Lĩnh vực áp dụng sáng kiến Sáng kiến này đã được giáo viên Tổng phụ trách đội của Trường THCS Ea Bá triển khai và áp dụng trong công tác tổ chức và quản lý hoạt động Đội đối với giáo vi
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP
VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến
Một số biện pháp giúp giáo viên chủ nhiệm lớp hoàn thành tốt công tác phụ trách Chi đội ở Liên đội Trường THCS Ea Bá, huyện Sông Hinh
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Sáng kiến này đã được giáo viên Tổng phụ trách đội của Trường THCS Ea Bá triển khai và áp dụng trong công tác tổ chức và quản lý hoạt động Đội đối với giáo viên làm phụ trách Chi đội Qua đó, đã phát huy vai trò, nâng cao trách nhiệm, hình thành kỹ năng tổ chức hoạt động Đội cho đội ngũ các anh, chị “phụ trách chi” góp phần xây dựng Liên đội vững mạnh xuất sắc trong thời gian qua
Đề tài này được áp dụng trong lĩnh vực tổ chức hoạt động công tác Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (TNTP-HCM) tại các Chi đội, Liên đội trong các trường Trung học cơ sở (THCS) và các trường Tiểu học Cụ thể:
Áp dụng để giúp Tổng phụ trách các Liên đội triển khai một số biện pháp mới đến giáo viên chủ nhiệm các lớp Qua đó, đội ngũ này sẽ hoàn thành tốt công tác phụ trách Chi đội và góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Liên đội
Áp dụng để giúp các anh, chị phụ trách Chi đội thông qua một số biện pháp mới do Tổng phụ trách (TPT) triển khai sẽ nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm và hình thành một số kỹ năng trong công tác tổ chức hoạt động cho Chi đội mình, giúp
Trang 2các em đội viên của Chi đội hứng thú với hoạt động Đội, phù hợp với đặc điểm tình hình nhà trường
Áp dụng để giúp các anh, chị TPT tham mưu với lãnh đạo các đơn vị trường THCS và Tiểu học trong việc chỉ đạo hoạt động Đội đối với giáo viên chủ nhiệm- phụ trách Chi đội tại đơn vị trường mình để đưa công tác Đội hoạt động phát huy hiệu quả tốt hơn
3 Mô tả các giải pháp cũ thường làm
Chúng tôi nhận thức rằng, ở trường Trung học cơ sở (THCS), cùng với các hoạt động dạy học trên lớp để hành thành kiến thức văn hóa thì các hoạt động ngoài giờ lên lớp, đặc biệt là hoạt động của Đội TNTP-HCM có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc hình thành và phát triển nhân cách một cách toàn diện cho học sinh- đội viên
Nếu muốn hoạt động Đội thật sự có chiều sâu, mang lại hiệu quả cao thì một trong những lực lượng có vai trò quan trọng không thể thiếu đó là các anh, chị phụ trách Chi đội- chính là giáo viên chủ nhiệm lớp cần phải được phát huy hết vai trò Thời gian qua, chúng tôi cũng đã chú trọng đến lực lượng này và đã triển khai các biện pháp như sau:
Thứ nhất: Đầu năm học 2014-2015, trên cơ sở bản phân công nhiệm vụ giáo
viên làm chủ nhiệm lớp (GVCN) của lãnh đạo nhà trường, TPT đã tham mưu lãnh đạo ra quyết định thành lập Ban phụ trách công tác đội TNTP-HCM Trong đó, Phó hiệu trưởng làm Trưởng ban, TPT làm Phó ban trực và các thành viên còn lại là GVCN của các lớp
- Ưu điểm: Cách làm này, giúp TPT có cơ sở pháp lý để thực hiện nhiệm vụ
- Hạn chế: Vì các thành viên gọi là GVCN lớp, chứ không đặt tên chức danh
là Phụ trách Chi đội nên một số GVCN không nhận thức đầy đủ, chưa thấy được vai trò, trách nhiệm của mình đối với Chi đội, có giáo viên chưa hiểu rõ: GVCN
Trang 3được gọi với tên khác là anh, chị phụ trách Chi đội (đối với hoạt động Đội) Mặt khác, do hệ thống các văn bản pháp qui, hướng dẫn, qui định nhiệm vụ của GVCN đồng thời là phụ trách Chi đội của cấp trên chưa cụ thể Chính vì thế, làm cho GVCN không thấy được vai trò, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình đối với hoạt động phụ trách Chi đội Cho nên, giáo viên chưa thật sự tự giác để thực hiện nhiệm vụ đối với Chi đội mình mà chỉ chú trọng đến công tác chủ nhiệm lớp
và hoạt động chuyên môn, xem công tác Đội là của TPT
Thứ hai: Sau khi tham gia các lớp tập huấn, TPT về triển khai, cấp phát tài
liệu, sổ tay đội viên, sổ Chi đội cho GVCN lớp, tranh thủ các buổi chào cờ, các cuộc họp của nhà trường, TPT triển khai cho GVCN một số yêu cầu về công tác Đội, hướng dẫn giáo viên thực hiện các nội dung và kỹ năng cơ bản theo tài liệu
- Ưu điểm: Cách làm này, GVCN được trang bị tài liệu đầy đủ, TPT không mất nhiều thời gian để triển khai
- Hạn chế: Vì GVCN không có chuyên môn về Đội nhưng TPT chưa tổ chức tập huấn lại, GVCN chưa trực tiêp được thực hành kỹ năng mà chỉ hướng dẫn thực hiện theo tài liệu nên việc thực hành các kỹ năng, nhất là Nghi thức, múa tập thể,
hồ sơ, sổ sách gặp nhiều khó khăn, thậm chí không hướng dẫn được cho học sinh- đội viên của Chi đội mình
Thứ ba: Xây dựng và triển khai kế hoạch, việc xây dựng kế hoạch hoạt động
của Liên đội chủ yếu theo các hướng dẫn, chỉ đạo của cấp trên, của lãnh đạo nhà trường yêu cầu hoặc khi có các hoạt động lớn phải tham gia Các kế hoạch cũng chưa thật sự huy động sự tham gia vào cuộc của GVCN- Phụ trách chi Công tác tham mưu, báo cáo cho lãnh đạo nhà trường chủ yếu cũng diễn ra trong các cuộc họp
- Ưu điểm: Cách làm này, giúp TPT có nhiều thời gian dành cho các hoạt động khác, áp lực công việc đối với GVCN- Phụ trách chi không nhiều, chất lượng tham gia các hoạt động lớn theo định kỳ được đảm bảo
Trang 4- Hạn chế: Thiếu sự linh hoạt, không phát huy sáng tạo, các hoạt động không được thường xuyên, những thiếu sót chậm được khắc phục
Thứ tư: Công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động của các Chi đội và phụ trách
chi Hoạt động này, chủ yếu thực vào thời điểm cuối HK, cuối năm học hoặc khi có lịch, thông báo kiểm tra của cấp trên Việc kiểm tra chủ yếu tập trung vào hồ sơ, sổ sách
- Ưu điểm: Cách làm này, đảm bảo chất lượng, đáp ứng được yêu cầu khi cấp trên kiểm tra vì đã được chuẩn bị, tự kiểm tra và kiện toàn
- Hạn chế: Tổng phụ trách Đội làm việc và xử lý công việc theo hướng nặng
về mặt tình cảm Còn cả nể vì các anh chị phụ trách chi đều công tác lâu năm Chính vì vậy mà hiệu quả vẫn chưa cao, chưa thường xuyên, nguy cơ tạo ra tiền lệ không tốt, giáo viên dễ ỷ lại
Nhìn chung, trong thời gian qua, mặc dù giáo viên TPT của Trường THCS Ea
Bá cũng đã có nhiều cố gắng để đưa hoạt động của Liên đội ngày càng phát triển và tiến bộ hơn Tuy nhiên, chưa thật sự chú trọng phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ anh, chị phụ trách Chi đội, cũng như chưa có nhiều giải pháp tốt nhất nhằm tận dụng tối đa kỹ năng, sở trường của lực lượng này trong công tác tổ chức hoạt động của các Chi đội để tạo nền móng vững chắc cho hoạt động của Liên đội Vì thế, các
biện pháp đã triển khai vẫn còn bộc lộ không ít hạn chế, bất cập và thiếu đồng bộ
4 Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến
Quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp về Giáo dục và đào tạo; các văn bản qui định, hướng dẫn của Hội đồng đội các cấp về hoạt động của Đội TNTP-HCM góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác Đội Nhằm đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân, đồng thời đề ra các giải pháp mới để nâng cao vai trò, hiệu quả trong tổ chức hoạt động Đội của đội ngũ GVCN làm công tác phụ
trách Chi đội ở Liên đội Trường THCS Ea Bá
Trang 5Nhằm xác định rõ vị trí, vai trò và chức năng nhiệm vụ của anh chị phụ trách chi Với mong muốn giúp anh chị phụ trách chi biết những việc “cần làm” và “cách làm” để nâng cao hiệu quả hoạt động Đội của chi đội mình phụ trách Đồng thời biết khắc phục những hạn chế, tồn tại trong công tác phụ trách chi của từng cá nhân trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao Qua đó, giúp Tổng phụ trách đội hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý hoạt động của Liên đội Trên cơ sở đó, chúng tôi triển
khai, áp dụng đề tài sáng kiến: “Một số biện pháp giúp giáo viên chủ nhiệm lớp hoàn thành tốt công tác phụ trách Chi đội ở Liên đội Trường THCS Ea Bá, huyện Sông Hinh”
5 Mục đích của giải pháp sáng kiến
Xuất phát từ thực trạng của những biện pháp cũ đã triển khai trong năm học qua Nhằm kế thừa, phát huy những ưu điểm và lợi thế của những cách làm hay trước đây, đồng thời vừa khắc phục những nhược điểm mà phương pháp cũ còn bộc lộ trong công tác quản lý hoạt động của anh, chị phụ trách Chi đội
Chúng tôi cũng đề xuất thêm một số biện pháp mới để nhằm phát huy tối đa vai trò của GVCN làm công tác phụ trách Chi đội đi vào chiều sâu, thật sự có hiệu quả, góp phần xây dựng Liên đội Trường THCS Ea Bá vững mạnh xuất sắc, duy trì danh hiệu này một cách bền vững cho những năm tiếp theo Theo đó, mục đích của giải pháp mới mà chúng tôi đề xuất là nhằm:
Thứ nhất: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hình thành cho đội ngũ GVCN-
Phụ trách Chi đội có sự hiểu biết sâu săc về ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động Đội ở trường THCS nói chung và Trường THCS Ea Bá nói riêng Giúp họ thấy
được vai trò quan trọng của Chi đội đối với hoạt động của Liên đội
Thứ hai: Làm cho đội ngũ GVCN lớp có sự nhận thức đầy đủ, đúng đắn về
vai trò, trách nhiệm của mình đối với hoạt động của Chi đội Làm cho họ biết được, GVCN được gọi là “anh, chị Phụ trách Chi đội” thông qua việc tuyên truyền, quán triệt các văn bản của cấp trên
Trang 6Thứ ba: Làm cho GVCN có nhận thức cụ thể về trách nhiệm và biết phân định
rạch ròi giữa nhiệm vụ chủ nhiệm lớp, nhiệm vụ chuyên môn với nhiệm vụ phụ trách Chi đội; Tránh sự đùn đẩy, nhầm lẫn giữa nhiệm vụ của TPT với GVCN và Phụ trách Chi đội
Thứ tư: Giúp cho đội ngũ GVCN lớp được ôn lại kiến thức Đội, được trực tiếp
thực hành kỹ năng công tác Đội; nắm vững hơn những phương pháp phối hợp quản
lý, giáo dục và cách thức hướng dẫn đội viên của chi đội mình trong việc thực hiện những nội dung hoạt động Đội, góp phần vào thành tích chung của Liên đội và Nhà trường
6 Thời gian thực hiện
Triển khai thực hiện đề tài này, từ ngày 20/8/2015 (năm học 2015-2016)
7 Nội dung
7.1 Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến
Đầu năm học 2015-2016, chúng tôi đã triển khai, áp dụng một số giải pháp mới để giúp các anh chị phụ trách chi đội làm tốt nhiệm vụ của mình, cụ thể như
sau:
Thứ nhất: Tham mưu với lãnh đạo nhà trường trong việc phân công nhiệm vụ
cho những giáo viên có nghiệp vụ chuyên môn tốt để làm chủ nhiệm lớp, chỉ đạo
và giao nhiệm vụ cho GVCN làm công tác phụ trách Chi đội bằng văn bản đề nghị của TPT đội Trên cơ sở, căn cứ những văn bản pháp qui hoặc trích ý kiến chỉ đạo liên tịch giữa Hội đồng đội và Phòng GD&ĐT huyện về công tác phụ trách chi
Chính sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát, phân công và giao nhiệm vụ rạch ròi của lãnh đạo nhà trường đối với phụ trách chi là cơ sở giúp cho anh chị phụ trách chi có
ý thức cao hơn về trách nhiệm của mình Từ đó giúp TPT đội dễ dàng triển khai
công việc và có tiếng nói trọng lượng hơn đối với phụ trách chi
Trang 7Thứ hai: Thường xuyên quán triệt, triển khai các văn bản hướng dẫn về chức
năng, nhiệm vụ của anh chị phụ trách chi để họ nắm được và biết cách thực hiện nhiệm vụ của mình
Thứ ba: Tham mưu nhà trường ra quyết định thành lập Ban phụ trách Đội,
Ban Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ngay từ đầu năm học Ban phụ trách đội xây dựng quy chế phối hợp giữa các bộ phận trong nhà trường, trong đó có phân
công cụ thể về trách nhiệm của phụ trách chi
Thứ tư: Ngay từ đầu năm học, TPT xây dựng kế hoạch và triển khai, tập huấn,
bồi dưỡng một số kiến thức Đội, kỹ năng hoạt động đội như: Nghi thức đội sửa đổi, hát múa tập thể, hướng dẫn điều lệ đội, một số kỹ năng tổ chức tiết sinh hoạt đội
… Cho GVCN để giúp lực lượng này nắm được và có kế hoạch triển khai đến chi
đội của mình
Thứ năm: Tổ chức các hội thi như: Hội thi Kỹ năng đội, phụ trách chi giỏi, các
hoạt động văn nghệ… để các anh chị phụ trách chi có điều kiện tham gia, hướng dẫn và bồi dưỡng chi đội mình đạt thành tích cao hơn Đây là cơ hội để nhà trường
và liên đội nhìn nhận và tôn vinh những chi đội và phụ trách chi đội giỏi cấp Liên đội, đồng thời qua đó, cũng rút ra những kinh nghiệp trong công tác quản lý hoạt
động Đội
Thứ sau: Lập sổ theo dõi công tác thi đua giữa các chi đội và phụ trách chi
đội Đây là căn cứ để đánh giá xếp loại cuối năm của chi đội và phụ trách chi đội trong năm học
Thứ bảy: Quán triệt, hướng dẫn sâu rộng trong đội phụ trách chi một số nội
dung cơ bản về nghiệp vụ quản lý Chi đội, cụ thể như sau:
a Tìm hiểu phân loại đội viên Chi đội mình:
- Đây là điều kiện cần thiết để giáo viên hiểu biết hoàn cảnh sống của từng đội viên từ đó biết đựơc nguyên nhân, những yếu tố tích cực hoặc tiêu cực, những
Trang 8thuận lợi hay khó khăn đang tác động đến đội viên Đồng thời biết được phương pháp giáo dục của gia đình phù hợp hay chưa để có thể tham mưu, tư vấn và phối
hợp với gia đình, lựa chon phương pháp giáo dục phù hợp
- Nắm được đặc điểm về thể chất, tâm sinh lý của từng đội viên để hướng sự quan tâm thông cảm giúp đỡ chia sẻ với các em, tạo cho các em niềm tin phấn đấu vươn lên trong học tập Nắm được đặc điểm tâm lý của đội viên, sẽ giúp anh chị
phụ trách lựa chọn, sử dụng phương pháp giáo dục hiệu quả
- Nắm vững tính cách và những hành vi đạo đức của từng đội viên từ đó anh
chị phụ trách mới giao nhiệm vụ phù hợp với năng khiếu và sở trường của từng đội
viên
Như vậy việc tìm hiểu, nắm vững những đặc điểm về hoàn cảnh sống, thể chất, tâm sinh lý, những phẩm chất đạo đức, những năng khiếu, sở thích của từng đội viên là hết sức quan trọng và cần thiết Nắm vững những điều này giúp anh chị phụ trách chi lựa chọn những biện pháp tác động sư phạm phù hợp nhằm khơi dậy
và phát huy được mặt mạnh sẵn có ở mỗi đội viên
b/ Công tác xây dựng tập thể đội viên mình phụ trách:
Phụ trách chi phải biết xây dựng tập thể chi đội vững mạnh, biết tổ chức, điều khiển quản lý, đánh giá kết quả hoạt động của tập thể chi đội và mỗi thành viên Cụ
thể như sau:
- Anh, chị phụ trách chi phải biết tổ chức “Bộ máy tự quản” của chi đội Đội
ngũ cán bộ tự quản gồm:
+ Một chi đội trưởng, một chi đội phó làm phụ trách chung
+ Các phân đội trưởng, phân đội phó, phân công phụ trách thêm các mảng
+ Thủ quỹ
Trang 9- Quy định rõ chức năng nhiệm vụ từng lọai cán bộ tự quản trong BCH Chi đội và hướng dẫn các em thực hiện nhiệm vụ của mình dưới sự chỉ đạo của phụ
trách chi
- Thành lập các đội chuyên của chi đội bao gồm các thành viên phụ trách từng
kỹ năng trong sinh hoạt đội như: Truyền tin, nghi thức, trại, trống, cờ, quản trò, văn
nghệ …
- Hướng dẫn nội dung ghi chép sổ công tác cho từng lọai cán bộ trong BCH
Chi đội, triển khai kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tự quản về kỹ năng sinh hoạt
đội nhằm phát huy năng lực tự quản, tính sáng tạo của đội viên
c/ Chỉ đạo tổ chức thực hiện các nội dung giáo dục toàn diện:
Để thực hiện tốt điều này, phụ trách chi cần nghiên cứu tìm hiểu nắm vững tình huống cụ thể của cả chi đội nói chung, từng cá nhân đội viên nói riêng để lựa
chọn phương pháp tác động phù hợp Cụ thể:
- Bằng cách cố vấn, giúp cán bộ tự quản của chi đội tổ chức điều khiển quản
lý các hoạt động của chi đội mình
- Giáo dục đạo đức, pháp luật cho đội viên, tổ chức và tham gia các hoạt động
nhằm phát triển trí tuệ của đội viên
- Tổ chức các hoạt động giáo dục lao động hướng nghiệp
- Tổ chức các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí
- Liên kết các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để giáo dục đội
viên như:
+ Phối hợp với Tổng phụ trách đội để xây dựng kế hoạch công tác, bồi dưỡng
cán bộ nòng cốt, cố vấn tập huấn BCH chi đội
+ Phối hợp với giáo viên bộ môn để nắm được tình hình học tập của các em
đội viên trong chi đội
Trang 10+ Tham mưu với lãnh đạo nhà trường, có những đề xuất kiến nghị về vấn đề
nâng cao chất lượng học tập và đạo đức cho đội viên
+ Phối hợp với các lực lượng khác như: Bảo vệ, thư viện, văn thư, y tế nhà trường để có những thông tin về đội viên của chi đội mình
+ Thực hiện liên kết với gia đình đội viên để thống nhất về yêu cầu nội dung
biện pháp, hình thức giáo dục và hoạt động
+ Liên kết với chính quyền và đoàn thể địa phương nhất là Hội đồng đội xã
d/ Lập kế hoạch công tác phụ trách chi:
Anh chị phụ trách chi cần lập kế hoạch công tác của mình và tổ chức thực hiện
kế hoạch đó một cách nghiêm túc, phù hợp với tình hình chi đội nhưng phải đmr
bảo theo kế hoạch chung của Liên đội
đ/ Đánh giá kết quả rèn luyện của đội viên:
Đây là một trong những nội dung lớn và hết sức quan trọng của công tác phụ trách chi Đánh giá đúng sẽ giúp cho đội viên nỗ lực rèn luyện tư duy, phát huy tính
sáng tạo Đồng thời khích lệ đội viên cố gắng vươn lên để hoàn thành nhiệm vụ
Bên cạnh việc đánh giá, các anh chị phụ trách cần tổ chức cho đội viên tham
gia vào quá trình tự đánh giá và đánh giá kết quả tự rèn luyện của bản thân mình
Tóm lại: Yếu tố góp phần quan trọng để hoàn thành nhiệm vụ của người phụ trách chi là tinh thần trách nhiệm, là sự nhiệt huyết đây là điều kiện vô cùng cần thiết của một người giáo viên giảng dạy, đặc biệt là những người làm công tác phụ trách chi đội, muốn vậy nhà trường và liên đội luôn tạo mọi điều kiện huận lợi để
họ phát huy hết khả năng của mình, có chế độ thỏa đáng đối với họ, từ đó họ có động lực để toàn tâm toàn ý làm công tác giảng dạy và thực hiện tốt nhiệm vụ của một người làm công tác phụ trách chi Bên cạnh đó phụ trách chi cần phải nắm được kỹ năng tổ chức sinh hoạt đội, nắm vững đuợc kiến thức đội Để có được điều này ngoài những văn bản, tài liệu tham khảo ra, Tổng phụ trách đội phải là người