Vấn đề dân chủ trong thể chế chính trị đa đảng ở các nước phương tây và thể chế một đảng lãnh đạo ở nước ta hiện nay

ở đó những thế lực thù địch chống phá chủ nghĩa Mác - Lênin và các chính Đảng cộng sản cầm quyền luôn dấy lên phong trào "dân chủ" đòi đa nguyên về chính trị và đa đảng đối lập, đẩy phon

LUẬN VĂN:

Vấn đề dân chủ trong thể chế chính trị đa

Đảng ở các nước phương Tây và thể chế một

Đảng lónh đạo ở nước ta hiện nay

Mở đầu

Tự do, dân chủ là khát vọng của bản nguyên thuộc về đời sống con người Quá trình phát triển của lịch sử chính trị nhân loại theo xu hướng tiến bộ chính là quá trình tiến hoá cuả các nền dân chủ Đối với các quốc gia dân tộc, dân chủ luôn là một mục tiêu chính trị

và do đó trở thành một động lực quan trọng trong cuộc đấu tranh nhằm giải phóng nhân dân và tiến bộ xã hội Nhưng vấn đề về nguồn gốc, thực chất và ý nghĩa của dân chủ là như thế nào lại đang là tiêu điểm của những tranh cãi và đấu tranh tư tưởng hiện nay Và như một nghịch lý, ở những nước đang được gọi là tư bản phát triển nhất thì đối với đa số người dân, dân chủ vẫn là một khát vọng, một mục tiêu đấu tranh gay gắt ở đó những thế lực thù địch chống phá chủ nghĩa Mác - Lênin và các chính Đảng cộng sản cầm quyền luôn dấy lên phong trào "dân chủ" đòi đa nguyên về chính trị và đa đảng đối lập, đẩy phong trào dân chủ thế giới đi đến chỗ cực đoan nhằm kích động lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa và các chính phủ chịu áp đặt và ràng buộc Trong bối cảnh đó, một vấn đề bức thiết

về lý luận là phải phân tích, so sánh việc thực thi dân chủ trong thể chế chính trị đa đảng ở các nước phương Tây và chế độ một đảng lãnh đạo ở Việt Nam hiện nay nhằm vạch trần những luận điệu sai trái và phản động của những kẻ đang nhân danh những điều xa lạ với bản chất của chúng để vu khống các lực lượng và trào lưu tiến bộ của thời đại

Trong khuôn khổ của một tiểu luận và trình độ còn hạn chế, với đề tài: " Vấn đề

dân chủ trong thể chế chính trị đa Đảng ở các nước phương Tây và thể chế một Đảng lónh đạo ở nước ta hiện nay " bước đầu nghiên cứu, phân tích, đánh giá góp phần làm rõ

vấn đề đó - nhằm nâng cao nhận thức, giữ vững bản lĩnh chính trị, khẳng định sự tốt đẹp của dân chủ trong thể chế một Đảng lãnh đạo ở nước ta - Nền dân chủ XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

1 Dân chủ là gì

Thuật ngữ dân chủ xuất hiện từ thế kỷ VII - VI TCN thuộc về nền văn minh Hi Lạp,

được lưu lại trong các tác phẩm của Sô Lông (638 - 559 TCN) nhà hiền triết và là nhà lập pháp Aten khi ông viết: "Cái quý nhất đối với tôi là được sống dưới quyền lực của nhân dân" [P.S Taranốp 106 nhà thông thái, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tr.29] Sau đó được thể hiện rõ rệt hơn ở Hê rô đốt (480 - 425 TCN) và Arixtốt (384 - 325 TCN) khi các ông đi sâu

phân tích các hình thức chính trị: quân chủ, quý tộc và dân chủ Nếu dịch sát nghĩa thì từ Demokratia từ tiếng Hi Lạp là "nhân dân cai trị" Dân chủ là khái niệm dùng để chỉ tính chất của mối quan hệ giữa cộng đồng dân cư với Nhà nước, theo đó cộng đồng là chủ thể gốc và có quyền năng áp đặt ý chí lên Nhà nước ở Việt Nam, Hồ Chí Minh định nghĩa

một cách ngắn gọn: dân chủ nghĩa là dân là chủ, dân làm chủ

Với tư cách là hình thức tổ chức chính trị của Nhà nước, dân chủ xuất hiện cùng với

sự xuất hiện của Nhà nước Khác với các hình thức khác của thiết chế Nhà nước, trong thiết chế dân chủ, quyền của đa số, quyền bình đẳng của mọi công dân, tính tối cao của pháp luật được chính thức thừa nhận; những cơ quan cơ bản của Nhà nước do bầu cử mà

ra Dân chủ thực hiện thông qua hai hình thức cơ bản: Dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp

Khi dân chủ gắn liền với hình thức tổ chức Nhà nước thì phải khẳng định rằng không bao giờ có một thứ dân chủ "thuần tuý", mà dân chủ bao giờ cũng mang bản chất giai cấp sâu sắc Chủ nghĩa duy vật lịch sử đã chứng minh một cách khoa học rằng: Trên thực tế, bất cứ nền dân chủ nào với tính cách là một hình thức tổ chức chính trị của xã hội, xét đến cùng, đều do quan hệ sản xuất trong một xã hội nhất định quyết định Vì vậy, sự phát triển của các nền dân chủ chịu sự quy định trực tiếp của quá trình thay thế các hình thái kinh tế - xã hội với tính chất và sự gay gắt của cuộc đấu tranh giai cấp Trong những hình thái giai cấp đối kháng, nền dân chủ chỉ tồn tại một cách thực tế đối với những đại diện của giai cấp thống trị

Trong lịch sử nhân loại thông qua việc xác lập phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa thì chính giai cấp tư sản đã thực hiện một bước tiến vượt bậc về dân chủ, khi xoá bỏ chế độ thần quyền phong kiến đưa loài người bước vào xã hội công dân mà ở đó quyền tự

do cá nhân được thừa nhân Nhưng rồi khi đã thiết lập được quyền thống trị của giai cấp tư sản lại lợi dụng dân chủ như một hình thức thống trị giai cấp ở đó những khả năng sử dụng những quyền và thiết chế dân chủ đối với quần chúng lao động rộng rãi đang bị cắt xén bằng mọi cách, và toàn bộ bộ máy quan liêu của nền cộng hoà tư sản được sử dụng vào việc hạn chế và trấn áp tính tích cực chính trị của quần chúng và làm cho quần chúng không thể tham gia vào đời sống chính trị hòng bảo toàn lợi ích giai cấp tư sản Không có

gì là khó hiểu cả, sự hạn hẹp của nền dân chủ tư sản nằm ngay trong lòng phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa với chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất

Sự phát triển của lịch sử cùng với sự phát triển của lực lượng sản xuất với tính chất

xã hội hoá ngày càng sâu rộng của nó sẽ tạo ra những tiền đề khách quan để phủ nhận phương thức tư bản chủ nghĩa và chấm dứt vai trò lịch sử của giai cấp tư sản Đó cũng chính là quy luật phát triển nội tại của nền dân chủ xã hội, của bước chuyển biến lớn lao từ nền dân của tư sản sang dân chủ xã hội chủ nghĩa trên phạm vi toàn thế giơí Đó là yêu cầu lịch sử Quy luật khách quan sẽ vượt lên trên mọi tranh cãi và nguỵ biện để thực hiện quyền lực tuyệt đối của mình Và đó cũng chính là khát vọng ngàn đời của nhân loại muốn vượt thoát khỏi sự tha hoá để vươn đến tiến bộ và tự do trên con đường nhân thức ra quy luật tất yếu

Như vậy, hướng đến chủ nghĩa xã hội là hướng đến nền dân chủ tiến bộ và hoàn thiện Cuộc đấu tranh vì chủ nghĩa xã hội là cuộc đấu tranh vì dân chủ V.I.Lênin đã vạch

rõ : "Phát triền dân chủ đến cùng, tìm ra những hình thức của sự phát triển ấy, đem thí nghiệm những hình thức ấy trong thực tiễn v.v…, đó là một trong những nhiệm vụ cấu

thành của cuộc đấu tranh vì cách mạng xã hội” [V.I.Lênin, Toàn tập, T.33, Nxb Tiến bộ,

M, 1976, tr.97] Cơ sở kinh tế của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất Vì thế dân chủ trong xã hội xã hội chủ nghĩa với dân chủ trong xã hội tư bản chủ nghĩa khác nhau về chất và về trình độ với tư cách là những xã hội nối tiếp nhau trong nấc

thang từ thấp lên cao của xã hội loài người Chính từ lôgíc đó mà trong tác phẩm cách

mạng vô sản và tên phản bội Cauxky, Lênin viết: "Chế độ dân chủ vô sản so với bất cứ

chế độ dân chủ tư sản nào, cũng dân chủ hơn gấp triệu lần" [V.I.Lênin, Toàn tập, T.37, Nxb Tiến bộ, M., 1978, tr.312] Tư tưởng này hội tụ cả tính khoa học và tính cách mang sâu sắc định hướng cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân nhằm xây dựng một xã hội dân chủ văn minh Dân chủ gắn chặt với chủ nghĩa xã hội, dân chủ không chỉ là mục đích mà còn là phương tiện: "Giai cấp vô sản, trong cuộc đấu tranh giai cấp của mình, sử dụng tất cả mọi thiết chế và khuynh hướng dân chủ chống giai cấp tư sản nhằm chuẩn bị cho giai cấp vô sản chiến thắng giai cấp tư sản , đánh đổ giai cấp tư sản" [V.I.Lênin, Toàn tập, T30, Nxb Tiến bộ, M., 1976, tr.93]

Nền dân chủ vô sản gắn chặt với cuộc đấu tranh vì chủ nghĩa xã hội, cho nên nó cũng chỉ có thể thực hiện được không bằng con đường nào khác ngoài con đường chuyên chính vô sản, thông qua việc thiết lập quyền lãnh đạo của giai cấp vô sản mà đội tiên phong của nó là Đảng cộng sản Chỉ có giai cấp vô sản và Đảng tiền phong của mình với

cơ sở xã hội rộng lớn, không có mục đích nào khác ngoài mục đích giải phóng giai cấp , giải phóng nhân loại mới có khả năng thiết lập được một nền dân chủ tạo ra khả năng chính trị để đáp ứng với các lợi ích căn bản của đông đảo quần chúng lao động Chính từ ý

nghĩa đó mà trong tác phẩm làm gì, tác phẩm được viết với mục đích luận chứng lý luận

cho sự ra đời một chính đảng của giai cấp vô sản V.I.Lênin viết: "'Người nào mà trên thực tiễn quên rằng "những người cộng sản ủng hộ mọi phong trào cách mạng", quên rằng vì

thế, chúng ta phải trình bày và nhấn mạnh những nhiệm vụ dân chủ chung trước toàn thể

nhân dân và không lúc nào giấu những niềm tin xã hội chủ nghĩa của chúng ta, thì người

ấy không phải là người dân chủ - xã hội Người nào mà trên thực tiễn quên rằng nhiệm vụ

của mình phải là người trước tiên đề cập, nêu bật và giải quyết mọi vấn đề dân chủ chung,

thì người ấy không phải là người dân chủ - xã hội" [V.I.Lênin, Toàn tập, T.6, Nxb Tiến bộ, M., 1976, tr.106]

Như vậy, có thể khẳng định rằng việc các Đảng cộng sản ở các nước vươn lên khẳng định vị trí Đảng cầm quyền duy nhất sau khi đã giành được chính quyền cũng là một quy luật gắn chặt với tiến trình đấu tranh vì nền dân chủ Một Đảng cầm quyền như vậy không thể đi ngược lại mà còn thống nhất từ bản chất, mục tiêu, phương thức của một nền dân chủ vì quyền lực và lợi ích của đa số những người lao động Nói Đảng cầm quyền tức là nói đến vai trò lãnh đạo của Đảng, còn quyền lực thực sự thuộc về nhân dân

2 Chế độ đa đảng ở các nước phương Tây với việc thực thi dân chủ

Đa nguyên về chính trị và đa đảng đối lập là nét đặc trưng của thể chế chính trị tư sản cộng hòa trên thế giới hiện nay Và cuộc đấu tranh của các Đảng phái chính trị đó không nằm ngoài một mục tiêu là trở thành Đảng cầm quyền

Vì mục tiêu giành lấy chính quyền để bảo vệ lợi ích giai cấp, cho nên vai trò của các Đảng chính trị tư sản và bản chất của nền dân chủ tư sản thể hiện rõ rệt nhất ở thể chế

bầu cử (dân chủ đại diện) Đây là lát cắt rất quan trọng cần phải tập trung phân tích, vì bên

cạnh đó hình thức dân chủ trực tiếp tức nhân dân trực tiếp tham gia vào một số công việc của xã hội cộng đồng ngày càng áp dụng hạn chế, bở không có những lãnh thổ đủ nhỏ để mọi người đều có khả năng tham gia như nhau Trong xã hội tư sản hiện đại, chính bầu cử

đã sinh ra các đảng phái chính trị để tranh cử, rồi đến lượt vận động tranh cử trở thành một trong những chức năng quan trọng nhất khẳng định sự tồn tại của các chính đảng

Bầu cử dưới chế độ tư sản là một chế định pháp luật của Nhà nước tư sản được quy định rất chặt chẽ nhưng xưa nay vẫn không bao giờ hết những cuộc bầu cử gian lận và không công bằng Nước Mỹ là nơi điển hình để xem xét, một nước xưa nay vẫn tự nhận mình có nền dân chủ cao và là "khuôn thước” để các nước khác học tập Mỹ là một quốc gia có rất nhiều đảng phái chính trị, nhưng hầu như trong suốt lịch sử chỉ là sự luân phiên kiểm soát của hai đảng Dân chủ và Cộng hoà Thực tế này hoàn toàn có thể hiểu được, vì không ai khác ngoài những người của hai đảng trên đang nắm giữ các vị trí then chốt trong chính quyền và chính họ là người đã đề ra các "luật chơi", thiết kế các quy tắc bầu cử để bảo vệ sự độc quyền của hai đảng lớn và phong toả các con đường chiến thắng của các Đảng nhỏ Không chỉ Mỹ mà nói chung ở các nước tư sản về hình thức thì các Đảng chính trị đều "tự do", "bình đẳng" trong cuộc đấu tranh nghị trường và đều có khả năng trở thành Đảng cầm quyền Nhưng trong thực tế thì chỉ có các đảng lớn, có thế lực, được sự hậu thuẫn của các tập đoàn tư bản lớn và được pháp luật giành cho những điều kiện thuận lợi

và đương nhiên là hạn chế các đối thủ của họ thì mới có khả năng đó mà thôi Vì thế Lênin viết: "Trong các chế độ dân chủ tư sản, bọn tư bản dùng trăm phương nghìn kế - chế độ dân chủ "thuần tuý" càng phát triển, thì những mưu kế đó càng tinh xảo và có hiệu quả - để

gạt quần chúng ra, không cho họ tham gia quản lý Nhà nước" [V.I.Lênin, Toàn tập, T.3,

Nxb Tiến bộ, M., 1976, tr.311] Ngay trong khu vực Đông Nam á nơi một số nước thực hiện chế độ đa Đảng, nhưng vai trò cầm quyền luôn thuộc về một Đảng như: PAP (Sin- ga-po), Golkar (In-đô-nê-xia), UMNO (Ma-lai-xia)… vì các đảng đó luôn được xây dựng

và hoạt động như một đảng đứng trên các đảng Rồi từ khi lên cầm quyền, các đảng này đều nắm trong tay mình công cụ mạnh là giới quân sự để loại trừ các lực lượng đối lập (đặc biệt là Đảng cộng sản) để giữ vững địa vị thống trị của mình Trong các nước này, không có nước nào Đảng cộng sản tồn tại được Đó là bản chất giai cấp tư sản, không nên

mơ hồ và ảo tưởng

Mặt khác, chế độ đa Đảng ở phương Tây xét về thực chất cũng là dựa trên cơ sở nhất nguyên vì tất cả các đảng đó (trừ Đảng cộng sản) đều nhằm phục vụ chế độ tư bản Qua tổng tuyển cử, đảng có đa số phiếu thì thành lập chính phủ điều hành công việc, các đảng khác là đối lập Các học giả tư sản gọi các đảng đối lập ở phương Tây (trừ Đảng cộng

sản) là đối lập trung thành Nghĩa là: không thách thức các thể chế chủ yếu của chế độ tư

bản, chỉ phê phán và đấu tranh các chính sách của chính phủ; Mục tiêu của phái đối lập là

giành thắng lợi trong tuyển cử và lên cầm quyền và khi lên cầm quyền sẽ cố gắng làm tốt hơn trong việc phục vụ chế độ tư bản chủ nghĩa Chúng ta thừa nhận một cách khách quan rằng, trong bối cảnh mà các đảng tư sản nắm quyền lãnh đạo thì việc đời sống chính trị của

nó tồn tại cơ chế nhiều đảng đưa lại những giá trị nhất định hơn là một đảng tư sản độc quyền lãnh đạo Đó là quyền lợi cá nhân sẽ được bảo vệ hơn thông qua sự cạnh tranh giưã các nhóm lãnh đạo, một quá trình kiểm soát lẫn nhau sẽ không cho phép lạm dụng quá mức quyền lực của mình Các cá nhân có thể tác động đến các chính sách công khai bằng cách lựa chọn ai trong các cuộc bầu cử và yêu cầu các nhà lãnh đạo chịu trách nhiệm và giải thích hành vi của mình Như vậy, thể chế đa đảng và "phái đối lập trung thành" chỉ có tác dụng đảm bảo dân chủ ở mức độ tương đối, giới hạn trong nội bộ giai cấp thống trị, ngăn độc tài, sa thải những ê kíp lãnh đạo kém năng lực hoặc phẩm chất, làm cho Nhà nước tư sản hữu hiệu hơn trong việc phát triển kinh tế, quản lý xã hội và đối phó với các thách thức, còn quyền lực của số đông không phải là mối bận tâm lớn của thể chế dân chủ này

Về tính nhất nguyên tư sản, ngay người Mỹ cũng phải công nhận rằng hai đảng của

họ không khác gì hai nhân vật "Tweedledun và Tweedledes" - tức gần giống với nhau Có rất ít sự khác nhau về tư tưởng giữa Đảng dân chủ và Đảng Cộng hoà Những quan điểm

cơ bản của hai đảng là y hệt; hoàn toàn tán thành chủ nghĩa tư bản và các thể chế của nó, ủng hộ sứ mạng toàn cầu hoá của Mỹ, bác bỏ chủ nghĩa cộng sản ở trong và ngoài nước

Mỹ Hơn nữa, tuy khác nhau về một số tư duy cụ thể, cán bộ lãnh đạo hai đảng đều giống nhau về nguồn gốc xã hội, quá trình đào tạo và tuyển dụng …

Từ tính nhất nguyên tư sản, về mặt nguyên tắc không bao giờ được lãng quên tính giai cấp của nền dân chủ Đúng như V.I.Lênin tổng kết: "Đảng thống trị của chế độ dân

chủ tư sản chỉ cho một Đảng tư sản khác được quyền bảo hộ thiểu số, còn đối với giai cấp

vô sản, thì trong mọi vấn đề trọng đại, sâu sắc, cơ bản, thay cho "quyền bảo hộ thiểu số" thì có luật giới nghiêm hay những cuộc tàn sát Chế độ dân chủ càng phát triển, thì trong

trường hợp có sự chia rẽ về chính trị sâu sắc và nguy hiểm cho giai cấp tư sản, nó càng tiến gần đến tàn sát hay nội chiến" [V.I.Lênin, Toàn tập, T37, Nxb Tiến bộ, M., 1978,

tr.309] Cuộc đàn áp đẫm máu của chính quyền Mỹ đối với cuộc bạo động chống phân biệt chủng tộc của người da đen ở Lốt An -giơ - lét năm 1922 là một ví dụ Thậm chí, năm

1957, các thẩm pháp của Tòa án tối cao liên bang đã cãi nhau kịch liệt về việc có nên coi

hành động "cổ vũ cho những nguyên tắc trừu tượng" (tức việc ủng hộ các nguyên lý của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản) là một hành vi phạm pháp Thông qua thể chế bầu

cử ta cũng thấy được rằng tiền bạc ngày càng trở thành yếu tố quyết định trong đời sống chính trị phương Tây và làm hoen ố nền dân chủ của nó Tiền bạc đã làm biến dạng hầu như hoàn toàn bản chất của các quyền con người trên lĩnh vực này Cụ thể, pháp luật Mỹ quy định người ứng cử vào các cơ quan quyền lực phải có một lượng tài sản lớn làm vật bảo đảm Ngoài ra, các ứng cử viên còn phải có tiền để tiến hành các chiến dịch vận động tranh cử vô cùng tốn kém; do đó, trên thực tế, chỉ có những người giàu mới có cơ hội tham gia bộ máy chính quyền Cái gọi là "nền dân chủ Mỹ" chỉ là nền dân chủ nhà giàu Tờ

Thời báo tài chính (Anh) ngày 25-11-2000 viết: "Cuộc bầu cử năm 2000 đã cho thấy rõ

nền dân chủ Mỹ có thể bán cho những người trả giá cao nhất" Có thể gọi đấy là nền dân

chủ đấu giá Tờ Thế giới (Tây ban Nha) cùng ngày đã ví tiền như là"căn bệnh ung thư của

nền dân chủ Mỹ",… Một chính quyền được tạo lập bởi tiền thì tất yếu phải hướng đến phục vụ những kẻ nhiều tiền, chứ không thể là một "chính quyền của tất cả mọi người" mà các lý luận gia của họ tuyên bố

Từ trước đến nay, cả pháp luật và văn hoá tư sản đều bảo vệ và đề cao người giàu Người giàu được coi là những phần tử ưu tú, còn người nghèo bị khinh rẻ, bị coi là gánh nặng, là gốc của những tệ nạn xã hội và tội phạm Có một tình trạng mà chúng ta cần phải

để ý là sự tẩy chay cá cuộc bầu cử chính quyền trong các chính thể đa đảng phương Tây ngày càng gia tăng Các cuộc bầu cử tổng thống ở Mỹ 1996 và 2000 chỉ có khoảng 50% so với 63% vào năm 1960 Điều quan trọng là cách thức bầu cử không phản ánh được ý chí

và nguyện vọng của đa số người dân và đảng nào cầm quyền cũng vậy, đều chỉ bảo vệ lợi ích của người giàu, của giới chủ…

Tóm lại, vấn đề dân chủ không phụ thuộc vào chế độ đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập Nhà nước và xã hội cụ thể nào đó suy đến cùng cũng là do một đảng lãnh đạo, đó

có thể là Đảng Tư sản, Đảng Cộng sản…, vấn đề các bản chất của Đảng đó là như thế nào

Đa đảng ở các nước tư bản thực chất không phải dân chủ đối với nhân dân, mà chỉ là loại hình dân chủ tư sản hạn hẹp Đó là một thực tế nhưng rất nhiều người đã cố tình phớt lờ, xuyên tạc để tán dương vì những động cơ chính trị xấu xa

3 Chế độ một Đảng lãnh đạo và thực hiện dân chủ ở Việt Nam

Trong hệ thống xã hội chủ nghĩa, Đảng cộng sản là tổ chức thực hiện sự thống trị của giai cấp vô sản, cho nên sự lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản đối với hệ thống chính trị là điều mặc nhiên Điều đó được thể hiện ở đường lối, chính sách của Đảng về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, được thể chế hoá trong toàn bộ Hiếp pháp và pháp luật Đảm bảo sự thắng lợi của Đảng cộng sản là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và phát triển của Nhà nước xã hội chủ nghĩa

ở Việt Nam, thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân là bản chất, là quy luật hình thành, phát triển tự hoàn thiện của Nhà nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa do Đảng cộng sản lãnh đạo Và từ khi ra đời đến nay, Đảng cộng sản là nhân

tố đảm bảo cho mọi hoạt động thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đó không phải là trạng thái chủ quan về chính trị mà là một vấn đề khách quan của lịch sử, và ngày nay, mọi mưu toan hạ thấp vai trò của Đảng cộng sản là trái với yêu cầu khách quan của quá trình phát triển đất nước và nguyện vọng chính đáng của nhân dân Việc thực hiện dân chủ ở Việt Nam không có sự cần thiết khách quan cho việc hình thành chế độ đa đảng đối lập, đa nguyên chính trị Điều đó xuất phát từ một số căn cứ lý luận và thực tiễn sau đây:

- Đảng cộng sản Việt Nam là người đại diện chân chính nhất và cho lợi ích và nguyện vọng của nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh bảo vệ quyền sống, quyền tự do, dân chủ và hạnh phúc

Chủ tịch Hồ Chí Minh người sáng lập và lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam đã khẳng định: "Ngoài lợi ích của tổ quốc và của nhân dân, Đảng ta không có lợi ích gì khác" [Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, T.8, tr.279-280] Chính cuộc đời Hồ Chí Minh và lịch sử của Đảng gắn liền với lịch sử của cuộc đấu tranh cho việc thực hiện một chế độ dân chủ và nhân đạo của nhân dân ở Việt Nam cũng đã có lúc có nhiều đảng, nhưng những đảng khác đã không vượt qua được thử thách gay gắt của cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân chủ, rốt cuộc sứ mệnh lịch sử được giao phó cho Đảng cộng sản Việt Nam Chính những lúc khó khăn đã thể hiện bản lĩnh vững vàng và trách nhiệm lớn lao của Đảng đối với vận mệnh của đấu tranh, của dân tộc Lịch sử cũng đã chứng minh rằng, ngoài Đảng Cộng sản không một đảng phái hoặc một lực lượng chính trị nào có thể đưa ra được cưong lĩnh, đường lối cho cách mạng Việt Nam, có thể đồng thời giải quyết hai mục tiêu dân tộc và dân chủ Xuất phát tự sự thống nhất sâu sắc giữa tính giai cấp và tính dân

tộc như vậy của Đảng cộng sản Việt Nam mà Hồ Chí Minh đã nói: Tôi chỉ có một đảng là Đảng Việt Nam

- Đảng cộng sản Việt Nam chủ trương lãnh đạo xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Ngay sau khi cách mạng tháng tám thành công, Đảng cộng sản Việt Nam đã tuyên

bố thành lập chế độ Nhà nước là Việt Nam dân chủ cộng hoà, tiến hành tổng tuyển cử và xây dựng Hiến pháp để thể chế hoá quyền lực của nhân dân lao động Đảng cộng sản cầm quyền không ngoài mục đich nào khác là nhằm đảm bảo Nhà nước của dân, do dân, vì dân

và nhân dân sẽ có điều kiện làm chủ bằng Nhà nước, tránh được sự lạm quyền của Nhà nước và tình trạng dân chủ quá trớn, dân chủ vô chính phủ Đảng cầm quyền là Đảng cộng sản, Đảng vô sản, cũng tức là Đảng đại biểu cho tuyệt đậi đa số nhân dân lao động

Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo xây dựng Nhà nước pháp quyền là nhằm khẳng định nguồn gốc của chính quyền Nhà nước là ở nhân dân Nhà nước đó đề cao tính hợp hiến, hợp pháp trong tổ chức và hoạt động của mình và Đảng cộng sản cũng tồn tại và hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật Tất nhiên, pháp luật trong Nhà nước pháp quyền do Đảng cộng sản lãnh đạo là pháp luật mang tính nhân văn, nhân đạo, là "pháp luật

vì con người", hướng về "tự do cá nhân" về sự "phát triển toàn diện con người"

Mặt khác, xây dựng Nhà nước pháp quyền là một quá trình hoạt động tự giác, đòi hỏi một lực lượng tiên phong, có lương tâm và trí tuệ dẫn đường Vì vậy sự lãnh đạo của Đảng là nhằm đảm bảo cho Nhà nước hoạt động đúng là một Nhà nước dân chủ và pháp quyền, định hướng xã hội chủ nghĩa Không chỉ là thể chế Nhà nước, Đảng cộng sản Việt Nam còn khẳng định dân chủ là quy luật hình thành và tự hoàn thiện của cả hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa: "Thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa là thực chất của việc đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị Nó vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới" [Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1991, tr.90]

- Đảng cộng sản Việt Nam tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ

Một trong những đặc trưng cơ bản của Đảng vô sản kiểu mới là thừa nhận và thực hiện triệt để nguyên tắc tập trung dân chủ trong toàn bộ hoạt động của mình Trung thành với các nguyên lý xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, từ khi được thành lập đến nay, Đảng cộng sản Việt Nam luôn tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng, củng cố về tư tưởng, chính trị và tổ chức, phù hợp với từng giai đoạn cách mạng