Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra đánh giá học sinh trong môn Sinh học 6

Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra đánh giá học sinh trong môn Sinh học 6Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra đánh giá học sinh trong môn Sinh học 6Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra đánh giá học sinh trong môn Sinh học 6Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra đánh giá học sinh trong môn Sinh học 6

I PHẦN MỞ ĐẦU I.1 Lý do chọn đề tài:

Luật giáo dục do Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namkhóa XI, kì họp thứ 7 (từ ngày 05 tháng 5 đến ngày 16 tháng 6 năm 2005) thông

qua nêu rõ: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn

bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” Trong đó, mục tiêu đối với bậc trung học cơ sở là

“Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.”

Để thực hiện được mục tiêu trên, luật giáo dục 2005 đưa ra yêu cầu về nội

dung và phương pháp giáo dục phổ thông: “Nội dung giáo dục phổ thông phải bảo đảm tính phổ thông, cơ bản, toàn diện, hướng nghiệp và có hệ thống; gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh, đáp ứng mục tiêu giáo dục ở mỗi cấp học” Trong đó “giáo dục trung học cơ sở phải củng cố, phát triển những nội dung đã học ở tiểu học, bảo đảm cho học sinh có những hiểu biết phổ thông cơ bản về tiếng Việt, toán, lịch sử dân tộc; kiến thức khác về khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, pháp luật, tin học, ngoại ngữ; có những hiểu biết cần thiết tối thiểu về kỹ thuật và hướng nghiệp”.

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, để kiểm định việc thực hiện đúng mụctiêu, nội dung và phương pháp giáo dục, cần có những quy định chung trongcông tác đánh giá, xếp loại người học Đảm bảo nguyên tắc khách quan, côngbằng, công khai, đúng chất lượng

Trên cơ sở đó, ngày 05 tháng 10 năm 2006, Bộ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở (THCS)

và học sinh trung học phổ thông (THPT) kèm theo quyết định số

40/2006/QĐ-BGDĐT (Thường được gọi tắt là “quy chế 40”) Đến ngày 12tháng 12 năm 2011, quy chế trên được thay thế bằng quy chế đánh giá, xếp loạihọc sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông ban hành kèm theothông tư số: 58/2011/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 26 tháng 1 năm 2012, quyđịnh về đánh giá, xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT bao gồm: Đánh giáxếp loại hạnh kiểm; đánh giá xếp loại học lực; sử dụng kết quả đánh giá, xếploại; trách nhiệm của giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và các cơ quan quản lý

giáo dục với mục đích: “Đánh giá chất lượng giáo dục đối với học sinh sau mỗi học kỳ, mỗi năm học nhằm thúc đẩy học sinh rèn luyện, học tập” Trong đó, học

lực của học sinh được kiểm tra, đánh giá xếp loại thông qua hai loại bài kiểmtra: Kiểm tra thường xuyên (KTtx) gồm: Kiểm tra miệng; kiểm tra viết dưới 1tiết, kiểm tra thực hành dưới 1 tiết; và kiểm tra định kỳ (KTđk) gồm: Kiểm traviết từ 1 tiết trở lên; kiểm tra thực hành từ 1 tiết trở lên; kiểm tra học kỳ (KThk)

Cùng với việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), dạy học theo hướngtích cực, lấy học sinh làm trung tâm, ngành Giáo dục cũng nỗ lực đổi mới hìnhthức kiểm tra, đánh giá học sinh Việc kiểm tra đánh giá không chỉ là việc xemhọc sinh học được cái gì mà quan trọng hơn là biết học sinh học như thế nào, cóbiết vận dụng không; kết hợp kết quả đánh giá trong quá trình giáo dục và đánhgiá tổng kết cuối kì, cuối năm học Kiểm tra phải đạt mục tiêu đánh giá đượctrình độ của học sinh cả về kiến thức kỹ năng bộ môn cũng như khả năng tư duy,thái độ của các em Có thể nói, kiểm tra đánh giá là một khâu quan trọng củadạy học, nó góp phần điều chỉnh phương pháp, động cơ thái độ học tập của họcsinh Nếu kiểm tra đánh giá phù hợp có tác dụng tích cực động viên khuyếnkhích học sinh cũng như giáo viên biết được mức độ nắm vững kiến thức củahọc sinh để có biện pháp bổ sung

Tuy nhiên trên thực tế dạy học ở tất cả các môn học nói chung và mônSinh học 6 nói riêng ở các trường THCS Giáo viên không có nhiều điều kiện để

có thể kiểm tra đánh giá những kỹ năng bộ môn của học sinh nên hầu hết mớitập trung vào việc kiểm tra mức độ thuộc bài của học sinh dẫn đến việc đa sốhọc sinh học thuộc kiến thức một cách máy móc, thuộc mà chưa hiểu rõ kiến

thức, đồng thời việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ của giáo viên vôhình chung trở thành “nỗi sợ hãi” của học sinh, các đề kiểm tra chủ yếu đánh giáviệc ghi nhớ, tái hiện kiến thức dẫn đến tình trạng “học vẹt”, “học tủ” để đối phóvới thi cử dẫn đến việc kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh chưa đảm bảo tínhkhách quan, đúng chất lượng Vấn đề này cần được khắc phục để quá trình dạyhọc và kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh góp phần đắc lực vào thực hiện mụctiêu giáo dục toàn diện - giúp học sinh nhớ lại, khắc sâu kiến thức cũ một cáchchính xác, không máy móc, tạo hứng thú cho học sinh bước vào bài học mới vàtạo tiền đề cho các năm học tiếp theo.

Với trăn trở như trên, bản thân là một giáo viên THCS trực tiếp giảng dạy,kiểm tra, đánh giá xếp loại học sinh với môn học Sinh học, tôi viết đề tài sángkiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra đánh giá họcsinh trong môn Sinh học 6” đề cập đến các kinh nghiệm, phương pháp kiểm tra,đánh giá, xếp loại học sinh của bản thân với mong muốn góp một phần nhỏ vàoviệc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá học sinh củangành giáo dục nước nhà

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

- Giúp giáo viên có cái nhìn đúng đắn và tư duy tiến bộ hơn về vấn đềkiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh trong công tác đổi mới giáo dục Tránh tìnhtrạng kiểm tra, đánh giá qua loa, chiếu lệ trong một số bộ phận giáo viên

- Đề ra một số giải pháp gợi ý để giáo viên thực hiện tốt việc kiểm tra,đánh giá xếp loại học sinh theo hướng đổi mới

- Giúp học sinh nắm vững kiến thức một cách chủ động, sáng tạo khôngrập khuôn, máy móc để hình thành sự say mê, hứng thú với các môn học Hammuốn tìm tòi và giải thích các vấn đề, sự vật, hiện tượng trong đời sống thực tế

Và mỗi bài kiểm tra không còn là “nỗi sợ hãi” trong tâm lý của học sinh

- Khắc phục trình trạng đánh giá thiên về một chiều của giáo viên đối vớihọc sinh, ít tạo gợi mở để giúp học sinh tự đánh giá mình và đánh giá lẫn nhau

- Giúp quá trình kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh của giáo viên trởnên thuận lợi, sáng tạo và đảm bảo mục đích của việc kiểm tra, đánh giá, xếploại học sinh là: khách quan, công bằng, công khai, đúng chất lượng

I.3 Đối tượng nghiên cứu:

Các em học sinh lớp 6a4, 6a5 Trường THCS Lê Lợi – Ea H’leo –ĐắkLắk

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Chương III – Điều 7 mục 2 quy chế đánh giá xếp loại học sinh THCS vàTHPT ban hành kèm theo thông tư số: 58/2011/TT-BGDĐT quy định các loạibài kiểm tra:

- Kiểm tra thường xuyên (KTtx) gồm: Kiểm tra miệng; kiểm tra viết dưới

1 tiết, kiểm tra thực hành dưới 1 tiết

- Kiểm tra định kỳ (KTđk) gồm: Kiểm tra viết từ 1 tiết trở lên; kiểm trathực hành từ 1 tiết trở lên; kiểm tra học kỳ (KThk)

Trong khuôn khổ đề tài và thực tế giảng dạy tại trường, tôi xin đề cập tới

ba loại bài kiểm tra: kiểm tra miệng, kiểm tra dưới 1 tiết và kiểm tra viết từ 1 tiếttrở lên ở môn Sinh học 6 (Trong khung phân phối chương trình môn Sinh họclớp 6 do trường xây dựng và khung phân phối chương trình của sở Giáo dục vàĐào tạo Đăk Lăk, khối lớp 6 không có bài kiểm tra thực hành từ 1 tiết trở lên)

I.5 Phương pháp nghiên cứu:

- Áp dụng các nội dung đổi mới trong công tác kiểm tra, đánh giá, xếploại học sinh đã được tập huấn, tìm hiểu

- Vận dụng phương pháp xây dựng đề kiểm tra theo chuẩn kiến thức kỹnăng

- Phân loại đối tượng học sinh để có cách thức kiểm tra đánh giá phù hợp

- Tìm tòi, nghiên cứu các câu hỏi phù hợp với nội dung cần kiểm tra, kíchthích khả năng tư duy, liên hệ thực tế cuộc sống của học sinh

- Thực hiện nghiêm túc quy định ra đề, coi thi, chấm thi, đảm bảo đánhgiá, xếp loại học sinh khách quan, trung thực, công bằng

- Tham khảo, nghiên cứu các hình thức kiểm tra gợi mở, tích cực củađồng nghiệp và các diễn đàn học tập.

- Nghiên cứu, nắm bắt tâm lý học sinh để tạo không khí cởi mở, thoải máitrong công tác kiểm tra, đánh giá học sinh

- Xây dựng ý thức tự đánh giá mình và đánh giá lẫn nhau cho học sinh

II PHẦN NỘI DUNG II.1 Cơ sở lý luận:

Muốn đổi mới căn bản toàn diện chương trình, sách giáo khoa phổ thông

từ năm 2015 theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT, thì “mắt xích” cần phải tập trung, nỗlực nhiều nhất, đầu tư nhiều thời gian, trí tuệ, tiền bạc nhất chính là khâu đổimới cách thức kiểm tra đánh giá học sinh Trước hết chúng ta phải hiểu kiểm trađánh là bộ phận không thể tách rời của quá trình dạy học bởi đối với người giáoviên, khi tiến hành quá trình dạy học phải xác định rõ mục tiêu của bài học, nộidung và phương pháp cũng như kỹ thuật tổ chức quá trình dạy học sao cho hiệuquả Muốn biết có hiệu quả hay không, người giáo viên phải thu thập thông tinphản hồi từ học sinh để đánh giá và qua đó điều chỉnh phương pháp dạy, kỹthuật dạy của mình và giúp học sinh điều chỉnh các phương pháp học Như vậy,kiểm tra đánh giá là bộ phận không thể tách rời của quá trình dạy học và có thểnói kiểm tra đánh giá là động lực để thúc đẩy sự đổi mới quá trình dạy và học

Kiểm tra - đánh giá là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ,khả năng thực hiện mục tiêu học tập của học sinh về tác động và nguyên nhâncủa tình hình đó, nhằm tạo cơ sở cho những quyết định của giáo viên và nhàtrường, cho bản thân học sinh để học sinh học tập ngày một tiến bộ hơn Phươngtiện và hình thức quan trọng của đánh giá là kiểm tra

Đánh giá với hai chức năng cơ bản là xác nhận và điều khiển Xác nhậnđòi hỏi độ tin cậy, điều khiển đòi hỏi tính hiệu lực Thực hiện tốt đồng thời cảhai chức năng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Đánh giá chất lượnggiáo dục gồm nhiều vấn đề, trong đó hai vấn đề cơ bản nhất là đánh giá chất

lượng dạy của thầy và đánh giá chất lượng học của trò Đánh giá thực chất sẽ tạođộng lực nâng cao chất lượng dạy và học.

Trong quá trình hình thành và hoàn thiện nhân cách của mình, mỗi họcsinh được trải qua quá trình giáo dục bao gồm các mặt giáo dục trí tuệ, đạo đức,thể chất, thẩm mĩ Đánh giá chất lượng học tập của các môn học của học sinhthực chất là xem xét mức độ hoàn thành mục tiêu giáo dục đã đặt ra cho quátrình giáo dục ở các môn học, trong đó chủ yếu là xem xét những năng lực vềmặt trí tuệ mà học sinh đã đạt được sau một giai đoạn học tập

Tham gia vào quá trình học tập, học sinh có mục đích chiếm lĩnh nhữngtri thức của môn học mà những tri thức này được mục tiêu của mỗi môn học đặt

ra và yêu cầu học sinh phải đạt được Mục tiêu môn học đặt ra các yêu cầu vềkiến thức, kỹ năng, thái độ thể hiện trong chương trình giáo dục phổ thông.Trong quá trình dạy học, giáo viên phải đặt ra những kế hoạch để kiểm tra mức

độ đạt được yêu cầu so với mục tiêu đặt ra Kiểm tra xem học sinh đạt đượcnhững yêu cầu về các mặt ở mức độ nào, so với mục tiêu môn học đề ra hoànthành được đến đâu

Hoạt động dạy và học luôn cần có những thông tin phản hồi để điều chỉnhkịp thời nhằm tạo ra hiệu quả ở mức cao nhất thể hiện ở chất lượng học tập củahọc sinh Dạy học căn cứ kết quả đầu ra cần thông tin phản hồi đa dạng Vềphương diện này chất lượng học tập được xem như chất lượng của một sảnphẩm đang trong giai đoạn hình thành và hoàn thiện Sự điều chỉnh, bổ sungnhững kiến thức, kỹ năng, thái độ còn chưa hoàn thiện giúp cho chất lượng họctập trở thành tri thức bền vững cho mỗi học sinh Việc kiểm tra chất lượng họctập sẽ giúp cho các nhà quản lý giáo dục, các giáo viên và bản thân học sinh cónhững thông tin xác thực, tin cậy để có những tác động kịp thời nhằm điều chỉnh

và bổ sung để hoàn thiện sản phẩm trong quá trình dạy học

Qui trình kiểm tra - đánh giá kết quả học tập là quá trình tự sử dụng các

hình thức kiểm tra - đánh giá khác nhau trong suốt quá trình dạy học môn họcnhằm rèn luyện việc đạt các mục tiêu đã xác định trong đề cương môn học Có 2hình thức kiểm tra - đánh giá: 1) Kiểm tra - đánh giá thường xuyên; 2) Kiểm tra

- đánh giá định kỳ Kiểm tra - đánh giá thường xuyên là hoạt động của giáo viên

sử dụng các kĩ thuật đánh giá khác nhau trong các hình thức tổ chức thực hiệngiờ dạy (lí thuyết, thảo luận, thực hành, thí nghiệm, hoạt động theo nhóm, tựhọc, tự nghiên cứu, ) như một bộ phận của phương pháp dạy học nhằm rènluyện và kiểm tra việc rèn luyện các kiến thức, kĩ năng đã được xác định trongmục tiêu của môn học Kiểm tra - đánh giá định kì là hoạt động của giáo viênvào những thời điểm đã được qui định trong đề cương môn học, gắn các mụctiêu cụ thể trong từng giai đoạn với những phương pháp kiểm tra - đánh giátương ứng nhằm đánh giá, định hướng việc đạt mục tiêu môn học ở giai đoạntương ứng của học sinh Kết quả kiểm tra - đánh giá định kì được xem là kết quảhọc tập môn học của học sinh và là cơ sở để đánh giá chất khi kết thúc mônhọc

Đổi mới kiểm tra đánh giá sẽ là động lực thúc đẩy các quá trình khác nhưđổi mới phương pháp dạy học, đổi mới cách thức tổ chức hoạt động dạy học, đổimới quản lý… Nếu thực hiện được việc kiểm tra đánh giá hướng vào đánh giáquá trình, giúp phát triển năng lực người học, thì lúc đó quá trình dạy học trởnên tích cực hơn rất nhiều Quá trình đó sẽ nhắm đến mục tiêu xa hơn, đó lànuôi dưỡng hứng thú học đường, tạo sự tự giác trong học tập và quan trọng hơn

là gieo vào lòng học sinh sự tự tin, niềm tin “người khác làm được mình cũng sẽlàm được”… Điều này vô cùng quan trọng để tạo ra mã số thành công của mỗihọc sinh trong tương lai

Tại sao người ta nói kiểm tra đánh giá rất quan trọng và kiểm tra đánh giáthế nào thì việc dạy học sẽ bị lái theo cái đó Nếu chúng ta chỉ tập trung đánh giákết quả như một sản phẩm cuối cùng của quá trình dạy và học, thì học sinh chỉtập trung vào những gì giáo viên ôn và tập trung vào những trọng tâm giáo viênnhấn mạnh, thậm chí những dạng bài tập giáo viên cho trước… học sinh chỉ việcthay số trong bài toán mẫu, bắt trước câu văn mẫu … để đạt được điểm số tối đatheo mong muốn của thầy/cô giáo Và như vậy, kiểm tra đánh giá đã biến hìnhkhông còn theo đúng nghĩa của nó Bởi khi xây dựng chương trình, người ta cầnlàm rõ triết lý kiểm tra đánh giá… tức là xác định rõ mục tiêu của kiểm tra đánh

giá là gì? Kiểm tra đánh giá xem học sinh có đạt mục tiêu học tập, giáo dục, cóđạt được kết quả mong đợi theo chuẩn? Và sử dụng kết quả kiểm tra đó để làmgì? Làm thế nào để giáo viên cải tiến nâng cao chất lượng quá trình dạy và họcnếu không có đánh giá phản hồi từ học sinh?

- Tư tưởng “học vẹt”, “học đối phó” tồn tại trong một bộ phận không nhỏhọc sinh.

b Thành công – hạn chế:

* Thành công: Đã nâng cao được kết quả học tập của học sinh trong mônSinh học 6 qua các năm giảng dạy; hình thành cách thức kiểm tra, đánh giá họcsinh chủ động, tích cực, học sinh có hứng thú, lòng say mê với môn học

* Hạn chế: Đề tài chỉ nghiên cứu và áp dụng trên một số lớp 6 của trườngTHCS Lê Lợi, bản thân theo sát được quá trình học tập của học sinh ở một sốkhối lớp tiếp theo

c Mặt mạnh – mặt yếu:

* Mặt mạnh: Đề tài bám sát vào việc đổi mới, nâng cao hiệu quả kiểm tra,đánh giá, xếp loại học tập của học sinh, có thể áp dụng đến mọi đối tượng họcsinh

* Mặt yếu: Việc ứng dụng đề tài còn hẹp trong phạm vi cá nhân, học sinhmột số lớp sau khi hết năm học được phân công cho giáo viên khác giảng dạy ápdụng cách kiểm tra, đánh giá, xếp loại chưa đổi mới khiến học sinh gặp khókhăn khi thích ứng

d Các nguyên nhân – các yếu tố tác động:

* Nguyên nhân khách quan:

- Các em học sinh đa số là con nhà nông, bố mẹ làm nương rẫy nên ít cóthời gian quan tâm đến con cái, các em còn phải giúp bố mẹ công việc nươngrẫy nên không có thời gian học bài ở nhà

- Nhà nhiều học sinh ở xa trường, đường sá đi lại rất khó khăn (đặc biệt làvào mùa mưa) nên các em phải đi học từ sớm (có khi phải đi từ buổi sáng để kịpbuổi chiều học), không có thời gian học bài

- Điều kiện kinh tế trên địa bàn còn nhiều khó khăn nên học sinh ít cóđiều kiện tiếp cận với thông tin

* Nguyên nhân chủ quan: Một số học sinh chưa xác định rõ động cơ, ýthức học tập kém nên kết quả học tập chưa cao

e Phân tích, đánh giá các vấn đề mà thực trạng đề tài đã đặt ra:

Nhìn chung, các hình thức kiểm tra đánh giá hiện nay mà đa phần giáoviên sử dụng chưa xác định rõ mục tiêu và tầm quan trọng của việc kiểm tra,đánh giá học sinh: đánh giá để làm gì, tại sao phải đánh giá, đánh giá nhằm thúcđẩy, hình thành khả năng gì ở học sinh?

Đánh giá trước hết phải vì sự tiến bộ của học sinh, giúp học sinh nhận ramình đang ở đâu trên con đường đạt đến mục tiêu bài học/chuẩn kiến thức, kỹnăng… Đánh giá phải không làm học sinh lo sợ, bị thương tổn, mất tự tin Đánhgiá phải diễn ra trong suốt quá trình dạy học, giúp học sinh liên tục được phảnhồi để biết mình mắc lỗi, thiếu hoặc yếu ở điểm nào để cả giáo viên và học sinhcùng điều chỉnh hoạt động dạy và học Đánh giá phải tạo ra sự phát triển, phảinâng cao năng lực của người học, tức là giúp các em hình thành khả năng tựđánh giá, đánh giá lẫn nhau… để phát triển năng lực tự học

Một vấn đề khác trong đánh giá học sinh hiện tại là đánh giá (chấm điểm)

mà không có sự phản hồi cho học sinh Giáo viên chấm bài kiểm tra, thường chỉcho điểm hoặc chỉ phê “sai”, “làm lại” hay chỉ viết ký hiệu sai hay ký hiệu đúngchứ chưa giải thích được rõ cho học sinh biết tại sao sai, sai như thế nào Một sốgiáo viên chấm bài có sự phản hồi nhưng phản hồi không đủ, phản hồi tiêu cực,không mang tính xây dựng (Ví dụ, giáo viên phê: làm sai, làm ẩu, không hiểubài…làm học sinh mất niềm tin, không có động lực để sửa lỗi), làm cho ngườihọc chán nản

Ngoài ra, hiện nay giáo viên sử dụng hầu như rất hạn chế các hình thứcđánh giá mới, hiện đại, phần lớn những hình thức kiểm tra đánh giá đang sửdụng có tính truyền thống: dựa vào bài viết, làm các bàì tập như kiểm tra 15phút, 1 tiết… , và thông qua một số câu hỏi trắc nghiệm hoặc tự luận mà chínhgiáo viên cũng không rõ mình định đánh giá kỹ năng hay năng lực gì ở học sinh.Trong khi đó, yêu cầu của đổi mới kiểm tra đánh giá là phải áp dụng đa dạng cáchình thức đánh giá: đánh giá bằng trắc nghiệm, bằng kiểm tra viết kiểu tự luận,vấn đáp… đánh giá thông qua sản phẩm, qua hồ sơ học sinh, qua thuyếttrình/trình bày, thông qua tương tác nhóm, thông qua các sản phẩm của nhóm…,

đánh giá bằng các tình huống bài tập, các hình thức tiểu luận, … thì giáo viênchưa nghiên cứu, học tập và áp dụng nhiều

Khi nói đến mục tiêu kiểm tra đánh giá, trước hết người ta nhận thấykiểm tra đánh giá là một phần không thể thiếu được của quá trình dạy học thì ítnhất nó phải vì sự tiến bộ của học sinh Kiểm tra đánh giá vì sự tiến bộ nghĩa làcung cấp những thông tin phản hồi giúp học sinh biết mình tiến bộ đến đâu,những mảng kiến thức/kỹ năng nào có sự tiến bộ, mảng kiến thức/kỹ năng nàocòn yếu để điều chỉnh quá trình dạy và học

Thứ hai cần nhận thức rằng đánh giá là một quá trình học tập, đánh giádiễn ra trong suốt quá trình dạy và học Không chỉ giáo viên biết cách thức, các

kỹ thuật đánh giá học sinh mà quan trọng không kém là học sinh phải học đượccách đánh giá của giáo viên, phải biết đánh giá lẫn nhau và biết tự đánh giá kếtquả học tập rèn luyện của chính mình

Thứ ba, đánh giá phải chính xác, khách quan kết quả học tập, chỉ ra đượchọc sinh đạt được ở mức độ nào so với mục tiêu, chuẩn đã đề ra

Những khó khăn hay bất cập trong kiểm tra đánh giá học sinh hiện naynên hiểu thế nào để tìm cách khắc phục? Thực tế việc triển khai ứng dụng đổimới kiểm tra đánh giá ở các trường phổ thông còn gặp rất nhiều khó khăn Bởi

vì thứ nhất là tính bảo thủ của giáo viên, từ trước đến nay vì họ thường kiểm trađánh giá dựa trên những kinh nghiệm, họ soạn câu hỏi kiểm tra miệng, hay bàikiểm tra 15 phút, bài thi 1 tiết hoặc học kỳ phần lớn dựa trên kinh nghiệm Giáo viên thường ra đề kiểm tra, đề thi dựa trên theo lối mòn (kinh nghiệm, thóiquen…) mà ít khi để ý đến cơ sở khoa học, tính quy chuẩn của việc thiết đề thihay đề kiểm tra Các đề thi/kiểm tra chủ yếu là nhằm đánh giá việc nhớ, hiểukiến thức, kỹ năng thực hành, mà ít chú ý đánh giá khả năng học sinh vận dụngkiến thức vào giải quyết các tình huống trong thực tiễn đời sống, giáo viên ra đềtheo “mẫu” và học sinh bắt chước “bài mẫu” để làm

Điểm nữa là, sau mỗi bài kiểm tra/ kỳ thi, giáo viên thường chỉ quan tâmđến điểm số của học sinh để lên bảng điểm, xếp loại, đánh giá, chứ không nghĩrằng cần phân tích đánh giá chất lượng các đề kiểm tra/thi để rút kinh nghiệm…

đồng thời xem xét chúng giúp phát hiện những thiếu hụt gì ở học sinh, để điềuchỉnh hoạt động dạy và học Nhiều giáo viên chỉ quan tâm, kiểm tra đánh giá để

có điểm, thực hiện yêu cầu theo quy chế…mà quên rằng kiểm tra đánh giá còn

có nhiều chức năng khác…

II.3 Giải pháp, biện pháp:

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:

- Nâng cao kết quả học tập, kết quả kiểm tra đánh giá môn sinh học 6 củacác em học sinh THCS

- Tạo điều kiện thuận loại cho học sinh thực hiện việc tự đánh giá và đánhgiá lẫn nhau

- Đảm bảo tính khách quan, công bằng công khai, đúng chất lượng trongkiểm tra, đánh giá học sinh

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:

* Đối với kiểm tra miệng:

- Kiểm tra miệng – kiểm tra đầu tiết học là một khâu không thể thiếu đượcthể hiện rõ trong giáo án lên lớp của giáo viên Vai trò của việc kiểm tra miệngrất quan trọng quan trọng vì nó giúp cho giáo viên có được thông tin về việcnắm bắt kiến thức của học sinh Giúp học sinh hình thành khả năng tự học, tínhchăm chỉ, cùng các kỹ năng sống cơ bản cần được giáo dục như mạnh dạn, tự tinkhi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp và các kỹ năng tư duy nhanh, nghe –hiểu – trình bày rất có ích trong việc ứng dụng các phương pháp dạy học tíchcực như: “Động não”, “hỏi chuyên gia”, “thảo luận nhóm nhỏ”, “trình bày mộtphút”…

Trên thực tế trong công tác giảng dạy hiện nay rất nhiều tiết học giáo viênchưa thực sự coi trọng công việc kiểm tra miệng vì cho rằng đó đều là các kiếnthức học sinh đã biết hoặc các kiến thức đó học sinh phải tự học nhưng lại quênrằng ở tuổi này nhu cầu chơi của học sinh vẫn còn chiếm phần lớn thời gian Do

đó công tác kiểm tra miệng còn thực hiện một cách qua loa, chiếu lệ Trongcông tác thanh kiểm tra, dự giờ cụm chuyên môn, trao đổi kinh nghiệm, ngườiđánh giá lại cũng ít quan tâm góp ý, đánh giá xây dựng khâu kiểm tra miệng