Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là công tác QLNN về vốn ODA trong lĩnh vực xây dựng KCHTKT tại Việt Nam.. Kết cấu luận án: Ngoài các phần khác, luận án
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Vũ Thị Thu Hằng
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VỐN HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC (ODA) TRONG XÂY DỰNG KẾT CẤU HẠ TẦNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM
Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
Mã số: 62 31 01 06
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
HÀ NỘI , 2016
Trang 2Học viện Khoa học Xã hội Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
Người hướng dẫn khoa học
1 PGS.TS Đỗ Đức Định
2 PGS.TS Nguyễn Thanh Đức
Phản biện 1: PGS.TS TRỊNH THỊ HOA MAI
Phản biện 2: PGS.TS NGUYỄN DUY DŨNG
Phản biện 3: PGS.TS NGÔ XUÂN BÌNH
Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại…
Vào hồi … giờ … … phút, ngày … … tháng … năm
2016
Có thể tìm hiểu Luận án tại:
- Thư viện Quốc gia Hà Nội
- Thư viện Học viện Khoa học xã hội
Trang 3CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2010), Một số giải pháp tăng cường quản lý
nhà nước đối với doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, Tạp chí Quản lý nhà
nước, số 176 tháng 9/2010
2 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2011), Thành viên biên soạn giáo trình: Quản
lý nhà nước về Kinh tế, NXB Khoa học Kỹ thuật
3 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2011), Quản lý nhà nước đối với các dự án
công trình xây dựng quốc gia, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 188 tháng
9/2011
4 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2012), Quản lý nhà nước đối với vốn hỗ trợ
phát triển chính thức (ODA) tại Việt Nam, Tạp chí Quản lý nhà nước,
số 198 tháng 7/2012
5 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2012), Xóa đói giảm nghèo – Đóng góp tích
cực từ nguồn vốn ODA, Tạp chí Thanh tra số tháng 9/2012
6 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2015), Quản lý nhà nước về vốn ODA trong
xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – những nỗ lực hoàn thiện, Tạp chí
Châu Á – Thái Bình Dương số 451 tháng 8/2015
7 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2015), ODA phục vụ xây dựng kết cấu hạ
tầng kinh tế ở Việt Nam, Tạp chí Châu Phi và Trung Đông số 08 (120)
tháng 8/2015
8 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2015), Nguồn vốn ODA với việc hỗ trợ phát
triển chính sách, thể chế và cải cách hành chính, Tạp chí Quản lý nhà
nước, số 236 tháng 9/2015
9 Th.S Vũ Thị Thu Hằng, (2016), Thay đổi quan điểm tiếp nhận ODA
trong thời kỳ hội nhập ở Việt Nam, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 242
tháng 3/2016
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Kết cấu hạ tầng kinh tế (KCHTKT) là cơ sở vật chất có vai trò quan trọng đối với các quốc gia, đặc biệt các nước đang phát triển Ở nước ta, trong các nguồn vốn phát triển KCHTKT thì vốn ODA đã và đang chứng minh vai trò không thể phủ nhận với hàng loạt các công trình KCHTKT đã được thực hiện Một trong những yếu tố ảnh hưởng mang tính quyết định đến sự thành bại của việc thu hút và sử dụng vốn ODA trong xây dựng KCHTKT chính là công tác quản lý nhà nước (QLNN)
Trong thời gian qua, QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
đã dần được hoàn thiện Tuy nhiên, còn nhiều yếu kém như quy hoạch kế hoạch yếu; thủ tục quản lý phức tạp và khác biệt với nhà tài trợ; giải phóng mặt bằng chậm; giám sát đánh giá dự án chưa chặt chẽ … dẫn đến tình trạng chi phí đầu tư cao, thất thoát vốn lớn, xảy ra nhiều vụ việc gây chấn động dư luận Trong khi đó, KCHTKT là những c
ông trình đòi hỏi lượng vốn lớn và tồn tại lâu dài với kinh tế xã hội, QLNN nếu không đáp ứng yêu cầu sẽ gây sự lãng phí lớn về nguồn lực Trước bối cảnh kinh tế thế giới lâm vào tình trạng trì trệ, cạnh tranh thu hút ODA khắc nghiệt hơn, và đặc biệt khi Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình thấp và nợ công có xu hướng tăng lên, đòi hỏi cần có sự hoàn thiện
QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT Chính vì vậy, đề tài "
Quản lý nhà nước đối với vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế tại Việt Nam " vừa mang tính lý luận, vừa mang
tính thực tiễn
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Dựa trên cơ sở lý luận và phân tích thực tiễn, mục đích nghiên cứu của luận án là đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện QLNN về vốn
ODA trong xây dựng KCHTKT ở Việt Nam
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là công tác QLNN về vốn ODA trong
lĩnh vực xây dựng KCHTKT tại Việt Nam
Phạm vi nghiên cứu: Luận án nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực
Trang 5tiễn QLNN đối với vốn ODA trong phạm vi xây dựng KCHTKT ở Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1993 (khi Việt Nam nối lại quan hệ với cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế) cho đến năm 2015 Phương hướng và giải
pháp đề xuất đến năm 2025
4 Phương pháp nghiên cứu của luận án là phương pháp định tính, bao
gồm: Phương pháp biện chứng duy vật, tổng hợp, thống kê, so sánh và phân
tích hệ thống, logic, lịch sử; phương pháp nghiên cứu tài liệu, khảo sát thực
tế, thu thập thông tin, số liệu
5 Những đóng góp của luận án
- Luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT, trong đó, làm rõ thêm khái niệm, tầm quan trọng, nội dung của quản lý nhà nước đối với vốn ODA, cụ thể, trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế
- Tác giả có đưa ra và phân tích 2 nhóm nhân tố ảnh hưởng và các tiêu chí đánh giá QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
- Luận án phân tích, đánh giá thực trạng QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT, chỉ ra nguyên nhân của các hạn chế
- Luận án phân tích bối cảnh tác động, định hướng cũng như quan điểm quản lý nhà nước đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT Luận án đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT tại Việt Nam và điều kiện bảo đảm thực hiện các giải pháp này
6 Kết cấu luận án:
Ngoài các phần khác, luận án được kết cấu thành 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về QLNN đối với vốn ODA
trong xây dựng KCHTKT tại Việt Nam
Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về QLNN đối với vốn ODA trong xây
dựng KCHTKT
Chương 3: Thực trạng QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
tại Việt Nam
Chương 4: Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN đối với vốn
ODA trong xây dựng KCHTKT tại Việt Nam trong thời gian tới
Trang 6CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VỐN ODA TRONG XÂY DỰNG KẾT CẤU HẠ TẦNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu quản lý nhà nước (QLNN) đối với vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế (KCHTKT) dành được sự quan tâm đáng kể của các học giả Việt Nam và thế giới
Trên thế giới đã có khá nhiều các công trình nghiên cứu về vốn ODA, về KCHTKT và QLNN về ODA của các tác giả, các quốc gia, các tổ chức quốc
tế như: Ngân hàng thế giới (WB), Tổ chức Hợp tác và Phát triển OECD, Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật bản (JBIC), Nhật Bản
Ở Việt Nam, nghiên cứu về thu hút và sử dụng vốn ODA cũng có một số luận án tiến sỹ kinh tế như: Luận án của Vũ Thị Kim Oanh năm 2002 với
đề tài Những giải pháp chủ yếu nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ
phát triển chính thức (ODA) tại Việt Nam, luận án của Tôn Thanh Tâm: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn ODA tại Việt nam năm 2004…
Một số công trình nghiên cứu về thu hút và sử dụng ODA trong lĩnh vực KCHTKT, nhưng lại chưa tiếp cận ở góc độ QLNN như luận án của Phạm
Thị Túy năm 2008, Thu hút và sử dụng ODA vào phát triển hạ tầng ở Việt
Nam; hoặc có những công trình chỉ tiếp cận ở góc độ quản lý của một địa
phương như luận án của Nguyễn Thị Hoàng Oanh: Những giải pháp chủ
yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý vốn ODA trong lĩnh vực xây dựng kết cấu hạ tầng trên địa bàn Hà nội…
Nghiên cứu QLNN về vốn ODA trong xây dựng KCHTKT tại Việt Nam cũng có nhiều công trình, bài viết nhưng chỉ dừng lại ở việc đề cập được những khía cạnh, những mặt riêng lẻ như phân cấp quản lý ODA, theo dõi đánh giá dự án ODA, hài hòa thủ tục quản lý ODA Luận án của Lê Ngọc
Mỹ: Hoàn thiện Quản lý nhà nước về vốn ODA tại Việt Nam, Trường Đại
học Kinh tế quốc dân, Hà nội vào năm 2005 đã nghiên cứu QLNN về ODA
Trang 7nhưng đã hơn 10 năm và cũng chưa đi sâu nghiên cứu cho KCHTKT
Nhìn chung, các công trình đã có những đóng góp nhất định ở các khía
cạnh khác nhau nhưng chưa giải quyết thấu đáo và cũng chưa xem xét đi
sâu vào lĩnh vực KCHTKT Nghiên cứu toàn diện mọi khía cạnh của
QLNN về vốn ODA trong xây dựng KCHTKT về cả lý luận và thực tiễn tại
Việt Nam là vấn đề còn đang bỏ trống
Luận án đưa ra khung phân tích dựa trên các nội dung của công tác
QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT như sau:
Bố trí
vốn đối ứng
Ban hành pháp luật, chính sách
Đánh giá, giám sát
Xây dựng, tổ chức và vận hành bộ máy quản lý
Nguồn: Tác giả tự xây dựng
Hình 1.1: Khung phân tích QLNN đối với vốn ODA trong xây
dựng KCHTKT
Trang 8CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VỐN ODA TRONG XÂY DỰNG KẾT CẤU HẠ TẦNG KINH TẾ
2.1 Cơ sở lý luận QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
2.1.1 Tổng quan về vốn ODA và Kết cấu hạ tầng kinh tế
Phần 2.1.1 đề cập một số lý luận về vốn ODA, lý luận về KCHTKT Trong đó:
Khái niệm vốn ODA trong luận án được xác định theo quy định hiện hành của pháp luật Việt nam Hiện nay, vốn ODA được điều chỉnh bởi Nghị định số 38/2013/NĐ-CP
Kết cấu hạ tầng kinh tế gồm các công trình hạ tầng kinh tế kỹ thuật như năng lượng (điện, than, dầu khí), các công trình giao thông vận tải (đường
bộ, đường sắt, đường biển, đường sông, đường hàng không, đường ống), bưu chính viễn thông, các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông lâm ngư nghiệp [81, tr.3]
2.1.2 Khái niệm QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
QLNN về vốn ODA trong xây dựng KCHTKT là sự tác động có tổ chức, bằng pháp quyền của nhà nước lên quá trình thu hút và sử dụng vốn ODA trong xây dựng KCHTKT nhằm đạt được các mục tiêu xác định trong điều kiện kinh tế xã hội của quốc gia và tình hình quốc tế
Cụ thể hơn, QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT là quá
trình nhà nước lập quy hoạch, kế hoạch, tổ chức, điều hành, kiểm tra việc thu hút và sử dụng ODA trong lĩnh vực KCHTKT nhằm đạt được các mục tiêu
đặt ra trong điều kiện kinh tế xã hội trong và ngoài nước
2.1.3 Sự cần thiết của QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
Sự cần thiết QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT thể hiện
ở các lý do: do tầm quan trọng và đặc tính của KCHTKT; vai trò của vốn
Trang 9ODA đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của các nước tiếp nhận, đặc biệt trong xây dựng KCHTKT; việc thu hút và sử dụng vốn ODA, đặc biệt ODA trong xây dựng KCHTKT chứa đựng nhiều vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều mặt của đời sống kinh tế xã hội; QLNN là nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả của vốn ODA trong xây dựng KCHTKT; xuất phát từ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của nhà nước trong quản lý ODA trong xây dựng
KCHTKT
2.1.4 Nội dung QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
- Xây dựng quy hoạch, kế hoạch và vận động vốn ODA cho KCHTKT:
Lập quy hoạch kế hoạch là một hình thức định hướng thu hút và sử dụng vốn ODA Dựa trên cơ sở quy hoạch kế hoạch đã lập ra, danh mục các chương trình, dự án KCHTKT vận động ODA được xây dựng cho từng ngành, địa phương và từng nhà tài trợ
- Ban hành hệ thống pháp luật, chính sách về vốn ODA và KCHTKT:
bao gồm cả các văn bản điều chỉnh hoạt động thu hút và sử dụng ODA, đồng thời cũng gồm cả các văn bản điều chỉnh hoạt động của các ngành thuộc KCHTKT
- Xây dựng, tổ chức và vận hành bộ máy QLNN về vốn ODA trong xây
dựng KCHTKT: Nhà nước thiết lập cơ cấu các cơ quan QLNN từ cấp Trung
ương tới địa phương, xây dựng và hoàn thiện thể chế hoạt động của bộ máy này; bố trí sắp xếp đội ngũ cán bộ làm việc trong bộ máy QLNN liên quan đến vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
- Bố trí vốn đối ứng cho các chương trình dự án dự án ODA trong xây dựng KCHTKT và thanh toán nợ nước ngoài: Vốn đối ứng là phần vốn mà
nước nhận ODA phải bỏ ra trong từng chương trình, dự án theo cam kết giữa nước tiếp nhận và nhà tài trợ
Trang 10- Thẩm định, phê duyệt các chương trình dự án ODA trong xây dựng KCHTKT
- Đánh giá, giám sát việc thu hút và sử dụng vốn ODA trong KCHTKT:
Việc giám sát đánh giá ODA trong xây dựng KCHTKT được nhiều nhà nước quan tâm vì đây là khâu quan trọng quyết định hiệu quả trong sử dụng ODA của quốc gia
2.1.5 Các nhân tố ảnh hưởng tới QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
2.1.5.1 Nhóm các nhân tố đến từ cộng đồng nhà tài trợ quốc tế: bao gồm,
mục tiêu và chiến lược cung cấp ODA của nhà tài trợ; quy mô của nguồn ODA hàng năm của nhà tài trợ, quy mô này phụ thuộc nhiều vào tình hình kinh tế, chính trị cũng như các biến động bất thường có thể xảy ra đối với các nhà tài trợ; chính sách và các quy định về quản lý ODA của nhà tài trợ; bầu không khí quốc tế và các mối quan hệ kinh tế, chính trị giữa bên tài trợ với nước tiếp nhận
2.1.5.2 Nhóm các nhân tố từ phía nước tiếp nhận: bao gồm sự ổn định chính
trị; trình độ phát triển kinh tế; hiệu quả sử dụng vốn ODA trong xây dựng
KCHTKT cũng ảnh hưởng đến uy tín nhà nước và công tác QLNN trong tương lai; trình độ khoa học công nghệ hay mặt bằng đất đai; trình độ văn hóa, ý thức và thái độ của cộng đồng dân cư cũng ảnh hưởng đến QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
2.1.6 Tiêu chí đánh giá QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
- Tiêu chí đánh giá công tác xây dựng quy hoạch, kế hoạch, vận động ODA trong xây dựng KCHTKT gồm tính phù hợp, chủ động, khả thi, hiệu quả, tiên liệu; kịp thời;
- Tiêu chí đánh giá việc ban hành hệ thống pháp luật, chính sách gồm tính
Trang 11toàn diện, đồng bộ và ổn định, phù hợp, hài hoà với nhà tài trợ, minh bạch, hiệu quả và khả thi;
- Tiêu chí đánh giá công tác xây dựng, tổ chức và vận hành bộ máy gồm tính hệ thống, hiệu quả, hiệu lực, chuyên môn hoá và cân đối, linh hoạt;
- Tiêu chí đánh giá công tác bố trí vốn đối ứng gồm tính đầy đủ và kịp thời, chủ động;
- Tiêu chí đánh giá công tác thẩm định, phê duyệt gồm tính phù hợp, chính xác, kịp thời;
- Tiêu chí đánh giá công tác đánh giá, giám sát gồm tính trung thực, chính xác, khách quan, đầy đủ, kịp thời, khả thi, hợp lý, hiệu lực, hiệu quả
2.2 Kinh nghiệm QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT của một số nước trên thế giới
Mục 2.2 đã đưa ra một số kinh nghiệm thành công của một số nước trong khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc như chuẩn bị tốt dự án, cung cấp đủ nguồn tài chính, chú trọng đánh giá giám sát dự án, quy định mức vay và trả nợ hàng năm, phối hợp quản lý và chuyên nghiệp hóa đội ngũ cán bộ
Bên cạnh đó, luận án cũng đưa ra các kinh nghiệm không thành công trong quản lý ODA như định hướng thu hút ODA thiếu căn cứ khoa học, thiếu tập trung hóa trong điều phối quản lý ODA Từ đó, luận án rút ra một
số bài học cho Việt Nam
Trang 12mô nhỏ, và vẫn là lực cản của quá trình phát triển
Thực trạng thu hút và sử dụng ODA trong xây dựng KCHTKT ở Việt Nam cho thấy trong các ngành thu hút ODA thì KCHTKT chiếm tỷ trọng lớn nhất khoảng 60%, với hàng loạt các đường quốc lộ 3,5,10,18, cầu Cần Thơ, Mỹ Thuận, Nhật Tân, cảng Hải Phòng, Đà Nẵng, sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài ; ngành năng lượng với các nhà máy điện Phú Mỹ, Đa Nhim, Phả Lại, hệ thống lưới điện, trạm biến thế và nhiều công trình thủy lợi, hệ thống cấp thoát nước
Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, (2014), Tổng quan công tác vận động, thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi thời kỳ 1993-2014 và định hướng trong thời gian tới, tr.5
Hình 3.1 : ODA ký kết theo ngành và lĩnh vực thời kỳ 1993 - 2014
9.634,09 13,92%
13.269,35 19,18%
21.014,41 30,37%
9.598,53 13,87%
2.733,55 3,95%
3.211,12 4,64%
9.728,27 14,06%
1 Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Xóa đói giảm nghèo
2 Năng lượng và công nghiệp
3 Giao thông vận tải và Bưu chính viễn thông
4 Môi trường (cấp, thoát nước, đối phó với biến đổi khí hậu,…) và phát triển đô thị
5 Giáo dục và đào tạo
6 Y tế - Xã hội
7 Ngành khác (khoa học công nghệ, tăng cường năng lực thể chế, )
Trang 13Tuy nhiên, phần này cũng chỉ ra những hạn chế của việc thu hút và sử dụng ODA như tình trạng các dự án chậm tiến độ là phổ biến, tỷ lệ giải ngân thấp, chất lượng công trình, hiệu quả sử dụng chưa cao, còn xảy ra nhiều vụ tham nhũng lãng phí trong KCHTKT
3.2 Công tác QLNN đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT ở Việt Nam
3.2.1 Hệ thống pháp luật liên quan đến vốn ODA trong xây dựng KCHTKT của Việt Nam
Trong hơn 20 năm, Chính phủ đã thể chế hóa việc huy động và sử dụng ODA tại 5 Nghị định Đây là các văn bản khung pháp lý cao nhất cho hoạt động thu hút và sử dụng vốn ODA gồm Nghị định 20/CP (1994), Nghị định 87/CP (1998), Nghị định 17/2002/NĐ-CP (2002), Nghị định 131/2006/NĐ-
CP (2006) và Nghị định 38/2013/NĐ-CP (2013) Các nghị định dần hoàn thiện tạo khung pháp lý tương đối chặt chẽ và đồng bộ cho thu hút và sử dụng ODA nói chung, ODA trong xây dựng KCHTKT nói riêng Ngoài ra, ODA trong xây dựng KCHTKT cũng chịu sự điều chỉnh của một số văn bản pháp luật khác như Luật Đấu thầu, luật Đầu tư, luật Xây dựng
3.2.2 Cơ cấu bộ máy QLNN và phân cấp quản lý đối với vốn ODA trong xây dựng KCHTKT
Hiện nay có 4 cấp tham gia vào quá trình thu hút và sử dụng vốn ODA trong xây dựng KCHTKT, bao gồm Thủ tướng Chính phủ; các bộ tổng hợp gồm Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Ngân hàng Nhà nước và Văn phòng Chính phủ; các Bộ và UBND các địa phương và các chủ dự án, các PMU QLNN đối với vốn ODA còn tính đến vai trò của nhà tài trợ Năm 2013, thành lập Ban chỉ đạo quốc gia về ODA
và vốn vay ưu đãi