bài báo cáo thực địa cộng đồng của sinh viên trường DH YT công cộng, thực hiện tại xã Quang tiến, sóc sơn, hà nội báo cáo nói lên trình trạng hoạt động của 1 trạm y tế, và tình hình triển khai của một số chương trình y tế điển hình, trọng tâm tại xã trong năm 2016
Trang 1MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 3
A ĐẶT VẤN ĐỀ 4
B NỘI DUNG 5
I Tuyến huyện 5
1 Thông tin chung về huyện Sóc Sơn 5
2 Cấu trúc hệ thống y tế huyện 6
3 Trung tâm Y tế Huyện: 6
3.1 Cấu trúc, mô hình tổ chức: 6
3.2 Chức năng, nhiệm vụ: 7
3.3 Các hoạt động chính: 7
Trung tâm y tế có 8 khoa phòng, 4 Phòng khám đa khoa và 26 Trạm y tế xã, thị trấn, với tổng số 453 cán bộ đã có những hoạt động chính như sau: 7
3.4 Sự phối kết hợp với các cơ quan ban ngành, đoàn thể khác 7
3.5 Liên hệ với chức năng nhiệm vụ do Bộ Y tế quy định: 8
3.6 Liên hệ với 9 chức năng YTCC cơ bản: 8
4 Bệnh viện đa khoa huyện Sóc Sơn 8
4.1 Cấu trúc, mô hình tổ chức 8
4.2 Chức năng, nhiệm vụ của BVĐK 8
4.3 Các hoạt động chính 9
4.4 Sự phối hợp giữa BVĐK với các cơ quan, ban ngành khác 9
4.5 Liên hệ với chức năng nhiệm vụ do Bộ Y tế quy định 9
4.6 Liên hệ với 9 chức năng YTCC cơ bản: 10
II Tuyến xã 10
1 Phương pháp thu thập thông tin tại xã 10
1.1 Hoạt động thu thập thông tin sơ cấp 10
1.2 Hoạt động thu thập thông tin thứ cấp 11
2 Thông tin chung về xã Quang Tiến 11
3 Chức năng, nhiệm vụ của TYT 12
4 Cấu trúc nhân sự của TYT 12
Trang 25 Các hoạt động y tế tuyến xã: 12
5.1 Công tác khám chữa bệnh 12
5.2 Các chương trình y tế quốc gia và chương trình mục tiêu: 13
5.2.1 Chương trình tiêm chủng mở rộng 13
5.2.2 Chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản Tại xã Quang Tiến, chương trình Chăm sóc sức khỏe sinh sản được phụ trách bởi cán bộ y tế - nữ hộ sinh: chị Trần Thị Dung và với sự hỗ trợ của các nhân viên YTTB 15 5.2.3 Chương trình quản lý các bệnh mạn tính theo mô hình bác sỹ gia đình 16
5.3 Các hoạt động khác của xã 17
6 Sự phối kết hợp giữa TYT với các ban ngành đoàn thể khác tại xã: 18
7 Liên hệ với chức năng, nhiệm vụ do Bộ y tế quy định: 18
8 Liên hệ với 9 chức năng YTCC 19
C KẾT LUẬN 19
I Kết quả thu được sau đợt thực địa 19
II Bài học kinh nghiệm 20
III Một số khuyến nghị của nhóm 20
Phụ lục 1: Cấu trúc, mô hình tổ chức của TTYT Huyện Sóc Sơn 21
Phụ lục 2: Chức năng, nhiệm vụ của TTYT huyện Sóc Sơn 22
Phụ lục 3: Phương hướng của TTYT huyện Sóc Sơn năm 2016 23
Phụ lục 4: Liên hệ với 9 chức năng YTCC của TTYT Huyện, BVĐK Huyện Sóc Sơn và TYT xã Quang Tiến 24
Phụ lục 5: Cấu trúc, mô hình tổ chức BVĐK huyện Sóc Sơn 28
Phụ lục 6: Liên hệ hoạt động BVĐK huyện Sóc Sơn với chức năng nhiệm vụ do Bộ Y tế quy định 29
Phụ lục 7: Chức năng, nhiệm vụ của TYT xã Quang Tiến 30
Phụ lục 8: Cấu trúc nhân sự của TYT xã Quang Tiến 31
Phụ lục 9: Danh sách các chương trình mục tiêu tại xã Quang Tiến 32
Phụ lục 10: Sự phối hợp giữa TTYT huyện với TYT trong chương trình CSSKSS 33
Phụ lục 11: Hướng dẫn phỏng vấn trạm trưởng TYT xã Quang Tiến 34
Phụ lục 12: Hướng dẫn phỏng vấn CBYT phụ trách 3 chương trình 35
Phụ lục 13: Hướng dẫn phỏng vấn cộng đồng về 3 chương trình 37
Trang 3Tài liệu tham khảo 40
Bệnh viện đa khoaCán bộ y tế
Chăm sóc sức khỏeChăm sóc sức khỏe ban đầuChăm sóc sức khỏe sinh sảnGiáo dục sức khỏe
Kế hoạch hóa gia đìnhKhám chữa bệnhPhòng y tếPhòng khám đa khoaSuy dinh dưỡng
Sở y tếTiêm chủng mở rộngTăng huyết áp
Trung tâm y tếTrạm y tế
Ủy ban nhân dân
Y tế thôn bản
Y tế công cộng
Y tế cơ sở
Trang 4A ĐẶT VẤN ĐỀ
Y tế công cộng (YTCC) là một trong những ngành khoa học sức khỏechuyên nghiên cứu về công tác phòng bệnh, nâng cao sức khỏe và kéo dài tuổi thọ,đem lại nhiều lợi ích lớn cho cộng đồng.Với phương pháp giáo dục tiên tiến, hiệuquả và năng động, ngay từ những ngày đầu thành lập, Trường Đại học Y tế côngcộng luôn chú trọng đến việc đào tạo dựa trên nền tảng lý thuyết gắn liền với thựctiễn, học luôn đi đôi với hành Với những kiến thức lý thuyết cơ bản đã được trang
bị trong năm 1 và đầu năm 2, nhà trường đã tổ chức đợt thực địa tại cộng đồng chosinh viên khóa 13 trong năm học thứ 2 tại các xã thuộc huyện Sóc Sơn nhằm giúpsinh viên bước đầu phát triển được những kỹ năng YTCC cơ bản nhất, đồng thờigiúp sinh viên phần nào hiểu được thực tế cấu trúc hệ thống y tế, công tác chămsóc sức khỏe (CSSK) tại tuyến huyện và xã để từ đó liên hệ với chức năng nhiệm
vụ của YTCC và đặc biệt là tầm quan trọng của YTCC đối với việc nâng cao sứckhỏe Bên cạnh đó, sinh viên có cơ hội được làm việc nhóm, tham gia hỗ trợ cáccông việc tại Trạm Y tế (TYT)
Mục tiêu của đợt thực địa:
Mô tả được cấu trúc của hệ thống y tế tuyến huyện, xã và nêu được tầm quan trọngcủa Y tế công cộng đối với việc nâng cao sức khỏe qua quan sát chủ động tại bệnh viện,Trung tâm Y tế (TTYT), trạm Y tế và tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe tại cácxã/thị trấn thực tập của huyện Sóc Sơn, Hà Nội
Mục tiêu cụ thể
1 Quan sát, mô tả cấu trúc và hoạt động của hệ thống y tế tuyến huyện và xã
2 Quan sát và mô tả hoạt động của các chương trình Y tế đang thực hiện tại tuyến xã
3 Nêu được mối liên hệ giữa Y tế Công cộng và Y học lâm sàng trong chăm sóc sứckhỏe cộng đồng
Nhóm sinh viên cũng tự đặt ra mục tiêu của nhóm sau đợt thực địa là nâng cao các kỹnăng cần thiết như kỹ năng làm việc nhóm; tăng cường kỹ năng quan sát và giaotiếp; kỹ năng thu thập, phân tích và sử dụng thông tin; kỹ năng phỏng vấn tại cộngđồng
Để đạt được các mục tiêu đã đề ra, chương trình thực địa được thiết kế kéo dàitrong vòng 5 ngày với 1 ngày quan sát, nghe trình bày và hỏi đáp tại tuyến huyện
và 4 ngày thực tế tại tuyến xã
Trang 5B NỘI DUNG
I Tuyến huyện
1 Thông tin chung về huyện Sóc Sơn.
Các thông tin về huyện Sóc Sơn và các đơn vị y tế tuyến huyện được tập hợp dựatrên Báo cáo của Trung tâm Y tế huyện Sóc Sơn và Báo cáo của bệnh viện đa khoa huyệnSóc Sơn
Về vị trí địa lý, dân cư:
Sóc Sơn là huyện nằm ở cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội Phía Bắc giáphuyện Phổ Yên (Thái Nguyên), phía Đông Bắc giáp huyện Hiệp Hoà (Bắc Giang), phíaĐông Nam giáp huyện Yên Phong (Bắc Ninh), phía Nam giáp huyện Đông Anh, phíaTây giáp huyện Mê Linh và thị xã Phúc Yên (Vĩnh Phúc)
Diện tích đất tự nhiên 306,5 km2.Trong đó, đất sản xuất nông nghiệp là 13.559 ha,đất lâm nghiệp là 4.557 ha Toàn huyện có 25 xã, 1 thị trấn được chia thành 3 khu vực: 9
xã đồi gò, 8 xã vùng trũng và 8 xã vùng giữa Dân số của huyện trên 32 vạn người (năm2016)
Sóc Sơn là đầu mối giao thông quan trọng ở phía bắc của Thủ đô Hà Nội với nhiềutuyến đường giao thông quan trọng như: Quốc lộ 2; Quốc lộ 3; Quốc lộ 18, đường BắcThăng Long Nội Bài, Quốc lộ 3 mới Hà nội - Thái Nguyên, đường cao tốc Nội Bài - LàoCai,… Đặc biệt, Sóc Sơn có Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài là đầu mối giao thônglớn, quan trọng của quốc gia
Tình hình kinh tế - văn hóa - xã hội:
Tình hình kinh tế của huyện phát triển ổn định và liên tục tăng trưởng với tốc độkhá, cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch cơ bản Từ nông nghiệp – công nghiệp – dịch vụnăm 2000 (64% - 22.4% - 11.6%) sang công nghiệp – dịch vụ - nông nghiệp (41.4% -33.5% - 25.1%) Kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật và xã hội được tăng cường đầu tư, đờisống vật chất tinh thần của nhân dân được cải thiện
Từ năm 2001 – 2005, cùng với sự phát triển của kinh tế, các lĩnh vực văn hóa xãhội có bước phát triển và chuyển dịch mạnh mẽ Các chi tiêu cơ bản về giáo dục, y tế,chương trình giảm nghèo được hoàn thành, công tác chính sách xã hội được đảm bảo tốt,văn hóa thông tin – thể dục thể thao có nhiều chuyển biến, đạt nhiều kết quả đáng phấnkhởi Đời sống văn hóa của nhân dân được cải thiện và nâng cao, các thiết chế văn hóatừng bước được xây dựng, hoàn thiện Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hóa” đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả thiết thực, bộ mặt nông thôn và đô thị củahuyện thay đổi tích cực
Về tình hình sức khỏe
Trang 6Sở Y tế Hà Nội
BVĐK
huyện
Sóc Sơn
TTYT huyện Sóc Sơn
PKĐK huyện Sóc Sơn
UBND thành phố
Hà Nội
UBND huyện Sóc Sơn
UBND xã Trạm y tế xã
Y tế thôn bản
Trong vùng có bệnh viện huyện Sóc Sơn, 100% các xã đều có trạm y tế, cơ sơ vậtchất được xây dựng kiên cố, số lượng y bác sĩ được tăng cường, công tác khám chữabệnh cho nhân dân được đảm bảo
Kết quả thực hiện các chỉ tiêu cơ bản của Sở Y tế (SYT), Hội đồng nhân dân, Ủyban nhân dân (UBND) huyện năm 2015:
- 98% trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm đầy đủ 8 loại vác xin
- 99,9% trẻ 6 - 36 tháng tuổi được uống Vitamin A
- Tỷ lệ suy dinh dưỡng (SDD) trẻ nhẹ cân: 9,7% (giảm 0,4 so với 2014)
- Số hộ sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh: 97,2%
- Số hộ sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh: 93,3%
Đến năm 2015 đã xây dựng 26/26 xã, thị trấn đạt tiêu chí quốc gia về y tế xã(hoàn thành đúng tiến độ của Ủy ban nhân dân Thành phố giao) Xã cũng làm tốtcông tác phòng chống dịch, không để dịch lớn xảy ra, không có ca tử vong do dịchbệnh [1]
2 Cấu trúc hệ thống y tế huyện
Chú thích:
: Sự chỉ đạo trực tiếp: Sự phối hợp giữa các ban ngành: Sự quản lý nhà nước về y tế
Hình 1: Sơ đồ cấu trúc hệ thống y tế huyện Sóc Sơn [2]
Trang 73 Trung tâm Y tế Huyện:
Trung tâm y tế huyện là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Y tế, chịu sự quản lý trực tiếp toàn diện của giám đốc SYT và sự quản lý Nhà nước của UBND huyện, chịu sự chỉ đạo
về chuyên môn kỹ thuật của các Chi cục và các trung tâm có liên quan thuộc SYT
3.1 Cấu trúc, mô hình tổ chức:
Theo báo cáo của Trung tâm Y tế Huyện Sóc Sơn, Trung tâm có bộ máy tổ chức ổnđịnh gồm: 3 Phòng chức năng; 5 khoa chuyên môn; 4 Phòng khám đa khoa (PKĐK) và
26 trạm y tế xã, thị trấn trực thuộc trung tâm với tổng số 453 cán bộ: trong đó có 49 bác
sỹ (gồm 1 Bác sĩ chuyên khoa II, 15 Bác sĩ chuyên khoa I, 13 Bác sĩ đa khoa; 20 bác sĩ yhọc cổ truyền); 1 Bác sỹ xét nghiệm; 4 cử nhân xét nghiệm; 30 Kỹ thuật viên xét nghiệm;
9 Thạc sỹ đại học; 4 Dược sỹ đại học; 1 Dược sĩ chuyên khoa I; 89 Y sỹ; 107 điều
dưỡng (Xem chi tiết mô hình tổ chức TTYT Huyện tại Phụ lục 1, trang 24).
3.2 Chức năng, nhiệm vụ:
TTYT Sóc Sơn là một đơn vị hành chính sự nghiệp trực thuộc Sở Y tế Hà Nội, chịu
sự quản lý toàn diện của Sở Y tế Hà Nội, sự quản lý nhà nước của UBND huyện SócSơn TTYT có chức năng khám chữa bệnh; triển khai thực hiện các nhiệm vụ chuyênmôn kỹ thuật về y tế dự phòng, phòng chống HIV/AIDS; phòng, chống bệnh xã hội; antoàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP); chăm sóc sức khỏe sinh sản (CSSKSS) và truyềnthông giáo dục sức khỏe; quản lý chỉ đạo trạm y tế các xã/ Thị trấn và các PKĐK tronghuyện thực hiện công tác chuyên môn kỹ thuật chăm sóc bảo vệ và nâng cao sức khỏecho nhân dân trên địa bàn huyện
(Xem chi tiết tại chức năng, nhiệm vụ của TTYT Huyện tại Phụ lục 2, trang 25)
- Thực hiện các hoạt động thống kê, báo cáo theo quy định của Nhà nước
TTYT đã quản lý các chương trình y tế, trong đó có một số chương trình nổi bậtnhư: chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR), chương trình CSSKSS, ATVSTP,
Trang 8chương trình phòng chống HIV/AIDS, chương trình phòng chống suy dinh dưỡng trẻem
=> Nhiệm vụ trọng tâm 2016: (Xem chi tiết tại Phụ lục 3, trang 26)
3.4 Sự phối kết hợp với các cơ quan ban ngành, đoàn thể khác
TTYT huyện Sóc Sơn luôn được sự chỉ đạo toàn diện, sát sao của SYT, Thị ủy; Hộiđồng nhân dân; UBND huyện và sự chỉ đạo chuyên môn của các Trung tâm chuyên môntuyến tỉnh Các cơ quan này có sự phối hợp chặt chẽ trong công tác CSSK cộng đồng,trong đó quyết định ban hành triển khai nhiệm vụ giữa các cơ quan y tế tuyến cơ sở đượcChủ tịch UBND Huyện và Giám đốc SYT kí; Phòng y tế (PYT) thực hiện hướng dẫnchuyên môn nghiệp vụ, BVĐK thực hiện công tác cấp cứu, khám chữa bệnh (KCB), phụchồi chức năng
TTYT huyện đã quản lí, chỉ đạo, giám sát đội ngũ y tế tuyến xã (gồm 26 xã, thị trấn)trong việc thực hiện các chương trình y tế như nhận báo cáo từ TYT xã, của cán bộ tạiTTYT, xuống tập huấn cho cán bộ y tế (CBYT) xã, thôn về chuyên môn, kỹ thuật y tế
3.5 Liên hệ với chức năng nhiệm vụ do Bộ Y tế quy định:
Về cơ bản, TTYT huyện đã thực hiện đầy đủ những chức năng, nhiệm vụ do Bộ Y
tế quy định như: triển khai thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật về y tế dựphòng; phòng, chống HIV/AIDS; phòng, chống bệnh xã hội; ATVSTP; CSSKSS vàtuyên truyền giáo dục sức khỏe trên địa bàn huyện; hướng dẫn và giám sát chuyên môn,
kỹ thuật cho TYT xã; đào tạo, đào tạo lại, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về chuyên môn,nghiệp vụ thuộc lĩnh vực phụ trách cho CBYT cấp xã, nhân viên y tế thôn, bản Ngoài ra,theo Báo cáo của TTyT Huyện, TTYT còn nghiên cứu và tham gia nghiên cứu khoa học;quản lý và tổ chức triển khai thực hiện các dự án thuộc chương trình mục tiêu y tế quốcgia và các dự án khác; thực hiện quản lý cán bộ, chế độ chính sách, khen thưởng, kỷ luậtđối với công chức, viên chức và quản lý tài chính, tài sản của đơn vị theo quy định củapháp luật; thực hiện các chế độ thống kê, báo cáo theo quy định của pháp luật; thực hiệncác nhiệm vụ, quyền hạn khác do Giám đốc SYT và UBND Huyện giao
3.6 Liên hệ với 9 chức năng YTCC cơ bản:
TTYT đã thực hiện khá đầy đủ 9 chức năng YTCC cơ bản., nổi bật là một số chứcnăng chính của YTCC liên quan đến lập kế hoạch, phát triển nguồn lực, bảo vệ sức khỏe,phòng và chống dịch bệnh bùng phát Tuy nhiên, công tác nghiên cứu khoa học còn hạnchế, do số lượng đăng ký đề tài còn ít, hội đồng khoa học của Trung tâm chưa hoạt động
thường xuyên (Xem chi tiết liên hệ chức năng TTYT với YTCC tại Phụ lục 4, trang 27)
4 Bệnh viện đa khoa huyện Sóc Sơn
BVĐK huyện Sóc Sơn nằm ở trung tâm huyện Sóc Sơn (về hành chính), cáchtrung tâm thành phố Hà Nội 30 km về phía Bắc
4.1 Cấu trúc, mô hình tổ chức
Tổ chức BVĐK huyện Sóc Sơn gồm 1 ban giám đốc (1 giám đốc và 2 phógiám đốc), 6 phòng chuyên môn, 12 khoa lâm sàng, 4 khoa cận lâm sàng và 1 đơnnguyên cấp cứu Hiện tại, bệnh viện có có 354 cán bộ (bao gồm cả hợp đồng và biênchế) Trong đó có 61 bác sỹ (19 Chuyên khoa I, 4 Chuyên khoa II, 5 thạc sỹ, còn lại làbác sỹ đa khoa); 18 dược sỹ (3 dược sỹ chuyên khoa I, 1 dược sỹ đại học, 14 dược sỹtrung cấp); 149 điều dưỡng; 15 kỹ thuật viên và 17 hộ sinh
Trang 9(Xem chi tiết cấu trúc, mô hình tổ chức BVĐK Sóc Sơn tại Phụ lục 5, trang 30.
4.2 Chức năng, nhiệm vụ của BVĐK
BVĐK huyện Sóc Sơn đang thực hiện các chức năng, nhiệm vụ chính:
- Cấp cứu – khám bệnh – chữa bệnh
- Đào tạo cán bộ Y tế
- Nghiên cứu khoa học về y học
- Chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn, kỹ thuật
Trong hoạt động KCB, bệnh viện tổ chức khám giám định sức khỏe chứngnhận sức khỏe theo quy định của Nhà nước Khi bệnh nhân tới KCB sẽ được tiếpnhận tại khoa khám bệnh Sau đó, bệnh nhân được chuyển về các khoa phù hợp nhưnội tổng hợp, ngoại tổng hợp, phụ sản,… Đối với các bệnh nhân nặng thì sẽ đượccấp cứu tại khoa rồi làm thủ tục chuyển vào các khoa điều trị, bệnh nhân nhẹ thì cóthể được kê đơn và điều trị tại nhà Ngoài ra, bệnh viện sẽ tổ chức chuyển ngườibệnh lên tuyến trên khi vượt quá khả năng của bệnh viện
Ngoài công tác KCB, bệnh viện còn thực hiện một số công tác khác như:phối hợp với TTYT huyện thực hiện phòng chống dịch bệnh và nâng cao chấtlượng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu (CSSKBĐ) ở tuyến xã; lập kế hoạch
và chỉ đạo tuyến cơ sở thực hiện đúng các phác đồ chẩn đoán và điều trị; tổ chứcchỉ đạo các xã, thị trấn thực hiện công tác CSSKBĐ tại địa phương
Bên cạnh đó, bệnh viện cũng phối hợp trường Đại học YTCC và một số trườngkhác, tạo điều kiện cho sinh viên các trường tới tham quan, thực địa và thực tập.Trong công tác đào tạo cán bộ, bệnh viện có kế hoạch tổ chức tập huấn cho bác sĩ,
y tá về chuyên môn cũng như kỹ năng ứng xử
4.4 Sự phối hợp giữa BVĐK với các cơ quan, ban ngành khác
BVĐK hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Sở Y Tế Hà Nội, huyện ủy hội đồngnhân dân và UBND huyện BVĐK đã phối hợp với TTYT huyện trong công tác phòngchống dịch bệnh và nâng cao sức khỏe cho cộng đồng BVĐK có trách nhiệm thông báovới TTYT khi có những ca bệnh có nguy cơ thành dịch, bệnh truyền nhiễm để TTYT cóthể kịp thời triển khai các kế hoạch dự phòng, chống dịch bệnh lây lan trên diện rộng;phối hợp chuyển giao với TYT các kiến thức về chấn thương ban đầu, khâu cơ bản, cấpcứu cho trẻ sơ sinh, cấp cứu sản khoa Ngoài ra, BVĐK còn hợp tác hiệu quả với nhiều
Trang 10trường trung học, cao đẳng, đại học và là cơ sở thực hành cho nhiều lớp sinh viên của nhàtrường.
4.5 Liên hệ với chức năng nhiệm vụ do Bộ Y tế quy định
BVĐK huyện Sóc Sơn đã thực hiện tốt công tác khám chữa cho người dântrong huyện theo quy chế bệnh viện được ban hành theo quyết định số 1895/1997/
BYT-QĐ ngày 19-9-1997 của Bộ Y tế Tuy nhiên, công tác nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế chưa được triển khai do nhân lực y tế của bênh viện còn thiếu.
Về công tác chỉ đạo tuyến: Thực hiện theo đề án 1816 của Bộ Y tế, BVĐK đã tiếp
nhận chuyển giao kỹ thuật từ tuyến trên và triển khai kế hoạch tới y tế xã Ngoài ra, bệnhviện còn có sự phối hợp với các bệnh viện tuyến tỉnh, bệnh viện khu vực và y tế cơ sởtrong công tác chỉ đạo tuyến nhằm tăng cường nghiệp vụ, hạn chế những sai sót do thựchành chuyên môn gây nên
Về công tác phòng bệnh: năm 2015 có nhiều thuận lợi trong công tác dự phòng,
không có dịch bệnh lớn nguy hiểm tại địa phương
Về công tác quản lý kinh tế y tế: bệnh viện có kế hoạch sử dụng hiệu quả cao
ngân sách Nhà nước và các nguồn kinh phí khác Tạo thêm nguồn kinh phí từ cácdịch vụ y tế: viện phí, BHYT, đầu tư nước ngoài
4.6 Liên hệ với 9 chức năng YTCC cơ bản:
BVĐK đã thực hiện khá đầy đủ 9 chức năng YTCC cơ bản Tuy nhiên, công tácnghiên cứu khoa học của bệnh viện chưa mang tính đột phá, mới chỉ dừng lại ở việc tổng
hợp đánh giá lại các nghiên cứu đã có (Xem chi tiết tại Phụ lục 4, trang 27)
II Tuyến xã
1 Phương pháp thu thập thông tin tại xã
Trong quá trình đi thực địa, các thông tin thứ cấp và thông tin sơ cấp, baogồm về tình hình chung và tình hình sức khỏe của người dân xã Quang Tiến; cáchoạt động KCB, hoạt động CSSK của TYT xã; và tìm hiểu về 3 chương trình trọngđiểm tại xã đã được thu thập để phục vụ cho bài báo cáo này
1.1 Hoạt động thu thập thông tin sơ cấp
Nhóm sinh viên đã xây dựng và sử dụng các bộ câu hỏi phỏng vấn để thuthập thông tin:
Bảng 1: Bảng thu thập thông tin từ nguồn số liệu sơ cấp.
(dân số, kinh tế, địa lý, văn hóa xã hội…)
Trang 11tế tại trạm
hoạt chủ yếu năm 2015 và đầu 2016,
sự liên kết với các ban ngànhCán bộ phụ trách chương trình quản lí các
bệnh mạn tính (như Tăng huyết áp
(THA))
Thông tin chung về chương trình, các hoạt chủ yếu năm 2015 và đầu 2016,
sự liên kết với các ban ngành
hoạt chủ yếu năm 2015 và đầu 2016,
sự liên kết với các ban ngành
Người dân: 35 người dân được phỏng vấn
Chương trình TCMR: 10 người nhà của
các trẻ 1-3 tuổi trong xã được phỏng vấn
Phản ảnh chất lượng của các chương trình y tế tại địa phương
1.2 Hoạt động thu thập thông tin thứ cấp
Nhóm đã thực hiện hoạt động xem sổ sách, báo cáo của trạm y tế và củaUBND xã để tổng hợp thông tin từ những nguồn tài liệu như: sổ khámbệnhA1/YTCS, sổ theo dõi tử vong A6, sổ khám bệnh cho trẻ em từ 0 – 6 tuổi
Bảng 2: Bảng thu thập thông tin từ nguồn số liệu thứ cấp.
các bệnh phổ biến…
nguyên nhân tử vong
tới khám thai, số trường hợp không đủ điều kiện tiêm
Báo cáo Kết quả xây dựng Tiêu chí
Quốc gia về y tế xã năm 2015 Các chương trình y tế đang được triển khai tại TYT xã, một số kết quả đạt được
năm 2015 của TYT xã Quang Tiến
2 Thông tin chung về xã Quang Tiến
Các thông tin chung về xã được thu thập qua phỏng vấn lãnh đạo UBND xã QuangTiến, cụ thể:
Trang 12Về vị trí địa lý:
Quang Tiến là một xã của huyện Sóc Sơn Phía Đông và phía Nam của xã giáp với
xã Mai Đình, Phía Tây giáp với xã Hiền Ninh, phía bắc giáp đền Gióng Xã cách trungtâm huyện 9km với tổng diện tích 1.297,66 ha Vị trí địa lý thuận tiện cho việc giao lưuvới các thôn trong huyện, góp phần phát triển văn hóa và kinh tế với nhau
2016 sẽ giảm hộ nghèo tại xã xuống còn 2%)
Thu nhập bình quân đầu người là 29,5 triệu/người/năm Đời sống kinh tế của ngườidân trong xã gặp nhiều khó khăn
Về văn hóa-xã hội
Toàn xã có 2 trường mầm non, 1 trường tiểu học và 1 trường THCS
Năm 2015 có 1.999 hộ đạt gia đình văn hóa, chiếm 89% (mục tiêu 2016 sẽ tăng số
hộ gia đình văn hóa lên 92-95%)
Về sức khỏe:
Trạm trưởng TYT xã Quang Tiến cho biết trong năm 2015, người dân xã đếnkhám tại TYT để khám các bệnh về đường hô hấp như viêm họng, viêm phế quản
là chủ yếu
Tại xã cũng không có vụ dịch nào bùng phát
3 Chức năng, nhiệm vụ của TYT
Trạm y tế xã Quang Tiến đã thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ do Bộ Y tế quyđịnh như tham mưu cho UBND xã, triển khai các hoạt động khám chữa bệnh, phòngchống dịch bệnh, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho YTTB, nâng cao chăm sóc sứckhỏe cộng đồng TYT có nhiệm vụ khám chữa bệnh cho người dân trong vùng; phối hợpvới các cơ quan ban ngành khác như UBND, Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên… để triểnkhai các công tác phòng chống AIDS, truyền thông giáo dục sức khỏe, kế hoạch hóa gia
đình (KHHGĐ), CSSKSS…
(Xem chi tiết chức năng, nhiệm vụ của TYT xã Quang Tiến tại Phụ lục 7, trang 32)
4 Cấu trúc nhân sự của TYT
TYT xã Quang Tiến hiện nay có 09 cán bộ biên chế, trong đó có 1 bác sỹ, 2
y sỹ, 3 điều dưỡng, 1 nữ hộ sinh, 2 dược sỹ
Ngoài ra TYT còn có 1 cán bộ hợp đồng và 1 bảo vệ (Xem chi tiết cấu trúc nhân
sự của TYT tại Phụ lục 8, trang 33)
5 Các hoạt động y tế tuyến xã:
5.1 Công tác khám chữa bệnh
- TYT xã Quang Tiến tổ chức KCB từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần (sáng 11h30 và chiều 14h -17h) Trạm phân công 2 cán bộ trực 24/24 vào tất cảcác ngày trong tuần TYT xã rất chú trọng tới công tác KCB để đảm bảo sức
Trang 138h-khỏe và giảm tỉ lệ bệnh tật cho người dân trong toàn xã Đối tượng chủ yếuđến khám tại trạm là phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi.
- Tổ chức TCMR cho trẻ em vào ngày mùng 5, 6, 7 hàng tháng
- Tổ chức tiêm chủng tự nguyện cho trẻ em vào ngày 18 hàng tháng
- Tổ chức khám và tư vấn sức khỏe, phát thuốc miễn phí cho người bệnh THAvào ngày 10 hàng tháng
- Phòng khám phụ khoa hoạt động khám chữa bệnh trong giờ hành chính từthứ 2 đến thứ 6 hàng tuần
tiêu kế hoạch đề ra, trong đó, khám BHYT là 3964 lượt Khám sức khỏe chongười cao tuổi là 1.425 lượt (chủ yếu là người bệnh cao huyết áp)
5.2 Các chương trình y tế quốc gia và chương trình mục tiêu:
TYT xã Quang Tiến hiện đang triển khai thực hiện 24 chương trình y tế
Trong đó có 13 Chương trình mục tiêu quốc gia và 11 chương trình Y tế quốc gia (Xem chi tiết danh sách các chương trình tại Phụ lục 9, trang 34)
Sau khi tìm hiểu các thông tin chung về xã Quang Tiến, tìm hiểu thông tinqua cán bộ y tế trạm và sổ sách, báo cáo tại TYT, 3 chương trình y tế gồm chươngtrình TCMR, chương trình CSSKSS và chương trình quản lý các bệnh mạn tínhtheo mô hình bác sỹ gia đình đã được lựa chọn để tìm hiểu sâu về thực tế triển khaitại xã Quang Tiến
5.2.1 Chương trình tiêm chủng mở rộng
Chương trình TCMR tại xã Quang Tiến là một trong các chương trình muc tiêu quốcgia quan trọng nhằm bảo vệ trẻ em dưới 3 tuổi khỏi các bệnh truyền nhiễm phổ biến(Lao, sởi, ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, viêm não Nhật Bản, viêm màng não mủ,Rubella) và bảo vệ những phụ nữ có thai khỏi nguy cơ uốn ván
Mục tiêu: Giảm mắc, giảm chết các bệnh truyền nhiễm trong chương trình tiêm
chủng miễn phí cho trẻ tại địa bàn xã
Đối tượng: Tất cả trẻ em từ 1 đến 3 tuổi (đủ điều kiện sức khỏe) trong địa bàn xã
Quang Tiến
Thời gian: chương trình diễn ra thường xuyên vào ngày mùng 5 và 6 hàng tháng
tại TYT xã
Nhân lực:
Người phụ trách chính là điều dưỡng Nguyễn Thị Quyên đảm nhận công việc vào
sổ, quản lý đối tượng, mũi tiêm, quản lý vắc xin Người tham gia gồm 8 cán bộ, nhânviên y tế gồm dược sĩ Trần Thị Thụ phát số, bác sĩ Phù Xuân Đương và Y sĩ Lê ThịNguyệt Nga phụ trách khám sàng lọc, y sĩ Nguyễn Thị Nhung và nữ hộ sinh Trần ThịDung phụ trách tiêm, điều dưỡng Nguyễn Thị Phượng phụ trách theo dõi trẻ sau tiêm,điều dưỡng Nguyễn Thị Quyên phụ trách tư vấn và vào sổ, các cán bộ y tế khác hỗ trợ YTTB hỗ trợ trong công tác tuyên truyền, gửi giấy mời tới từng hộ gia đình và cậpnhật thông tin đối tượng trước và sau tiêm
Truyền thông: Được sự hỗ trợ của UBND, TYT tuyên truyền về chương trình qua
Trang 14loa phát thanh, áp phích và YTTB Vừa qua trên báo đài có nhiều thông tin về tai biến sautiêm chủng, TYT đã thông qua truyền thông giải đáp thắc mắc kịp thời với người dân
trong xã, chị H.T.L, 23 tuổi cho biết “chị cũng thấy trên mạng viết về trẻ bị tai biến sau tiêm, chị sợ lắm, lúc đó chị định không cho bé lớn nhà chị đi tiêm, nhưng mấy chị y tế thôn có giải thích rõ và chị cũng nghĩ vấn đề tai biến đó chỉ là xác suất nhỏ, nhỡ mình không tiêm con mình bị mắc bệnh thì sao? Vậy nên chị lại đưa cháu đi tiêm”.
Các hoạt động chính của chương trình:
- Hoạt động trước tiêm:
Ngày 28 tháng trước tiêm, YTTB gửi giấy mời đến từng nhà để người dân đưa trẻ
đi tiêm Ngày mùng 3 hàng tháng, các thông tin được phát đều đặn trên loa phát thanh xã
Nguồn vắc xin được nhận từ TTYT huyện Sóc Sơn và được bảo quản trong tủ cẩnthận Trang thiết bị được chuẩn bị đầy đủ Xe tiêm được vệ sinh sạch sẽ
- Hoạt động trong ngày tiêm chủng:
TYT tổ chức tiêm chủng vào ngày mùng 5 và 6 hàng tháng tại TYT xã Người nhàđưa trẻ tới sẽ được đo nhiệt độ cho trẻ Nếu trẻ không sốt sẽ được phát số và khám sànglọc trước tiêm Trẻ nào không đủ điều kiện tiêm chủng thì hoãn tiêm đến ngày mùng 5tháng sau Nếu đủ điều kiện được tiêm chủng sẽ được phát phiếu tiêm, sổ tiêm (với trẻtiêm lần đầu tiên) để theo dõi các mũi tiêm, đảm bảo được tiêm đủ và đúng liều Sau khitiêm xong, người nhà của trẻ sẽ mang sổ tiêm chủng sang phòng vào sổ để TYT ghi chéplại thông tin các mũi tiêm của trẻ Trẻ được giữ lại tại trạm khoảng 30 phút để theo dõisau tiêm, nếu không có vấn đề bất thường thì gia đình có thể đưa trẻ về
Với những trẻ tiêm từ lần thứ 2 cần mang theo sổ tiêm
- Hoạt động sau tiêm chủng:
Tư vấn thông tin chăm sóc con cho bà mẹ 24 giờ sau tiêm tại nhà
Sau buổi tiêm chủng cán bộ phụ trách chương trình tổng hợp kết quả, lưu trữ số liệu vàbáo cáo lại kết quả cho tuyến trên Tiến hành họp trạm rút ra kinh nghiệm qua buổi tiêmchủng Bên cạnh đó, để tránh xảy ra các tai biến sau tiêm, trạm đã bố trí các cán bộYTTB sẽ là người theo dõi các trường hợp sau tiêm
TYT thực hiện giám sát các trẻ trong diện tiêm chủng tại các hộ gia đình, tại cácthôn: Kiểm tra các mũi tiêm của trẻ, kiểm tra sẹo tiêm phòng lao; tư vấn về lịch tiêmchủng của trẻ, tư vấn về các tác dụng phụ mà trẻ có thể gặp sau khi tiêm và hướng xử trí,
tư vấn cho các bà mẹ có con nhỏ trên 1 tuổi cho con đi tiêm phòng các bệnh: Sởi –rubela, thuỷ đậu, cúm…
Sự phối hợp giữa các ban ngành:
- TTYT: Cung cấp các loại vắc-xin, các dụng cụ y tế và kinh phí cho hoạt động
tiêm chủng tại trạm, trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát chuyên môn, kỹthuật Mọi số liệu về hoạt động tiêm chủng đều được lưu trữ thành một bản do TTYT giữ
và theo dõi thường xuyên
- UBND: Hỗ trợ kinh phí thực hiện và hỗ trợ truyền thông tới người dân thông qua loa, đài phát thanh
Hiệu quả của chương trình TCMR:
Qua các năm thực hiện, chương trình đạt được hiệu quả tốt; tỷ lệ tiêm chủng hàngnăm mà trạm đạt được là 98%, đối với tiêm nhắc lại là 98% Không có ca tai biến sau
Trang 15tiêm chủng nào Với kết quả đạt được qua các năm thì trạm đã đề ra mục tiêu và phươnghướng của chương trình là duy trì hoạt động, đảm bảo 99% trẻ em sinh ra được tiêmchủng đầy đủ vacxin.
Không chỉ là trên sổ sách mà thực sự chương trình đã mang lại hiệu quả tốt được
người dân đánh giá cao “Chương trình này thực sự rất tốt, tôi mong chương trình có thêm nhiều loại vacxin hơn để phòng bệnh cho con em chúng tôi’’ theo chị D.T.T.T, 33
tuổi, trú tại xã Xuân Bách, Quang Tiến, Sóc Sơn, Hà Nội
Nhận xét:
- Thuận lợi:
Cơ sở vật chất khá đầy đủ và ổn định; có sự hỗ trợ của TTYT và UBND Nhiềungười dân biết đến và ý thức được tầm quan trọng của chương trình TCMR đã đưa conđến tiêm đầy đủ khi nhận được giấy mời Trẻ đến tiêm được phát số, nên ít gặp tình trạngchen lấn, xô đẩy Cán bộ, nhân viên y tế và lực lượng YTTB nhiệt tình trong công táctuyên truyền và thực hiện chương trình TCMR Chị L.T.T, 26 tuổi, trú tại thôn Xuân
Bách nói “tôi đưa cháu đi tiêm đầy đủ đúng ngày được ghi trên giấy mời Các chị y tá ở
đó nhiệt tình lắm, con tôi tiêm xong được ở lại theo dõi khoảng 30 phút,sau đó còn được các chị nói cho biết cách chăm sóc cháu như thế nào sau tiêm.”
- Khó khăn:
Theo nhóm quan sát tại TYT, phòng khám phân loại là phòng lưu sau đẻ Diệntích phòng vào sổ còn nhỏ, người dân phải đứng chen chúc Phụ huynh đưa trẻ đến tiêmchủng phải ngồi đợi ở hành lang, ghế ngồi chờ không đủ
Hệ thống loa của xã còn hạn chế, nhiều người không nghe rõ thông tin trên loa.Hiện tại trạm y tế chỉ có 2 dây tiêm nên chưa đáp ứng kịp nhu cầu đến tiêm củangười dân Do có nhiều có trẻ đến tiêm chủng nên những trẻ đến sau phải đợi lâu.Nhiều người do bận việc nên sau khi tiêm cho trẻ xong không cho trẻ ở lại theo dõi 30phút mà đưa về luôn, cán bộ y tế không kiểm soát hết được
Kết luận:
Đây là một chương trình thực sự có ích cho người dân, giúp trẻ em phòng tránhcác bệnh nguy hiểm Qua quá trình tiếp cận và phỏng vấn tại cộng đồng, chúng tôi nhậnđược sự đánh giá cao của người dân đối với chương trình TCMR
5.2.2 Chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Tại xã Quang Tiến, chương trình Chăm sóc sức khỏe sinh sản được phụ trách bởi cán bộ y tế - nữ hộ sinh: chị Trần Thị Dung và với sự hỗ trợ của các nhân viên YTTB
Đối tượng: Bà mẹ và trẻ em trong xã.
Mục tiêu: Nâng cao chất lượng quản lý thai sản; tăng tỷ lệ khám và chăm sóc sức
khỏe định kỳ ở phụ nữ mang thai và sau sinh; giảm tử vong mẹ và tử vong sơ sinh
Các hoạt động của chương trình bao gồm: Hoạt động khám và quản lý thai sản gồm
khám thai định kỳ 3 lần trong thời kỳ thai nghén, thực hiện tiêm phòng cho phụ nữ mangthai Hoạt động chăm sóc sau sinh gồm tổ chức uống vitamin A, uống sắt bổ sung; tư vấn
Trang 16dinh dưỡng cho mẹ và bé, cho trẻ bú sữa mẹ… Ngoài ra, TYT còn có các hoạt động như:
Đỡ đẻ; tư vấn về KHHGĐ, phá thai và sức khỏe sinh sản
Về công tác truyền thông, các hoạt động truyền thông tại xã tập trung vào việcđưa thông tin tiếp cận người dân qua hệ thống loa phát thanh của xã và lồng ghéptrong các buổi họp của Hội phụ nữ Theo ý kiến của chị H.T.A, 25 tuổi, người dân
xã Quang Tiến đến TYT khám cho biết “Mình nghe các thông tin về CSSKSS qua loa phát thanh xã Mình thấy những thông tin này rất hữu ích! Những kiến thức mà mình chưa biết thì người ta phổ cập cho mình.” Bên cạnh hình thức truyền thông qua loa
phát thanh, TYT xã còn viết bài tuyên truyền, tư vấn trực tiếp các kiến thức về chăm sócthai nghén, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, lao động cho bà mẹ mang thai và sau sinh; vềkhám thai định kỳ; chọn nơi đẻ an toàn; về quan hệ tình dục
TYT xã đã thực hiện tốt công tác quản lý thai sản đối với phụ nữ có thai ởđịa phương Các bà mẹ đều có ý thức về tầm quan trọng của CSSKSS trước sinhnên tự giác tới TYT để khám thai định kỳ Nhưng đa số đều lựa chọn đi khám ởbệnh viện tư hoặc BVĐK huyện để thực hiện đủ việc xét nghiệm, tư vấn và tiêm
phòng Chị N.T.G (28 tuổi) ở thôn Bắc Thượng góp ý “ Các nhân viên phòng khám TYT cần nâng cao trình độ chuyên môn để người dân tin tưởng đến khám tại TYT”.
- Thuận lợi:
Chị Dung, người phụ trách chương trình nhận được nhiều sự hỗ trợ, giúp đỡ
từ các đồng nghiệp trong TYT
- Khó khăn:
Người phụ trách chương trình CSSKSS tại trạm cho biết: Nghề nghiệp chủyếu của phụ nữ trong địa phương là công nhân, họ không có nhiều thời giandành cho công tác CSSKSS
TYT xã Quang Tiến là một trong những địa điểm được TTYT Huyện Sóc Sơn tổchức mở Phòng khám Phụ khoa đặt tại trạm Mọi nguồn lực của phòng khám đềuthuộc quản lý của TTYT Huyện Phòng khám đã có nhiều đóng góp cho chương
trình CSSKSS của TYT xã Quang Tiến
(Xem chi tiết thêm tại Phụ lục 10, trang 35).
5.2.3 Chương trình quản lý các bệnh mạn tính theo mô hình bác sỹ gia đình
Theo Quyết định số 935/QĐ-BYT ngày 22 tháng 3 năm 2013 về việc phê duyệt
Đề án xây dựng và phát triển mô hình phòng khám bác sĩ gia đình giai đoạn 2013-2020.Thông tư này áp dụng thí điểm tại 08 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bao gồm:
Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cần Thơ, Thái Nguyên, Thừa Thiên Huế,
Khánh Hòa và Tiền giang.
Sóc sơn-Hà Nội được lấy làm thí điểm đầu tiên cho mô hình bác sỹ gia đình tại Việt Nam Một trong những chương trình đầu tiên trong mô hình đó mà xã Quang Tiến đưa vào áp dụng, thực hiện là chương trình “Quản lý các bệnh mạn tính”
Hoạt động chính của chương trình là phòng chống các bệnh mạn tính (THA,đái tháo đường ) với mục tiêu:
Trang 17 Chương trình bước đầu hướng đến các đối tượng:
- Các cụ từ 60 tuổi trở lên
- Trẻ em dưới 6 tuổi
Nhân lực:
Cán bộ trạm y tế trong đó: người chuyên trách chính: Bác sỹ Phù Xuân
Đương; người phụ trách: Y sỹ Nguyễn Thị Dung cùng đội ngũ y tế thôn bản kết
hợp với các ban ngành đoàn thể khác (Hội người cao tuổi, hội nông dân )
Hoạt động:
Bước đầu chương trình áp dụng cho công tác chăm sóc người bệnh THA.Chương trình được thực hiện từ tháng 10 năm 2015 với các thông tin về chươngtrình được phát đều đặn trên hệ thống loa phát thanh Tại thôn, loa phát thứ 7 hàngtuần, còn tại xã là thứ 6, thứ 7 và chủ nhật hàng tuần
Ngoài ra trạm còn sử dụng các phương tiện truyền thông khác như tờ rơi, áp phích.Công tác chăm sóc người bệnh THA được tổ chức vào mùng 10 hàng tháng
Cán bộ TYT thực hiện đo huyết áp, xét nghiệm, điện tim, khám, phát thuốc, tư vấn,phát phiếu khám sàng lọc cho bệnh nhân Sau buổi hoạt động cán bộ phụ trách chương trình sẽ tổng hợp kết quả, lưu trữ số liệu và báo cáo lại kết quả cho tuyến trên
Qua thực hiện, chương trình đã thực sự mang lại sự hài lòng và đáp ứng
được nhu cầu của người dân.Người dân cho biết họ “Rất hài lòng với chương trình quản lý các bệnh mãn tính vì nó đem lại hiệuquả rất tốt cho chúng tôi, được khám chữa bệnh, phát thuốc miễn phí nên chúng tôi vui mừng, phấn khởi lắm” (Ông
N.V.T, 62 tuổi, người dân xã Quang Tiến)
- Kinh phí đầu tư cho trạm để thực hiện các hoạt động này còn hạn chế
- Người dân ở xã chưa chú ý quan tâm tới sức khỏe của mình
- Số lượng loa đài chưa đáp ứng được hết nhu cầu của người dân, vị trí đặt loa xa
nhà dân Bà N.T.T, 68 tuổi, xã Quang Tiến cho biết “Loa có phát về lịch đi khám nhưng tôi không nghe thấy được vì loa cách nhà quá xa, bao giờ họ rủ nhau đi khám thì tôi mới biết”
Tại xã chương trình mới chỉ áp dụng được trên công tác chăm sóc bệnh nhân THA
mà chưa thực hiện được trên những người bệnh mắc bệnh mãn tính khác như Đáitháo đường…
Bác sỹ Phù Xuân Đương, Trạm trưởng TYT xã cho biết “số thuốc để cung cấp,phục vụ cho những người bệnh mắc bệnh ĐTĐ chưa được đầy đủ, mặt thuốc chưa
đa dạng, vì vậy TYT còn gặp nhiều khó khăn trong công tác KCB và chăm sócngười bệnh”
5.3 Các hoạt động khác của xã
Ngoài việc KCB tại trạm thì TYT còn tổ chức thực hiện một số hoạt động khác
Trang 18như: khám sức khỏe cho học sinh mầm non Thời gian đầu năm học, khám nha khoa chothấy tỉ lệ trẻ em sâu răng ở mức khá thấp 3-6% Tỉ lệ SDD của trẻ trong những năm qua
có xu hướng giảm dần từ 60% (năm 2013) xuống còn 43% (năm 2015)
Vào ngày mùng 10 hàng tháng, trạm y tế xã Quang Tiến còn tổ chức khám và phátthuốc miễn phí cho người cao tuổi bị cao huyết áp
Hàng năm, trạm thường sắp xếp thời gian hợp lý để khám cho người cao tuổi, thường vàotháng 8, tháng 10
6 Sự phối kết hợp giữa TYT với các ban ngành đoàn thể khác tại xã:
Thuận lợi:
Trạm y tế xã được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của TTYT huyện Sóc Sơn,Đảng ủy, UBND xã Quang Tiến Trạm còn nhận được sự giúp đỡ về chuyên môncủa PYT, TTYT và đặc biệt là BVĐK huyện Sóc Sơn cùng sự giúp đỡ của các đoànthể, tổ chức tại xã như Đội ngũ Y tế thôn bản, Hội phụ nữ, Hội người cao tuổi, HộiCựu chiến binh, Đoàn Thanh Niên… Do vậy mà trong năm 2015, TYT xã đã thựchiện tốt công tác khám chữa bệnh và CSSKBĐ cho người dân trong xã
Khó khăn:
Tuy được các ban ngành đoàn thể, tổ chức quan tâm nhưng TYT xã QuangTiến cũng gặp những khó khăn Cụ thể: nhận thức của người dân về chăm sóc sứckhỏe sinh sản còn hạn chế do nghề nghiệp của phụ nữ trong xã chủ yếu là côngnhân, làm ruộng nên không có thời gian đến TYT khám Bên cạnh đó, nguồn kinhphí cung cấp cho các hoạt động của TYT còn gặp nhiều khó khăn Trạm TrưởngTYT xã cho biết thuốc điều trị cho bệnh nhân Đái tháo đường chưa được cung cấpđầy đủ, mặt thuốc chưa phong phú
Đề xuất giải pháp khắc phục:
Tuy TYT đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia về y tế nhưng vẫn còn gặpnhiều khó khăn trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân Để cải thiện nhữngkhó khăn đó, cần có một số biện pháp như:
- Tăng thêm kinh phí để triển khai các hoạt động tại trạm
- Tăng cường tuyên truyền giáo dục sức khỏe rộng rãi trong nhân dân để mỗingười dân tự ý thức việc phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe bản thân
- Đầu tư cơ sở vật chất và bổ sung trang thiết bị để đáp ứng được nhu cầu KCBcủa nhân dân
- Các cán bộ y tế (CBYT) tại TYT cần được thường xuyên tập huấn, củng cốchuyên môn, công tác hành chính
7 Liên hệ với chức năng, nhiệm vụ do Bộ y tế quy định:
Qua quan sát và tìm hiểu các thông tin tại xã Quang Tiến nhóm sinh viênnhận thấy, TYT xã đã thực hiện đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ theo quy định của
Bộ Y tế Cụ thể:
Trang 19 Chức năng: TYT xã có trụ sở riêng, có con dấu để giao dịch và phục vụ công tácchuyên môn nghiệp vụ TYT đã cung cấp, thực hiện các dịch vụ chăm sóc sức khoẻban đầu cho nhân dân trên địa bàn xã.
- TYT đã thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật:
Về dự phòng: Thực hiện các hoạt động tiêm chủng (TCMR và tiêm dịch vụ).Phát hiện và báo cáo kịp thời các bệnh, dịch Phòng chống tai nạn thương tích,xây dựng cộng đồng an toàn; y tế học đường; dinh dưỡng cộng đồng theo quyđịnh của pháp luật Tham gia kiểm tra, giám sát và triển khai các hoạt động về
an toàn thực phẩm trên địa bàn xã theo quy định của pháp luật
khám sơ tuyển nghĩa vụ quân sự
Về chăm sóc sức khỏe sinh sản: Triển khai các hoạt động chuyên môn, kỹthuật về quản lý thai; hỗ trợ đẻ và đỡ đẻ thường;
Về cung ứng thuốc thiết yếu: Quản lý các nguồn thuốc, vắc xin được giao theoquy định Hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả Phát triểnvườn thuốc nam mẫu phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương
Về truyền thông, giáo dục sức khoẻ: Thực hiện cung cấp các thông tin liênquan đến bệnh, dịch; tiêm chủng; các vấn đề có nguy cơ ảnh hưởng đến sứckhoẻ cộng đồng và tuyên truyền biện pháp phòng, chống Tổ chức tuyêntruyền, tư vấn, vận động quần chúng cùng tham gia thực hiện công tác chămsóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ nhân dân; công tác dân số - kế hoạch hóa giađình
- Hướng dẫn về chuyên môn và hoạt động đối với đội ngũ nhân viên y tế thôn, bản
- Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo theo quy định của pháp luật
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Giám đốc Trung tâm Y tế huyện và Chủ tịch
Ủy ban nhân dân cấp xã giao
Tuy nhiên, do nguồn nhân lực còn thiếu nên mỗi CBYT trong trạm phải kiêm nhiệmnhiều chương trình, nhiều nhiệm vụ nên khó có thể đat hiệu quả cao Bên cạnh đó, kinh phí
hỗ trợ còn thiếu nên một số chương trình còn nhiều mặt hạn chế trong triển khai, tuyêntruyền và tiếp cận các đối tượng của chương trình
8 Liên hệ với 9 chức năng YTCC.
Bên cạnh các hoạt động KCB và CSSKBĐ, TYT xã thực hiện khá đầy đủ các chứcnăng của YTCC Đặc biệt, chăng năng giám sát dịch tế học, phòng ngừa và kiểm soátdịch bệnh được TYT thực hiện tốt nên trong những năm qua không có dịch lớn xảy ratrên địa bàn Tuy nhiên còn hạn chế trong việc xây dựng chính sách và kế hoạch YTCC;lập quy chế và thực hành pháp luật để bảo vệ sức khỏe công cộng; phát triển nguồn nhânlực và lập kế hoạch trong YTCC; đảm bảo chất lượng dịch vụ sức khỏe cho cá nhân vàcho cộng đồng; nghiên cứu, phát triển và thực hiện các giải pháp YTCC mang tính chất
đổi mới (Xem chi tiết tại Phụ lục 4, trang 27)
Trang 20C KẾT LUẬN
I Kết quả thu được sau đợt thực địa
Qua đợt thực tập cộng đồng trong thời gian 1 tuần tại xã Quang Tiến, Sóc Sơn, HàNội, nhóm sinh viên đã thu được một số kết quả sau:
- Có thể mô tả được cấu trúc và hoạt động của hệ thống y tế tuyến cơ sở tại huyệnSóc Sơn, cụ thể là BVĐK, TTYT huyện Sóc Sơn, TYT xã Quang Tiến đồng thời liên hệđược về cơ bản những nội dung trên với 9 chức năng của YTCC
- Quan sát và tìm hiểu hoạt động của các chương trình y tế quốc gia đang được triểnkhai tại địa bàn xã Quang Tiến, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội một cách thực tế; đồng thời
nhóm thấy được mối tương tác chặt chẽ giữa YTCC và Y học lâm sàng trong các hoạtđộng CSSK của hệ thống y tế tuyến cơ sở
- Ngoài ra, nhóm còn có cơ hội thực hành những kiến thức đã được học ở nhàtrường: xây dựng bộ câu hỏi, quan sát hoạt động, tiếp cận và phỏng vấn cộng đồng, nângcao khả năng quan sát, khả năng làm việc nhóm… và có được khái niệm ban đầu về mộtphần công việc của cán bộ hoạt động trong ngành YTCC phải làm trong tương lai
- Có cơ hội quan sát hoạt động của chương trình Tiêm chủng dịch vụ vào thứ 6 ngày 18/3/2016
II Bài học kinh nghiệm
Đợt thực địa đầu tiên này còn giúp nhóm sinh viên rút ra được nhiều bài học kinhnghiệm như:
- Lập kế hoạch rõ ràng trước khi tiến hành các hoạt động, đưa ra mục tiêu cụ thể từng hoạt động để thực hiện và thu được kết quả tốt nhất
- Trong quá trình làm việc cần phân công công việc cụ thể, đồng đều cho tất cả mọingười để mọi thành viên đều có cơ hội phát triển khả năng cá nhân cũng như xây dựngtinh thần trách nhiệm đối với các hoạt động của nhóm
- Sau mỗi buổi nên họp nhóm làm việc để tổng kết các mục tiêu cho từng hoạt động
để từ đó có các giải pháp khắc phục kịp thời và chuẩn bị cho các hoạt động tiếp theo
- Chuẩn bị bộ câu hỏi, kỹ năng tiếp cận - phỏng vấn - ghi chép khi phỏng vấn
- Cần kiểm tra lại thông tin một cách chính xác (đối với các văn bản pháp quy, cácthông tin cần xác minh lại) Lắng nghe ý kiến từ nhiều phía khác nhau để kiểm chứng, sosánh những thông tin thu thập được
III Một số khuyến nghị của nhóm
Thực địa là hoạt động vô cùng quan trọng trong quá trình học tập của sinhviên Để chất lượng các chương trình thực địa ngày càng tốt hơn, nhóm xin đềxuất: Nhà trường nên có xe đưa sinh viên tới địa điểm thực địa, cần kéo dài thời gian tạituyến huyện để sinh viên có thời gian quan sát, tìm hiểu thông tin về bệnh viện, trung tâm
y tế và các khoa phòng tại đó, đồng thời có thể trao đổi kỹ hơn với các CBYT