Bài tập nhóm môn quản trị bán lẻ thiết kế cửa hàng và tổ chức quản trị không gian cửa hàng bán lẻ tiệm tạp hóa

Lời nói đầuTiệm tạp hóa hay tiệm tạp phẩm, cửa hàng tạp hóa là một cửa hàng loại nhỏ theo mô hình của cửa hàng bách hóa, là nơi lưu trữ hàng hóa và bày bán nhiều loại hàng hóa khác nhau

Lời nói đầu 2

1 Những nét cơ bản của cửa hàng: 3

1.1 Giới thiệu về cửa hàng và lịch sử hình thành: 3

1.2 Mặt hàng kinh doanh: 4

1.3 Khách hàng mục tiêu: 5

1.4 Kết quả kinh doanh trong thời gian qua: 5

2 Phân tích mục tiêu thiết kế cửa hàng 6

2.1 Thu hút khách hàng đến cửa hàng : 6

2.2 Tạo ra sự thuận tiện, dễ dàng tìm kiếm sản phẩm 7

2.3 Dễ dàng hơn trong việc bảo quản cũng như giữ gìn hàng hóa: 8

2.4 Tạo ra một không gian có thẩm mỹ, bắt mắt: 8

2.5 Tạo cho khách hàng một không gian dễ chịu, thoải mái: 9

2.6 Giúp khách hàng nhớ và ấn tượng với cửa hàng: 9

3 Đánh giá thiết kế và không gian cửa hàng 10

3.1 Kiểu dáng bên ngoài của cửa hàng: 10

3.2 Các khu vực trưng bày 13

3.3 Hoạt động xúc tiến bán hàng của cửa hàng: 15

3.4 Bố cục của cửa hàng: 17

3.5 Trưng bày sắp xếp hàng hóa tại cửa hàng tạp hóa 20

3.6 Không khí cửa hàng: 23

4 Ý kiến đề xuất nhằm cải thiện hiệu quả thiết kế và quản lý không gian cửa hàng : .24 5 Kết luận: 25

Lời nói đầu

Tiệm tạp hóa hay tiệm tạp phẩm, cửa hàng tạp hóa là một cửa hàng loại nhỏ theo mô

hình của cửa hàng bách hóa, là nơi lưu trữ hàng hóa và bày bán nhiều loại hàng hóa khác nhau trong đó có bán đầy đủ những thứ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày như các mặt hàng đồ ăn uống khô, đồ gia dụng, kim chỉ, vải vóc, đồ thiết yếu cho sinh hoạt như kem đánh răng, bóp đánh răng, …, các đồ phục vụ cho học tập như bảng, thước kẻ, bút, mực, các loại đồ ăn nhanh đa số hàng hóa đều rẻ và điều tiện lợi

Tiệm tạp hóa thường thịnh hành tại những khu vực nhỏ lẻ hoặc vùng nông thôn, nó thay thế vai trò của một cửa hàng bách hóa ở thành thị, mang đến một lựa chọn rộng rãi cho khách hàng bởi sự đang dạng hàng hóa, đôi khi cửa hàng chỉ là một không gian nhỏ, nơi mọi người từ thị trấn và xung quanh khu vực nông thôn đến mua tất cả các hàng hoá Tại các thành thị thì loại hình cửa hàng này cũng tồn tại nhiều tại các điểm dân cư để phục vụtại chỗ cho người dân không khu vực cư trú, thường cửa hàng này là loại hình tự thành lập, người chủ sử dụng một phần diện tích căn nhà để bỏ vốn mua và bày bán các loại hàng hóa Tương tự thì cửa hàng tạp hóa 28 Ngũ Hành Sơn thuộc diện cửa hàng này.Làn sóng các đại gia bán lẻ nước ngoài vào Việt Nam từng khiến giới hoạch định chính sách không khỏi lo âu cho số phận các nhà phân phối nội địa Chương trình hỗ trợ mạng lưới bán lẻ, nhất là các điểm bán hàng, tiệm tạp hóa gia đình từng được Bộ Thương mạithực hiện với những biện pháp như tổ chức khóa huấn luyện bán hàng cho các chủ tiệm nhỏ, những điểm tạp hóa quy mô gia đình, chủ tiệm tạp hóa sẽ được các chuyên gia kinh

tế và makerting huấn luyện nội dung quản lý thu chi và hàng tồn kho, trưng bày hàng, dịch vụ khách hàng, quảng cáo và khuyến mãi tại điểm bán, chính sách giảm giá [1]Mạng lưới phân phối quy mô về số lượng với gần 300.000 cửa tiệm tạp hóa và khoảng 2.000 chợ phân bố trên cả nước (chiếm tới 90% mạng lưới phân phối tại Việt Nam) nhưng lại rất lạc hậu này đang mất dần ưu thế trước hệ thống phân phối hiện đại và khôngloại trừ phải đứng trước khả năng phá sản, nhất là tại các đô thị.[2]

Với sự phát triển mạnh của các cửa hàng tạp hóa bán lẻ, nhóm quyết định thực hiện khảo sát, tìm hiểu về đề tài này

1 Những nét cơ bản của cửa hàng:

1.1 Giới thiệu về cửa hàng và lịch sử hình thành:

Cửa hàng tạp hóa số 28 Ngũ Hành Sơn bắt đầu hoạt động từ năm 1994 cho đến nay đã được 20 năm Nằm ở địa điểm đông dân cư, sinh viên từ các nơi đến học tập ở một số trường Đại học trong khu vực Đồng thời nằm trên trục đường lớn, gần cầu Trần Thị Lý – điểm giao thông lưu lượng phương tiện, con người khá lớn mỗi ngày Vì vậy vị

trí của cửa hàng được đánh giá là khá thuận lợi cho việc kinh doanh Hoạt động của quán

từ 7h sáng đến tầm 21h mỗi ngày

Vào thời điểm cách đây 20 năm, hoạt động kinh doanh của quán thuận lợi do thời

kỳ đó còn ít siêu thị hiện đại hoặc các cửa hàng buôn bán mặt hàng tương tự như hiện nay Vì thế một cửa hàng với nhiều mặt hàng cần thiết đối với nhu cầu tiêu dùng của con người rất được ưa chuộng

Năm 2000, theo kế hoạch giải tỏa mặt bằng, trả diện tích đất cho địa phương xây dựng quy hoạch đường xá, kinh doanh của quán bị gián đoạn trong một thời gian Song song với quá trình đó, quán đã sửa sang, di dời mặt bằng vào phía sâu hơn, phù hợp với quy hoạch đô thị Đồng thời quán sửa chữa, nâng cấp bài trí không gian khiến quán tạp hóa khang trang và mới mẻ hơn, nguồn hàng nhập vào phong phú tăng khả năng lựa chọncho người mua hàng

Hình 1 Cửa hàng 28 Ngũ Hành Sơn

Trong những năm trở lại đây, sự xuất hiện của nhiều cửa hàng, quán xá với các mặt hàng phong phú cùng chính sách thu hồi đất đã khiến cho việc buôn bán của cửa hàng gặp nhiều khó khăn, không thuận lợi như trước Như :

- Khách hàng có nhiều lựa chọn về cửa hàng thuận tiện cho công việc, nhu cầu, việc

đi lại của họ

- Các siêu thị ra đời, hoạt động truyền thông mạnh cũng như các qui trình, các móc xích làm việc cũng bài bản, được đào tạo kĩ lưỡng, chuyên môn hóa Khách hàng đang dần chuyển sang mua bán ở các siêu thị lớn với các ưu đãi khi mua.

- Cửa hàng đứng trước nguy cơ thay đổi địa điểm nên không được chú ý đầu tư như trước Ví dụ như đợt bão Nari ngày 14/10/2013 vừa qua, biển hiệu ở bên ngoài bị gió cuốn bay hay trần nhà ở trong quán lâu ngày bị xuống cấp những chủ quán cũng không có ý định sửa chữa, thay mới, nhằm dự trù đầu tư mới nếu phải

chuyển đi

1.2 Mặt hàng kinh doanh:

Cửa hàng kinh doanh các mặt hàng thiết yếu liên quan đến đời sống của người dân như: bánh kẹo, thức ăn đóng hộp, gia vị, các loại dầu gội, sữa tắm, bột giặt,…, thuốc lá, rượu, bia, nước ngọt các loại Hoặc các mặt hàng văn phòng phẩm như bút, vở

tượng khách hàng chủ yếu phải nói là những người phụ nữ của gia đình, vào độ tuổi 30 –

50 Đây là đối tượng cần các sản phẩm chăm lo cho cuộc sống hàng ngày của gia đình

1.4 Kết quả kinh doanh trong thời gian qua:

Chị Hà – chủ cửa hàng không cung cấp thông tin cụ thể về các con số tuy nhiên, nhóm được chị cho biết rằng:

- Thời điểm ban đầu vào những năm 1994 đến 2000: cửa hàng kinh doanh khá tốt

2 Phân tích mục tiêu thiết kế cửa hàng

Việc thiết kế cửa hàng rất quan trọng trong việc bán hàng và góp phần không nhỏtrong việc tăng doanh thu của cửa hàng Một cửa hàng có không gian được thiết kế đẹpmắt, độc đáo sẽ thu hút khách hàng hơn Việc thiết kế cửa hàng luôn đi kèm với mục tiêunhất định của chủ quán Cửa hàng tạp hóa số 28 Ngũ Hành Sơn cũng vậy, mục tiêu chínhcủa việc thiết kế cửa hàng là giúp thu hút khách hàng đến với cửa hàng đông hơn; tạo ra

sự thuận tiện, dễ dàng tìm kiếm cho khách hàng; dễ dàng hơn trong việc bảo quản cũngnhư giữ gìn hàng hóa; tạo ra một không gian cửa hàng có thẩm mỹ, bắt mắt; tạo chokhách hàng một không gian dễ chịu thoải mái

2.1 Thu hút khách hàng đến cửa hàng :

Mục tiêu đầu tiên của bất kì cửa hàng nào khi thiết kế là thu hút càng nhiều kháchhàng đến với cửa hàng càng tốt Cửa hàng được xây dựng ở trên trục đường chính và gầnvới vòng xuyến - nơi có nhiều người thường xuyên qua lại nên hàng hóa chính được chủquán sắp đặt ra phía ngoài một cách gọn gàng đẹp mắt để khách hàng có thể dễ thấy vàghé vào cửa hàng Khách hàng khi đi mua hàng thường rất quan tâm đến mức độ tiện lợinhư chỗ để xe, cửa hàng tiếp giáp với đường quốc lộ bởi khoảng vỉa hè rộng, vị trí thuậnlợi cho khách để xe hay đồ đạc cồng kềnh khi vào mua hàng mà vẫn quan sát được nhằmtránh trộm cắp, hay các tình huống xấu có thể xảy ra

Hình 3 Bên ngoài cửa hàng

2.2 Tạo ra sự thuận tiện, dễ dàng tìm kiếm sản phẩm

Quán tạp hóa là nơi bán rất nhiều loại hàng hóa với nhiều chủng loại khác nhau nênviệc sắp xếp hàng hóa gọn gàng để dễ dàng tìm kiếm là rất quan trọng

Bên trong cửa hàng hàng hóa được sắp xếp khá đẹp mắt và phân loại cụ thể theo từngmặt hàng Phía bên ngoài được chủ quán sắp xếp một quầy rượu nhỏ với nhiều loạirượu khác nhau, bên trong là các mặt hàng khác như gia vị, nước uống đóng chai, càphê, mỹ phẩm, kẹo bánh,… Ở đây có sự phân loại khá rõ theo từng kệ khác nhau theotính năng, tính chất của hàng hóa như thực phẩm, đồ hộp, văn phòng phẩm hay hóaphẩm, Chứng tỏ chủ quán rất chú trọng tới việc đảm bảo chất lượng sản phẩm kể cảqua cách sắp đặt Yếu tố này tạo nên sự dễ dàng cho việc tìm kiếm sản phẩm

Hình 4 Một cách bố trí sản phẩm

2.3 Dễ dàng hơn trong việc bảo quản cũng như giữ gìn hàng hóa:

Như đã nói ở trên quán tạp hóa có rất nhiều loại sản phẩm khác nhau trong đó cónhững sản phẩm cần được bảo quản kĩ càng để tránh hư hỏng do đó việc thiết kế cửahàng cần được chú trọng đến một không gian chứa hàng hóa hợp lý, hiệu quả Quán

đã thiết kế xung quanh là các kệ gỗ với nhiều ngăn khác nhau để đặt được nhiều loạihàng hóa và tiết kiệm diện tích cho cửa hàng Phía bên trong cũng có một khoảngkhông gian nhỏ để đặt các sản phẩm đóng gói có thể để lâu còn kệ gỗ ưu tiên cho cácmặt hàng dễ vỡ, dễ hư hỏng, cần để nơi khô ráo

2.4 Tạo ra một không gian có thẩm mỹ, bắt mắt:

Một cửa hàng có không gian và cách bày trí thẩm mỹ, bắt mắt sẽ tạo cho khách hàngcảm giác dễ chịu và an tâm hơn

Áp dụng điều này chủ cửa hàng tạp hóa 28 Ngũ Hành Sơn đã trưng bày hàng hóa củamình theo từng chủng loại, có sự lựa chọn sắp đặt tránh làm màu sắc, logo bị lẫn vàonhau tạo được tính gọn gàng và khá là bắt mắt Điều này góp phần tương đối nhiềuvào việc quyết định đến lượng khách hàng đến với quán.

Hình 5.

2.5 Tạo cho khách hàng một không gian dễ chịu, thoải mái:

Hầu hết các cửa hàng tập hóa bán lẻ thường có diện tích tương đối nhỏ nhưng lại córất nhiều mặt hàng Do đó việc đi lại để tìm kiếm sản phẩm của khách hàng rất khókhăn Thông thường khách hàng sẽ hỏi một loại sản phẩm nào đó cần mua và chủquán sẽ tìm giúp họ chứ họ khó đi vào lựa chọn được Nhưng với không gian đủ rộng,quán tạp hóa này có một lối đi có thể giúp khách hàng vào quán để tìm sản phẩm dễdàng hơn Hơn nữa các mặt hàng được trưng bày trên kệ gỗ một cách gọn gàng giúpcho khách hàng có thể thấy bất cứ sản phẩm nào một cách dễ dàng nhất

Hình 6

2.6 Giúp khách hàng nhớ và ấn tượng với cửa hàng:

Khách hàng đến với của hàng tập hóa thường là những người dân quanh khu vực gầncửa hàng và có hành vi mua lặp lại Nhưng bên cạnh đó cửa hàng lại có nhiều đối thủcạnh tranh nên để giữ được chân khách hàng thì cần phải có thiết kế khác biệt hơn, ấntượng hơn Nhìn chung so với các cửa hàng xung quanh thì thì cách sắp xếp hàng hóatrong quán có sáng tạo và bắt mắt hơn Đây cũng chính là một điểm mạnh của cửahàng khiến cho khách hàng ấn tượng hơn

Theo quan sát của nhóm và được xác định bởi chủ quán thì có 1 số chủ quán tạp hóakhác cũng đến đây quan sát cách bày biện, trang trí của quán

 Tóm lại mục tiêu chính của cửa hàng vẫn là thu hút khách hàng và từ đó đem lạidoanh thu cao nhất cho cửa hàng Và để đạt được mục tiêu đó cần phải có một sựtính toán để thiết kế của hàng một cách hiểu quả nhất Cửa hàng phải không ngừngsáng tạo để đưa ra những cách thức thiết kế không gian bên trong cũng như bênngoài một cách sáng tạo và độc đáo nhất để đạt được nhưng mục tiêu đó

3 Đánh giá thiết kế và không gian cửa hàng

3.1 Kiểu dáng bên ngoài của cửa hàng:

a Bố cục, thiết kế và kỹ thuật trưng bày hàng hóa bên trong cửa hàng có phù hợp với kiểu dáng bên ngoài của cửa hàng hay không?

Bố cục, thiết kế và kỹ thuật trưng bày hàng hóa bên trong cửa hàng là điều quan trọng đó là thiết kế bố trí đặc trưng để kích thích thị giác của khách hàng hay thúc đẩy khách hàng mua sắm, mục tiêu của bố trí một cửa hàng tạp hóa đẹp là có thể phản ánh giátrị thực phẩm và chia sẻ một số bí quyết hấp dẫn và thôi thúc người tiêu dùng mua sắm nhiều hơn Phân bổ không gian phù hợp trong bố trí có thể tăng thêm 15% doanh số bán hàng và lợi nhuận cho cửa hàng

Nhìn chung thì cách bố trí và thiết kế không gian của cửa hàng vẫn chưa đạt hiệuquả:

Trước đây quán có biển hiệu với tên gọi là “ Tạp hóa Chị Hà” – nhưng biển hiệu thiết kế rất đơn giản chỉ là để cửa hàng dễ nhận biết cũng như dễ cho việc biết đến của khách hàng ( theo thông tin chủ cửa hàng cung cấp)

Hiện nay, bên ngoài cửa hàng không có biển hiệu cũng như tên quán ( do bão cuốn đi), cũng như sơn tường bị bong tróc không được sơn sửa ( lý do chủ cửa hàng đưa

ra là vì vị trí quán thuộc diện giải tỏa muốn đầu tư ở chỗ ổn định hơn cả) - ảnh hưởng nhiều đến việc kinh doanh của quán

Không gian của cửa hàng nói chung được chia ra làm 3 phần:

- Phần 1 là phần mặt tiền, đây là nơi tiếp xúc với khách hàng đầu tiên, và cũng là nơi để trưng bày hàng hóa, đa số là mặt hàng, đồ ăn nhẹ dành cho trẻ em, thuốc lá, bánh kẹo được sắp xếp trong các tủ kính thấp ở bên trái Bên phải là các tủ đựng hàng hóa mà đa số là các thực phẩm tiêu dùng như vở, bút,văn hóa phẩm chưa được trưng bày đẹp mắt, các tấm áp phích cũ gây cảm giác khó chịu và không sạch

- Vị trí của người bán khá thoải mái, linh động với quá trình tư vấn, hoạt động bán khi có khách ra vào quán

Quán không thiết kế quầy thu tiền như các cửa hàng khác mà họ chủ yếu là thu tiền

từ tay khách hàng trực tiếp và không có hóa đơn

Các sản phẩm được trưng bày bên ngoài thường không được thay đổi vị trí, đổi mới, đây là một yếu tố làm khách hàng quen thuộc với cửa hàng Ngay nơi ra vào cửa được thiết kế các kệ có giá đỡ để trưng bày sản phẩm Các khách hàng khi vào quán mua hàng thì có thể nảy sinh thêm việc mua hàng thêm mà không tính trước

b Tính nổi bật và hài hòa của cửa hàng với khu vực đường phố:

Nhìn vào tiệm tạp hóa số 28 đường Ngũ Hành Sơn thì đầu tiên khách hàng sẽ bắt gặp một tiệm tạp hóa nhỏ bán rất nhiều sản phẩm tiêu dùng, tuy nhiên thiết kế trang trí bên ngoài của cửa hàng không nổi bật và hài hòa với khu vực đường phố Tường chưa được tráng xi măng cũng như ngôi nhà lụp xụp chưa thấy bản hiệu Dường như đây chỉ làtiệm tạp hóa tự phát, không được đầu tư nhiều và đúng cách Trong khi khu vực đường phố này đa số có các tiệm tạp hóa lớn, bề thế phô trương nhưng trái ngược tiệm tạp hóa này lại nhỏ, hơi thiếu vẻ sang trọng, thu hút người tiêu dùng

Cửa hàng nếu nhìn không kĩ sẽ dễ bị bỏ qua đối với người lưu thông trên đường với tốc độ cao bởi không có sự nhân biết rõ ràng Có chăng thì đó là nhờ bề rộng của quán khá ổn, khách hàng có thể nhận ra nhờ vào số lượng mặt hàng lớn và tính bắt mắt thu hút của bao bì sản phẩm,…

Cửa hàng nằm trong diện giải tỏa mặt bằng nên vấn đề đầu tư bên ngoài đã không còn được chủ cửa hàng quan tâm để ý Vì thế hai bên cửa hàng sau khi các nhà phá

dỡ trở nên thô sơ do vôi vữa vỡ, không được tráng xi măng hay sơn trở lại Bảng hiệu sautrận bão Nari 14/10/2013 bị cuốn đi không được thay mới cùng màn che nắng che phủ suốt ban ngày, ảnh hưởng lớn đến việc kinh doanh cửa hàng vì khách hàng khó lòng nhận

ra

Hình 7

Hình 8

3.2 Các khu vực trưng bày

Khu vực trưng bày là yếu tố đặc biệt quan trọng trong một cửa hàng Một cửa hàng trưng bày tốt là khi khách hàng bước vào sẽ có thể thấy được toàn bộ các hàng hóa kinh doanh và dễ dàng tìm được các sản phẩm họ muốn Khu vực trưng bày còn tác động vào việc khách hàng liệu có chuyển từ người xem hàng thành người mua hàng hay

không Ngày nay, các cửa hàng bán lẻ xem trưng bày là một trong các phương thức cạnh tranh hiệu quả với các cửa hàng khác

Đối với cửa hàng mà nhóm chọn khảo sát thì: diện tích không được rộng, khoảng 20m2, chiều ngang 4m, chiều sâu 5m và với cách trưng bày này đã giúp tiết kiệm đc tối đa không gian nhưng vẫn đảm bảo được việt trưng bày đầy đủ các mặt hàng kinh doanh

- Khu vực trưng bày khá chật chội, được chia thành 3 khu, bên trái, bên phải và phía sau, lối đi vào khu phía sau rộng khoảng 1,2m vừa cho 2 người đi Khu bên trái và phải được thiết kế khá hợp lí, tủ thấp xếp thành hình chữ L ở phía trước, kệ được treo cao hơn ở trên tường phía sau Hàng hóa được trưng bày ở khu vực bên trái chủ yếu là hàng hóa được khách hàng mua với tần suất trung bình như nước giải khát, rượu, bánh (hộp), giấy vệ sinh,…Các chai rượu được xếp trên kệ cao thật sự đã thu hút được ánh mắt của khách hàng khi bước vào Hàng hóa bên khu vực bên phải là hàng hóa có tần suất mua cao hơn như bánh kẹo loại nhỏ (lẻ), hàng hóa thiết yếu, hàng hóa bán lẻ từng chiếc… Đây là khu vực người bán hàng thường xuyên ngồi Cửa hàng tận dụng gác lửng làm giá treo hàng hóa và từ đây bắt đầu khu vực trưng bày phía sau Cửa hàng sử dụng các kệ sát tường để trưng bày sản phẩm ở khu vực phía sau Khu vực này khá tối và bị che khuất bởi các hàng hóa treo ở phía trước nên không thu được sự chú ý của khách hàng Hàng hóa của khu vực này là những loại được khách hàng mua với tần suất thấp như sữa bột, bột giặt…

Hình 9 Tủ và kệ bên trái.

Hình 10