Văn hóa dân chủ với phát triển xã hội trong điều kiện đảng cầm quyền

Trình độ làm chủ ở đây là trình độ tổ chức xã hội - mọi hoạt động xã hội, trong đó, chủ yếu là lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất, là nhà nước xã hội chủ nghĩa - nhà nước thực hiện mục

Tiểu luận:

Văn hóa dân chủ với phát triển xã hội trong điều kiện Đảng cầm quyền

A Đặt vấn đề

Chính chính trị là lĩnh vực hoạt động rộng lớn và quan trọng của loài người Lịch sử hoạt động chính trị gắn liền với lịch sử đấu tranh xây dựng xã hội và phát triển đời sống con người Văn hóa chính trị hình thành và phát triển cùng với văn hóa nói chung

Chính trị là một phương diện hoạt động, là trình độ hoạt động của con người,

vì vậy, là sản phẩm của văn hóa Đến lượt mình, với tư cách là một phương diện của văn hóa, văn hóa chính trị với các tính chất đặc điểm, chức năng của văn hóa chính trị lại nâng cao trình độ chính trị cho con người Điều đó có nghĩa văn hóa chính trị không phải là biểu hiện bề ngoài của chính trị, mà thẩm thấu trong cơ thể chính trị; nó

là sức sống, và do đó là sức mạnh bên trong của đời sống chính trị Như vậy, văn hóa chính trị có vai trò vô cùng to lớn trong hoạt động chính trị, nó không chỉ phản ánh đời sống chính trị, mà còn nằm trong mọi thành phần, mọi hoạt động chính trị của con người; nó tác động mạnh mẽ và toàn diện tới phương hướng, tính chất, nội dung, kết quả và hiệu quả của hoạt động chính trị

Lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước oai hùng của dân tộc Việt Nam đã hình thành nên nền văn hóa đặc sắc của Việt Nam Với những phẩm chất tốt đẹp của mình, văn hóa Việt Nam đã trở thành bản chất, linh hồn và sức sống của văn hóa chính trị Việt Nam - nó xây dựng nên nền văn hóa chính trị Việt Nam nhân văn và tiến bộ Văn hóa chính trị Việt Nam đã tạo nên sức mạnh của nền chính trị Việt Nam Đặc biệt khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, với đường lối đúng đắn, với bản chất dân chủ, khoa học và cách mạng văn hóa chính trị Việt Nam đã đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác; nâng dân tộc ta, đất nước ta lên những tầm cao mới

Văn hóa chính trị Việt Nam tồn tại trong dân tộc Việt Nam, trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân Việt Nam, và nói đến cùng, nó tồn tại trong từng con người cụ thể Văn hóa chính trị trong mô ĩ con người hợp thành văn hóa chính trị dân tộc; và văn hóa chính trị của dân tộc lại tồn tại trong mỗi cá nhân với tư cách chủ thể chính trị Chúng ta nói tới văn hóa Hồ Chí Minh ở Người nổi bật là văn hóa đạo đức với hệ giá trị chuẩn mực và nguyên tắc của đạo đức cách mạng; văn hóa Hồ Chí Minh

cần được vận dụng vào việc xây dựng văn hóa trong Đảng lúc này còn là văn hóa dân chủ, là văn hóa trọng dân, văn hóa trọng pháp để thực hiện bằng được quyền dân chủ

và làm chủ của dân, nhất là trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền, xây dựng

đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh hiện nay Vì vậy, tác giả chọn đề tài " Văn

hóa dân chủ với phát triển xó hội trong điều kiện Đảng Cộng sản cầm quyền " để

làm tiểu luận hết môn học

B Phần nội dung

I Văn hóa dân chủ với mục tiêu và lý tưởng của Đảng Cộng sản

1 Vài nét về văn hóa dân chủ

Trong lịch sử phát triển xã hội và sự hoàn thiện nhân cách con người, văn hóa đồng hành với con người trên tất cả mọi phương diện: Hoạt động, giá trị và sáng tạo Hoạt động nhằm bộc lộ sức mạnh bản chất người và hoàn thiện nhân tính; giá trị và những định hướng giá trị của con người - cá nhân và cộng đồng mà hệ giá trị phổ biến, phổ quát nhất của mọi nền văn hóa trong thế giới nhân loại là chân - thiện - mỹ Bản chất văn hóa gắn liền với bản chất con người Dưới tác nhân của văn hóa, đặc biệt là văn hóa đạo đức và văn hóa thẩm mỹ, con người có thể nảy nở ra khát vọng, nhu cầu trở nên tốt đẹp, cái mà từ lâu, Mác gọi là sự nảy nở nhân tính, làm cho hoàn cảnh có tính người ngày càng nhiều hơn Nhân đạo hóa hoàn cảnh là con đường có tính quy luật để giáo dục con người bồi dưỡng, vun trồng nhân tính Đó là cơ sở lý luận để giáo dục con người hoàn lương và hướng thiện Hoạt động giáo dục cải tạo ấy với tính cách

là giáo dục văn hóa, làm thức tỉnh con người đạo lý, tình thương, lẽ phải

Dân chủ là sự làm chủ xã hội của nhân dân Lịch sử phát triển của loài người, trên một phương diện căn bản, đó là lịch sử phát triển của quyền làm chủ xã hội của nhân dân lao động Trong xã hội chiếm hữu nô lệ, chủ nô là chủ xã hội, người dân là

nô lệ - công cụ lao động biết nói Trong xã hội phong kiến vua chúa, chúa đất là chủ xã hội người dân là tôi đòi phục dịch Trong xã hội tư bản, nhà tư sản làm chủ lực lượng sản xuất chi phối mọi quan hệ xã hội, người dân là kẻ làm thuê, hoàn toàn phụ thuộc vào tầng lớp trên Đã là nô lệ, là tôi đòi, là người phụ thuộc vào tầng lớp trên, thì nhân dân nói gì tới quyền làm chủ, nói gì tới trình độ, năng lực và phương thức làm chủ xã hội

Chỉ trong chủ nghĩa xã hội - xã hội mà người chủ thực sự là người dân - quần chúng nhân dân là lực lượng làm nên lịch sử của chính mình, của xã hội Do đó, trong chủ nghĩa xã hội, người dân dùng sức lực, trí tuệ, tài năng của mình để xây dựng xã hội của chính mình - xã hội xã hội chủ nghĩa - một xã hội tiến bộ nhất, phát triển nhất trong lịch sử xã hội loài người

Như vậy, dân chủ phụ thuộc vào trình độ phát triển của xã hội, của con người

và loài người nói chung Bản chất xã hội như thế nào thì bản chất dân chủ sẽ như thế

ấy Xã hội nô lệ và xã hội phong kiến là các xã hội không có dân chủ - đó là các xã hội chủ nô, xã hội vua chúa Cách mạng tư sản đem lại dân chủ cho giai cấp tư sản Nhưng như vậy, từ trong bản chất của nó, giai cấp tư sản - dân chủ tư sản là dân chủ của một tầng lớp người - tầng lớp tư sản, tầng lớp có của, tầng lớp số ít Đó là xã hội mà người chủ là giai cấp tư sản

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng đem lại dân chủ thực sự cho nhân dân lao động Giai cấp công nhân, người đại diện cho lực lượng sản xuất - lực lượng phát triển và tiến bộ của xã hội, đại diện cho toàn thể nhân dân lao động trong

xã hội, đấu tranh cho lợi ích của giai cấp công nhân, và từ đó cũng đấu tranh và bảo đảm lợi ích của các giai cấp khác trong toàn xã hội Sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước do giai cấp công nhân, nhân dân lao động tự quyết

Như vậy, dân chủ cũng thể hiện ở trình độ làm chủ xã hội của con người - của nhân dân Trình độ làm chủ ở đây là trình độ tổ chức xã hội - mọi hoạt động xã hội, trong đó, chủ yếu là lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất, là nhà nước xã hội chủ nghĩa - nhà nước thực hiện mục đích dân chủ, nhà nước của nhân dân, do nhân dân và

vì nhân dân được tổ chức một cách khoa học để phát huy cao độ năng lực hoạt động của nhân dân, đem lại hiệu quả coa nhất, thực hiện lý tưởng của nhân dân là phát triển

xã hội và phát triển con người

Điều đó cũng có nghĩa, dân chủ thể hiện ở cả phương thức tổ chức, phương thức hoạt động của xã hội, của lực lượng cách mạng; đó là tính chất, trình độ, cách thức hoạt động của nền dân chủ Tựu trung lại, dân chủ thể hiện một cách đầy đủ bản chất xã hội, bản chất con người, là trình độ phát triển xã hội và phát triển con người Nếu văn hóa là phạm trù Người, chỉ mối quan hệ giữa con người với con người, con người với thiên nhiên, trong đó kết tinh toàn bộ các giá trị, các phương thức sống, các năng lực hoạt động và trình độ phát triển của chính con người, thì dân chủ đích thực là phạm trù văn hóa

Quyền làm chủ của nhân dân, trình độ làm chủ và phương thức làm chủ xã hội của nhân dân chính là văn hóa của con người, của nhân dân và của xã hội Quyền làm

chủ thực sự, đầy đủ, toàn diêNga nói lên văn hóa dân chủ cao trong lĩnh vực cầm quyền của nhân dân Năng lực làm chủ thể hiện nội lực - sức sống - sức mạnh bên trong của văn hóa dân chủ Phương thức làm chủ (cầm quyền) thể hiện trong cách thức

tổ chức và hoạt động sống, nói chung đó là cách thức làm chủ xã hội mà ở đó nổi bật lên phong cách tư duy, phong cách lãnh đạo, phong cách quản lý, phong cách ứng xử trong mọi quan hệ, mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Đó là những yếu tố nói lên bản chất và nội dung văn hóa dân chủ

Văn hóa dân chủ là một khía cạnh, một phương diện của văn hóa nói chung, ở

đó kết tinh toàn bộ các giá trị dân chủ, trình độ, phẩm chất, năng lực thực hiện dân chủ, phương thức thực hiện dân chủ của nhân dân, chúng được hình thành và phát triển trên một nền dân chủ nhất định với sự kế thừa và phát triển những giá trị của các nền dân chủ tiên tiến trên thế giới

2 Văn hóa dân chủ với mục tiêu và lý tưởng của Đảng Cộng sản

Văn hóa dân chủ biểu hiện đúng bản chất, thể hiện rõ nhất ở nền dân chủ xã hội chủ nghĩa - một chế độ xã hội thực sự của dân, do dân, vì dân Nền dân chủ đó phấn đấu cho lý tưởng dân chủ - quyền làm chủ thực sự thuộc về nhân dân, tổ chức xã hội với cơ chế vận hành phát huy cao độ sức sáng tạo của người lao động, xây dựng cuộc sống tốt đẹp Phương thức làm chủ của chế độ dân chủ là mọi quyền lực tập trung

ở một nhà nước do giai cấp công nhân - giai cấp nông dân - tầng lớp trí thức quản lý

và điều hành, đó là nhà nước của dân, do dân và vì dân - nhà nước xã hội chủ nghĩa

Như vậy, bản chất nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước dân chủ Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn liền với lý tưởng dân chủ và thực thi dân chủ là đấu tranh vì chủ nghĩa xã hội - một xã hội phát triển lực lượng sản xuất với nền khoa học - công nghệ hiện đại, quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, nhằm thực hiện "sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người"

Nhà nước xã hội chủ nghĩa được thiết lập và vận hành bằng quyền lãnh đạo của giai cấp công nhân đối với toàn xã hội thông qua đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản Mục tiêu, íy tưởng của Đảng Cộng sản là xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa

- dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, và đó cũng chính là mục tiêu, lý tưởng của giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động

Vì vậy, một cách khách quan và khoa học, có thể khẳng định vai trò chân chính và duy nhất của Đảng Cộng sản trong sứ mệnh cầm quyền và lãnh đạo toàn thể

xã hội thông qua nhà nước, thực hiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Đó là phương thức lãnh đạo duy nhất và tối ưu thực hiện được mục tiêu xã hội chủ nghĩa của giai cấp công nhân, của toàn thể nhân dân lao động Nền dân chủ đích thực, tiến bộ phải là nền dân chủ của nhân dân lao động - lực lượng duy nhất sáng tạo ra lịch sử và quyết định tương lai phát triển của xã hội loài người Năng lực, khả năng thực hiện nền dân chủ

đó có thể là Đảng Cộng sản - Đảng mang mục đích, lý tưởng dân chủ xã hội chủ nghĩa

- dân chủ thực sự chứa đựng những nội dung tiến bộ và nhân văn Đảng Cộng sản, mục tiêu và phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản vì thế, thực chất là chủ thể mang văn hóa dân chủu, thực hiện lý tưởng văn hóa dân chủ và đem lại mục tiêu văn hóa dân chủ cho xã hội, cho toàn dân Ngoài Đảng Cộng sản không thể có một Đảng nào khác mang bản chất văn hóa dân chủ đích thực, và vì thế, cũng không một Đảng nào đại diện được cho văn hóa dân chủ, không đủ sức sống và sức mạnh thực hiện được một nền dân chủ đầy đủ chất xã hội chủ nghĩa - chất văn hóa dân chủ

Chính văn hóa dân chủ Việt Nam - văn hóa dân chủ Hồ Chí Minh - văn hóa Đảng Cộng sản Việt Nam là sức sống, nó tạo nên sức mạnh của cách mạng Việt Nam, làm nên những kỳ tích trong lịch sử đấu tranh giải phóng, xây dựng và bảo vệ đất nước

Và chính bản chất văn hóa dân chủ đó đang là đích hướng cho sự vận động - phát triển - tiến bộ của dân tộc Việt Nam trên con đường đi tới tương lai của mình

II Văn hóa dân chủ với phát triển xã hội trong điều kiện Đảng Cộng sản cầm quyền

1 Văn hóa dân chủ từ góc độ là quyền làm chủ của nhân dân với sự phát triển xã hội

Văn hóa dân chủ biểu hiện trước hết ở chỗ, nhân dân lao động với tư cách chủ thể xã hội được sử dụng quyền lực của mình đến đâu và sử dụng quyền lực để thực hiện mục tiêu chính trị ra sao Văn hóa dân chủ, như trên đã chứng minh, biểu hiện đầy

đủ nhất ở mục tiêu, lý tưởng xã hội của Đảng Cộng sản, vì nó phản ánh tư tưởng, ý chí, nguyện vọng của toàn dân trong việc xây dựng chế độ xã hội tốt đẹp

Khi nắm được quyền lực để thực hiện mục tiêu, lý tưởng chính trị đó của nhân dân, Đảng Cộng sản chuyển quyền lực vào tay nhân dân thông qua nhà nước - cơ quan đại diện, nơi tập trung sức mạnh của nhân dân, nơi người dân thực hiện quyền làm chủ

xã hội của mình Vì vậy, nhà nước mà Đảng Cộng sản xây dựng là nhà nước dân chủ: Bao nhiêu lợi ích đều vì dân; bao nhiêu quyền hạn đều ở nơi dân

Dân chủ ở đây không chỉ là ý chí, là khẩu hiệu, mà nó biến thành hiện thân của dân, thể hiện trong nhà nước thực sự là của dân: Chủ tịch nước là người đứng đầu nhà nước có sứ mệnh bảo vệ và thực hiện ý chí, nguyện vọng, quyền lợi của nhân dân Các cơ quan Quốc hội (lập pháp), Chính phủ (hành pháp), Tòa án, Viện kiểm sát (tư pháp) đều là cơ quan của dân, do dân bầu ra để thực hiện mục đích của nhân dân, đem lại lợi ích cho nhân dân

Văn hóa dân chủ rõ ràng ở đây thể hiện ở tính chất, đặc điểm, bản chất của nhà nước là tạo được quyền làm chủ thực sự và cao nhất cho nhân dân

Quyền làm chủ của nhân dân trước hết thể hiện ở chỗ, quyền lực nhà nước tạo được quyền cao nhất cho nhân dân, nó được thiết lập thông qua chế độ kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội như thế nào; nó được thực hiện bằng các thiết chế, quy định ra sao Có nghĩa là, nội dung dân chủ được thể chế hóa thành chế độ dân chủ, chế độ đó thể hiện trong các lĩnh vực hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội - tức là nền dân chủ Nền dân chủ đó là một cơ cấu xã hội tồn tại, vận động như một hệ thống, một chỉnh thể chính trị được vận hành theo những quy luật hay những tính quy luật khách quan nhất định Những quy luật hay những tính quy luật khách quan ấy được thể hiện trong quan hệ giữa quyền dân chủ với mục tiêu chính trị và tính chất cũng như trình độ phát triển của kinh tế - xã hội; giữa quyền dân chủ và hệ thống thể chế; quan hệ giữa tập trung và dân chủ; giữa dân chủ và chuyên chính; quan hệ giữa quyền dân chủ thực

tế và ý thức, năng lực chủ quan thực hiện các quyền đó; quan hệ giữa truyền thống và hiện đại; giữa yếu tố nội sinh và ngoại sinh trong việc thực thi dân chủ

Thực hiện và giải quyết một cách thực sự những vấn đề đó trong các quan hệ của chúng là tạo được hiệu quả làm chủ cao nhất của nhân dân, và chính điều đó, một

mặt nói lên văn hóa dân chủ của chủ thể chính trị; mặt khác, đến lượt mình, văn hóa dân chủ lại thúc đẩy sự phát triển của bộ máy chính quyền, bộ máy nhà nước và điều quan trọng nhất là nó thể hiện sự phát triển của chính nhà nước, của kinh tế, xã hội, văn hóa và con người

Đảng Cộng sản Việt Nam xây dựng mô hình hoạt động: Đảng lãnh đạo - Nhà nước quản lý - Nhân dân lao động làm chủ Đó là một mô hình tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị bảo đảm quyền làm chủ thực sự của nhân dân lao động Đảng là chủ thể lãnh đạo chính trị - vạch ra đường lối, chủ trương, chiến lược, sách lược cho cỗ máy hệ thống chính trị hoạt động hiệu quả Nhà nước là sản phẩm của việc thể chế hóa đường lối, chiến lược, sách lượci chính trị của Đảng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là một tổ chức chức nhà nước khoa học, được vận hành bằng pháp luật theo nguyên tắc nhân văn xã hội chủ nghĩa - nó điều tiết các giá trị và mọi quan hệ theo hướng phát triển xã hội - con người, tức là theo hướng tiến bộ; nhân dân là người làm chủ quá trình vận hành nhà nước, thực hiện mục tiêu nhân văn đó

Vấn đề khó khăn nhất là làm thế nào để nhân dân thực sự làm chủ mọi khâu, mọi yếu tố trong mô hình đó Về lý thuyết, mô hình đó là đúng đắn và có khả năng thực thi Nhưng chính trị không thuần túy là vấn đề lý thuyết, mà phải là vấn đề thực tế Khi tất cả quá trình chính trị đó được cụ thể hóa trong chiến lược, sách lược, giải pháp thực hiện ở tất cả các ngành, các cấp, từng địa phương, từng đối tượng nhân dân với tư cách các chủ thể chính trị thực sự - nghĩa là có văn hóa làm chủ thực sự, lúc đó mới tạo ra được sức mạnh thực sự của sự phát triển xã hội Bởi như Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã nói, công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của nhân dân; sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là sự nghiệp của nhân dân; sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội do nhân dân tự làm lấy!

Văn hóa dân chủ nằm sâu trong các tầng lớp văn hóa - xã hội, ở mọi phương diện hoạt động sống của con người từ kinh tế đến chính trị, từ văn hóa đến đời sống Trong kinh tế, việc thực hiện cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy mọi thành phần kinh tế cũng như mọi hình thức hoạt động của chúng chính là phát huy quyền làm chủ trong hoạt động kinh tế của nhân dân Văn hóa dân chủ ở đây thể hiện trong sự tự quyết của các chủ thể kinh tế Nhà nước phải thực sự là nơi tổ

chức cơ chế hoạt động, người thực thi phải là nhân dân Từ các chủ trương kinh tế, nhân dân là chủ thể nắm vững mục tiêu, kế hoạch kinh tế; tự chủ tìm tòi, sáng tạo để đem lại hiệu quả kinh tế, nâng cao chất lượng sản phẩm kinh tế

Trong thực tiễn hoạt động kinh tế, nhất là ở các địa phương (tỉnh, thành phố, huyện, quận, xã, phường), quan hệ kinh tế hết sức phức tạp, nhất là quan hệ kinh tế - chính trị ở đó, sự vi phạm dân chủ còn rất phổ biến, và nhiều nơi đã xẩy ra những xung đột trầm trọng Văn hóa dân chủ trong kinh tế không chỉ hạn chế tình trạng mất dân chủ trong hoạt động kinh tế, mà còn làm cho quan hệ kinh tế - chính trị - xã hội lành mạnh, làm điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội nói chung

Về chính trị, trong thực tế, nhất là ở cấp vĩ mô, nhân dân chưa thực sự được làm chủ chính trị, khẩu hiệu: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra còn quá xa vời

Ta nói chính quyền là của dân, do dân, vì dân, nhưng trong thực tế, ở nhiều địa phương, Hội đồng nhân dân có vai trò mờ nhạt, thậm chí không nắm được chứ chưa nói là đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân Vậy nên, người dân chưa thực sự gắn bó, đặt niềm tin

và tự nguyện đề xuất kiến nghị với Đảng và Chính phủ chăm lo cho công việc chung

Hơn nữa, ở nhiều địa phương, hiện tượng đảng viên, cán bộ chính quyền gây khó khăn cho nhân dân còn khá phổ biến, đó là chưa nói tới sự ức hiếp, trù dập người dân ở một số địa phương có hiện tượng: Đảng là tất cả, chính quyền là trên hết! Người dân chỉ biết tuân theo Nghị quyết của Đảng, Chỉ thị của chính quyền ở những nơi đó, đảng với chính quyền không còn là đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân

Quyền làm chủ của nhân dân trở thành hiện thực, văn hóa dân chủ được nâng cao và trở thành động lực thúc đẩy xã hội phát triển khi xã hội được xây dựng theo nguyên tắc xã hội công dân Nhân dân là chủ nhân xã hội; sứ mệnh và sự nghiệp của nhân dân do nhân dân tự làm dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Văn hóa dân chủ trong xã hội công dân thể hiện ở chỗ: cán bộ đảng, cán bộ chính quyền một mặt phải thực sự là đại diện cho nguyện vọng, ý chí của nhân dân, mặt khác phải thực sự là công bộc của dân, lo trước dân, hưởng sau dân Chính phủ mà không bảo đảm được đời sống của nhân dân là "Chính phủ có lỗi", Chính phủ không làm trọn được sứ mệnh của mình là phục vụ nhân dân thì "nhân dân có quyền phế bỏ Chính phủ" (Hồ Chí Minh) Cán bộ đảng, cán bộ chính quyền, các tổ chức đảng và nhà nước luôn nghĩ đến

cuộc sống hàng ngày, giải quyết những khó khăn cho nhân dân, tạo điều kiện để nhân dân phát huy tính tích cực trong mọi hoạt động thực tiễn và nhiệm vụ chính trị của mình điều đó thể hiện văn hóa dân chủ thực sự, và là sức sống và sức mạnh của một nền chính trị, sức mạnh phát triển xã hội

Bảo đảm trên thực tế mọi quyền lực của nhân dân là thống nhất và không chia

sẻ trong tay nhân dân Những việc hệ trọng của nhân dân đều d nhân dân quyết định Người dân có quyền tham gia bàn bạc và thực hiện các công việc quản lý xã hội với các hình thức thích hợp Mọi người đều bình đẳng, có cơ hội và điều kiện ngang nhau trong việc thực hiện quyền tự do, dân chủ, phát triển toàn diện nhân cách, trí tuệ và sức lực phù hợp với nguyện vọng và quyền lợi của mình Mỗi người dân thực sự làm chủ bản thân, làm chủ nhà nước, làm chủ xã hội

Văn hóa dân chủ cũng thể hiện ở chỗ, mỗi đảng viên, cán bộ trong cơ quan, trong các tổ chức đảng và nhà nước làm chủ tổ chức và cơ quan ra sao? được bảo vệ như thế nào trong đấu tranh thực hiện dân chủ? Hiện nay, trong hoạt động đảng, chính quyền, hiện tượng những đảng viên, cán bộ hết lòng vì chân lý, vì lẽ phải, vì sự trong sáng của tổ chức, của cơ quan, tập thể mà thẳng thắn đấu tranh với cái sai, cái xấu, cái

ác thì cuối cùng đã không biết "tránh đâu"! Đây là hiện tượng phi văn hóa dân chủ cần loại trừ để đảng trong sạch, nhà nước vững mạnh

Coi trọng hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trong toàn xã hội: thực hiện đúng vai trò lãnh đạo của đảng đối với toàn hệ thống chính trị là yếu tố quyết định bảo đảm việc thực thi dân chủ của nhân dân Hệ thống chính trị phải thực sự trở thành công cụ hữu hiệu trong việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tất cả vì nhân dân, vì sự tiến bộ của con người Sự lãnh đạo của đảng với hệ thống chính trị thể hiện ở chỗ: Đảng với đường lối đúng đắn, với sức mạnh trí tuệ, với kinh nghiệm cách mạng phải làm cho hệ thống chính trị cụ thể hóa được đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, thực hiện thành công sự nghiệp cách mạng của dân tộc

2 Văn hóa dân chủ từ góc độ năng lực làm chủ với sự phát triển xã hội

Từ việc thiết lập quyền dân chủ đến việc xây dựng thiết chế dân chủ để hình thành nền dân chủ; từ dân chủ trong chính trị đến dân chủ trong kinh tế và xã hội; từ

sự hiểu biết dân chủ đến ý thức thực hiện dân chủ đó là một quá trình xây dựng và phát triển xã hội, đồng thời đó cũng là quá trình phát triển trình độ làm chủ của nhân dân Có được quyền thực hiện dân chủ, đó là điều kiện quan trọng, có thể nói là quyết định lý tưởng dân chủ của nhân dân, song đó mới chỉ là một mặt của văn hóa dân chủ Văn hóa dân chủ biểu hiện rất quyết định trong trình độ và năng lực thực hành dân chủ của người dân Trình độ và năng lực dân chủ vừa thể hiện nền văn hóa dân chủ cao, vừa là sức sống và động lực, là sức sống và sức phát triển nội tại của xã hội

Trình độ và năng lực làm chủ của nhân dân (chủ thể chính trị) cũng thể hiện ở khả năng tổ chức và hoạt động chính trị Các chủ thể chính trị phải được đặt vào đúng

vị trí, được thực hiện đúng chức năng và làm tốt vai trò của mình Điều này thể hiện trước hết ở việc người công dân có đủ hiểu biết, lựa chọn mục tiêu chính trị, lựa chọn người lãnh đạo trong các lĩnh vực hoạt động của mình Người dân, tổ chức chính trị -

xã hội phải có khả năng lựa chọn, giới thiệu người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình vào các tổ chức đảng, chính quyền, tham gia các hiệp hội Và người dân biết luật

và thực hiện quyền giám sát của mình Đó chính là năng lực tổ chức chính trị Tham gia gián tiếp và trực tiếp giám sát các hoạt động xã hội thể hiện trình độ và năng lực quản lý hoạt động đầy trách nhiệm của các tổ chức do mình bầu ra để đại diện cho ý chí nguyện vọng của mình, thực hiện mục đích chính trị của mình

Trình độ và năng lực dân chủ biểu hiện ở hiệu quả hoạt động của nhân dân trong một nhà nước pháp quyền định hướng xã hội chủ nghĩa Người dân có sự hiểu biết đúng đắn và sâu sắc về nhà nước pháp quyền; biết rõ vai trò và trách nhiệm của mình trong nhà nước pháp quyền Nhân dân ở đây là tất cả các thành viên trong xã hội Nhân dân cũng là những người tham gia các tổ chức công quyền, các chức vụ trong bộ máy nhà nước Mọi công dân cũng là những người đứng ra ứng cử, tự nguyện tham gia lãnh đạo các tổ chức, các phong trào, gia nhập Đảng Cộng sản Trình độ và năng lực làm chủ - văn hóa dân chủ - ở tất cả các loại công dân có khác nhau tùy thuộc sự phân công của tổ chức đảng, của bộ máy nhà nước, của các đoàn thể Vấn đề là từng loại công dân này thể hiện văn hóa dân chủ ở chỗ họ có năng lực và trình độ thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình đến đâu Văn hóa dân chủ trong khía cạnh này thể hiện ở năng lực và trình độ làm chủ - hoàn thành tốt chức trách từng cá, của người cán bộ,