HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN JOC VIỆT NAM

Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh ...17 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ... Dựa trên mức độ ảnh hưởng các

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

VŨ VĂN ẢNH

HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN JOC VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

VŨ VĂN ẢNH

HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN JOC VIỆT NAM

Chuyên ngành : Quản trị Kinh doanh

Mã số : 60 34 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN TRÚC LÊ

Hà Nội – Năm 2014

MỤC LỤC

Danh mục các chữ viết tắt i

Danh mục sơ đồ, bảng biểu ii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 3

1.1 Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh đối với doanh nghiệp 3

1.1.1 Khái niệm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 3

1.1.2 Bản chất của hiệu quả kinh doanh 3

1.1.3 Sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh đối với các doanh nghiệp 7

1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 10

1.2.1 Các nhân tố bên trong 10

1.2.2 Các nhân tố bên ngoài 12

1.3 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 14

1.3.1 Nguyên tắc xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu qủa kinh doanh 14

1.3.2 Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh tổng hợp 15

1.3.3 Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh 17

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ

2.2.2 Phân tích nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng các yếu tố cơ bản của

quá trình sản xuất kinh doanh 34

2.3 Đánh giá chung về hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam 41

2.3.1 Những thành tựu đạt được và nguyên nhân 41

2.3.2 Những mặt còn hạn chế và nguyên nhân 42

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN JOC VIỆT NAM 46

3.1 Định hướng phát triển của Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam giai đoạn 2010 đến 2025 46

3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam 48

3.2.1 Các biện pháp tăng doanh thu 48

3.2.2 Các biện pháp giảm chi phí 56

3.3 Một số kiến nghị nhằm đảm bảo thực thi tốt các giải pháp 71

3.3.1 Đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam 71

3.3.2 Đối với Nhà nước 71

KẾT LUẬN 73

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 74

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

STT Ký hiệu Nguyên nghĩa

ii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

STT Sơ đồ -

Bảng biểu Nội dung Trang

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong các lĩnh vực đa ngành khai thác, chế biến, xuất khẩu, cung cấp phân phối độc quyền xe tải nặng KrAZ và KAMAZ trên toàn quốc, kinh doanh xuất nhập khẩu vật tư thiết bị phụ tùng, đóng mới cải tạo phương tiện thủy, bộ các loại Tiền thân

là một doanh nghiệp tư nhân, sau khi cổ phần hoá, Công ty đã có những thay đổi lớn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, mang lại lợi nhuận đáng kể Tuy vậy trên một số mặt hoạt động do vẫn chịu ảnh hưởng của lề lối làm việc cũ nên hiệu quả hoạt động kinh doanh hiện nay chưa đạt hiệu quả cao, khó cạnh tranh được với các doanh nghiệp lớn trong nước và công ty nước ngoài khác cùng lĩnh vực kinh doanh

Vấn đề cấp thiết đặt ra đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam cần đưa ra những giải pháp hữu hiệu để nâng cao hiệu quả kinh doanh Vì vậy, đề tài:

“Hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam” là một trong những vấn đề được tác giả đặt ra để nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu

Phân tích mức độ ảnh hưởng khác nhau của nhóm các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả

sử dụng các yếu tố cơ bản và yếu tố tổng hợp của quá trình sản xuất kinh doanh

Dựa trên mức độ ảnh hưởng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng các yếu tố của quá trình sản xuất kinh doanh để có thể lựa chọn phương án giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh cho thích hợp

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Ngoài việc hệ thống hoá cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, đề tài được đặt ra để nghiên cứu đánh giá toàn diện thực trạng hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam từ khi thành lập đến nay, chú trọng các năm 2011 đến hết năm 2013 Qua đó kiến nghị, phương hướng và các giải

2

pháp để nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam được tốt hơn và có thể làm mô hình áp dụng cho các doanh nghiệp khác cùng lĩnh vực

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu các chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp và thực tế hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam Trên phạm vi hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam trong các năm 2011 đến hết năm 2013 thông qua các báo cáo tài chính và các loại hồ

sơ giấy tờ khác có liên quan

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, luận văn đã sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như:

Phương pháp quan sát: Được sử dụng để nắm vững tình hình hoạt động kinh

doanh của Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam

Phương pháp điều tra: Theo mục tiêu nghiên cứu của đề tài tiến hành điều tra,

thu nhập số liệu liên quan đến tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam

Thống kê, khảo sát hệ thống: Để xử lý và phân tích số liệu đã thu nhập được Phương pháp so sánh: Để đánh giá các kết quả phân tích của Công ty Cổ phần

Tập đoàn JOC Việt Nam với Ngành công nghiệp khai thác và tình hình kinh tế xã hội chung trong nước và quốc tế

Phân tích và tổng hợp: Để nghiên cứu và trình bày các nội dung của luận văn

6 Những đóng góp của luận văn

Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, thương mại và dịch vụ

Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam

Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam

7 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được trình bày theo kết cấu gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn JOC Việt Nam

4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH

CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Hiệu quả kinh doanh và sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh đối

với các doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Kinh doanh là việc thực hiện một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu

tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện các hoạt động dịch vụ trên thị trường nằm mục đích sinh lợi Như vậy, tiến hành bất cứ hoạt động kinh doanh nào cũng đều có nghĩa là tập hợp các phương tiện, con người đưa vào hoạt động để mang lại lợi nhuận cho chủ thể

Có hai điểm cơ bản để phân biệt hoạt động kinh doanh với các hoạt động xã hội khác không phải là kinh doanh, ngay cả với hoạt động quản lý nhà nước về kinh tế:

+ Để tiến hành kinh doanh các chủ thể phải đầu tư về tài sản

+ Mục đích của các chủ thể khi tiến hành hoạt động này là lợi nhuận

Hoạt động kinh doanh thường được thông qua các thể chế kinh doanh như công ty, tập đoàn, doanh nghiệp tư nhân nhưng cũng có thể là hoạt động tự thân của các cá nhân Người ta gọi chung các thể chế kinh doanh này là doanh nghiệp

Doanh nghiệp được hiểu là những pháp nhân hay thể nhân thực hiện trên thực tế những hoạt động kinh doanh

Theo một khía cạnh khác có thể hiểu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là toàn bộ các nghiệp vụ phát sinh trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp, nó được phản ánh qua các chỉ tiêu kinh tế của doanh nghiệp, qua báo cáo tài chính

1.1.2 Bản chất của hiệu quả kinh doanh

Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế, gắn với cơ chế thị trường, có quan

hệ với tất cả các yếu tố trong quá trình sản xuất kinh doanh như: lao động, vốn, máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu Nên doanh nghiệp chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi việc sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh có hiệu quả Khi đề cập đến hiệu quả kinh doanh các nhà kinh tế dựa vào từng góc độ xem xét để đưa ra các định nghĩa khác nhau:

“Hiệu quả kinh doanh được đo bằng hệ số giữa kết quả kinh doanh và chi phí bỏ

ra để đạt được kết quả đó”- phản ánh được kết quả với toàn bộ chi phí, coi hiệu quả kinh

doanh là sự phản ánh trình độ sử dụng chi phí Tuy nhiên, quan niệm này chưa biểu hiện

được tương quan về lượng và chất giữa kết quả và chi phí, chưa phản ánh hết mức độ

chặt chẽ mối quan hệ này

“Hiệu quả kinh doanh là mức độ thoả mãn yêu cầu của quy luật kinh tế cơ bản của

CNXH” cho rằng quỹ tiêu dùng với tính cách chỉ tiêu đại diện cho mức sống của mọi

người trong doanh nghiệp, là chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh Quan niệm này có

ưu diểm là đã bám sát mục tiêu nền sản xuất xã hội chủ nghĩa là không ngừng nâng cao

mức sống vật chất và tinh thần của nhân dân Lựa chọn quỹ tiêu dùng để phản ánh hiệu

quả là chưa thấy đầy đủ vai trò của tích luỹ là nhằm phát triển sản xuất, là để có quỹ tiêu

dùng nhiều hơn trong tương lai Không thể đưa quỹ tiêu dùng lên tối đa mà lại không

tuân theo một tỷ lệ thích hợp giữa quỹ tích luỹ và quỹ tiêu dùng, phải kết hợp một cách

tốt nhất lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài

Quan điểm thương mại hiệu quả: trong nền kinh tế thị trường mọi hoạt động phải

tính đến hiệu quả Ở đây phải phân biệt hiệu quả kinh doanh và hiệu quả kinh tế xã hội

Hiệu quả thể hiện quan hệ giữa kết quả và chi phí bỏ ra Trước hết, phải xác định hiệu

quả kinh doanh thương mại Hiệu quả kinh doanh là thước đo để cân nhắc lựa chọn các

giải pháp đầu tư, quyết định đầu tư phát triển hay ngừng kinh doanh Hiệu quả kinh

doanh có phần định tính và định lượng Các chỉ tiêu định lượng như: lợi nhuận, mức

doanh lợi, hiệu qủa sử dụng vốn kinh doanh Chỉ tiêu hiệu quả định tính như: khả năng

cạnh tranh, niềm tin của khách hàng, vị thế của doanh nghiệp Không đạt được hiệu qủa

kinh doanh thì mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận không thực hiện được, không có hiệu quả

kinh doanh thì doanh nghiệp không thể tồn tại, hoạt động thương mại sẽ bị ngưng trệ

Bên cạnh đó phải tính đến hiệu quả kinh tế xã hội Giải quyết vấn đề xã hội của thương

mại trong cơ chế thị trường không giản đơn Ở đây, phải tính đến vấn đề môi sinh, môi trường, sự phát triển đồng đều giữa các vùng, các

6

Suy đến cùng muốn có hiệu quả phải đảm bảo lợi ích vật chất cho các dối tượng tham gia hoạt động thương mại, lợi ích là chất kết dính các hoạt động theo mục đích chung Nguyên tắc các bên tham gia đều có lợi, ai vi phạm sẽ không thể tổ chức hoạt động kinh doanh thương mại có hiệu quả trước mắt và lâu dài

Tóm lại: “Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử

dụng các nguồn nhân tài, vật lực của doanh nghiệp thông qua việc so sánh giữa kết quả đạt được với chi phí bỏ ra trong một khoảng thời gian lao động nhất định”

Như vậy, có hai yếu tố để xác định hiệu quả kinh doanh:

Thứ nhất là các chi phí nguồn lực: các chi phí bao gồm chi phí về lao động, thiết

bị, nguyên vật liệu mà doanh nghiệp bỏ ra để sản xuất kinh doanh tạo ra các kết quả tương ứng; các nguồn lực bao gồm lao động, đất đai, tài nguyên, vốn Thực chất nguồn lực là toàn bộ các chi phí hiện tại, chi phí tiềm năng, chi phí tương lai sẽ chi ra để doanh nghiệp tiến hành sản xuất kinh doanh

Thứ hai là kết quả về lợi ích kinh tế: nguồn lực và chi phí mà doanh nghiệp bỏ vào sản xuất kinh doanh có thể đem lại nhiều loại kết quả khác nhau Có kết quả phù hợp với mục tiêu kinh doanh, nhưng cũng có kết quả nằm ngoài mục tiêu kinh doanh, thậm chí đi ngược lại mục tiêu này vì vậy kết quả ở đây phải là kết quả hữu ích đối với doanh nghiệp

và toàn bộ nền kinh tế quốc dân Kết quả đó có thể là con số theo các chỉ tiêu cụ thể như sản lượng hiện vật, giá trị sử dụng, doanh thu, lợi nhuận hoặc là kết quả trừu tượng như làm sạch môi trường, nâng cao dân trí

Dựa vào hai yếu tố trên, hiệu quả kinh doanh được xác định là đại lượng so sánh giữa kết quả với chi phí và nguồn lực hay ngược lại Khác với chỉ tiêu đầu vào (chi phí, nguồn lực) và chỉ tiêu đầu ra (kết quả, lợi ích), chỉ tiêu hiệu quả là một tỷ số so sánh để phản ánh chất lượng về hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Tiêu chuẩn chất lượng của chỉ tiêu này chính là tối đa hoá kết quả lợi ích hoặc tối thiểu hoá chi phí dựa trên các điều kiện về nguồn lực xác định

Có hai cách xác định hiệu quả kinh doanh:

Hiệu quả kinh doanh = Kết quả đầu ra - Yếu tố đầu vào

Công thức trên phản ánh mức tuyệt đối của phần gia tăng khi sử dụng toàn bộ yếu

tố đầu vào để làm ra toàn bộ kết quả đầu ra

Hiệu quả kinh doanh = Yếu tố đầu vào Kết quả đầu ra Kết quả đầu ra được đo bằng các chỉ tiêu như: giá trị tổng sản lượng, tổng doanh thu thuần, lợi nhuận thuần, lợi tức gộp

Yếu tố đầu vào bao gồm lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động, vốn chủ

sở hữu, vốn vay

Công thức trên phản ánh sức sản xuất (hay sức sinh lợi) của các chỉ tiêu phản ánh đầu vào, được tính cho tổng số và cho riêng phần gia tăng Nó phản ánh cứ 1 đồng chi phí đầu vào trong kỳ phân tích thì được bao nhiêu đồng kết quả đầu ra Chỉ tiêu này càng cao, chứng tỏ hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp càng lớn

Hiệu quả kinh doanh có thể tính bằng cách so sánh nghịch đảo

Hiệu quả kinh doanh = Yếu tố đầu vàoKết quả đầu ra Công thức phản ánh suất hao phí của các chỉ tiêu đầu vào nghĩa là để có 1 đơn vị kết quả đầu ra thì hao phí hết bao nhiêu đơn vị chi phí (hoặc vốn) ở đầu vào Chỉ tiêu này càng thấp thì hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp càng cao

Hiệu quả kinh doanh ngày càng trở nên quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và

là chỗ dựa cơ bản để đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kỳ

Tuy nhiên, cần hiểu hiệu quả kinh doanh một cách toàn diện trên cả hai mặt: hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội Hiệu quả xã hội và hiệu quả kinh tế có mối quan hệ khăng khít nhưng cũng có mâu thuẫn Doanh nghiệp không thể vì lợi ích cá nhân mà làm tổn hại đến lợi ích chung của toàn bộ nền kinh tế quốc dân Có thể nói, doanh nghiệp là một tế bào, một bộ phận cấu thành của nền kinh tế, Vì vậy, vấn đề ở đây là tạo sự thống nhất giữa lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của toàn xã hội

Cần phân biệt giữa hiệu quả với kết quả và hiệu suất để tránh việc nhầm lẫn dẫn