QUẢN lý sự LIÊN kết của TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG với các lực LƯỢNG xã hội TRONG xây DỰNG môi TRƯỜNG GIÁO dục HIỆN NAY

Nếu có những biện pháp quản lý sự liên kết của trường trung học phổ thông với các lựclượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục để có hành động đồng thuận, khép kínđược không gian m

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ GIA THANH

QUẢN LÝ SỰ LIÊN KẾT

CỦA TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VỚI CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI

TRONG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC HIỆN NAY

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 62 14 05 01 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS NGUYỄN VÕ KỲ ANH

Phản biện 1:……….

Phản biện 2:………

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án tiến sĩ họp tại

………

Vào hồi giờ ngày tháng năm 2015

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Trung tâm Thông tin – Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội.

- Phòng Tư liệu Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Môi trường là hệ thống phức tạp những hoàn cảnh bên ngoài, kể cả các điều kiện

tự nhiên và xã hội, có ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống, hoạt động và phát triển nhân cách.Môi trường tự nhiên tốt tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc sống và hoạt động, môi trường xãhội tốt sẽ tạo mối quan hệ tốt giữa các cá nhân với nhau và giữa các cá nhân với tập thể, xãhội để phát triển nhân cách Như vậy, yếu tố môi trường có vai trò hết sức quan trọng trong

sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh

1.2 Đất nước ta đang trên đà hội nhập, nhiều cơ hội được mở ra và không ít tháchthức Số học sinh, sinh viên có đạo đức, lối sống không tốt chiếm tỷ lệ nhỏ, nhưng số lượngtuyệt đối thì không nhỏ và đã gây bao nỗi băn khoăn, lo lắng cho xã hội bởi những hậu quả

do sự xuống cấp về đạo đức, lối sống do số ít học sinh, sinh viên gây ra Có thể nói, chưabao giờ, vấn đề xây dựng môi trường giáo dục học sinh, sinh viên được đặt ra với tầm quantrọng, tính cấp thiết và ý nghĩa xã hội rộng lớn như lúc này

1.3 Đối với thế hệ trẻ các em có nhiều hoài bão ước mơ, nhưng lại thiếu vốn sống,thiếu kinh nghiệm, vì vậy một bộ phận rất dễ bị cám dỗ bởi những ham muốn trước mắt.Thực tế hiện nay ở nhiều trường chủ yếu quan tâm tới dạy văn hóa xem nhẹ vấn đề xâydựng môi trường giáo dục; một số gia đình với nhiều lý do khác nhau, chưa quan tâm giáodục cho con em; các sản phẩm văn hóa độc hại lưu truyền công khai ngoài xã hội; diễn biếnphức tạp của các loại hình tội phạm; nguồn thông tin mở trên internet đã tác động đến lốisống của học sinh

1.4 Lâu nay ở các nhà trường vẫn có sự "3 kết hợp" giữa nhà trường, gia đình và xãhội Nhưng trên thực tế, mỗi một lực lượng có những mục tiêu riêng, sự "phối hợp", "kếthợp" giữa nhà trường, gia đình và xã hội để tạo ra môi trường giáo dục các em chưa có hiệuquả Do đó cần sự phối kết hợp giữa ba lực lượng giáo dục: gia đình, nhà trường và xã hội

để xây dựng môi trường giáo dục học sinh phải ở mức chặt chẽ hơn, hiệu quả hơn - Đó là

sự Liên kết Liên kết trong hoạt động giáo dục thể hiện sự thống nhất từ nhận thức đến hànhđộng giữa các thành viên tham gia liên kết Liên kết thể hiện sự ràng buộc, gắn bó chặt chẽvới nhau về mục tiêu, về quyền lợi, quyền hạn, trách nhiệm, nghĩa vụ Liên kết đòi hỏi tính

tự giác, tự nguyện, sự nỗ lực vượt khó với nhận thức sâu sắc mục tiêu chung phải đạt được

để tạo ra sự thống nhất hành động trong xây dựng môi trường giáo dục, phát huy tối đanhững mặt tích cực, tiềm năng của xã hội, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực đến với họcsinh

Những lý do trên đã thôi thúc tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu: " Quản lý sự liên kết của trường trung học phổ thông với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục hiện nay" làm luận án tiến sĩ.

Sự liên kết của trường THPT với các lực lượng XH trong xây dựng môi trường GD.

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môitrường giáo dục

4 Giả thuyết khoa học

Môi trường giáo dục của nhà trường, gia đình và xã hội, tác động hàng ngày hàng giờ

lên nhân cách của học sinh Để tạo ra một môi trường đồng thuận, có mục tiêu, chuẩn mực

thống nhất trong giáo dục học sinh nói chung, học sinh THPT nói riêng, cần có những tácđộng quản lý một cách khoa học vào các tác nhân liên đới đến đến môi trường giáo dục Nhà trường, gia đình, các tổ chức xã hội rất lo lắng và nỗ lực hoạt động, nhưng việcxây dựng môi trường giáo dục học sinh phổ thông hiện nay kém hiệu quả, chưa đáp ứngđược mục tiêu, yêu cầu giáo dục của xã hội đòi hỏi

Nếu có những biện pháp quản lý sự liên kết của trường trung học phổ thông với các lựclượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục để có hành động đồng thuận, khép kínđược không gian (môi trường) và thời gian (hàng ngày, hàng tuần, cả năm), phát huy được

ưu thế của gia đình và các tổ chức xã hội, tạo môi trường lành mạnh thuận lợi để học sinhtích cực phát huy, rèn luyện thì hiệu quả và chất lượng giáo dục học sinh phổ thông sẽ đượcnâng cao

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Xác định những cơ sở lý luận về quản lý sự liên kết của trường trung học phổthông với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục cho học sinh THPT

5.2 Khảo sát, đánh giá, phân tích thực trạng quản lý sự liên kết của trường trung họcphổ thông với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục của một số trườngTHPT ở tỉnh Vĩnh Phúc

5.3 Đề xuất các biện pháp liên kết, xác định những cơ chế, nội dung cần liên kết đểxây dựng môi trường giáo dục học sinh THPT trong giai đoạn hiện nay

5.4 Thử nghiệm một số biện pháp cơ bản nhằm chứng minh tính khả thi, tính hợp lýcủa những biện pháp đề xuất

6 Phạm vi nghiên cứu

Do điều kiện và thời gian có hạn, tác giả tập trung khảo sát, thử nghiệm trên địa bàntỉnh Vĩnh Phúc

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Tra cứu các văn kiện của Đại hội Đảng các khóa, các văn bản chỉ đạo của Đảng, Chínhphủ, các bộ, ngành ở Trung ương và địa phương có liên quan đến đề tài.Thu thập và phântích các nguồn tài liệu, nghiên cứu trong và ngoài nước; các dự án, chuyên đề, tạp chí, kỷyếu, bài viết và trên mạng internet có liên quan đến đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra:Điều tra bằng phiếu hỏi trưng cầu ý kiến của 650 CBQL và

giáo viên, 450 phụ huynh học sinh và 500 học sinh

- Phương pháp tọa đàm, phỏng vấn, tổng kết kinh nghiệm: Phỏng vấn các cán bộ Lãnh

đạo các cơ quan, chính quyền, đoàn thể ở địa phương; CBQL, GV, phụ huynh và học sinh

- Khảo sát và thử nghiệm: Một trong số các biện pháp đề xuất, kết quả thử nghiệmđược tổng kết, nhận định về mức độ cần thiết và khả thi

7.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu, dữ kiện

Phương pháp thống kê; Dùng phần mềm tin học; Phân tích, so sánh, tổng hợp rút ranhững nhận định

8 Đóng góp mới của luận án

- Luận án làm rõ được ý nghĩa, vai trò, sự cần thiết việc quản lý sự liên kết của trườngTHPT với các lực lượng xã hội để xây dựng môi trường giáo dục học sinh THPT trong bốicảnh hiện nay

- Đánh giá thực trạng việc quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xãhội để xây dựng môi trường giáo dục học sinh THPT; phân tích những yếu tố khách quan,chủ quan ảnh hưởng tới sự liên kết các lực lượng xã hội

- Xác định mục tiêu liên kết, cơ chế liên kết, nội dung liên kết của trường THPT vớicác lực lượng xã hội để xây dựng môi trường giáo dục học sinh THPT hiện nay

- Đề xuất những biện pháp và quy trình liên kết của trường THPT với các lực lượng xãhội để xây dựng một môi trường lành mạnh, phát huy tối đa những yếu tố tích cực, hạn chếtối đa những ảnh hưởng tiêu cực tới học sinh THPT hiện nay

9 Những luận điểm cần bảo vệ

1 Con người, nhân cách con người là sản phẩm của một hoàn cảnh cụ thể, môitrường xã hội càng lành mạnh thì sự phát triển nhân cách càng thuận lợi Giáo dục học sinh

THPT hiện nay chỉ có thể đạt hiệu quả tối ưu khi xác định được cách thức hoạt động thốngnhất toàn xã hội Xác định được những nội dung, trách nhiệm của tất cả các lực lượng thamgia vào quá trình giáo dục học sinh

2 Ngành giáo dục là cơ quan giáo dục chuyên biệt có trách nhiệm tổ chức liên kếtcác lực lượng xã hội và gia đình để xây dựng môi trường giáo dục học sinh Việc tổ chứcquản lý phải được xây dựng thống nhất giữa các lực lượng xã hội và nhà trường từ nhậnthức và hành động theo một kế hoạch thống nhất trên cơ sở xác định cơ chế, quy trình quản

lý của Hiệu trưởng

3 Tổ chức liên kết các lực lượng xã hội để xây dựng môi trường giáo dục chỉ có hiệuquả khi hoạt động này trở nên có tính pháp lý, khi có cơ chế chính sách phù hợp hỗ trợ,đồng thời phát huy được tinh thần tự nguyện, tính tích cực, sáng tạo của toàn xã hội

1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Qua nghiên cứu một số công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước và ngoàinước, tác giả có một số nhận định sau:

- Quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môitrường giáo dục đã được nhiều tác giả ở nước ngoài đề cập đến Tuy nhiên mỗi tác giả chỉ

đề cập đến một số vấn đề quản lý khác nhau, chủ yếu tập trung vào nghiên cứu quản lý giáodục, nghiên cứu về môi trường giáo dục mà chưa nghiên cứu một cách toàn diện và chưahình thành được lý luận quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trongxây dựng môi trường giáo dục một cách có hệ thống

- Nhiều công trình nghiên cứu ở trong nước đã đề cập đến việc tổ chức phối hợp giáodục giữa nhà trường, gia đình và xã hội, quản lý của hiệu trưởng nhà trường phối hợp vớigia đình và xã hội để giáo dục học sinh học sinh, hay công tác xã hội hóa giáo dục Cho

đến nay, hầu như chưa có một chuyên khảo nào đi sâu vào đề tài quản lý sự liên kết củatrường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục học sinh trunghọc phổ thông Tác giả đã kế thừa trực tiếp những thành quả nghiên cứu nêu ở trên, dựa vàonhững gợi mở của các tác giả đi trước về lý luận và phương pháp để triển khai đề tài và hyvọng góp được một phần nhỏ bé của mình vào việc khắc phục sự thiếu hụt nói trên

1.2 Một số khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài

1.2.1 Giáo dục

Theo Từ điển Giáo dục học (Nxb Từ điển Bách khoa, 2001) thuật ngữ Giáo dục đượcđịnh nghĩa là “Hoạt động hướng tới con người thông qua một hệ thống các biện pháp tácđộng nhằm truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và lối sống, bồidưỡng tư tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp hình thành và phát triển năng lực,phẩm chất, nhân cách phù hợp với mục đích, mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng tham gia laođộng sản xuất và đời sống xã hội Giáo dục là một bộ phận của quá trình tái sản xuất mởrộng sức lao động xã hội, mà con người được giáo dục là nhân tố quan trọng nhất, vừa làđộng cơ, vừa là mục đích của phát triển xã hội”

1.2.2 Môi trường giáo dục

Môi trường giáo dục còn là toàn bộ cơ sở vật chất, tinh thần mà trong đó con ngườiđược giáo dục đang sống, lao động, rèn luyện và học tập được sử dụng nhằm tác động đến

sự hình thành nhân cách của họ phù hợp với mục đích giáo dục đã định Môi trường giáodục rất đa dạng, gồm môi trường gia đình, môi trường nhà trường và môi trường xã hội Cácmôi trường này tồn tại trong mối quan hệ biện chứng với nhau, do đó cần được tổ chức theomột cơ chế chặt chẽ, hợp lí nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp tác động đến quá trình hìnhthành và phát triển nhân cách thế hệ trẻ

1.2.3 Quản lý

Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụngcác nguồn lực và phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạtđược các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất

1.2.4 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng giáo dục nhằm đẩymạnh công tác giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội Nhà trường làđối tượng cuối cùng và cơ bản nhất của quản lý giáo dục, trong đó đội ngũ giáo viên và họcsinh là đối tượng quản lý quan trọng nhất nhưng đồng thời là chủ thể trực tiếp quản lý quátrình giáo dục

1.2.5 Quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường là một bộ phận trong quản lý giáo dục Nhà trường chính là nơitiến hành các quá trình giáo dục có nhiệm vụ trang bị kiến thức cho một nhóm dân cư nhấtđịnh, thực hiện tối đa một quy luật tiến bộ xã hội là: thế hệ đi sau phải lĩnh hội được tất cảnhững kinh nghiệm xã hội mà các thế hệ đi trước đã tích luỹ và truyền lại, đồng thời phảilàm phong phú thêm những kinh nghiệm đó.

1.2.6 Liên kết

"Liên kết" là một khái niệm thể hiện tính chất liên minh của các lực lượng tham giahoạt động Liên kết trong hoạt động giáo dục thể hiện sự thống nhất từ nhận thức đến hànhđộng giữa các thành viên tham gia liên kết trong giáo dục Liên kết thể hiện sự ràng buộc,gắn bó chặt chẽ với nhau về mục tiêu, về quyền lợi, quyền hạn, trách nhiệm và sát cánh bênnhau trong mọi hoàn cảnh dù khó khăn hay thuận lợi Liên kết đòi hỏi tính tự giác, tựnguyện, sự nỗ lực vượt khó với nhận thức sâu sắc mục tiêu chung phải đạt được đôi khi phảitạm gác quyền lợi cá nhân hay lợi ích bộ phận

1.2.7 Các lực lượng xã hội

- Gia đình là một tế bào xã hội, là nơi lưu giữ và phát triển vững chắc nhất giá trịtruyền thống Từ gia đình có thể giáo dục tất cả các lứa tuổi lòng kính yêu cha mẹ, ngườithân trong gia đình, yêu thương đồng loại

- Nhà trường là một tổ chức xã hội đặc thù với cấu trúc tổ chức chặt chẽ, có nhiệm vụchuyên biệt là giáo dục, đào tạo nhân cách trẻ em theo những định hướng của xã hội Quátrình thể hiện các chức năng trên là quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, hoạt động giáodục, theo hệ thống chương trình, nội dung được tổ chức một cách chặt chẽ, có kế hoạch

- Các lực lượng xã hội theo Luật Giáo dục năm 2005 đã nêu rõ trách nhiệm của xã hộitrong điều 97: Các lực lượng xã hội bao gồm các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, tổchức chính trị xã hội, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức kinh tế, các đoàn thểquần chúng

1.3 Sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

1.3.1 Mục tiêu liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

1.3.1.1 Giáo dục toàn diện cho học sinh THPT

Luật Giáo dục đã chỉ rõ “Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố

và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và

có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy nănglực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, họcnghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”

1.3.1.2 Tạo ra sự đồng thuận, thống nhất của toàn xã hội về mục tiêu, hành động giáo dục học sinh

Đây là mục tiêu rất quan trọng vì sự thống nhất nhận thức, hành động toàn bộ lựclượng xã hội theo mục đích giáo dục của xã hội mới tạo ra một môi trường lành mạnh, pháthuy được toàn bộ tiềm năng của xã hội, mới góp phần định hướng cho thế hệ trẻ lựa chọnnhững giá trị tích cực, có khả năng phòng tránh những ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triểnnhân cách

1.3.1.3 Phát huy được tiềm năng của toàn xã hội để giáo dục học sinh

Về lý luận cũng như trên thực tế cho thấy phát huy tiềm năng của các tổ chức xã hội làmột mục tiêu cần thiết, đem lại hiệu quả của sự liên kết các lực lượng xã hội nhằm phát triểngiáo dục Còn rất nhiều tiềm năng chưa được huy động hợp lý, đúng lúc, phù hợp với nhiệm

vụ chức năng và đặc điểm của các tổ chức XH Vì vậy sự kết hợp, phối hợp chung tronggiáo dục nhiều năm nay chưa thật có hiệu quả như mong muốn

1.3.1.4 Hạn chế tối đa ảnh hưởng tiêu cực đến học sinh, tạo cơ hội cho học sinh có điều kiện tốt nhất để rèn luyện

Việc phối hợp thống nhất giáo dục của nhà trường với giáo dục của gia đình và xã hội

đã trở thành một nguyên tắc cơ bản của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, làm hạn chế tối đanhững ảnh hưởng tiêu cực đến học sinh Bản chất của việc phối hợp đó là đạt được sự thốngnhất về các yêu cầu giáo dục cũng như về các hành động giáo dục của tất cả người lớn,khiến cho nhân cách của trẻ phát triển đúng đắn, đầy đủ và vững chắc, tạo được môi trườnggiáo dục thuận lợi trong nhà trường, trong gia đình và ngoài xã hội

1.3.2 Nội dung liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

Để xây dựng môi trường giáo dục học sinh có hiệu quả, phải căn cứ vào những mụctiêu liên kết để xây dựng các nội dung liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội.Nội dung của sự liên kết là những hoạt động cụ thể cần phải thực hiện của nhà trường và cáclực lượng xã hội để xây dựng môi trường giáo dục học sinh như là: Tổ chức các hoạt độngvăn nghệ, thể thao, giao lưu văn hóa, chính trị xã hội ở địa phương cho học sinh; Kiểm tra,đôn đốc, nhắc nhở học sinh học tập, rèn luyện ở nhà; Giáo dục pháp luật, phòng chống tai tệnạn xã hội cho học sinh

1.3.3 Biện pháp và hình thức liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

Sự liên kết của nhà trường với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo

dục cần có những biện pháp và hình thức phù hợp để vừa phát huy được tinh thần tráchnhiệm, tinh thần tự nguyện, tự giác, tạo ra sự đồng thuận, thống nhất của các lực lượng,

đồng thời phát huy được tối đa tiềm năng của tàn xã hội, hạn chế thấp nhất những ảnhhưởng tiêu cực đến với học sinh như: Ký cam kết thực hiện kế hoạch liên kết giữa nhàtrường, gia đình và các lực lượng; Nhà trường, gia đình và các lực lượng thường xuyên gặp

gỡ trao đổi; Tổ chức bàn giao học sinh sinh hoạt hè

1.3.4 Điều kiện và cơ chế liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

Để phát huy được tối đa tiềm năng của toàn xã hội, tinh thần trách nhiệm, tự nguyện,

tự giác của các lực lượng xã hội tham gia liên kết với trường THPT để xây dựng môi trườnggiáo dục có hiệu quả thì các hoạt động liên kết phải phù hợp với trình độ phát triển về kinh

tế và văn hóa của thực tế địa phương, trình độ nhận thức của mỗi gia đình học sinh và cáclực lượng xã hội, thời gian thuận tiện để các thành viên trong nhà trường, gia đình và cáclực lượng xã hội gắn kết với nhau, đồng thời cần có những quy chế, quy định để các thànhviên có điều kiện thực hiện tốt sự liên kết

1.4 Quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội

- Xây dựng kế hoạch liên kết: Kế hoạch xây dựng theo từng tháng, từng kỳ, cả năm

học, cho từng giai đoạn và phải phù hợp với tình hình điều kiện kinh tế - xã hội của địaphương, tạo được sự thống nhất, đồng thuận, có tính khả thi cao, phát huy được những mặtmạnh, những thuận lợi, tinh thần trách nhiệm, tự nguyện, tự giác tham gia của các lực lượng

xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

- Tổ chức thực hiện các hoạt động liên kết: Với vai trò của mình thì nhà trường là lực

lượng nòng cốt trong việc tổ chức cho các lực lượng thực hiện các hoạt động liên kết, baogồm: phân công, phân nhiệm rõ ràng cho từng lực lượng thực hiện các nội dung của hoạtđộng liên kết, các hình thức, biện pháp để thực hiện các hoạt động liên kết, sự liên kết giữacác lực lượng và việc huy động các lực lượng tham gia liên kết để xây dựng môi trườnggiáo dục phù hợp với điều kiện, khả năng của từng lực lượng nhằm đạt hiệu quả cao nhất

- Lãnh đạo, chỉ đạo các hoạt động liên kết: Với kế hoạch liên kết đã được đề ra thì

hoạt động lãnh đạo,chỉ đạo của người hiệu trưởng là rất cần thiết trong suốt quá trình liênkết giữa nhà trường với các lực lượng xã hội Hiệu trưởng đề ra những công việc cụ thểcho từng giai đoạn của quá trình liên kết giữa nhà trường với các lực lượng xã hội, hướngdẫn việc thực hiện giải quyết những khó khăn vướng mắc, uốn nắn điều chỉnh những sailệch trong quá trình liên kết

- Kiểm tra, đánh giá các hoạt động liên kết: Kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm hàng

năm, từng học kỳ và những trường hợp đột xuất nổi bật có hiệu quả cao hay gặp khó khăntrở ngại Theo dõi các hoạt động qua báo cáo và qua kiểm tra thực tế để kịp thời nhắc nhởuốn nắn cũng như có những khen thưởng và động viên những gương điển hình

1.5 Tầm quan trọng của việc liên kết các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

1.5.1 Vai trò của việc liên kết các lực lượng trong xây dựng môi trường giáo dục

Vai trò quan trọng nhất của liên kết là phải đảm bảo vì mục đích giáo dục thời kỳ CNH HĐH đất nước vì sự thống nhất nhận thức, hành động của toàn bộ các lực lượng xã hội theomục tiêu của xã hội thì mới tạo ra một môi trường lành mạnh, phát huy được toàn bộ tiềmnăng của xã hội, mới góp phần định hướng cho thế hệ trẻ lựa chọn những giá trị tích cực cókhả năng phòng tránh những ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển nhân cách

-1.5.2 Vai trò của việc xây dựng môi trường giáo dục

Trong sự phát triển nhân cách của mỗi cá nhân người và loài người thì yếu tố tự nhiên

là yếu tố ban đầu, vì con người là sản phẩm của tự nhiên Nhưng nhân cách con người lại bịchế ước chi phối chủ yếu bởi hoàn cảnh xã hội vì con người có ý thức, luôn tham gia vàocác hoạt động xã hội với tư cách là chủ thể của sự phát triển xã hội Do vậy, xây dựng mộtmôi trường giáo dục xã hội lành mạnh là yêu cầu khách quan, là một xu thế tất yếu kháchquan nhằm phát huy được sự thống nhất toàn xã hội, phát huy tối đa tiềm năng tích cực của

xã hội, hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực, tạo cơ hội không gian, thời gian, phươngtiện tốt nhất cho mỗi người được phát triển

1.5.3 Vai trò của các lực lượng trong xây dựng môi trường giáo dục

1.5.3.1 Vai trò của nhà trường

Nhà trường không chỉ đơn thuần là cung cấp kiến thức phổ thông cho học sinh màquan trọng nhất là giáo dục học sinh phát triển toàn diện trở thành con người mới xã hội chủnghĩa có tài có đức để phục vụ xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội mà còn có vai trò hếtsức quan trọng trong việc thực hiện sự liên kết với gia đình, xã hội để thực hiện các mụctiêu, nội dung giáo dục toàn diện cho học sinh

1.5.3.2 Vai trò của gia đình

Gia đình là một lực lượng giáo dục, một chủ thể giáo dục Gia đình là môi trường giáodục đầu tiên của đứa trẻ, gia đình có trách nhiệm đầu tiên trong giáo dục con cái Khi trẻ đihọc, gia đình còn là môi trường để trẻ thực hành những điều đã học ở trường, rènluyện hành vi, Ảnh hưởng giáo dục của gia đình đối với đứa trẻ có ý nghĩa sâu sắckhông chỉ khi chúng còn bé mà ngay cả lúc nó trưởng thành

1.5.3.3 Vai trò của xã hội

Môi trường xã hội bao gồm: môi trường vĩ mô và môi trường vi mô Môi trường vĩ môđược coi là nguyên nhân có tính quyết định xã hội, còn môi trường vi mô là những hoàncảnh xã hội trực tiếp, mang tính đặc thù Đó có thể là hệ thống giáo dục địa phương, là nhàtrường, gia đình Trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách, môi trường xã hội

(trong đó có gia đình, nhà trường, bạn bè, ) có tầm quan trọng đặc biệt vì nếu không có xãhội loài người thì những tư chất của con người không thể phát triển được

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng tới quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục

1.6.1 Nhận thức của các chủ thể tham gia liên kết

Để xây dựng được con người mới xã hội chủ nghĩa có tri thức, có sức khoẻ và cónhững phẩm chất đạo đức cần thiết phục vụ cho đất nước hiện nay đòi hỏi phải có sự hợptác thống nhất, sự kết hợp nhịp nhàng và đồng bộ, hỗ trợ nhau giữa ba môi trường giáo dục

là nhà trường, gia đình và xã hội Sự phối hợp ấy phải trở thành một quá trình thống nhất,liên tục, tác động mạnh mẽ vào quá trình phát triển nhân cách toàn diện của trẻ Tuy nhiên

để thực hiện được sự phối hợp trên thì trình độ nhận thức của thầy cô giáo, của gia đình họcsinh và các tổ chức xã hội đóng vai trò quan trọng Chỉ khi nào nhận thức đầy đủ, đúng đắn

và đạt tới mức độ cho phép thì sự phối hợp ấy mới đạt hiệu quả cao trong giáo dục học sinh

1.6.2 Những điều kiện KT-XH, văn hoá, truyền thống của mỗi vùng và của thời đại

Điều kiện kinh tế xã hội, văn hoá của địa phương, của gia đình có ảnh hưởng trực tiếp

và sâu sắc tới việc quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xâydựng môi trường giáo dục là vì môi trường xã hội ổn định, nền tảng gia đình tốt đẹp là điềukiện thuận lợi cho sự liên kết giữa nhà trường, gia đình và xã hội

1.6.3 Đặc điểm của học sinh THPT và vị trí của giáo dục THPT

Học sinh THPT có độ tuổi thường từ 15 đến 18 tuổi, ở lứa tuổi này dồi dào về thể lực,phong phú về tinh thần, phức tạp về tính cách và hành vi Do đó, việc giáo dục học sinh ởlứa tuổi này phải căn cứ vào các đặc điểm tâm, sinh lý để xác định phương châm giáo dụcphù hợp Bên cạnh đó cũng cần hiểu rằng mỗi cá nhân lại có những đặc điểm riêng về tâm,sinh lý và có vốn sống riêng của mình, cho nên quá trình giáo dục học sinh là hết sức phứctạp Vấn đề là phải có định hướng những giá trị phù hợp với sự phát triển của xã hội để cóhình thức, phương pháp giáo dục đa dạng, biện chứng và thích ứng trong quá trình giáo dụchọc sinh

Tiểu kết chương 1

Trên đây là cơ sở lý luận về giáo dục, quản lí giáo dục học sinh trong nhà trường vàquản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xã hội trong xây dựng môi trườnggiáo dục Thực tế đã có nhiều tác giả nghiên cứu vấn đề này, nhưng đa số tập trung vàonghiên cứu giáo dục, quản lý giáo dục của hiệu trưởng và tổ chức phối hợp giáo dục họcsinh chứ ít người nghiên cứu về quản lý sự liên kết của trường THPT với các lực lượng xãhội trong xây dựng môi trường giáo dục

Tác giả đã làm rõ thêm khái niệm về giáo dục và giáo dục học sinh, khái niệm về quản

lý, quản lý giáo dục và quản lý của hiệu trưởng trong trường THPT, khái niệm về môitrường giáo dục, khái niệm về các lực lượng xã hội và liên kết các lực lượng xã hội để xâydựng môi trường giáo dục

Giáo dục học sinh không chỉ là nhiệm vụ của các nhà trường mà phải là sự vào cuộccủa tất cả các lực lượng xã hội nhằm tạo môi trường thuận lợi, thống nhất cho sự hình thành

và phát triển toàn diện của học sinh Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh pháttriển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển nănglực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hộichủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lênhoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nội dung giáo dụcphổ thông phải bảo đảm tính phổ thông, cơ bản, toàn diện, hướng nghiệp và có hệ thống;gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh Để thực hiệnđược mục tiêu và nội dung giáo dục thì mỗi cơ sở giáo dục và các lực lượng xã hội phải ápdụng được một hệ thống các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thích hợp và có hiệu quả.Tất cả các nội dung nêu trên đều phụ thuộc vào việc quản lý sự liên kết của trườngTHPT với các lực lượng trong và ngoài nhà trường gồm: nhà trường - gia đình - xã hội thamgia vào xây dựng môi trường giáo dục học sinh Muốn đưa ra được những biện pháp quản lýhoạt động xây dựng môi trường giáo dục học sinh trong mối quan hệ liên kết các lực lượngthì trước tiên cần phải làm sáng tỏ, đánh giá một cách đúng đắn thực trạng các biện pháp tổchức quản lý các hoạt động xây dựng môi trường giáo dục học sinh trong mối quan hệ liênkết các lực lượng của trường THPT

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ SỰ LIÊN KẾT CỦA CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH VĨNH PHÚC VỚI CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC HIỆN NAY

2.1 Giới thiệu về giáo dục tỉnh Vĩnh Phúc

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế- xã hội, được sự quan tâm củacác cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân, GD&ĐT Vĩnh Phúc phát triển ổn định, vữngchắc Quy mô giáo dục của tỉnh phát triển theo hướng đa dạng, ngày càng đáp ứng tốt nhucầu học tập của nhân dân; mạng lưới trường lớp và việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bịkhông ngừng được quan tâm, theo hướng chuẩn hóa và từng bước hiện đại hóa.Tỉnh VĩnhPhúc đã hoàn thành PCGD trẻ mẫu giáo 5 tuổi, PCGD cấp THCS, đạt chuẩn PCGD tiểu họcđúng độ tuổi mức độ 2 Đội ngũ CBQL trong các cơ sở giáo dục và giáo viên không ngừngđược nâng cao về mọi mặt, nhất là về trình độ chuyên môn và phẩm chất của nhà giáo Chấtlượng giáo dục toàn diện, giáo dục đại trà, giáo dục mũi nhọn không ngừng được nâng lên ởmức cao; số lượng và chất lượng HSG các cấp hàng năm tiếp tục tăng, trong các kỳ thi HSG