Mâu Thuẫn Biện Chứng Trong Quá Trình Xây Dựng Nền Kinh Tế Thị Trường Định Hướng Xã Hội Chủ Nghĩa Ở Việt Nam

Sự cần thiết khách quan phải phát triển nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Về phơng diện kinh tế có thể thấy rằng lịch sử của sản xuất và đời sống xã hội củ

bộ giáo dục và đào tạo trờng Đại học Kinh tế Quốc dân

trung tâm đào tạo từ xa

khoa kế toán

o0o

-tiểu luận triết học

Đề tài:

mâu thuẫn biện chứng trong quá trình

xây dựng nền kinh tế Việt Nam hiện nay

Giáo viên hớng dẫn : lê ngọc thông

Sinh viên thực hiện : p.t.t

Lớp : kt2d

ơ

Hà Nội - 2008

Mục lục

A:lời mở đầu.

B: nội dung

I Nền kinh tế thị tr ờng định h ớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

1 Sự cần thiết khách quan phải phát triển nền KTTT thị trờng định hớng XHCN

ở nớc ta

2 Bản chất đặc điểm của nền KTTT định hớng XHCN ở Việt Nam

II Mâu thuẫn và ph ơng h ớng giải quyết.

1.Mâu thuẫn.

2 Phơng hớng giải quyết

C :Kết luận.

D :Danh mục các tài liệu tham khảo

A :lời mở đầu

Đờng lối đổi mới toàn diện đợc khởi sớng từ đại hội lần thứ VI của đảng cộng sản Việt Nam(năm 1986)thực sự đã đem lại những kết quả to lớn trong mọi mặt của đời sống xã hội Việt Nam,mà trớc hết là trong lĩnh vực kinh tế nớc ta là một đất nớc bị tàn phá nặng nề trong nhiều năm chiến tranh và là một nớc kém phát triển nhất trong những nớc XHCN trớc đây ,lại bị cấm vận nhng nhờ đừng nối đổi mới ,Việt Nam đã đạt đợc tốc độ phát triển cao ,chấm dứt đợc nạn đói kiềm chế đợc lạm phát và ngày nay chúng ta là một trong những nớc xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới ,giữ vững đợc sự ổn định xã hội những thành tựu đó đã góp phần quan trọng trong việc đa nớc ta thoát khỏi khủng hoảng kinh tễ xã hội

Phát triển quan điểm của đại hội đảng VI BCHTW đã khảng định :phát triển kinh tế nhiều thành phần là một chủ trơng chiến lợc lâu dài trong suốt thời

kỳ quá độ nên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam Việc chuyển sang kinh tế nhiều thành phần là để giải phóng sản xuất động viên tối đa mọi nguồn lực bên trong

và bên ngoài để phục vụ cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nớc , nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội , cải thiện đời sống nhân dân chúng ta không thể có những thành

tựu kinh tế nh vừa qua nếu không thực hiện chính sách kinh tế nhiều thành phần,mở cửa thu hút vốn đầu t nớc ngoài vào chiến lợc đúng đắn

Chính vì tính cấp thiết và quan trọng của vấn đề này đã thôi thúc em chọn

đề tài này Em xin chân thành cảm ơn sự hớng dẫn của thầy giáo đã giúp em hiểu sâu sắc về vấn đề này và hoàn thành bài viết này

I Nền kinh tế thị tr ờng theo địng h ớng XHCN ở việt Nam.

1 Sự cần thiết khách quan phải phát triển nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Về phơng diện kinh tế có thể thấy rằng lịch sử của sản xuất và đời sống xã hội của nhân loại đã trải qua hai kiểu tổ chức thích ứng với trình độ phát triển của lực lợng sản xuất và phân công lao động xã hội Đó là thời đại kinh tế tự cung tự cấp và thời đại kinh tế hàng hoá mà giai đoạn cao là kinh tế thị trờng Kinh tế tự nhiên là kiểu tổ chức kinh tế đầu tiên của nhân loại Đó là phơng thức sinh hoạt kinh tế ở trình độ thấp ,ban đầu là sử dụng những tặng vật của tự nhiên và sau đó đợc thực hiện thông qua hoạt động trực tiếp vào tự nhiên để tạo

ra giá trị sử dụng Hoạt động kinh tế đó bó hẹp trong mối quan hệ tuần hoàn giữa con ngời và tự nhiên hoạt động kinh tế đó gắn liền với kinh tế nông nghiệp tự cung tự cấp Nó thống trị trong xã hội công xã nguyên thuỷ và phong kiến Kinh

tế tự nhiên gắn liền với kém phát triển và lạc hậu

Kinh tế hàng hoá bắt đầu bằng hàng hoá giản đơn ,nó ra đời khi chế độ cộng sản nguyên thuỷ tan rã Dựa trên tiền đề cơ bản là có sự phân công lao

động xã hội và sự t hữu khác nhau về t liệu sản xuất

Chuyển từ nền kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hoá là bớc chuyển sang thời đại kinh tế phát triển và văn minh nhân loại

Kinh tế thị trờng là giai đoạn phát triển cao của kinh tế hàng hoá ,cũng trải qua ba giai đoạn phát triển :

Giai đoạn thứ nhất : Giai đoạn chuyển từ kinh tế hàng hoá giản đơn sang kinh tế sang kinh tế thị trờng

Giai đoạn thứ hai : Giai đoạn kinh tế thị trờng phát triển tự do ,nhà nớc không can thiệp vào

Giai đoạn thứ ba : Giai đoạn kinh tế thị trờng hiện đại Đặc trng của giai

đoạn này là nhà nớc can thiệp vao ,mở rộng giao lu kinh tế với nớc ngoài Sự can thiệp của nhà nớc thông qua các hình thức nh sở hữu nhà nớc ,đầu t tiền tệ , tín dụng …Sự phối hợp đó tạo nên một nền kinh tế hỗn hợp nhằm đảm bảo sự phát triển có hiệu quả

Kinh tế thị trờng là hình thức vận hành kinh tế ,các quy luật của thị trờng chi phối việc bổ sung tài nguyên ,quy định sản xuất cái gì ? nh thế nào và cho

ai ? Đây là kiểu chức kinh tế phát triển đòi hỏi khách quan của lực lợng sản xuất Sự cạnh tranh trong kinh tế thị trờng đòi hỏi chủ thể phải không ngừng đổi mới nâng cao chất lợng ,trình độ kĩ thuật hạ giá thành sản phẩm và mở rộng quy mô tái sản xuất

Ví dụ : giai đoạn hàng hoá giản đơn gắn liền với văn minh công nghiệp cơ khí nhng thời kỳ kinh tế thị trờng thì gắn vơí thông tin sinh học

Cho đến những năm 80 về cơ bản nền kinh tế nớc ta là tự cung tự cấp nông nghiệp lạc hậu Việt Nam là một nớc kém phát triển vì vậy phát triển kinh tế là nhiệm vụ hàng đầu của toàn đảng toàn dân Muốn vậy phải chuyển sang phát triển kinh tế thị trờng cùng với nó là quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá ,phát triển kinh tế tăng cả về chất lợng và số lợng ‘’phát triển là nâng cao phúc lợi xã hội nâng cao tiêu chuẩn sống và cải tạo giáo dục y tế …Học thuyết kinh tế xã hội của Mac nói : chủ nghĩa xã hội không đối lập với phát triển kinh tế thị tr -ờng mà là một lấc thang phát triển của loài ngời đánh đấu bằng sự tiến bộ của sự phát triển

Cuộc đấu tranh cách mạng trờng kỳ gian khổ khó khăn quyết liệt của nhân dân ta dới sự lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam và chủ tịch HCM nhằm giải phóng nhân dân lao động , đem lại hạnh phúc giàu sang cho nhân dân lao động Vì vậy phát triển Việt Nam trong hiện tại và trong tơng lai phải là sự phát triển vì giàu có ,phồn vinh hạnh phúc của nhân dan lao động ,vì sự giàu hùng mạnh có của toàn xã hội của toàn dân tộc là sự phát triển mang tính xã hội chủ nghĩa hiện đại công bằng của dân do dân vì dân dới sự lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam

Nh vậy phát triển kinh tế thị trờng đối với nớc ta là một tất yếu ,một nhiệm

vụ kinh tế cấp bách để chuyển hoá nền kinh tế lạc hậu thành nền kinh tế hiện đại hội nhập vào sự phát triển của kinh tế quốc tế thực tế cho thấy kể từ khi thực hiện

cơ chế kinh tế thị trờng từ 1991 nền kinh tế nớc ta có tốc độ tăng tởng cao thừơng xuyên trên 7% và phát triển ổn định

2 Bản chất đặc đIểm của nền KTTT định hớng XHCN ở Việt Nam

Chuyển nền kinh tế kế hoạch hoá tập chung quan liêu bao cấp sang phát triển nền KTTT có sự quản lý của nhà nớc theo định hớng XHCN là nội dung ,đặc đIểm và bản chất khái quát nhất đối với nền kinh tế nớc ta hiện tại và trong tơng lai Đại hội VII của đảng cộng sản VN năm 1991 đã thông qua 6 đặc trng bản chất của XHCN và phơng hớng tổng quát phát triển kinh tế xã hội theo định hớng XHCN của nớc ta

2.1 nền kinh tế thị trờng mà nớc ta sẽ xây dựng là nền kinh tế thị trờng với tính chất hiện đại với tính chất xã hội hiện đại

Mặc dù đang nằm trong tình trạng lạc hậu kém phát triển nhng khi chúng

ta chuyển sang giai đoạn kinh tế thị trờng thì thế giới chuyển sang giai đoạn kinh

tế thị trờng hiện đại

Bởi vậy chúng ta không thể và không nhất thiết phải trải qua giai đoạn kinh

tế hàng hoá giản đơn và giai đoạn kinh tế thị trờng tự do mà đi thẳng ngay vào phát triển kinh tế thị trờng hiện đại ,đây là nội dung và yêu cầu phát triển rút ngắn mặt khác thế giới vẫn đang nằm trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội vì vậy phát triển kinh tế nớc ta phải định hớng xã hội chủ nghĩa là sự cần thiết khách quan ,là nội dung yêu cầu phát triển rút ngắn Sự nghiệp dân giàu ,nớc mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh vừa là nội dung vừa là mục đích và nhiện vụ phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa Đảng và nhà

n-ớc ta khuyến khích nhân dân làm giàu một cách hợp pháp ,vì dân giàu nn-ớc mạnh

và giữ độc lập chủ quyền quốc gia

2.2 nền kinh tế của chúng ta là nền kinh tế hỗn hợp nhiều thành phần với vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc

Trong một số lĩnh vực ,một số khâu quan trọng có ý nghĩa quyết định tới

phát triển kinh tế xã hội của đất nớc Nền kinh tế nhiều thành phần phải là nền kinh tế đa thành phần đa sở hữu thế nhng nền kinh tế thị trờng mà chúng ta đang xây dựng là nền kinh tế thị trờng hiện đại cho nên sự tham gia của “bàn tay hữu hình” của nhà nớc vào quản lý ,điều tiết nền kinh tế đó Đồng thời chính nó sẽ

đảm bảo phảt triển nền kinh tế đúng hớng thị trờng Sự quản lý đIều tiết phát triển kinh tế thị trờng của nhà nớc là thông qua các công cụ ,chính sách kinh tế

vĩ mô và vai trò chủ đạo của khu vựu kinh tế nhà nớc Kinh tế nhà nớc phải nắm vai trò chủ đạo ở một số lĩnh vực then chốt có ý nghĩa là “đài chỉ huy “ là “mạch máu” của nền kinh tế nhà nớc

Cùng với việc coi trọng vai trò của khu vực kinh tế nhà nớc thì ta cũng phải coi trọng khu vực kinh tế t nhân và kinh tế hỗn hợp ,đặt chúng trong mối liên hệ hữu cơ không tách rời biệt lập

Thực tế ở Việt Nam thành phần kinh tế t nhân đóng góp vai trò hết sức quan trọng trong tổng sản phẩm trong nớc (GDP).Nếu tính toàn bộ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh nói chung ,đóng góp của khu vực này qua các năm nh sau :

Tỷđồng 19856 20755 22201 23023 Trong khi đó đóng góp của thành phần kinh tế quốc doanh là:

Tỷ

đồng

10186 10224 10411 10466

2.3 Nhà nớc quản lý nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta là nhà nớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa ,là nhà nớc của dân do dân vì dân

Vai trò quản lí của nhà nớc trong nền kinh tế thị trờng hết sức quan trọng

Sự quản lý của nhà nớc đảm bảo cho nền kinh tế tăng trởng ổn định ,đạt hiệu quả cao ,đạc biệt là đảm bảo công bằng về mặt tiến bộ xã hội ,không có ai ngoài nhà nớc có thể làm giảm sự chênh lệch giữa ngời giàu và ngời nghèo giữa thành thị

và nông thôn giữa nông nghiệp với công nghiệp ,giữa các vùng trong cả nớc Tuy vậy ta cần nhấn mạnh rằng : thành tố quan trọng trong việc xây dựng kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là sự tham gia vào quá trình kinh tế của nhà

n-ớc khác với nhà nn-ớc của nhiều nn-ớc khác trên thế giới mà là nn-ớc của dân vì dân

do dân ,nhà nớc công nông ,nhà nớc của đa số nhần dân lao động dới sự lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam Nó có đủ khả năng bản lĩnh tự đổi mới để đảm bảo

định hớng xã hội chủ nghĩa trong việc phát triển kinh tế thị trờng của nớc ta.Sự khác biệt về bản chất nhà nớc là tiền đề cho sự khác biệt của bản chất nền kinh tế

so với các nớc khác

2.4 Cơ chế vận hành của nền kinh tế đợc thực hiện thông qua cơ chế thị tr-ờng với sự tham quản lý và điều tiết cuả nhà nớc

ĐIều đó có nghĩa là nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở

n-ớc ta cũng vận hành theo những quy luật kinh tế nội tại của kinh tế thị trờng nói chung

Thị trờng có vai trò quyết định đối với việc phân phối nguồn lực kinh tế

Sự quản lý điều tiết của nhà nớc khắc phục đợc những mặt trái của kinh tế thị tr-ờng , thực hiện các mục tiêu nhân đạo mà bản thân kinh tế thị trtr-ờng không thể có

đợc

Mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế đợc thực hiện thông qua thị trờng,

Các quy luật của kinh tế hàng hoá ,kinh tế thị trờng (quy luật giá trị , quy luật cung cầu …)sẽ chi phối các hoạt động kinh tế , quy luật giá trị quy định mục

đích theo đuổi trong hoạt động kinh tế là lợi nhuận ( là giá trị không ngừng tăng lên)

Quy định sự phân bổ các nguồn lực vào các lĩnh vực sản xuất ,kinh doanh khác nhau đồng thời đặt các chủ thể kinh tế trong một cuộc cạnh tranh quyết liệt Thông qua các công cụ chính sách kinh tế vĩ mô ,đồng thời sử dụng các lực l-ợng kinh tế của mình(kinh tế nhà nớc ) nhà nớc tác động nên mối quan hệ tổng cung – tổng cầu thực hiện điều tiết nền kinh tế thị trờng , nh vậy cơ chế hoạt

động của kinh tế là : thị trờng điều tiết nền kinh tế ,nhà nớc điều tiết thị trờng ,các chủ thể kinh tế có mối quan hệ hữu cơ thống nhất

2.5 Mở cửa hội nhập nền kinh tế trong nớc với nền kinh tế thế giới trên cơ sở giữ vững độc lập tự chủ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia là nội dung quan trọng của nền kinh tế thị trờng ở nớc ta

Quá trình phát triển kinh tế thị trờng gắn liền với quá trình xã hội hoá nền sản xuất xã hội Tiến trình xã hội hoá đi đôi với quá trình phát triển kinh tế thị tr ờng

là không có biên giới quốc gia về phơng diện kinh tế

Một trong những đặc trng quan trọng của kinh tế thị trờng hiện đại là việc mở rộng giao lu kinh tế với nớc ngoài

Xu hớng quốc tế hoá đời sống kinh tế với những khu vực hoá toàn cầu hoá

đang ngày càng phát triển và ngày càng trở thành xu thế tất yếu trong thời đại của cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện nay Tất cả các nớc trên thế giới ,dù muốn hay không muốn ít nhiều bị lôi cuốn ,thu hút vào các quan hệ kinh tế quốc tế Tranh thủ thuận lợi cơ hội tránh nguy cơ tụt hậu xa hơn và vợt qua thách thức là yêu cầu cần thiết để thực hiện Để phát triển trong điều kiện KTTT hiện

đại ,Việt Nam không thể đóng cửa ,khép kín nền kinh tế trong trạng thái tự cung ,tự cấp Mà phải mở cửa hội nhập với nền kinh tế thế giới Sự mở cửa đợc thể hiện trên ba nội dung chính: thơng mại ,đầu t và chuyển giao công nghệ khoa học kĩ thuật Tuy nhiên chúng ta mở cửa để hoà nhập chứ không hoà tan mà phải

dựa trên cơ sở phát huy lợi thế so sánh không ngừng nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế ,giữ vững độc lập tự chủ và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia

2.6 Thúc đẩy tăng trởng kinh tế đồng thời với việc đảm bảo công bằng xã hội cũng là một nhiệm vụ rất quan trọng trong nền kinh tế thị trờng ở nớc ta

Phát triển công bằng và phát triển bền vững là thuật ngữ phổ biến và là su thế của thời đại ngày nay Phát triển công bằng đợc hiểu là những chính sách phát triển đảm bảo sự công bằng xã hội , tạo điều kiện cho mọi tầng lớp nhân dân có

điều kiện cơ hội tham gia vào quá trình phát triển và đợc hởng những thành quả tơng ứng với sức lực và khả năng trí tuệ mà họ bỏ ra , là làm giảm khoảng cách giữa giàu nghèo giữa dân c các vùng Khác với nhiều nớc trên thế giới ,nớc ta phát triển kinh tế đi đôi với việc thực hiện thống nhất với công bằng xã hội Tuy nhiên cũng cần nhấn mạnh rằng sự đảm bảo công bằng trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta hoàn toàn xa lạ và khác hẳn với chủ nghĩa bìng quân ,cân bằng thu nhập “chia đều sự nghèo đói “cho mọi ngời Mức độ của công bằng phụ thuộc rất nhiều vào sự phát triển khả năng và sức mạnh kinh tế của mỗi quốc gia

Vì vậy nhấn mạnh tới công bằng xã hội trong đIều kiện nền kinh tế kém phát triển ,ngân sách eo hẹp thì chắc chắn sẽ làm tiêu diệt động lực phát triển kinh tế – xã hội

2.7. Nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghiã ở nớc ta ,đợc thực hiện theo kết quả la Giải quyết mối quan hệ giữa lao động với t bản vốn thông qua phân phối thu nhập trong o động là chủ yếu kết hợp một phần theo vốn và tài sản Đây là sự khác biệt giữa kinh tế thị trờng xã hội chủ nghĩa với kinh tế thị trờng t bản chủ nghiã

Trong mối quan hệ giữa lao động với t bản ( vốn ) giữa lao động sống và lao

động quá khứ ( lao động đã đợc vật hoá ) chủ nghĩa t bản coi trọng nhân tố t bản ,nhân tố lao động quá khứ đã đợc tích luỹ Bởi vậy ,trong phân phối thành quả lao động chủ nghiã t bản nhấn mạnh nhân tố t bản hơn nhân tố lao động ,nhấn mạnh yếu tố đầu t tích luỹ hơn yếu tố tiền lơng thu nhập của ngời lao động Ngợc lại CNXH đặt con ngời vào vị chí trung tâm của mọi sự phát triển ,cho nên chủ nghĩa xã hội quan tâm đến yếu tố thu nhập của ngời lao động ,tuy nhiên

ta phải coi trọng yếu tố vốn ,tăng cờng tích luỹ và đầu t ( cả nhà nớc và t nhân )

và mối quan hệ biện chứng giữa vốn với lao động ,thu nhập theo vốn tài sản kinh doanh bây giờ đã chở thành bình thờng Chỉ có trên cơ sở đó mới tăng đợc dân số giầu trong xã hội ,tăng số ngời có thu nhập cao giảm số ngời có thu nhập thấp

,thu hẹp khoảng cách giữa ngời giàu với ngời nghèo vừa là nội dung vừa là chính sách thu nhập và chính sách đIều tiết thu nhập của nhà nớc trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghiã ở nớc ta

Tóm lại quá trình phát triển nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta phải là “ quá trình thực hiện dân giàu nớc mạnh tiến lên hiện đại trong một xã hội nhân dân làm chủ nhân ái có văn hoá có kỷ cơng xoá bỏ áp bức bất công tạo điều kiện cho mọi ngời có cuộc sống ấm no tự do hạnh phúc

II Mâu thuẫn và ph ơng h ớng giải quyết

1.Mâu thuẫn.

Trong mô hình kinh tế cũ của chủ nghĩa xã hội mọi ngời có cuộc sống ấm

lo tự do hạnh phúc” mà chúng ta áp dụng , sự vận hành của nền kinh tế chỉ dựa trên mệnh lệnh ,kế hoạch của nhà nớc cùng với hệ thống quản lý quan liêu bao cấp từ sản xuất đến tiêu dùng Cơ chế kinh tế tuy có u điểm là tránh đợc sự phân cực trong xã hội bởi khoảng cách giàu nghèo nhng lạI bộc lộ nhiều nhợc điểm cơ bản đó là những mâu thuẫn cơ bản trong nền kinh tế Qua hơn 10 năm đổi mới

n-ớc ta đã phát triển kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng nền kinh tế mà chúng ta đang xây dựng và phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa

Kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là bớc phát triển tất yếu của nền kinh tế và của nền văn minh nhân loại Nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là một nền kinh tế quá độ nên nó không tránh khỏi những mâu thuẫn trong thời kỳ quá độ

1.1 Nền kinh tế thị trờng trong đIều kiện sản xuất nhỏ là chủ yếu ở nớc ta cho nên tất nhiên không tránh khỏi tính tự phát.

Việc định hớng nền kinh tế nớc ta đi nên chủ nghĩa xã hội không phải là

sự phát triển tự phát mà là kết quả của sự nhận thức và vận dụng tự giác xu hớng

và qui luật khách quan của sự phát triển xã hội trong thời đại ngày nay.Nh vậy phát triển kinh tế thị trờng định hớng XHCN đã bao hàm sự đấu tranh giữa hai mặt đối lập:tính tự phát và tính tự giác trong phát triển kinh tế

Trong thời gian hiện nay,tính tự phát vẫn còn và nó cần thiết cho kinh tế sản xuất hàng hoá nhỏ và nó không tránh khỏi trong việc điều chỉnh mối quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng lu thông hàng hoá…Tuy vậy nếu nền kinh tế chỉ phát triển tự phát thì chúng ta không thể thực hiện những mục tiêu cuả chủ nghĩa xã hội Còn tự giác là hoạt động dựa trên sự nhận thức đúng đắn xu thế tất yếu và là qui luật khách quan của đời sống xã hội nhng nhận thức sai lầm thì hậu quả rất lớn

Giải quyết mâu thuẫn giữa tính tự phát và tự giác trong phát triển kinh tế-xã hội là điều rất khó khăn,phức tạp Không phải một lúc có thể xoá bỏ hoàn toàn tính tự phát và biến mọi hoạt động của con ngời thành tự gíac,mà chỉ có thể phát huy ngày càng cao tính tự giác trên cơ sở nâng cao nhận thức khoa học,năng lực tổ chức quản lý,phối hợp trên toàn xã hội để hạn chế tính tự phát trong thời

kỳ quá độ

1.2 Phát triển nền kinh tế thị trờng trong thời kỳ quá độ tức là phải chấp nhận các hình thức sở hữu và kinh doanh thuê mớn lao động và bóc lột sức lao động dẫn đến mâu thuẫn giữa lợi ích của ngời lao động và ngời thuê lao

động.

Chúng ta không có cơ sở để khẳng định rằng trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội thì hình thức thuê mớn lao động sẽ giảm đi Cũng sẽ càng sai lầm nếu nh chỉ có thành phần kinh tế nhà nớc và kinh tế tập thể hợp tác xã là phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa và nó sẽ thay thế dần các thành phần kinh

tế còn lại mà tất cả các thành phần kinh tế đều phát triển theo một hớng chung duy nhất - định hớng xã hội chủ nghĩa Cùng với sự trởng thành của chủ nghĩa xã hội thì hình thức thuê mớn lao động sẽ giảm dần mức độ bóc lột của nó Tất nhiên đIều này chỉ có thể trở thành hiện thực đợc trong đIều kiện có sự lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam ,nhà nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quản

lý và thành phần kinh tế nhà nớc nắm vai trò chủ đạo cộng với sự lớn mạnh của thành phần kinh tế tập thể hợp tác xã

Trong việc giải quyết mối quan hệ có mâu thuẫn giữa lợi ích kinh tế của

ng-ời làm thuê và ngng-ời thuê mớn lao động cần kết hợp hài hoà giữa lợi ích của ngng-ời lao động ,ngời thuê lao độngvà lợi ích nhà nớc Sự bất công trong mối quan hệ giữa lợi ích sẽ làm kìm hãm sự phát triển kinh tế

Nhà nớc quản lý điều tiết nền kinh tế vĩ mô bằng hệ thống pháp luật và chính sách kinh tế ,khuyến khích lợi ích kinh tế chính đáng và tích cực của các doanh nghiệp khuyến khích sáng tạo của họ và hoạt động kinh doanh của họ Nhà nớc thông qua các nguồn thu từ thuế và các khoản đóng góp của các thành phần kinh tế đã và đang đầu t vào phát triển kinh tế – xã hội và phúc lợi xã hội Tuy nhiên phải thực hiện khéo léo nếu không sẽ ảnh hởng sấu đến sự khuyến khích đầu t phát triển của các thành phần kinh tế Theo kinh nghiệm của các nớc đi trớc chúng ta nên hớng họ vào các công trình phúc lợi công cộng tham gia bảo hiểm cho ngời lao động và hoạt động nhân đạo …

1.3 Mâu thuẫn giữa bình đẳng ,công bằng xã hội với mục tiêu chủ nghĩa xã hội với tình trạng bất bình đẳng bất công không thể tránh khỏi do mặt trái của kinh tế thị trờng.