Một số kĩ năng cần thiết để tổ chức thực hiện chương trình giáo dục đáp ứng yêu cầu của người học, cập nhật kiến thức, kĩ năng, chuyển giao công nghệ

MODULE gdtx Một số kĩ năng cần thiết để tổ chức thực hiện chương trình giáo dục đáp ứng yêu cầu của người học, cập nhật kiến thức, kĩ năng, chuyển giao công nghệ PHẠM XUÂN LUẬN 27... Cá

MODULE gdtx

Một số kĩ năng cần thiết

để tổ chức thực hiện chương trình giáo dục

đáp ứng yêu cầu của người học, cập nhật kiến thức, kĩ năng, chuyển giao công nghệ

PHẠM XUÂN LUẬN

27

68 | MODULE GDTX 27

A GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

xuyên m!t s" k$ n%ng c b'n () ch* (o hot (!ng trung tâm h-c t.p c!ng (/ng nh:

— K$ n%ng xác (3nh nhu c4u, cách th6c (i7u tra nhu c4u ngi h-c ti c!ng (/ng

— K$ n%ng biên son tài liu cho phù h;p ("i t;ng vùng mi7n

— Gi<i thiu m!t s" k$ n%ng dy h-c ngi l<n

— K$ n%ng t= ch6c th>c hin chng trình sao cho phù h;p ("i t;ng vùng mi7n

B MỤC TIÊU TÀI LIỆU

1 MỤC TIÊU CHUNG

h-c ti c!ng (/ng, biCt quy trình biên son tài liu, h-c liu phù h;p v<i (3a phng, ("i t;ng ngi h-c, ph= biCn (;c phng pháp dy h-c ngi l<n cho h<ng dEn viên, báo cáo viên TTHTCH

biên son tài liu;

— Có k$ n%ng biên son tài liu phù h;p v<i yêu c4u cKa ngi h-c và (Jc (i)m cKa vùng mi7n

— BiCt l>a ch-n phng pháp, t= ch6c th>c hin chng trình sao cho phù h;p ("i t;ng vùng mi7n

2.3 Thái độ

Trân tr-ng ngi h-c, c'm thông v<i (i7u kin và hoàn c'nh s"ng cKa tQng ("i t;ng ngi h-c

— TQng cá nhân t> xây d>ng và trình bày khái nim nhu c4u h-c t.p

— Nêu (Jc (i)m nhu c4u h-c t.p cKa c!ng (/ng

— Nêu cách phân loi các nhu c4u h-c t.p

* Bài tp 1

— Anh, ch3 hãy phân loi nhu c4u h-c t.p

— Cho biCt ý kiCn v7 cách phân loi nhu c4u sau:

1) Nhu c4u do cá nhân và c!ng (/ng ý th6c (;c

70 | MODULE GDTX 27

2) Nhu c4u do cá nhân và c!ng (/ng cha ý th6c (;c

3) Nhu c4u do v.n (!ng và tuyên truy7n mà có

4) Nhu c4u do yêu c4u cKa c chC qu'n lí xã h!i, ngh7 nghip (Jt ra

Các nhóm trình bày ý kiCn th'o lu.n và bài t.p cKa mình tr<c h!i th'o Th kí t=ng h;p, GV t=ng kCt b= sung kCt lu.n ( PhiCu 1)

— Ngi h-c biCt (;c cách biên son tài liu, h-c liu (3a phng phù h;p

— NWm (;c k$ n%ng c4n thiCt () biên son tài liu, h-c liu (3a phng phù h;p ("i t;ng

2.2 TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG

— TQng cá nhân thiCt kC câu hbi tr<c khi biên son tài liu, h-c liu m<i

— Các nhóm nêu quy trình biên son tài liu, h-c liu m<i: Sau (ó trao (=i, th'o lu.n

GV b= sung bhng cách trình chiCu n!i dung sau (ây:

a)Bit t vn 

c4n kiCn th6c (ó?

— Xác (3nh rõ mc tiêu — Tr' li câu hbi: Biên son tài liu nhhm mc (ích gì?

— N!i dung tài liu — Tr' li câu hbi: Tài liu này viCt v7 cái gì?

— Cách biên son — Tr' li câu hbi: Tài liu này viCt bhng cách nào? b)Bit quy trình biên son tài li!u, h#c li!u m&i

B<c 1 L>a ch-n chK (7

B<c 2 Xác (3nh mc tiêu

B<c 3 L>a ch-n n!i dung

B<c 4 L>a ch-n hình th6c

B<c 5 Son th'o n!i dung và minh ho

B<c 6 Th` nghim và xin ý kiCn chuyên gia thlm (3nh

B<c 7 S`a chna và hoàn thin

c)Bit cách biên son các tài li!u, h#c li!u dùng trong c+ng ,ng

72 | MODULE GDTX 27

Ch-n m!t s" ý sau () hình thành và hoàn ch*nh khái nim nhu c4u h-c t.p:

— Nhu c4u h-c t.p là s> (òi hbi cKa con ngi () thích nghi, tho' mãn cá nhân trong (i s"ng xã h!i và trong c!ng (/ng

— Nhu c4u h-c t.p thu!c phm trù nh.n th6c, chi ph"i mnh mc (Cn s> hình thành phát tri)n nhân cách cKa con ngi

Nhu c4u và hot (!ng nhhm th>c hin nhu c4u là (!ng l>c quan tr-ng () tho' mãn s> mong mu"n (ó

Nhu c4u h-c t.p là khát v-ng cKa con ngi vn lên tìm hi)u, chinh phc t> nhiên và xã h!i

Nhu c4u h-c t.p còn nhhm mc (ích thay (=i b'n thân, c'i thin (i7u kin, môi trng làm vic, t%ng thu nh.p, xoá (ói gi'm nghèo Th'o lu.n nhu c4u h-c t.p có (Jc (i)m gì?

* Nêu vài c im ca nhu cu hc t p:

— Nhu c4u h-c t.p không =n (3nh Nó thng thay (=i theo thi gian, không gian, (i7u kin và hoàn c'nh s"ng

— Nhu c4u h-c t.p cKa mqi cá nhân, c!ng (/ng có nét chung và khác nhau

* Xác $nh nhu cu hc t p là i&u ki(n b*t buc v+i GV, cán b qu0n lí c2 s4 giáo d6c th78ng xuyên

— Xác (3nh nhu c4u h-c t.p là quá trình thu th.p, phân tích, lu dn thông tin có h th"ng và mang tính c.p nh.t nhhm xác (3nh ai có nhu c4u h-c t.p, h-c v7 cái gì, ti sao? Làm thC nào () (áp 6ng các nhu c4u (ó?

— Mu"n xác (3nh nhu c4u h-c t.p cKa c!ng (/ng thì ph'i thu th.p thông tin v7 tình hình hin ti cKa c!ng (/ng, s thích, mong mu"n cKa tQng cá nhân trong c!ng (/ng

— Thông tin có vai trò nh dây n"i cKa ba thành t" chK yCu cKa hot (!ng c!ng (/ng, to thành vòng tròn khép kín (ó là nhu c4u h-c t.p c!ng (/ng, ban qu'n lí TTHTCH, (n v3 và cá nhân (áp 6ng (;c nhu c4u h-c t.p cKa c!ng (/ng

— Không có thông tin không th) xác (3nh nhu c4u h-c t.p, không th) t= ch6c hiu qu' vic h-c t.p trong c!ng (/ng

* Các loi thông tin cn thi>t  giúp cho vi(c xác $nh nhu cu hc t p SWp xCp theo m6c (! c4n thiCt cKa các loi thông tin sau:

— Thông tin cá nhân: Tu=i tác, trình (! v%n hoá, trình (! ngh7 nghip, s thích cá nhân

— Thông tin (i7u kin, môi trng s"ng

— Thông tin v7 tình hình kinh tC

— Thông tin v7 dân s", (3a lí, thi tiCt

— Thông tin v7 tình hình chính tr3, xã h!i

— Thông tin v7 phong tc t.p quán, sinh hot cKa c!ng (/ng

— Thông tin s6c khoa, d3nh bnh

— Thông tin v7 truy7n thông v%n hoá cKa c!ng (/ng

— Thông tin v7 s> phát tri)n giáo dc (3a phng

* Nêu các b7+c ti>n hành xác $nh nhu cu hc t p

— Nghiên c6u tài liu, s" liu th"ng kê

H) TTHTCH có th) t> biên son tài liu, TTGDTX nên:

TTHTCH biCt cách khai thác, l>a ch-n, ch*nh s`a tài liu sun có  (3a phng hoJc biCt cách t> biên son tài liu m<i cho c!ng (/ng cKa mình (Tham kh'o Tài liu H7+ng dCn biên son tài li(u 4 Trung tâm hc t p cng Ing, do Vin ChiCn l;c và Chng trình biên son, UNESCO

Hà N!i tài tr;)

— T= ch6c các tri biên son tài liu cho các TTHTCH mà ngi biên son

là các cán b!, GV/HDV cKa TTHTCH Ngoài ra, nên mi nhnng ngh nhân, nhnng ngi có kinh nghim  c!ng (/ng, các cán b! (4u ngành  (3a phng, các cán b! có n%ng l>c cKa các (oàn th) nh H!i Ph nn, H!i Nông dân, Hoàn Thanh niên C!ng s'n H/ Chí Minh, H!i KhuyCn h-c, H!i C>u chiCn binh, H!i Ngi cao tu=i, H!i Làm vn…

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số kĩ năng dạy học người lớn.

3.1 MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG

— Ngi h-c có các k$ n%ng h<ng dEn cho ngi l<n h-c t.p

— BiCt s` dng k$ n%ng (ó vào vic th>c hin n!i dung chng trình cho tQng ("i t;ng c th)

Ha s" nhnng thông tin cKa tài liu (a ra d<i dng câu hbi

NCu (;c thiCt kC t"t sc giúp cho ngi h-c tham gia h-c t"t hn

* M6c ích t câu hOi

— Hi)u ngi h-c, hi)u quan nim, suy ngh$, nhu c4u và kinh nghim cKa h-

— H!ng viên HV chia sa kinh nghim

— Hánh giá m6c (! tiCp thu bài h-c,

* Các loi câu hOi:

— Câu hbi g;i m (kích thích s> so sánh, tìm kiCm, phát hin, liên tng, xâu chuqi các s> kin, thông tin, )

— Câu hbi (óng (dành cho s> tr' li (n có hoJc không)

* Yêu cu câu hOi

— Mc (ích hbi ph'i rõ ràng, (n gi'n d| hi)u

— H) lWng nghe có hiu qu' c4n chú ý gì?

— Thái (! khi lWng nghe

— Nhnng (i7u nên tránh khi lWng nghe

(3) KM nNng trình bày:

Mc (ích cKa trình bày

Các b<c cKa bài trình bày (xác (3nh chK (7 và ("i t;ng; xây d>ng, l>a ch-n thông tin, n!i dung c4n trình bày; xác (3nh thi gian, (3a (i)m; phng tin (/ dùng dy h-c; các t nhWc () trình bày tránh sót, tránh quá thi gian)

s> lôgic

C4n kCt h;p gi-ng nói v<i c` ch*, (iu b! () thu hút và lôi cu"n ngi nghe

Hoạt động 4: Lựa chọn các phương pháp, hình thức tổ chức thực hiện Chương trình GDTX tại địa phương

D KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ

HV nh.n xét v7 các bài t.p hot (!ng (;c thiCt kC trong module Hánh giá m6c (! () hi)u các n!i dung nêu trong module theo các m6c:

78 | MODULE GDTX 27

E PHỤ LỤC

HƯƠNG ƯỚC LÀNG, XÃ VỚI BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Phần 1

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

trng TQ xa xa, nhi7u c!ng (/ng  Vit Nam (ã quy (3nh nhnng lu.t tr-ng () b'o v môi trng s"ng cKa chính mqi ngi dân trong c!ng (/ng hôm nay và cho con cháu cKa h- mai sau

I VAI TRÒ CỦA HƯƠNG ƯỚC TRONG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ĐỊA PHƯƠNG

1 Hương ước là gì?

Hng <c là b'n ghi chép các (i7u l liên quan (Cn (i s"ng cKa c!ng (/ng dân c sinh s"ng trong làng Các (i7u l này hình thành d4n trong l3ch s`, (;c (i7u ch*nh và b= sung mqi khi c4n thiCt Xa, các (i7u hng biên, hng l, h!i (ình, h!i <c,…

Hng <c có th) xem là h th"ng lu.t tc t/n ti song song v<i pháp lu.t cKa Nhà n<c nhng không ("i l.p v<i lu.t pháp cKa Nhà n<c Hng <c (7 c.p t<i nhnng n!i dung c th) gWn v<i hoàn c'nh phong tc, t.p quán lâu (i cKa tQng làng, là nhnng n!i dung mà các b! lu.t cKa Nhà n<c khó (7 c.p (Cn

Hng <c (;c xây d>ng trên c s nhnng m"i quan h gina các thành viên cKa c!ng (/ng làng, xã v<i nhau, gina mqi thành viên v<i c!ng (/ng, gina các c!ng (/ng nhb trong làng (phe, giáp, h-,…) và làng

Hng <c không ch* (7 ra các hình th6c trQng pht v<i các vic làm trái

mà còn (7 ra nhnng hình th6c khen thng vic t"t, có ích cho làng Hng <c ph'n ánh tâm lí cKa dân làng, ph'n ánh m!t phng din quan tr-ng cKa v%n hoá làng Hó là các quan (i)m cKa dân làng v7 (i7u hay,

lc ph'i, (i7u d, (i7u trái, v7 cái (úng — sai, (áng tr-ng — (áng khinh

S6c mnh cgng chC cKa hng <c d>a vào l7 thói, nCp s"ng quen trong ti7m th6c cKa m-i dân làng Hng <c vQa u"n ngi ta vào khuôn phép, và (!ng viên ngi ta hành (!ng, gWn bó dân làng thành m!t c!ng (/ng chJt chc, (/ng thi (i7u tiCt các trách nhim và các quy7n l;i cKa m-i thành viên trong làng Do (ó, hng <c có ý ngh$a n'y sinh tQ nCp s"ng (Jc thù cKa làng

Hng <c không ch* có ý ngh$a nh là m!t th6 lu.t pháp mà còn có ý ngh$a nh là m!t h th"ng tiêu chuln (o (6c Vì v.y, nó ch6a (>ng nhnng giá tr3 v%n hoá dân gian, hàm ch6a nhi7u yCu t" tích c>c Song, hng <c cng t/n ti không ít các yCu t" tiêu c>c (nh s> l;i dng hng <c () hà hiCp dân cKa cng hào, ác bá trong làng,…) Nh v.y, hng <c có vai trò quan tr-ng ("i v<i vic =n (3nh nCp s"ng (u=i khbi làng), m!t ph4n d>a vào ph4n thng Song s6c mnh l<n

2 Hương ước có vai trò gì trong bảo vệ môi trường?

N!i dung cKa các b'n hng <c thng g/m 4 loi quy <c là:

— Nhnng quy <c v7 t= ch6c xã h!i và trách nhim cKa các ch6c d3ch trong làng

— Nhnng quy <c v7 v%n hoá tinh th4n và tín nggng

trng chung cKa làng xã, không gì bhng hng <c theo truy7n th"ng (3a phng

Cng gi"ng nh các hng <c khác, Hng <c b'o v môi trng (g-i tWt là Hng <c môi trng) do chính ngi dân là “tác gi'”, (/ng thi

là ngi th>c hin và giám sát nhau th>c hin Tr<c hCt, h- phát hin và

M!t t=  b'n H;p Thành, huyn Tng Dng, Ngh An — ni có vn qu"c gia Pù Mát có quy (3nh: không bWn v;n, mang NCu chúng mWc bEy thì ph'i th' ra

Xã B'o Hà, huyn B'o Yên, Lào Cai có t.p quán: nCu nhà nào bWn (;c m!t con nai, nhà (ó ch* (;c m!t (ùi, còn li tr' cho c!ng (/ng, vì c!ng (/ng (ã b'o v rQng và b'o v nai Nhng mqi n%m ch* (;c s%n bWn 3 con nai Khi con nai th6 ba (ã b3 bWn r/i, c' b'n sc làm l| () kCt thúc Quy <c b'o v môi trng cKa làng ChiCt Bi, xã Thu„ Tân, huyn Hng Thu„, t*nh Qu'ng Tr3 có 4 chng Trong (ó, chng 2 quy (3nh các hành vi g/m: (1) không phóng uC, x' rác và v6t vb thu"c trQ sâu bQa bãi, hn chC s` dng túi/bao ni lông; (2) các gia (ình ph'i b'o v ngu/n n<c giCng n<c công c!ng, gia (ình nên có h4m rút, mng thoát n<c ()

trong vic b'o v các công trình công c!ng cKa làng; (5) tham gia tr/ng cây, h…n nhau vào các ngày 30 và 14 âm l3ch hàng tháng; làng t= ch6c làm v sinh (ng làng xóm, tu s`a (ng, ao h/,… các gia (ình ph'i c` ngi tham gia

Hi7u 80 cKa lu.t tc Ê-(ê viCt rhng: “Hàn ông thng ("t l`a bQa bãi, (àn bà thng ("t l`a b.y b, có nhnng ngi ("t l`a mà làm nh

tr-ng c4n ph'i xét x` h-

Dân làng không (;c mang cKi cháy d vào rQng: Ai có con ph'i dy con, n<c mà không biCt (i E rhng h- sc ("t (u"c c4m theo E rhng (i rEy lo vic nng rEy mà không biCt (i, c4m theo nhnng (4u cây cháy d có th)

V<i ngi Ê-(ê, Gia-rai, bCn n<c hoJc ngu/n n<c (;c coi là hình 'nh tiêu bi)u cKa buôn làng Vic làm ô nhi|m ngu/n n<c gây nên h.u qu' nim cKa (/ng bào là ti mqi bCn n<c chung cKa làng, (7u có m!t v3 th4n c ng BCn n<c b3 uC tp làm th4n linh n=i gi.n gây ra d3ch bnh trQng pht dân làng Bi thC hàng n%m dân làng ph'i làm l| cúng trong buôn làng tham gia quét d-n bCn n<c, làm cho bCn n<c tr nên sch sc H- tin rhng làm nh v.y, các v3 th4n sc hài lòng, giúp cho dân làng (;c khoa mnh

xu"ng su"i, () cá say n=i lên mà bWt), (ã hu„ hoi môi trng sinh thái b*n, /MuUn Nn cá dùng r+ mà v+t, /Không thuUc bXng kuau rle, /Làm ch>t sch c0 tép c0 cua,/Buôn, làng có quy&n khi>u ni, /Ai thuUc cá

có ti v+i làng, /Ti thuUc cá không ai >m n]i”

Ngi M’ nông  HWk LWk có ý th6c b'o v rQng nghiêm khWc TQ ngàn xa, c!ng (/ng M’nông (ã lu truy7n các kho'n quy (3nh v7 t!i làm cháy rQng nh sau:“Chòi b$ cháy ch` mt ng78i buIn, /Nhà b$ cháy c0 buôn ph0i buIn, /Rbng b$ cháy mi ng78i &u buIn… /Rbng b$ cháy mà không d p t*t, /Ng78i ó sd không có rbng, /Ng78i ó sd không

có et, /Làm nhà bng dùng cây nfa, /Làm chòi bng dùng cây nfa, /Làm rCy không phát rbng nfa, /Khi thi>u ói bng ào c nfa, /B0o

Ông bà gif et cho con cháu Ông bà gif n7+c cho con cháu Chim thú trong rbng ta ph0i b0o v(

They chim thú không 7jc u]i b*t They chim thú không 7jc u]i b*t, B*t con chIn ph0i chba con mk, B*t con chim không 7jc b*t con mk, B*t con thO không 7jc b*t con mk B*t con >ch ph0i chba con mk, B*t con cá ph0i chba con mk, Cht cây tre ph0i chba cây con, DUt t] ong ph0i chba ong chúa, Rbng, et, nguIn n7+c không còn, Con ng78i, muôn loài sd không sUng n]i, B0o v( cây rbng là b0o v( buôn làng, B0o v( cây rbng là b0o v( rCy n72ng, B0o v( cây rbng là b0o v( b>n n7+c

III XÂY DỰNG HƯƠNG ƯỚC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TẠI CỘNG ĐỒNG

1 Các điểm cơ bản trong hương ước

<c hoJc quy <c b'o v môi trng ni c!ng (/ng sinh s"ng

— Chng 4: Quy (3nh các (i7u kho'n thi hành

2 Các bước xây dựng hương ước bảo vệ môi trường tại cộng đồng

B-&c 1: H#p/Th2o lun gi3a các tr-4ng thôn/lãnh o làng/xã

Bu=i th'o lu.n (7 c.p (Cn:

— Vai trò cKa hng <c trong b'o v môi trng (3a phng

— Tham kh'o, tìm hi)u m!t s" ví d v7 các hng <c cKa nhnng (3a phng khác

B-&c 2: Thu thp thông tin

Ban lãnh (o làng/xã c4n l.p m!t nhóm kho'ng 10 ngi Nhim v cKa các nhóm là thu th.p ý kiCn cKa ngi dân và xây d>ng d> th'o hng

<c trên c s các ý kiCn và u tiên cKa làng/xã Nhóm này nên có s" l;ng bình (Šng nam nn và c" gWng có s> tham gia cKa các thành viên (i din cho các nhóm xã h!i và (! tu=i khác nhau Mqi nhóm quyCt (3nh s` dng phng pháp nào () thu th.p ý kiCn D<i (ây là m!t s" câu hbi quan tr-ng khi phân tích môi trng (3a phng:

— Ai ch3u trách nhim?