Một số biện pháp phát huy tính tích cực cho học sinh lớp 1 giải A cấp huyện năm 2014 2015

skkn Một số biện pháp phát huy tính tích cực cho học sinh lớp 1 giải A cấp huyện năm học 2014 2015skkn Một số biện pháp phát huy tính tích cực cho học sinh lớp 1 giải A cấp huyện năm học 2014 2015skkn Một số biện pháp phát huy tính tích cực cho học sinh lớp 1 giải A cấp huyện năm học 2014 2015skkn Một số biện pháp phát huy tính tích cực cho học sinh lớp 1 giải A cấp huyện năm học 2014 2015skkn Một số biện pháp phát huy tính tích cực cho học sinh lớp 1 giải A cấp huyện năm học 2014 2015

MỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU

Trang

II PHẦN NỘI DUNG

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra 5

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp và biện pháp 5

d Mối quan hệ giữa các giải pháp và biện pháp 11

e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu 11II.4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề

III/ PHẦN KẾT LUẬN 12 IV/ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ 12

* Các phụ lục

I PHẦN MỞ ĐẦU I.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

Giáo dục tiểu học là môi trường đầu tiên để trẻ bước vào con đường nhân thức thế giới xung quanh, là nơi cung cấp nền tảng tri thức cũng như kiến thức

kĩ năng đầu tiên cho các em Vì thế, cần tạo nên một môi trường học tập và rèn luyện cho trẻ để trẻ luôn cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui.” Trẻ cần có được sự tích cực, tự giác; có lòng tự tin, tự trọng Trẻ tham gia các hoạt động bằng chính sự yêu thích, lòng đam mê của mình

Đối với trẻ ở lớp 1 việc giúp các bé tham gia học tập một cách hứng thú càng quan trọng Bởi từ mẫu giáo các bé tham gia các hoạt động dưới hình thức vui chơi là chủ yếu Bước vào lớp 1, các bé bắt đầu làm quen với môi trường học tập mới, bỡ ngỡ trước bao điều mới lạ, bắt đầu với các môn học mới, với các yêu cầu về kiến thức kĩ năng cao hơn, thời gian học tập nhiều hơn,…

Vậy, làm thế nào để trẻ tiếp nhận môi trường mới trong sự tự tin với niềm yêu thích? Làm thế nào cho trẻ yêu trường, yêu lớp và tích cực, tự giác tham gia hoạt động học tập và rèn luyện ? Với vai trò trách nhiệm của người giáo viên, tôi luôn trăn trở để đưa ra nhiều biện pháp nhằm vận dụng linh hoạt trong giáo dục

và giảng dạy nhằm phát huy cao tinh thần tự giác, tích cực cho các em Vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp kích thích tính tích cực học tập cho học sinh

- Nghiên cứu cơ sở lí luận, phân tích thực trạng của đề tài, từ đó có cơ sở để

đề ra biện pháp, giải pháp phù hợp nhằm tác động đến đối tượng hiệu quả hơn

- Đề xuất một số giải pháp để khắc phục thực trạng

- Tìm hiểu tâm lí đối tượng học So sánh các đối tượng ở các độ tuổi để thấy được sự phát triển về nhận thức và tâm lí của các em

- Thu thập thông tin, thống kê số liệu

- Lập kế hoạch, xây dựng hệ thống biện pháp và giải pháp

- Nghiên cứu về nội dung, cách thức tổ chức thực hiện

- Đề xuất một số biện pháp giải pháp, biện pháp thực hiện

- Thử nghiệm, rút kinh nghiệm, so sánh để thấy được hiệu quả của đề tài

- Báo cáo để nhân rộng nhằm phát huy cao hiệu quả của đề tài

I.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

- Tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng.

- Những biện pháp và giải pháp giúp trẻ tích cực, tự giác học tập

- Nội dung và cách thức tổ chức các hoạt động của giáo viên

I.4 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU :

- Học sinh khối 1, trường tiểu học Kim Đồng, thị trấn EaDrăng, EaH'leo, Đăk Lăk nói chung và học sinh thuộc các lớp tôi chủ nhiệm (lớp 1A1, 1A6) nói riêng

I.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :

a Phương pháp thu thập và phân tích tài liệu:

- Nghiên cứu về tâm lí học sinh ở cùng độ tuổi

- Nắm vững nội dung các thông tư, công văn chỉ đạo và nội dung các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học theo hương tích cực hoá hoạt động của học sinh Phân tích về yếu tố khách quan, chủ quan, những thuận lợi, khó khăn trong điều kiện cụ thể khi thực hiện kế hoạch giáo dục

- Thu thập thông tin từ các hoạt động của nhà trường, của Liên đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh để lựa chọn nội dung phù hợp với đối tượng học sinh và phối hợp tổ chức thực hiện

b Phương pháp điều tra thực tế quá trình hoạt động:

- Tìm hiểu thực trạng tâm lí, tình cảm của trẻ; kết quả học tập và rèn luyện của trẻ

- Thực trạng môi trường học tập và các hoạt động của trẻ ở trường, ở nhà

- Tranh thủ lắng nghe, nắm bắt ý kiến phản ánh về tâm lí, tình cảm và thói quen sinh hoạt của học sinh

- Nghiên cứu nội dung, cách thức tổ chức các hoạt động của người giáo viên trong quá trình giảng dạy và giáo dục để nhận ra những yếu tố tích cực và những hạn chế cần khắc phục

- So sánh sự tiến bộ của học sinh để thấy được hiệu quả cũng như xem xét mặt hạn chế của đề tài, tiếp tục khắc phục các hạn chế đó để đề tài có tính khả thi và đạt hiệu quả cao hơn

- Kiểm tra tính khả thi của việc áp dụng hỗ trợ thêm các biện pháp đã đề xuất trong đề tài

II PHẦN NỘI DUNG

II.1 Cơ sở lý luận:

Nhiệm vụ của người giáo viên tiểu học hiện nay có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho người học, làm sao cho trẻ phát triển một cách toàn diện Vậy nên việc tạo được những thói quen học tập tốt; những hoạt động kích thích sự hứng thú trong học tập và rèn luyện đối với trẻ vô cùng quan trọng Việc áp đặt, ép buộc sẽ trở nên phản tác dụng giáo dục đối với trẻ Vì vậy, ngoài nhiệm vụ thường xuyên cập nhật về đổi mới phương pháp dạy học theo hướng dạy học lấy học sinh làm trung tâm; phát huy tính tích cực cho học sinh, người giáo viên cần hỗ trợ thêm các biện pháp, giải pháp giúp phát huy cao tính tích cực, tự giác và các phẩm chất khác cho các em

Để thực hiện tốt điều đó, trước hết người dạy cần nắm chắc tâm lí lứa tuổi, cần hiểu trẻ muốn gì, biết gì, hoàn cảnh gia đình của các em ra sao; những thuận lợi, khó khăn trong công tác giáo dục và giảng dạy,…

Dựa vào đặc điểm tâm lí học sinh, căn cứ vào các công văn hướng dẫn và thông tư chỉ đạo của ngành, đặc biệt bám sát vào thông tư 30/2014/TT – BGDĐT về đánh giá học sinh tiểu học, tôi nhận thấy việc giúp học sinh tiểu học nói chung và trẻ lớp 1 nói riêng có được sự tự tin, tự giác, tích cực tham gia các hoạt động rèn luyện kĩ năng cũng như chiếm lĩnh kiến thức một cách tự giác, tích cực cần thiết phải tạo ra một môi trường hoạt động Môi trường đó phải thực sự khích lệ được các em tham gia tích cực, sôi nổi và an toàn; phải dựa trên thực tiễn trong điều kiện cụ thể của mỗi học sinh

II.2 Thực trạng:

a Thuận lợi, khó khăn:

* Thuận lợi

* Giáo viên:

Được làm việc trong một môi trường sư phạm có phong trào thi đua sôi nổi,

có bề dày thành tích giáo dục nên được học tập và vận dụng tốt khả năng của bản thân

Được ban giám hiệu khích lệ kịp thời và luôn tạo điều về mọi mặt nên giáo viên thuận lợi trong việc thực hiện nhiệm vụ và các thử nghiệm của đề tài

Điều kiện sống của giáo viên tương đối tốt và có sự phối hợp tốt giữa các giáo viên trong khối, trong trường

Trường đóng tại thị trấn, dân cư tập trung, tuyển sinh đúng địa bàn, học sinh học đúng tuyến nên thuận lợi về giao thông

Công nghệ thông tin phát triển nên việc liên lạc giữa nhà trường và phụ huynh cũng dễ dàng hơn

* Học sinh:

Một số các em được sự quan tâm chăm sóc từ gia đình cả về tinh thần lẫn vật chất, đảm bảo phát triển một cách toàn diện

Môi trường và điều kiện học tập của các em tương đối thuận lợi

* Khó khăn:

Trường có số học sinh tương đối đông; trong đó điều kiện, hoàn cảnh gia đình của các em không đồng đều (công nhân viên chức, tiểu thương, thợ thủ công, doanh nghiệp, nông dân; đồng bào dân tộc) Nên sự quan tâm chăm sóc trẻ cũng có những tác động khác nhau Một số phụ huynh chưa chú trọng việc giúp hình thành những thói quen tốt và khả năng độc lập cho trẻ

Một số gia đình quá chăm chút, chiều chuộng con mà quên đi yếu tố giáo dục, làm cho trẻ trở nên thụ động, thiếu tự tin, tự lập; đôi lúc còn có biểu hiện của tính ích kỉ…

Một số gia đình lại quá bận rộn với công việc, buôn bán hoặc làm nương rẫy mà không còn thời gian dành cho con cái, quên đi vai trò của cha mẹ đối với việc giáo dục trẻ

Một số phụ huynh còn khoán trắng cho nhà trường mà chưa hợp tác chặt chẽ với nhà trường trong công tác giáo dục; họ chỉ biết so sánh, nhận xét và đưa

ra yêu cầu mà chưa biết chia sẻ, gắn kết với giáo viên để giáo dục con em mình.Với gia đình đồng bào dân tộc, họ hầu như không biết quan tâm đến việc học của con Có khi họ ở nương rẫy cả tháng trời khi đến mùa màng mà không

về nhà, để con trẻ ở nhà chị em tự lo liệu, thậm chí có nhà còn cho trẻ nghỉ học theo vào rẫy luôn

Các “sân chơi” cho trẻ còn nhiều hạn chế Vì thời gian ở trường, các bé chỉ

bó hẹp trong thời lượng học tập nội dung kiến thức các môn học quy định

Vai trò của công tác Đoàn, Đội ở địa phương chưa có tác động đối với giáo dục Thiếu nhi trong thời gian nghỉ hè

Sĩ số học sinh tương đối đông (34 đến 35 em/1lớp) nên hạn chế việc quản

lí, tổ chức hoạt động lớn cho các em, trẻ lớp 1 khả năng tương tác hỗ trợ nhau chưa cao

Yêu cầu về nội dung kiến thức còn cao so với thời lượng của mỗi tiết học nên hạn chế việc tích hợp giáo dục kĩ năng và lồng ghép các hoạt động vui học hứng thú học tập và rèn luyện cho học sinh

b Thành công – hạn chế:

* Thành công:

Bằng những biện pháp, giải pháp; bằng các cách thức tổ chức dạy học, trong môi trường giáo dục ở nhà trường thời gian qua phần lớn đã tác động tích cực đến đối tượng giáo dục Các em không chỉ biết tiếp thu kiến thức khoa học

mà số đông các em đã mạnh dạn tham gia các hoạt động tập thể Khả năng thực hiện các hoạt động của các em tương đối linh hoạt; có nề nếp trong việc học bài

và làm bài ở lớp cũng như ở nhà Tuy vậy, tính tự giác của các em vẫn chưa cao

và vẫn còn nhiều hạn chế trong việc phát huy cao năng lực, ý thức của các em

* Hạn chế:

Đa số các em chưa có thói quen tích cực tự học, học bài và làm bài tập chỉ

vì hoàn thành nhiệm vụ cô giao chưa chưa ý thức được nhiệm vụ của bản thân

và ham thích tìm tòi kiến thức Đặc biệt là trẻ ở lớp 1, vẫn còn hiện tượng các bé được bố mẹ đưa đến cổng trường rồi lại đòi trở về nhà.

Các kĩ năng như: kĩ năng hợp tác, giúp đỡ bạn; kĩ năng giao tiếp, nhận xét,

kĩ năng tự hoàn thành nhiệm vụ, … còn hạn chế

Quá chú trọng về dạy kiến thức nên GV chưa chú ý dành thời gian cho việc giáo dục các kĩ năng trong cuộc sống cho trẻ

c Mặt mạnh – mặt yếu:

* Mặt mạnh:

Đội ngũ giáo viên trong trường nói chung và giáo viên ở khối 1 nói riêng luôn thể hiện trách nhiệm cao; có năng lực, kinh nghiệm trong giáo dục và giảng dạy

Bản thân là giáo viên có nhiệt huyết, yêu nghề, có điều kiện sống tương đối tốt nên phần nào yên tâm bám trường, bám lớp, theo đuổi được những ước mơ

và trải nghiệm của mình

Đa số học sinh nhanh nhẹn, mạnh dạn; có khả năng phát triển tốt về phẩm chất, năng lực; biết vâng lời thầy cô, bố mẹ; biết tham gia các hoạt động tập thể

và hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân

* Mặt yếu:

Khả năng tìm tòi, sáng tạo của một số giáo viên còn hạn chế

Một số giáo viên vẫn ngại khó nên chưa chú trọng việc tìm tòi, sáng tạo trong giảng dạy để hỗ trợ phát huy cao tính tích cực cho học sinh

Trẻ ở lớp 1 thường tự do, tính bền vững chưa cao nên tổ chức hoạt động không thường xuyên sẽ không khắc sâu giá trị giáo dục trong lòng trẻ

Tính tự giác và khả năng hoạt động độc lập của trẻ lớp 1 còn hạn chế

d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:

Tìm hiểu về quá trình phát triển tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học; những tác động tâm lí và môi trường xung quanh có ảnh hưởng lớn đối với nhận thức và hình thành kĩ năng, kiến thức của trẻ Đặc biệt là trẻ ở lớp 1, quá trình nhận thức thế giới xung quanh giữa các em có khoảng cách tương đối lớn vì sự phát triển thể lực cũng như trí tuệ và các kĩ năng ở mỗi bé khác nhau; mặt khác quan trọng nữa, đó là chương trình học tập rèn luyện, phương pháp giáo dục của nhà trường; môi trường sống và sự quan tâm giáo dục ở các gia đình Bởi vậy, giáo dục trẻ phát huy tính tích cực, tự giác trong học tập cũng như việc hình thành nhân cách cho trẻ là vô cùng quan trọng mà nhà trường và gia đình đóng vai trò then chốt Từ những thành công và hạn chế đã nêu ở trên cho thấy việc tồn tại những yếu điểm là do sự kết hợp giáo dục giữa phụ huynh và nhà trường chưa được chặt chẽ Một số huynh còn quá nuông chiều con; nhà trường đã chú trọng việc nâng cao kiến thức, kĩ năng và giáo dục tình cảm cho các em nhưng còn mang nặng tính lí thuyết mà chưa thực sự tạo cho các em một môi trường, một sân chơi để các em được hoạt động, được trải nghiệm để tự giác, tích cực và hứng thú chiếm lĩnh tri thức một cách tự nhiên hơn

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra:

Từ thực trạng của đề tài ta nhận thấy sự tác động đa chiều đến với trẻ là một quá trình gắn bó, yêu thương, quan tâm, chia sẻ và cần nhất là phương pháp

tổ chức hoạt động, nhằm giúp các em đi qua tuổi thơ với những dấu ấn đẹp đẽ nhất, ở đây các em nhận được vốn kĩ năng và kiến thức vững chắc để bước vào tương lai Thực trạng về sự tác động đa chiều ấy được thể hiện trong phạm vi đề tài nghiên cứu như sau:

- Về phía nhà trường: Nhà trường đã chú trọng về công tác giảng dạy và

giáo dục học sinh, thực hiện các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học, thường xuyên tập huấn nâng cao nghiệp vụ sư phạm, bám sát các thông tư chỉ đạo về chuyên môn Song việc thường xuyên khích lệ để tạo ra những sân chơi cho học sinh mang tính giáo dục qua hoạt động trải nghiệm còn quá hạn chế; chưa có những bước đột phá mang tính sáng tạo khoa học mà chủ yếu là thực hiện để đảm bảo chương một cách cứng nhắc Việc hình thành nhân cách giáo dục đạo đức cho trẻ lớp 1 chưa được đặt ở vị trí quan trọng nhất; chương trình giáo dục đạo đức cho trẻ mang tính lí thuyết, thiếu thực hành trải nghiệm; quá coi trọng về mặt cung cấp kiến thức mà chưa chú trọng về giáo dục kĩ năng

Cụ thể: Trong nhiệm vụ năm học, các chỉ tiêu đưa ra chủ yếu thuộc về kiến thức như: số học sinh đạt danh hiệu cuối năm; số học sinh đạt chữ viết đẹp; kể chuyện hay… Việc dự giờ, thăm lớp chú trọng xem học sinh nắm được kiến thức gì mà chưa chú trọng đến xem xét các em thể hiện thái độ như thế nào khi học tập Khi kiểm tra chỉ kiểm tra đọc viết, làm toán mà chưa có những bài tập thực hành về giáo dục đạo đức…

- Về phía giáo viên: đã tham gia tập huấn các chuyên đề đổi mới phương

pháp dạy học, có đầy đủ năng lực giảng học sinh theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh nhưng vẫn chưa mạnh dạn sáng tạo và linh hoạt vận dụng các phương pháp trong quá trình dạy học; chưa thực sự chú trọng đến việc lựa chọn

tổ chức các hoạt động phù hợp với tâm lí lứa tuổi mà còn thụ động, rập khuôn

Đa số giáo viên đã có chia sẻ những suy nghĩ, trăn trở về công tác giáo dục hiện nay khi ở môi trường ngoài xã hội có nhiều sự cám dỗ, lôi cuốn các em còn trong giáo dục nhà trường, các em tiếp nhận kiến thức bằng những hoạt động trên lớp cứng nhắc hơn, gò bó hơn Nhưng họ chưa mạnh dạn đề xuất, thực hiện những giải pháp nhằm phát huy tính tích cực tự giác cho học sinh Việc phân loại đối tượng học sinh cũng chỉ dựa trên kiến thức mà chưa chú ý xem mỗi trẻ đang có những điểm mạnh, hay yếu điểm gì trong khi thực hiện các hoạt động

để có phương pháp cụ thể, tổ chức hoạt động cụ thể giúp trẻ tự tin, tích cực và tự giác Việc cập nhật thông tin từ phụ huynh và các giáo viên bộ môn đôi lúc chưa thường xuyên cũng phần nào hạn chế đến công tác giáo dục trẻ

- Với giáo viên bộ môn: chỉ dừng lại ở việc hoàn thành mục tiêu nhiệm vụ

của môn học mà chưa chú ý tích cực hoá hoạt động của trẻ trong giáo dục kĩ năng; sự kết hợp với giáo viên chủ nhiệm trong giáo dục học sinh cũng chưa chặt chẽ

- Về phía phụ huynh: Điều kiện kinh tế của gia đình học sinh trong lớp

không đồng đều: một số gia đình rất tốt, lại có một bộ bận gia đình phụ huynh còn nghèo; một số phụ huynh là người đồng bào dân tộc lại càng khó khăn hơn

Điều này dẫn đến những khó khăn sau: một số gia đình quá nuông chiều con, chưa chú ý rèn cho trẻ tính tự lập, khích lệ con em mình tự học, tự rèn; còn hạn chế việc giúp con trẻ trải nghiệm cuộc sống hàng ngày thể hiện thói quen tốt qua những hoạt động, lời nói, cử chỉ Một số trẻ thiếu tự tin khi tự so sánh với bạn…

- Về phía học sinh: Đa số các bé biết vâng lời, ngoan, tự tin, thích hoạt

động tập thể nhưng chưa ý thức về mục đích hoạt động, sự tập trung chú ý chưa cao, ghi nhớ không bền vững Còn một số trẻ quá phụ thuộc vào bố mẹ nên thiếu tính độc lập trong học tập; chưa chủ động trong các hoạt động tập thể Có trẻ chưa biết nhường nhịn và cư xử với bạn thiếu tính khiêm nhường, có trẻ quá hiếu động, thiếu lòng kiên nhẫn, dễ gây xích míc với bạn…

- Về công tác Đội: Liên đội có kế hoạch hàng năm, hàng tháng và các chủ

điểm tương đối rõ ràng, cụ thể nhưng việc tổ chức thực hiện vẫn còn mang tính phong trào theo thời điểm mà chưa thường xuyên Chủ yếu tập trung vào công tác Đội mà chưa chú trọng đến công tác Sao nhi Việc kết nghĩa và đưa anh chị đội viên xuống sinh hoạt với các lớp Nhi đồng còn mang tính hình thức nên chưa tạo được tinh thần đoàn kết, ý thức phấn đấu rèn luyện của sao nhi Công tác khen thưởng, nhân rộng điển hình gương người tốt, việc tốt còn hạn chế nên chưa tác động mạnh đến việc thi đua thực hiện để tạo thói quen tốt ngay từ nhỏ cho các em

II.3 BIỆN PHÁP VÀ GIẢI PHÁP:

a Mục tiêu của biện pháp, giải pháp:

Biện pháp và giải pháp phải phù hợp tâm lí lứa tuổi giúp trẻ hứng thú và chủ động tham gia chiếm lĩnh kiến thức, khám phá thế giới xung quanh các em Các biện pháp phải mang tính khoa học cao, phát huy được tính hiệu quả của đề tài đối với nhiều đối tượng học sinh (đảm bảo tính phổ biến)

Tạo cho học sinh có được những thói quen tốt trong học tập cũng như trong cuộc sống hàng ngày

Giúp trẻ tự tin, tự giác, tích cực trong mọi hoạt động, yêu trường, yêu lớp

và thích được đến trường, hào hứng tham gia các hoạt động, tránh được sự nhàm chán trong học tập

Tác động đến cách nhìn của giáo viên cũng như phụ huynh, giúp họ có kế hoạch tham gia qua trình giáo dục trẻ một cách tích cực

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:

Để hoạt động giáo dục đạt kết quả cao theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh cần thiết phải tạo ra một môi trường học tập mà người học làm chủ hoàn toàn kiến thức, tự giác, tích cực và yêu thích việc học Thành công trong dạy học không phải chỉ làm cho trẻ học được những gì mà phải làm cho trẻ biết học như thế nào Hơn thế, nhiệm vụ của người thầy là phải đặt nền móng cho việc phát triển nhân cách sau này của các em Đạt được yêu cầu đó, đề tài đã hướng đến các hoạt động giúp học sinh thực sự có một môi trường học tập lành mạnh, thân thiện xuất phát từ tình yêu thương, hướng trẻ tới sự tự tin, tự trọng

và tích cực Tôi đã đưa ra các giải pháp, biện pháp sau:

1 Đối với nhà trường:

- Đóng góp ý kiến xây dựng kế hoạch giáo dục của trường; trao đổi về các

biện pháp, giải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục học sinh

- Tham gia đóng góp xây dựng ý tưởng và thực hiện tốt công tác đón trẻ đến trường để tạo ấn tượng đẹp đẽ đầu tiên cho trẻ

- Báo cáo, đề xuất các phương pháp, giải pháp, kế hoạch, cách thức tổ chức hoạt động của lớp mà bản thân dự kiến thực hiện với nhà trường để tranh thủ ý kiến và thực hiện theo chỉ đạo của ban giám hiệu để đảm bảo tính kỉ luật, khách quan

- Cam kết trách nhiệm về việc thực hiện các giải pháp của đề tài

Hoạt động tạo ấn tượng đẹp cho trẻ về một môi trường thân thiện:

Các học sinh vừa qua tuổi mẫu giáo, từ môi trường vui chơi là chủ yếu, trẻ bắt đầu bước vào hoạt động học tập ở lớp 1 với yêu cầu cao hơn Bỡ ngỡ trước bao điều mới lạ nên trẻ cần được làm quen và củng cố tinh thần bằng những cử chỉ thân thiện, tình cảm ấm áp và những hoạt động gây ấn tượng tác động đến cảm xúc sâu sắc trong các em Vì thế, ngay buổi đầu tiên đến trường, cần thiết phải tạo cho trẻ cảm nhận được sự ấm áp tràn ngập yêu thương bằng cử chỉ ân cần Làm cho trẻ tin tưởng và tự tin từ tình yêu, sự quan tâm chăm sóc của cô giáo Tôi đã tổ chức trò chơi “Làm quen” để giúp các em giao lưu, làm quen với bạn bè trong lớp như sau:

Giáo viên chuẩn bị một cái thùng có trang trí đẹp mắt, trong đó những món quà xinh xắn (các loại bánh, kẹo sô-cô-la có đủ các loại hình dáng; đồ chơi,…) Chú ý phải lựa chọn những món đồ gây hấp dẫn, lạ mắt cho trẻ từ màu sắc đến hình dáng và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm

Ổn định lớp xong, sau khi giới thiệu với các em về bản thân, tôi tổ chức cho

các em chơi trò chơi “Tự giới thiệu về mình” với tinh thần xung phong Giáo

viên đưa ra luật chơi: Mỗi em xung phong lên tự giới thiệu họ tên, tuổi của mình; tên bố, mẹ (có thể giới thiệu thêm về các thành viên trong gia đình, nghề nghiệp của bố, mẹ,…) thì được bốc một phần quà Qua trò chơi các em hào hứng bộc lộ cảm xúc và làm quen

Với trò chơi này có 100% các em đều hứng thú tham gia, kể cả những em học sinh đồng bào nhút nhát cũng được động viên tham gia Qua trò chơi này giúp các em thể hiện sự tự tin và lòng can đảm trước tập thể, đồng thời gây được ấn tượng và cảm xúc sâu sắc đối với lớp học, với bạn bè và cô giáo.

2 Tuyên truyền về quan điểm giáo dục học sinh đến với phụ huynh:

Trẻ lớp 1 bắt đầu chuyển từ hoạt động vui chơi là chủ yếu sang hoạt động học tập nên chưa quen với môi trường mới Đa số các bé chưa có tính độc lập và chưa hình thành được những thói quen, nề nếp học tập tốt Một số phụ huynh vẫn có tính chủ quan mà chưa chú trọng hướng dẫn con em mình thực hiện các

nề nếp ở nhà Có trường hợp còn khoán trắng cho giáo viên Có bé thường xuyên chậm học vì dậy muộn Có bé thường xuyên quên đồ dùng học tập, có bé

đi học trang phục chưa gọn gàng, Những điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập và sự phát triển sau này của bé Mặt khác còn làm cho bé dễ tổn thương vì ngại với bạn bè trở nên thiếu tự tin

Vậy người giáo viên phải làm gì?

Thông qua các buổi họp phụ huynh tôi trực tiếp trao đổi, xây dựng thống nhất nội quy lớp học và thời gian biểu cho các em để phụ huynh giúp các em thực hiện Tuy vậy, vẫn còn một số phụ huynh chưa kiên trì, chưa hiểu sâu ý nghĩa của việc rèn những kĩ năng tốt cho các em

Thay vì phân tích trao đổi trực tiếp, tôi đã viết thư chia sẻ cùng phụ huynh

những ý kiến hay, bổ ích từ những cuốn sách hay (Phụ lục 1).

Việc làm này thực sự có hiệu quả “Mưa dầm thấm lâu” Phụ huynh có thời gian để suy ngẫm mà không làm tổn thương lòng tự trọng của họ Được nhiều phụ huynh đồng tình cho là ý kiến hay và gắn bức thư của cô trên góc học tập của bé Cũng từ đó số học sinh trong lớp đi học trễ thường xuyên không còn Việc quên đồ dùng học tập cũng lâu lắm mới lặp lại.

3 Kết hợp với Đội tổ chức thi đua theo chủ đề:

Trong năm học có nhiều chủ đề theo các tháng Ví dụ: chủ đề Vui đến trường, chủ đề Chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam, chủ đề Chào mừng ngày Quân đội Nhân dân Việt Nam, chủ đề Mừng Đảng mừng xuân, chủ đề ngày Quốc tế phụ nữ,… Mỗi ngày lễ kỉ niệm đều mang một ý nghĩa, dấu ấn lịch sử

đặc biệt Vì thế tuỳ theo từng hoạt động chào mừng của Liên đội, tôi đã tổ chức cho các em tham gia đầy đủ như: thi diễn văn nghệ chào mừng ngày 20/11; Vẽ tranh theo chủ đề về Em yêu biển đảo, …

Ngoài ra tôi đưa ra những hoạt động mang tính tự giác thi đua với nhiều ý nghĩa sâu sắc Ví dụ như hoạt động sau đây:

Chào mừng ngày 8.3, các em muốn bày tỏ tình yêu thương kính trọng và lòng biết ơn đối với mẹ Tôi đã tổ chức cho các em thi đua hướng về mẹ Thay

vì thi hái hoa điểm mười như trước đây, nay tôi phát động “Ngày ngày học tốt”

Đó là: mỗi ngày các em thi đua học tốt, làm bài đầy đủ, tập trung vào hoạt động học tập một cách tích cực; đi học chuyên cần, nói lời hay, làm việc tốt,…

Phong trào thi đua lấy tên là Hoa hồng tặng mẹ Mỗi em được phát một

bức tranh trống hình bông hồng Mỗi ngày bé nào đi học đầy đủ, biết tự học để

hoàn thành bài tập ở nhà được tặng 5 hạt chăm (dùng hạt đậu nành) Bé nào

ngoan, trật tự trong giờ học, tham gia các hoạt động của lớp có ý thức, không

nói điều xấu, đoàn kết thân thương với bạn,… được tặng 5 hạt ngoan (dùng hạt đậu xanh) Bé nào đọc bài, làm bài tập hoặc phát biểu bài tốt được tặng 5 hạt giỏi (dùng hạt đậu đỏ) Mỗi bé được phát một cái lọ để đựng các hạt Trước ngày 8.3, tôi tổ chức ngoại khoá cho các em Làm hoa hồng bằng hạt Sản phẩm

của các em là bông hồng bằng hạt mang đầy ý nghĩa dùng tặng mẹ trong ngày 8/3 (Phụ lục 2)

Với hoạt động này, các em được khích lệ để luôn cố gắng mỗi ngày đều được nhận những hạt mang đầy tình yêu thương Đối với các em có hạn chế trong học tập tôi dùng câu hỏi dễ, khéo léo giảm nhẹ yêu cầu để các em cũng đạt được số hạt tương đương như các bạn, các em đã tích cực tham gia Các em ý thức rõ về tình mẹ, tình cảm gia đình

* Mượn hình ảnh nhân vật trẻ yêu mến để khích lệ các em (Ông già

Nô-en; cô tiên mùa xuân,…)

Phát động các em thi đua học tốt, chăm ngoan để nhân dịp giáng sinh được

ông già Nô-en tặng quà 2 điều ước Một điều ước cho mình và một điều ước cho gia đình và một món quà em yêu thích

Lễ Giáng sinh đối với trẻ chỉ với ý nghĩa có ông già Nô-en hiền từ đi tặng quà cho mọi người Với tâm lí bé nào cũng muốn được ông già Nô-en mang đến điều kì diệu ấy Trước lễ Giáng sinh tôi đã cho các em viết thư gửi ông già Nô-

en để nói lên điều ước của mình cùng với mong muốn ông tặng món quà em thích là gì Chuẩn bị cho ngày, tôi nhờ người đóng vai ông già Nô-en đến lớp

phát quà cùng bức thư dặn dò các bé chăm ngoan (phụ lục 3)

Các em đã rất háo hức thi đua và chờ đợi Thành công của hoạt động này là giúp trẻ có những ước mơ bắt đầu từ những điều giản dị Biết nghĩ về gia đình, biết mong ước cho mình Đa số các bé đều ước cho gia đình hạnh phúc, ước sức khoẻ và học giỏi

Qua hoạt động các em có được kĩ năng viết ra suy nghĩ của mình Từ đó

GV thuận lợi trong việc định hướng phát triển tư tưởng tình cảm cho các em

4 Tổ chức trò chơi học tập linh hoạt:

Để trẻ tiếp thu kiến thức một cách tích cực và tự giác tôi đã tổ chức cho các em hoạt động học tập linh hoạt, tránh sự nhàm chán.

* TRÒ CHƠI ÔN TẬP TIẾNG VIỆT ở lớp 1

- Tên trò chơi: “Thả thuyền qua sông, gửi lời thăm bạn”

- Thể lệ trò chơi:

GV chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm chia đôi số HS sao cho cân đối các đối tượng (học tốt, tiếp thu được và các em cần hỗ trợ); số câu hỏi được chia đôi, mỗi bên một nửa (1,3,5,7 và 2,4,6,8), trao đổi qua lại để thi ai nhanh, ai đúng

- Hướng dẫn hoạt động:

Bố trí ngồi theo nhóm, mỗi nhóm chia hai nửa (A và B) ngồi đối diện nhau Cử nhóm trưởng nhóm nhỏ Lần lượt hai bên gửi thư qua cho nhau (bên này gửi qua một câu, bên kia gửi lại một câu) trong một thời gian nhất định Bạn nhóm trưởng mỗi bên nhận thư và đọc lên cho cả nhóm nghe Các thành viên trong nhóm dùng các chữ cái trong bộ chữ chữ ghép lại (chỉ nghe để ghép) Nếu nhóm nào xem thư để ghép sẽ phạm lỗi và không được tính câu đúng) Thời gian quy định dựa vào nội dung các câu văn

Hết thời gian, cô giáo thu lại các bảng ghép, cùng lớp đếm rồi ghi kết quả

số câu đúng cho từng nhóm Đếm chữ đúng rồi đếm câu đúng Dựa vào tổng số

chữ đúng và câu đúng xếp thứ tự rồi khen thưởng (phụ lục 4)

* Kết hợp với GV bộ môn tổ chức trò chơi Hội chợ ẩm thực hỗ trợ ôn tập tiếng Việt, mở rộng vốn từ, tích hợp môn Tự nhiên và xã hội:

 Trò chơi: “Bé tập nội trợ”

- Mục đích, yêu cầu: Giúp các em làm quen với việc mua hàng; bé biết đi chợ để chọn thức ăn cho bữa ăn đủ chất dinh dưỡng, biết sử dụng tiền

- Hình thức tổ chức: thực hiện theo nhóm

- Thể lệ trò chơi: GV sưu tầm hình ảnh của các loại rau, củ, quả, ngũ cốc, thịt, cá, tôm, trứng, sữa, … Học sinh được sử dụng tiền giấy có mệnh giá khác nhau để mua hàng (5 nghìn, 2 nghìn, 1 nghìn).

- Hướng dẫn hoạt động:

Chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm cử 1 nhóm trưởng Mỗi tổ được phát

100 nghìn đồng gồm các mệnh giá trên Nhóm trưởng tổ chức hội ý nhóm để lên thực đơn cho bữa ăn ghi vào giấy rồi cùng đi chợ chọn thức ăn Giáo viên đóng vai người bán hàng Dùng bảng ghi chép lại số tiền của mỗi nhóm đã mua Sau khi đi chợ xong các nhóm trưng bày sản phẩm trên bàn, ghép tên các món ăn bên cạnh hình ảnh các thực phẩm đã chọn (rau, củ, quả, thịt, cá, trứng) Ví dụ: chọn hình ảnh trứng thì các em ghép một trong các từ theo thực đơn mình chọn:

trứng luộc, trứng chiên, trứng ốp la,…; chọn hình ảnh cá thì ghép chữ: cá nướng, cá sốt cà chua, cá kho,… (phụ lục 5) Yêu cầu tất cả các thành viên trong nhóm đều

hợp tác thực hiện Khuyến khích các bé biết giới thiệu về các món trong bữa ăn đầy đủ chất đảm bảo cho sức khoẻ

Giáo viên có thể hỏi thêm để củng kiến thức cho các em

Tổng kết trò chơi và khen thưởng: đếm số từ đúng, số món ăn mà các nhóm ghép thành chữ; xem xét để khen việc đi chợ khéo ở các nhóm có các món

ăn vừa đủ trong bữa ăn hàng ngày đảm bảo dinh dưỡng mà các bé đã chọn Xem nhóm nào sử dụng tiền hợp lí nhất bằng cách cộng số tiền đã mua So sánh số tiền còn lại ở mỗi nhóm xem các bé đi chợ có làm mất tiền không để hướng dẫn các bé cẩn thận hơn

Trò chơi này được thực hiện nhiều lần và thay đổi hình thức tổ chức khác nhau Có thể tổ chức cho các bé vừa bán hàng, vừa mua hàng Ví dụ: phân cho mỗi nhóm bán một loại hàng như: nhóm 1 bán các loại củ; nhóm 2 án các loại quả; nhóm 3 bán các loại rau; nhóm 4 bán các loại ngũ cốc, nhóm 5 bán các loại thực phẩm như thịt, cá , trứng, tôm, cua,… Các nhóm bán, mua hàng xong rồi cùng bày thức ăn.

Với trò chơi này giúp các em vui mà học, giúp củng cố kiến thức về tiếng Việt cũng như Tự nhiên xã hội, đồng thời lồng ghép giáo dục một số kĩ năng trong cuộc sống như: ăn uống đủ chất, đảm bảo vệ sinh, kĩ năng sử dụng tiền, kĩ năng tổ chức, hợp tác, tự tin, tích cực, từ đó có trách nhiệm cao với tập thể và bản thân

 Trò chơi “Mua hạt gắn hình”

- Mục tiêu: Rèn kĩ năng đếm, sự khéo léo, tính thẩm mĩ; giúp các bé nhận

biết các loại hạt ngũ cốc thường dùng, củng cố biểu tượng hình học

Giáo viên cùng chơi với các em GV làm người bán hàng Các em làm người mua hàng (mua hàng bằng lời nói không dùng tiền) Ví dụ: Bán cho tôi 10 hạt đậu xanh Trò chơi này sử dụng vào thời gian đầu học kì 1 là tốt nhất

- Hình thức tổ chức: Thực hiện theo nhóm

- Thể lệ trò chơi: Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm có một nhóm trưởng phân công các bạn luân phiên nhau người mua, người gắn vào hình sao cho mỗi thành viên đều được mua hạt, đều được gắn hình

- Tổ chức hoạt động: