giờ cũng thừa thãi cho việc đặt đối tượng vào trong đó

để rồi ta có thể cắt xén nó đi Vả lại, một cỡ ảnh nhất định nếu phóng từ một diện tích trên phim càng nhỏ bao nhiêu thì chất lượng hình ảnh sẽ giảm đi bấy nhiêu, về mặt nổi hạt và độ sắc nét Ngoài ra, ngày nay việc in phóng ảnh mhiều khi thực hiện bằng máy in tự động, không thể khuôn hình lại "một cách khôn ngoan được" (Lưu ý: tài liệu này được biên soạn từ những năm 70 của thế kỷ trước, vì vậy nó có thể không hoàn toàn đúng với ngày nay

vì ta có thể scan phim âm bản rồi chỉnh sửa trên PC trước khi in, song ý nghĩa cơ bản của việc khuôn hình thì không sai- NH)

Trăng lên-tác giả: Ansel Adams

Do vậy, đối với một nhà nhiếp ảnh giỏi thì, khuôn hình tức là phải đặt đối tượng một cách thích đáng vào trong khuôn ảnh ngay khi chụp Bất luận đối tượng chính có kích thước như thế nào, ta có thể có nhiều cách khuôn hình: từ việc khuôn hình toàn cảnh đến cận cảnh và đặc tả Thực vậy, trong nhiếp ảnh cũng như trong điện ảnh, ta

có thể nói đến các lớp cảnh của một bức ảnh

- Ảnh toàn cảnh là ảnh chụp đối tượng ở giữa môi trường xung quanh Ví dụ, toà lâu đài nằm giữa khung cảnh của nó, toàn cảnh một hải cảngv.v

- Ảnh trung cảnh là bức ảnh được khuông hình sát hơn Nó nhấn mạnh đến chủ đề chính, và không để cho môi trường xung quanh chiếm một vị trí lớn

- Ảnh cận cảnh là ảnh chứa đựng phần chủ yếu của đối tượng không đưa vào ảnh một cách đáng kể môi trường xung quanh Ví dụ: ảnh chụp em bé nằm trong nôi

- Ảnh đặc tả là ảnh chỉ chụp một phần có ý nghĩa các đối tượng: khuôn mặt, bàn tay, cánh hoa v.v Nó nhấn mạnh đến vẻ biểu hiện, kết cấu bề mặt, chi tiết của đối tượng Chụp cận cảnh làm cho hình ảnh có một sức mạnh biểu hiện đặc biệt, nhiều khi độc lập đối với bản thân đối tượng Thể loại chụp đặc tả được các nhà nhiếp ảnh hiện đại rất ưa thích, bởi vì nó buộc ta phải xem xét một khía cạnh của sự vật mà con mắt của ta ít phân tích Rõ ràng là một vết nứt trên một bức tường khi chụp đặc tả, không còn là một bức tường hoặc một vết nứt mà là một đường nét trừu tượng gợi cho ta một cái gì khác hẳn

Tetons and The Snake Rivers - Adams Ansel

Khi có thể được, ta nên chụp cùng một đối tượng hai ba kiểu nhưng khuôn hình một cách khác nhau

Ảnh toàn cảnh xác định khung cảnh chung Ảnh trung cảnh cho biết rõ thêm về hình dáng hoặc chức năng Ảnh đặc tả bộc lộ cho thấy cơ cấu bên trong Thể loại này rất cần thiết khi ta muốn chụp một đối tượng thành các trường đoạn để giới thiệu trong một buổi chiếu phim đèn chiếu có thuyết minh

Chúng ta đã biết rằng muốn chuyển từ toàn cảnh sang đặc tả, có thể dùng hai phương pháp:

- Đến gần đối tượng;

- Dùng ống kính có tiêu cự dài hơn mà không phải thay đổi điểm nhìn (vị trí đặt máy ảnh)

Dùng phương pháp thứ nhất hay thứ hai sẽ cho ta những kết quả rất khác nhau

4 Điểm nhìn

Điểm nhìn là vị trí mắt người quan sát hoặc vị trí của ống kính máy ảnh: khi bấm máy thì mắt người quan sát và ống kính máy ảnh nhập làm một

Điểm nhìn là một khái niệm cơ bản trong nhiếp ảnh, bởi vì riêng mình nó quyết định phối cảnh của đối tượng, tức

là "cảnh tượng của các yếu tố khác nhau trong bức tranh như khi ta nhìn bức tranh ấy khi lùi dần ra xa" Nếu như không di chuyển máy ảnh, ta thay ống kính thường bằng một ống kính tiêu cự dài, ta thấy trong khung ngắm phản quang mà ta đã thay đổi độ lớn của hình ảnh và thị trường thu được vào trong ống kính Tuy nhiên, ta không thay đổi gì hết quan hệ giữa các diện khác nhau của đối tượng, lẫn sự hội tụ tự nhiên của các đường song song, tức là

ta không thay đổi phối cảnh

Trái lại, khi ta di chuyển máy về phía trước hay phía sau, hoặc sang bên trái hay sang bên phải, đưa lên cao hay

hạ xuống thấp, ta sẽ thay đổi quan hệ giữa các lớp của đối tượng từ tiền cảnh đến hậu cảnh

+ Phối cảnh chỉ phụ thuộc vào điểm nhìn

Chúng ta có thể nêu lên một số nhận xét khái quát, rất dễ hiểu, rút ra từ qui luật phối cảnh

- Điểm nhìn thấp (hoặc rất thấp) sẽ làm cho các lớp sít lại gần nhau, làm cho các vật nhích lại gần nhau, như thể chồng lên nhau Nó làm tôn chiều cao của những vật thể ở tiền cảnh, nổi bật lên bối cảnh hoặc lên nền trời Nó

hạ thấp đường chân trời

- Điểm nhìn cao (hoặc rất cao) sẽ tách rời và thay đổi các lớp và hình như làm cho các đối tượng tách rời nhau;

nó làm giảm chiều cao của các đối tượng nằm ở tiền cảnh, nó nâng cao đường chân trời

- Điểm nhìn trung bình là điểm nhìn ở ngang tầm con mắt ta

Vị trí của điểm nhìn xác định điểm biến của mọi đường nằm ngang của đối tượng song song với nhau Tất cả

những đường nằm ngang song song với trục quang (của con mắt hay của ống kính) đều hội tụ về một điểm duy nhất nằm trên đường chân trời, gọi là điểm biến chính