Module GDTX 8X©y dùng m«i tr−êng häc tËp cho häc viªn gi¸o dôc th−êng xuyªn NGUYỄN THỊ THU THUỶ... Hoạt động 1: Tìm hiểu môi trường học tập 1.. THÔNG TIN NGUỒN Nhng canh tân trong lLnh
Trang 1Module GDTX 8
X©y dùng m«i tr−êng häc tËp cho häc viªn gi¸o dôc th−êng xuyªn
NGUYỄN THỊ THU THUỶ
Trang 2A GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
Trong quá trình dy hc, mi giáo viên có th t nh ng câu h i nh : Ti sao trong cùng m$t gi% dy, m$t s& hc viên t k(t qu) t&t, m$t s& khác li ch a t&t? ,i-u gì làm cho hc viên c)m th/y bu1n chán hoc không thích hc trong l4p hc? Làm th( nào bi(t 7c hc viên ã hc 7c nh ng gì? M&i quan tâm và kh) n:ng hc t;p c<a hc viên là gì? Và chi(n l 7c gi)ng dy c>n a ra là gì gi)i quy(t nh ng câu h i nh v;y? , tr) l%i các câu h i này, chúng ta c>n tìm hiu nguyên nhân t@ các y(u t& )nh h Ang t4i quá trình dy — hc Nh ng y(u t& này g1m các y(u t& v- v;t ch/t, tâm lí, xã h$i, trí tuF, t1n ti trong môi tr %ng diGn ra viFc dy hc, có )nh h Ang (n sH hình thành và phát trin hot $ng hc t;p c<a ng %i hc
L;p k( hoch bài gi)ng cIn th;n sJ giúp bn thi(t k( các hot $ng có ý nghLa to ra môi tr %ng hc t;p nâng cao ch/t l 7ng và hiFu qu) dy — hc Module này cung c/p cho bn các ki(n thNc v- môi tr %ng hc t;p và nh ng )nh h Ang c<a nó t4i hot $ng dy hc Trên cO sA ó h 4ng dPn cho bn lHa chn các ph Ong pháp s phm thích h7p tích h7p vào quá trình dy hc nhQm làm cho hot $ng dy — hc ngày m$t hiFu qu) hOn
Module ”Xây dHng môi tr %ng hc t;p cho hc viên GDTX” là m$t module tH hc có h 4ng dPn Các n$i dung 7c thi(t k( theo m$t c/u trúc th&ng nh/t giúp ng %i hc ti(p c;n dG dàng Các hot $ng trong t@ng n$i dung dPn dWt ng %i hc i t@ nh ng kinh nghiFm ã có (n ti(p thu nh ng cái m4i bQng cách tH nghiên cNu các thông tin 7c cung c/p k(t h7p v4i trao Xi, th)o lu;n v4i 1ng nghiFp Nh ng câu h i, bài t;p
và thông tin ph)n h1i 7c cung c/p xuyên su&t trong tài liFu nhQm giúp ng %i hc tích cHc hc t;p, c<ng c&, bX sung, c;p nh;t ki(n thNc và rèn luyFn kL n:ng áp dZng 7c nh ng ki(n thNc ã hc vào thHc t( dy hc v4i vai trò to dHng môi tr %ng hc t;p thu;n l7i cho hc viên GDTX hc t;p thành công
Trang 3B MỤC TIÊU
I MỤC TIÊU CHUNG
Module GDTX 8 nhQm b 4c >u trang b] cho bn nh ng n$i dung, kL thu;t và m$t s& công cZ giúp bn có th v;n dZng trong i-u kiFn dy hc c<a mình to ra 7c môi tr %ng hc t;p thu;n l7i nh/t cho hc viên GDTX
II MỤC TIÊU CỤ THỂ
2.1 Về kiến thức
— Trình bày 7c c im hc t;p c<a hc viên GDTX, môi tr %ng hc t;p
và tác $ng c<a môi tr %ng hc t;p vào hot $ng dy hc cho hc viên GDTX
— Phân tích 7c các y(u t& )nh h Ang t4i môi tr %ng hc t;p c<a hc viên GDTX; bi(t lHa chn các ph Ong pháp dy hc phù h7p trong viFc tác
$ng t4i các y(u t& c<a môi tr %ng to ra 7c môi tr %ng hc t;p thu;n l7i cho hc viên GDTX hc t;p thành công
2.3 Về thái độ
Có nh;n thNc úng Wn v- t>m quan trng c<a viFc to dHng môi tr %ng hc t;p kích thích 7c hc viên GDTX hc hiFu qu) và thành công KHUNG THI GIAN
Th%i gian c>n thi(t hc module này là 15 ti(t, trong ó có 9 ti(t lí thuy(t và 6 ti(t thHc hành CZ th nh sau:
Trang 4STT Tên bài hc Thi gian (tit)
,>u tiên, chúng tôi - ngh] bn nên thHc hiFn hot $ng hc t;p các n$i dung c<a module mang tính cá nhân và ghi chú ngWn câu tr) l%i c<a bn Sau ó, so sánh và th)o lu;n các câu tr) l%i c<a bn và nh ng b:n kho:n (n(u có) v4i các 1ng nghiFp c<a bn trong các buXi sinh hot chuyên môn ]nh kì ti On v] c<a bn
Ph>n cu&i c<a module, bn sJ 7c yêu c>u thHc hiFn m$t s& bài t;p , làm t&t i-u này, chúng tôi khuyên bn nên bWt >u c các tài liFu và tr) l%i các câu h i cá nhân Sau ó, so sánh và th)o lu;n v- các câu tr) l%i c<a bn v4i các 1ng nghiFp hoàn thành các bài t;p này Trong tr %ng h7p còn nh ng i-u gì ch a rõ, chúng tôi r/t vui lòng tr) l%i hoc cho dPn thêm cho bn giúp bn hoàn thành nhiFm vZ b1i d png th %ng xuyên trong quá trình phát trin chuyên môn liên tZc c<a mình
Trang 5Hoạt động 1: Tìm hiểu môi trường học tập
1 THÔNG TIN NGUỒN
Nh ng canh tân trong lLnh vHc giáo dZc A th( ko XIX và n`a >u th( ko XX cùng h 4ng (n mZc ích chung là làm cho nhà tr %ng và hot $ng c
giáo dZc ngày càng khsng ]nh )nh h Ang to l4n c<a nó &i v4i sH phát trin thì tính hiFu qu) c<a nó càng 7c quan tâm và càng 7c xem xét m$t cách kL l png Các công trình nghiên cNu ã thi(t l;p cO sA lí lu;n v- môi tr %ng hc t;p m$t cách khá toàn diFn ,i-u này 7c th hiFn qua nh ng nghiên cNu v- môi tr %ng hc t;p theo các quan im, lí thuy(t ckng nh các tr %ng phái dy hc khác nhau
Theo Jean — Marc Denommé và Madeleine Roy, cách ti(p c;n s phm c<a h v4i quá trình dy hc chính là ph Ong pháp s phm t Ong tác t;p trung vào b$ ba nhân t& cO b)n c<a quá trình dy hc là ng %i dy, ng %i hc và môi tr %ng
T t Ang c&t lõi c<a quan im s phm này là “ng %i dy và ng %i hc phát trin v4i nh ng tính cách cá nhân trong m$t môi tr %ng r/t cZ th )nh h Ang (n hot $ng c<a h, nên môi tr %ng trA thành m$t tác nhân tham gia t/t y(u” (6, tr.18) vào quá trình dy hc Quan im v- môi tr %ng trong quan im s phm t Ong tác là dành sH quan tâm
c biFt cho sH tác $ng qua li gi a ng %i dy, ng %i hc và môi tr %ng Ng %i hc có ti-m n:ng c>n thi(t hoàn thành m$t ph Ong pháp hc tH ch< và cá nhân, nh ng ph Ong pháp này 7c ti(n hành
Trang 6ng %i ch]u trách nhiFm chính v- ph Ong pháp hc c<a mình, không theo hNng thú t@ng lúc Ng %i dy là ng %i h 4ng dPn ng %i hc theo nh ng mZc tiêu xác ]nh trong ch Ong trình hc bQng ki(n thNc và kinh nghiFm c<a mình Môi tr %ng 7c ng %i dy và ng %i hc cùng nhau ph&i h7p tX chNc
Quan im s phm t Ong tác xây dHng trên cO sA xác ]nh các y(u t&, các thao tác và t Ong tác t1n ti trong hot $ng giáo dZc ,ó là:
— Ng %i hc: Khái niFm ng %i hc có ngu1n g&c t@ ti(ng Latinh (studium) v4i ý nghLa là “c& gWng và hc t;p” Theo nghLa r$ng, thu;t ng này có hàm nghLa là cam k(t và trách nhiFm Trong quan im s phm t Ong tác, khái niFm ng %i hc dùng cho t/t c) nh ng ai có tham gia (thHc hiFn) hot $ng hc Ng %i hc 7c xác ]nh là ch< th c<a hot $ng hc, là ng %i mà v4i n:ng lHc cá nhân c<a mình tham gia vào m$t quá trình thu l 7m m$t tri thNc m4i
— Ng %i dy: Quan im s phm t Ong tác xác nh;n viFc gi)ng dy là công viFc t/t y(u và bình th %ng c<a ng %i dy thHc hiFn sN mFnh c<a b)n thân Tuy nhiên, quan niFm v- viFc gi)ng dy c<a quan im này nh/n mnh (n hot $ng tX chNc h 4ng dPn làm n)y sinh tri thNc trong (cho) ng %i hc Do v;y gi)ng dy không ph)i là m$t sH truy-n t ki(n thNc On thu>n theo kiu c thu$c lòng m$t bài gi)ng tr 4c hc trò hay theo kiu phX bi(n khoa hc cho ng %i hc ChNc n:ng c<a ng %i dy là giúp p ng %i hc, hc và hiu
— Môi tr %ng: Hot $ng c<a ng %i dy và ng %i hc diGn ra trong không gian và th%i gian xác ]nh v4i )nh h Ang c<a r/t nhi-u các y(u t& bên trong và bên ngoài khác nhau ,ó là môi tr %ng dy — hc Môi tr %ng dy — hc do c) ng %i dy và ng %i hc cùng nhau ph&i h7p tX chNc Theo quan im s phm t Ong tác, “ng %i dy và ng %i hc không ph)i
là nh ng sinh v;t tr@u t 7ng, xung quanh h là th( gi4i v;t ch/t và v:n hoá C) ng %i dy và ng %i hc -u có tính cách rõ rFt và các giá tr] cá nhân 7c phát trin trong m$t /t n 4c có nh ng cO ch( chính tr], gia
ình và nhà tr %ng mà chúng t/t y(u có )nh h Ang nào ó (n h T/t c) các y(u t& này, bên trong ckng nh bên ngoài to thành môi tr %ng c<a ng %i dy và ng %i hc” (6, tr 19)
Môi trng h c tp là tp hp các yu t ti ni mà hot ng h c tp c a ngi h c c th c hi!n Nhi!m v% c a giáo viên là to d ng môi trng
h c tp thun li ( hình thành và phát tri(n hot ng h c tp cho ngi h c
Trang 72 NHIỆM VỤ
Bn hãy k tên ba nhân t& cO b)n c<a quá trình dy hc và m&i quan hF t Ong tác gi a ba nhân t& /y A trung tâm GDTX
3 CHIA SẺ NỘI DUNG NHIỆM VỤ ĐÃ THỰC HIỆN VỚI ĐỒNG NGHIỆP
Hoạt động 2: Tìm hiểu các mối tương tác giữa môi trường
học tập với người dạy và người học
1 THÔNG TIN NGUỒN
T Ong tác là sH tác $ng qua li trHc ti(p gi a các y(u t& trong m$t c/u trúc hoc gi a các c/u trúc v4i nhau trong m$t không gian, m$t th%i gian
cZ th
Quan im s phm t Ong tác - c;p (n khái niFm sH t Ong tác dHa trên m&i quan hF t Ong h gi a ba y(u t&: ng %i dy, ng %i hc và môi tr %ng Ba y(u t& này luôn quan hF v4i nhau sao cho mi y(u t& hot
$ng và ph)n Nng d 4i )nh h Ang c<a hai y(u t& kia SH t Ong tác này
7c mô t) nh sau:
— Ng %i hc: thông qua ph Ong pháp hc (tX h7p các hành $ng hc) tác
$ng (n ng %i dy hF thông tin d 4i dng các câu h i, l%i bình lu;n hoc m$t suy nghL Ph Ong tiFn truy-n thông tin có th bQng thái $, c` cho, cách Nng x` hay l%i nói ,áp li tác $ng này t@ phía ng %i hc, ng %i dy tác $ng (n ng %i hc bQng các thông tin nh câu tr) l%i, sH
$ng viên; nh ng thông tin bX sung… Trong sH t Ong tác trên, ng %i hc hành $ng, ng %i dy ph)n Nng ,ó là sH tác $ng qua li gi a ng %i dy
và ng %i hc
— Ng %i dy: bQng ph Ong pháp s phm c<a mình ã tác $ng (n ng %i hc thông qua nh ng g7i ý v- h 4ng i và nh ng ph Ong tiFn c>n s` dZng &i v4i ng %i hc h có th t 7c mZc tiêu hc t;p ã - ra
Ng %i hc
Trang 8,áp li tác $ng c<a ng %i dy, ng %i hc i theo con %ng mà ng %i dy ã vch ra hoc g7i ý ng %i hc lHa chn Khi con %ng 7c ng %i hc lHa chn giúp h t 7c mZc tiêu, ng %i hc sJ có nh ng xúc c)m d Ong tính và dG dàng có thiFn c)m v4i ng %i dy Trong tr %ng h7p ng 7c li, n(u ng %i hc c)m th/y n)n lòng hoc thi(u hNng thú thì /n t 7ng c<a h v4i ng %i dy có th x/u i Trong quan hF này “ng %i dy ã hành $ng và ng %i hc thì ph)n Nng” (6, tr.20) Nói cách khác, ng %i dy là tác nhân gây ra nh ng ph)n Nng c<a ng %i hc và nh;n
7c nh ng tác $ng trA li t@ phía ng %i hc
— Môi tr %ng: V4i t cách là m$t tác nhân sJ tác $ng t4i ng %i dy và ng %i hc thông qua sH tác $ng (n ph Ong pháp hot $ng c<a h Quan niFm ph Ong pháp s phm t Ong tác nhQm to ra A ng %i hc sH tham gia, hNng thú và trách nhiFm Nó gWn cho ng %i dy vai trò xây dHng k( hoch, h 4ng dPn hot $ng và h7p tác Nó gWn cho môi tr %ng )nh h Ang quan trng (n các ph Ong pháp riêng c<a ng %i hc và ng %i dy
Trong quá trình dy hc, sH t Ong tác là sH tác $ng qua li trHc ti(p gi a các cá nhân ng %i hc và gi a ng %i hc v4i giáo viên trong m$t không gian (ví dZ l4p hc) và th%i gian (ví dZ ti(t hc) nhQm thHc hiFn các nhiFm
vZ hc t;p và các mZc tiêu dy hc ã xác ]nh Ph Ong tiFn thHc hiFn các t Ong tác có th là ph Ong tiFn ngôn ng hoc phi ngôn ng N$i dung c<a sH t Ong tác là các v/n - thu$c nhiFm vZ hc t;p
SH t Ong tác trong dy hc nhìn chung c>n 7c xác ]nh v- mZc ích và
7c tX chNc v4i sH phân công trách nhiFm và c biFt ph)i diGn ra hai chi-u SH tham gia tích cHc c<a mi thành viên vào hot $ng t Ong tác
sJ thúc Iy hot $ng chung c<a l4p, c<a ng %i hc nhanh chóng t
7c mZc tiêu ã ]nh, 1ng th%i em li sH tho) mãn v- nhu c>u gWn bó gi a các thành viên
Trang 9THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO NỘI DUNG 1
G.i ý th0c hi1n nhi1m v+ Ho5t 6 ng 1
Ba t Ong tác óng vai trò quan trng trong quá trình dy hc ti các l4p hc cho hc viên GDTX là:
G.i ý th0c hi1n nhi1m v+ 1 c7a Ho5t 6 ng 2
Bn xem khái niFm v- môi tr %ng hc t;p và k(t h7p v4i kinh nghiFm dy hc c<a bn làm bài t;p này
G.i ý th0c hi1n nhi1m v+ 2 c7a Ho5t 6 ng 2
ViFc xây dHng môi tr %ng hc t;p trong l4p hc có )nh h Ang quan trng t4i dy hc hiFu qu), giúp ng %i hc hc t;p thành công
Hc t;p là hot $ng c<a ng %i hc và do ng %i hc thHc hiFn, không ai
có th thay th( 7c h Trong quá trình tham gia hc t;p, ng %i hc tuân th< lu;t c<a môi tr %ng: hF th>n kinh c<a ng %i hc, t@ nh ng giác quan là nOi thu nh;n thông tin (n nOi sinh ra hNng thú, hoc trí nh4, nOi cho phép nh4 li nh ng gì ã thu nh;n, t/t c) -u b] )nh h Ang c<a các y(u t& môi tr %ng Nh ng y(u t& này có th thu$c b)n thân ng %i hc (tri thNc, tình c)m, v:n hoá, o Nc, tinh th>n v.v ), có th là y(u t& bên ngoài ng %i hc (xã h$i, b&i c)nh, nhà tr %ng v.v ) nh ng chúng có tác $ng trHc ti(p hoc gián ti(p (n hot $ng hc, có tác $ng qua li v4i quá trình hình thành và phát trin hot $ng hc c<a ng %i hc
Trang 101 THÔNG TIN NGUỒN
SH tác $ng c<a môi tr %ng hc t;p là 1ng th%i v4i c) ng %i dy và ng %i hc vì h cùng ti(n hành hot $ng và khi ó ph Ong pháp s phm (ng %i dy) và ph Ong pháp hc (ng %i hc) 7c trin khai trong m&i quan hF m;t thi(t v4i nhau Ng 7c li, ng %i dy và ng %i hc ckng tác $ng trA li môi tr %ng thông qua sH tác $ng làm thay
Xi các y(u t& (bên trong hoc bên ngoài) c<a môi tr %ng khi(n cho môi tr %ng bi(n Xi
Ng %i hc 7c xác ]nh là ng %i óng vai trò quy(t ]nh trong quá trình dy hc ,i-u này 7c lí gi)i bAi các lí do: (i) ThN nh/t, chính ng %i hc
là ch< th c<a ph Ong pháp hc Hot $ng hc 7c thHc hiFn nh th( nào phZ thu$c vào chính ng %i hc bAi h là tác nhân >u tiên thHc hiFn ph Ong pháp hc t@ >u cho (n khi k(t thúc quá trình hc; (ii) ThN hai, ng %i hc là ng %i quy(t ]nh nh ng thay Xi c<a chính mình v- ph Ong diFn kinh nghiFm cá nhân Vì th( cho có ng %i hc m4i quy(t ]nh sH c>n thi(t có nh ng thay Xi hay không và cho h m4i to ra 7c thay Xi ó V4i cách hiu nêu trên, ph Ong pháp hc c<a ng %i hc ph)i dHa trên chính ti-m n:ng c<a ng %i hc và ch]u )nh h Ang áng k c<a hNng thú,
sH kì vng và tính tích cHc c<a ng %i hc BQng viFc khai thác nh ng kinh nghiFm ã có c<a b)n thân (tri thNc, kL n:ng, thái $) và dHa trên các y(u t& ng %i hc v&n có (hF th&ng th>n kinh, các giác quan — nh ng b$ máy có kh) n:ng lLnh h$i và s)n sinh nh ng tri thNc m4i), ng %i hc hoàn toàn
có kh) n:ng ki(n to tri thNc, thay Xi kinh nghiFm c<a b)n thân Góp ph>n vào quá trình này là hNng thú, là ý thNc trách nhiFm c<a ng %i hc T/t c) nh ng i-u ó giúp cho ng %i hc thHc hiFn quá trình hc c<a mình bQng cách to cho nó m$t hình thNc $c áo liên quan t4i tính cách c<a mình “Không còn nghi ng% gì, ng %i hc, vì b)n thân ã có nh ng n:ng lHc c>n thi(t, có kh) n:ng hot $ng nh mi ng %i th7 chính trong quá trình hc c<a mình” (tr 27) Ckng vì th( “BQng cách gán cho ng %i hc vai trò tác nhân chính, ph Ong pháp s phm t Ong tác
Trang 11gi) thi(t rQng &i v4i viFc hc, ng %i dy chn m$t ph Ong pháp coi trng tính u tiên dành cho ng %i hc và kh) n:ng c<a ng %i hc theo cách nhìn nh;n này, viFc dy rõ ràng ã trA nên t;p trung vào ng %i hc Làm nh v;y, ng %i dy to nên m$t h tr7 có giá tr] &i v4i ng %i hc ckng nh giúp cho ng %i hc trA thành ng %i th7 chính trong quá trình
ào to” (6, tr 27)
Ng %i dy là ng %i 7c xã h$i u~ thác chuyên trách trong chNc n:ng chuyn giao tri thNc, kinh nghiFm xã h$i cho ng %i hc Ng %i dy là ng %i 7c ào to, hu/n luyFn v4i nh ng chuyên môn nh/t ]nh nên
có < các phIm ch/t và n:ng lHc thHc hiFn 7c chNc n:ng nói trên Tuy nhiên, viFc thHc hiFn chNc n:ng chuyn giao tri thNc, kinh nghiFm
xã h$i cho ng %i hc 7c thHc hiFn nh th( nào li phZ thu$c vào quan im s phm mà ng %i dy coi là im xu/t phát cho hot $ng s phm c<a mình
Quan im s phm t Ong tác xác ]nh “ng %i dy là ng %i h 4ng dPn c<a ng %i hc” Sau khi ã cân nhWc giao cho ng %i hc vai trò c<a ng %i th7 chính trong ph Ong pháp hc, quan im s phm t Ong tác quan tâm (n viFc làm rõ chNc n:ng c<a ng %i dy Nó coi ng %i dy tr 4c h(t là “ng %i h 4ng dPn c<a ng %i hc và gi&ng nh b/t cN ng %i h 4ng dPn gi i nào, ng %i dy i cùng ng %i hc trong ph Ong pháp hc c<a ng %i hc và cho cho ng %i hc con %ng ph)i i theo su&t c) quá trình” (6, tr 28)
Trong t Ong tác v4i ng %i hc, ng %i dy là ng %i cùng 1ng hành v4i ng %i hc, ph&i h7p v4i ng %i hc trong ph Ong pháp hc c<a ng %i hc H là nh ng ng %i c$ng tác thHc sH trong cùng m$t công viFc, cùng
i trên con %ng hc theo ph Ong pháp riêng c<a mi ng %i Vì lJ ó, ph Ong pháp dy c<a th>y không th là “m$t bài $c t/u c<a ng %i dy
mà ph)i thHc sH trA thành m$t vA k]ch có ng %i hc cùng tham gia trên con %ng hào hoa i (n tri thNc m4i” (6, tr 28)
Cùng v4i vai trò là ng %i 1ng hành v4i ng %i hc trong ph Ong pháp hc c<a h, ng %i dy còn )m nh;n vai trò c<a ng %i h 4ng dPn i-u chonh, ng %i to nh ng thu;n l7i cho ng %i hc thHc thi m$t cách có hiFu qu) ph Ong pháp hc c<a mình Trong vai trò thN hai này, thái $
và tính trách nhiFm là nh ng y(u t& r/t c>n thi(t &i v4i ng %i dy Ng %i dy quan tâm, lo lWng theo dõi quá trình hc c<a ng %i hc a
ra nh ng l%i khuyên c>n thi(t và ôi khi ph)i giúp p ng %i hc bQng nh ng l%i $ng viên và ]nh h 4ng khi c>n Nhìn chung, trong vai trò
Trang 12h 4ng dPn c<a mình, ng %i dy th %ng ph)i gia t:ng cO h$i trong viFc bày t sH chú ý c<a mình v4i ng %i hc
, hoàn thành nhiFm vZ kép nêu trên, theo quan im s phm tích h7p “ng %i dy thông th %ng ph)i 7c trang b] t&t ,ào to ngh- nghiFp c<a anh ta th;t sH ã cho phép anh ta thu l 7m t;p h7p các ki(n thNc s phm và giúp cho anh ta làm ch< n$i dung và nghF thu;t dy Ng %i dy c>n có m$t tri thNc v 7t ra ngoài lLnh vHc hn ch( c<a b$ môn c<a anh ta Trên ph Ong diFn thHc hành ngh- nghiFp, ng %i dy ã 7c h 4ng dPn b 4c >u v- tâm lí hc và ph Ong pháp gi)ng dy c biFt gWn v4i viFc gi)ng dy… Tóm li, ng %i dy chNa Hng t;p h7p t/t c) các ki(n thNc, kinh nghiFm to thành m$t t;p h7p r/t phong phú và làm cho anh ta trA thành m$t ng %i 7c ng %i hc ánh giá r/t cao” (6, tr 29)
Môi tr %ng tác $ng vào c) ng %i dy và ng %i hc mà trHc ti(p là tác
$ng vào ph Ong pháp s phm c<a ng %i dy và ph Ong pháp hc c<a ng %i hc
Ng %i dy và ng %i hc b] )nh h Ang bAi m$t t;p h7p các y(u t& c<a môi tr %ng và chính h ckng góp ph>n to dHng ra cái gi là môi tr %ng r1i li ch]u tác $ng bAi chính các y(u t& ó Ng %i dy và ng %i hc -u
là nh ng cá nhân 7c chú ý bAi nh ng ng %i khác, nh ng ng %i xung quanh Mt khác, h ckng b] tác $ng bAi nh ng dH ki(n trong cu$c s&ng c<a h, bAi nh ng phong tZc, t;p quán c<a c$ng 1ng mà h là nh ng thành viên H là nh ng cá nhân có tính cách riêng c tr ng bAi khí ch/t, bAi di truy-n và bAi giáo dZc Ng %i dy và ng %i hc mang nh ng y(u t& này c<a riêng mình tham gia vào quá trình hc c<a ng %i hc và quá trình hc li diGn ra A m$t ]a im, m$t th%i gian xác ]nh ó có nhi-u y(u t& khách quan nh ng li )nh h Ang không nh (n hot $ng c<a h
Môi tr %ng )nh h Ang (n hot $ng s phm (hot $ng dy và hot
$ng hc) thì ng 7c li ng %i dy và ng %i hc ckng có th thay Xi 7c môi tr %ng Môi tr %ng, v4i nh ng y(u t& xác ]nh (tu theo tình hu&ng sJ
là y(u t& này hoc y(u t& khác) )nh h Ang (n ng %i dy và ng %i hc Ng 7c li, ng %i dy và ng %i hc tác $ng trA li môi tr %ng, d>n thích nghi môi tr %ng ó, th;m chí xây dHng môi tr %ng hc t;p m4i Nh v;y, )nh h Ang và thích nghi là biu hiFn cZ th trong t Ong tác gi a môi tr %ng v4i ng %i dy và ng %i hc
Trang 13nh h Ang c<a môi tr %ng (n ng %i hc và ng %i dy xu/t phát t@ nh ng y(u t& bên trong hoc bên ngoài c<a nó M$t i-u kiFn nOi mà hot
$ng diGn ra ít thu;n l7i (nóng bNc, thi(u th&n và trang thi(t b] …) sJ khi(n cho quá trình dy và hc khó t 7c các mZc tiêu ã xác ]nh T Ong tH nh v;y, ng %i hc sJ hc t;p khó kh:n hOn khi cO th mFt m i,
sH hNng thú, mNc $ tham gia trong các hot $ng c<a h sJ b] hn ch(
nh h Ang c<a môi tr %ng &i v4i ng %i dy và ng %i hc (n ch@ng mHc nào phZc thu$c m$t ph>n vào b)n thân ng %i dy và ng %i hc vì chính h ã tham gia vào môi tr %ng ó, góp ph>n to ra môi tr %ng ó SH thi(u thiFn c)m gi a nh ng ng %i hc v4i nhau, m$t v 4ng mWc gi a ng %i dy và ng %i hc sJ to ra m$t môi tr %ng tâm lí không thu;n l7i cho viFc trin khai ph Ong pháp hot $ng c<a c) ng %i dy và ng %i hc Ng %i dy giúp p, h 4ng dPn ng %i hc bQng nhi-u ph Ong thNc khác nhau, có th trHc ti(p cá nhân, nh ng ckng có th là h 4ng dPn cá nhân ng %i hc t 7c mZc tiêu hc t;p trong nhóm hc t;p c<a mình Có nh ng nhóm hc t;p sJ kích thích 7c m$t cá nhân nào ó hc t;p tích cHc và hiFu qu) hOn Ng 7c li, h sJ hc t;p không hiFu qu) khi tham gia vào m$t nhóm hc t;p khác Nhìn chung, các v/n - v- tâm lí, v- xã h$i và trí tuF c<a nhóm hc t;p -u thu$c v- môi tr %ng và -u có )nh h Ang
(n ph Ong pháp dy và ph Ong pháp hc “nh h Ang c<a môi tr %ng x)y ra theo nh ng cách thNc khác nhau, khi thì m$t trong nh ng y(u t& môi tr %ng có th góp ph>n làm dG dàng hOn giai on này hoc giai on khác c<a quá trình hc hoc c<a ph Ong pháp ti(n hành gi)ng dy, khi thì m$t y(u t& khác gây nên nh ng khó kh:n làm ch;m li hoc ng:n cách sH diGn ra bình th %ng c<a chúng” (6, tr.39)
V- sH thích nghi trong t Ong tác c<a ng %i dy, ng %i hc v4i môi tr %ng, quan im s phm t Ong tác khsng ]nh: “SH thích nghi v4i môi tr %ng mang dáng d/p c<a sH t:ng c %ng, hay m$t sH bi(n Xi Ví dZ khi ng %i hc vào l4p tràn >y h ng ph/n bAi m$t ngày tr%i nWng p, ng %i dy c>n t ra ph/n khAi a ng %i hc vào ch Ong trình hc Khi ng %i hc t ra Ong ngnh &i v4i l7i ích c<a môn hc, ng %i dy có th
i-u chonh ý ki(n ó; ng 7c li, nh ng ng %i hc 7c xem là thông minh có th bi(n Xi nh;n xét c<a ng %i th>y &i v4i h bQng tính b-n bo
mà h chNng minh 7c khi v 7t qua khó kh:n Nh ng quan hF qua li r/t có l7i 7c thi(t l;p gi a các tác nhân c<a ph Ong pháp s phm t Ong tác: môi tr %ng gây nên m$t sNc ép thu;n l7i hoc không thu;n l7i
(n ng %i hc và ng %i dy; ng %i dy và ng %i hc ph)n Nng bQng cách
Trang 14i-u chonh hoc bi(n Xi các )nh h Ang tiêu cHc Ít nh/t là ng %i dy và ng %i hc ch/p nh;n thích nghi Nng x` c<a mình” (6, tr.40)
3 CHIA SẺ NỘI DUNG CÁC NHIỆM VỤ ĐÃ THỰC HIỆN VỚI ĐỒNG NGHIỆP
Hoạt động 2: Tìm hiểu các loại môi trường học tập
1 THÔNG TIN NGUỒN
, to ra 7c môi tr %ng hc t;p thu;n l7i trong l4p hc, giúp hc viên GDTX hc t;p thành công, bn c>n xác ]nh 7c nh ng y(u t& nào c<a môi tr %ng hc t;p c>n ph)i tác $ng Môi tr %ng )nh h Ang (n hot
$ng hc và ph Ong thNc dy, và ó là sH )nh h Ang qua li Mi ng %i dy và ng %i hc -u b] các y(u t& môi tr %ng chi ph&i trong mi ph Ong thNc dy và hc
B/t cN khi nào, trong i-u kiFn chuIn b] cho viFc dy hc, bn c>n nh;n bi(t các y(u t& ó thu$c loi môi tr %ng nào tìm ra biFn pháp tác
$ng cho phù h7p v4i mZc tiêu dy hc c<a mình ViFc này òi h i bn cùng lúc ph)i xem xét tXng th t/t c) các ý t Ang dy hc nhQm t mZc tiêu v4i nh ng y(u t& c<a môi tr %ng tâm lí, môi tr %ng trí tuF, môi tr %ng xã h$i, môi tr %ng v;t ch/t mà bn nh;n th/y c>n tác $ng
1.1 Môi trường trí tuệ
Thông th %ng, viFc gi)ng dy theo l&i truy-n th&ng có s` dZng t4i nguyên tWc "rót n 4c vào bình”: giáo viên rót nhi-u thông tin vào >u hc viên là nh ng ng %i ph>n l4n ng1i thZ $ng và c& gWng h/p thZ nh ng thông tin ó Nh ng khi ng %i hc 7c khuy(n khích óng góp vào n$i dung bài gi)ng, tham gia vào viFc x` lí v/n -, qu)n lí viFc hc t;p c<a chính h, trao Xi các ph Ong pháp kim tra ánh giá thì ó chính là các $ng cO thúc Iy viFc hc t;p
Môi tr %ng trí tuF ph)i có tính kích thích cao khuy(n khích hc viên trong các hot $ng hc c<a h Giáo viên ph)i phát trin vai trò c<a ng %i dPn dWt, to i-u kiFn cho hc viên hc t;p
Trang 151.2 Môi trường vật lí
Mi hot $ng c<a ng %i hc diGn ra trong phm vi không gian c<a b&i c)nh "l4p hc” v4i các y(u t&: bàn gh(, ánh sáng, âm thanh cùng v4i các ph Ong tiFn phZc vZ dy và hc, các thi(t b] thHc hành… Ng %i hc sJ c)m th/y khó hc n(u h th/y môi tr %ng hc t;p trong b&i c)nh không phù h7p hay không tho)i mái
Nh ng y(u t& v;t ch/t có )nh h Ang t4i môi tr %ng hc t;p nh : nhiFt
$; ti(ng 1n; ánh sáng; kích cp phòng hc; loi bàn gh(; ngu1n iFn C>n sWp x(p phòng hc linh hot, giáo viên có th t4i g>n t/t c) các hc viên; trang trí phòng hc phù h7p trang thi(t b] s n có Các ngu1n lHc hc t;p khác ckng c>n 7c chuIn b] phZc vZ viFc dy hc sao cho phù h7p nh/t v4i viFc hc c<a ng %i hc viFc dy hc 7c hiFu qu)
1.3 Môi trường tâm lí
Khi tham gia các hot $ng hc t;p ti l4p, mi hc viên -u mong mu&n 7c &i x` m$t cách bình sng, công bQng, nghiêm túc , có
7c môi tr %ng hc t;p giúp ng %i hc có 7c tâm lí nh v;y, bn c>n quan tâm t4i xúc c)m c<a cá nhân hc viên, m&i quan hF c<a m$t cá nhân &i v4i các thành viên khác trong l4p hc và quan hF giao ti(p gi a bn (v4i t cách là giáo viên) v4i các hc viên Các v/n - bn c>n xem xét nh : (i) bi(t tên t/t c) các hc viên; (ii) tìm hiu ngay t@ >u xem h mong mu&n 7c chú ý t4i nh th( nào và bn mong mu&n 7c chú ý t4i nh th( nào? (iii) b)o )m rQng t/t c) các hc viên óng góp vào các hot $ng diGn ra ti l4p hc; (iv) khuy(n khích quan hF t Ong tác gi a bn v4i các hc viên và gi a các hc viên v4i nhau; (v) tôn trng ý ki(n tr) l%i c<a các hc viên
1.4 Môi trường xã hội
Thành qu) hc t;p c<a hc viên GDTX là sH t 7c n:ng lHc h c>n có V4i c im hc t;p là hc viên GDTX, bn c>n h 4ng h hc t;p h7p tác chN không ph)i là cnh tranh trong l4p Các hc viên 7c to i-u kiFn trong viFc thúc Iy sH tr Ang thành và phát trin c<a h thông qua m$t môi tr %ng xã h$i tích cHc Khi t4i l4p hc, h th %ng mang theo nhi-u ki(n thNc, kL n:ng, thái $ và các kinh nghiFm s&ng khác nhau Bn hãy t;n dZng t/t c) c im ó c<a h to ra 7c môi tr %ng hc t;p thu;n l7i nh/t cho h
Trang 162 NHIỆM VỤ
— Bn hãy liFt kê các loi môi tr %ng hc t;p mà bn bi(t
— Bn hãy cho bi(t nh ng y(u t& môi tr %ng hc t;p trong l4p hc nào d 4i
ây có )nh h Ang (n hot $ng dy hc? (i-n d/u × vào ô t Ong Nng) Yu t: môi tr=ng hc t>p trong lAp hc có Cnh h=Dng 6n
,1 c trong phòng hc 7c b& trí cho phép ng %i hc di
chuyn dG dàng
T/t c) các hc sinh có ch ng1i cho phép h có th theo dõi bài
gi)ng
Ng %i hc có ch riêng t 1 c
T/t c) ng %i hc có th dG dàng truy c;p các tài liFu c<a l4p hc
Các phi-n nhiGu cho quá trình hc t;p 7c gi)m t&i thiu
N$i quy/mong 7i 7c :ng t)i t/t c) hc viên bi(t
N$i quy/mong 7i là ]nh h 4ng hành $ng và A trng thái tích
cHc hành $ng
L]ch hàng ngày c<a l4p 7c :ng t)i và rà soát li th %ng xuyên
,]nh h 4ng 7c a ra rõ ràng và ph)i làm cho t/t c) ng %i hc
hiu nó
Ph>n l4n th%i gian dành cho các hot $ng hc t;p có sH tham
gia tích cHc c<a hc viên
T&c $ gi)ng dy nhanh và thích h7p cho t/t c) hc viên
Hc viên hiu bài 7c kim tra th %ng xuyên
Chi(n l 7c hc t;p h7p tác 7c s` dZng
SH hiFu chonh n$i dung dy hc 7c thay Xi theo các nhu c>u
cá nhân ng %i hc
Có nh ng cO h$i cho hc viên bình th %ng và hc viên khuy(t t;t
trao Xi v4i nhau
Trang 17— Bn hãy cho bi(t các y(u t& sau có/không có )nh h Ang t4i hot $ng hc trong l4p hc c<a hc viên GDTX? Ghi rõ lí do ti sao
h=Dng
Không
có Cnh h=Dng
Lí do
1 Không gian l4p hc (ánh sáng, nhiFt $,
sWp x(p, );
2 SH chuIn b] các i-u kiFn phZc vZ dy hc
c<a giáo viên
3 Trình $, n:ng lHc và thái $ c<a giáo viên
4 ,$ng cO, mong mu&n c<a ng %i hc
5 Kh) n:ng ti(p thu c<a ng %i hc
6 Tinh th>n và ý thNc hc t;p c<a ng %i hc
ti(p, t Ong tác, h tr7)
8 SH an toàn &i v4i ng %i hc (không có sH
e do)
9 Th%i im tX chNc hot $ng dy hc
10 Tác $ng c<a ti(ng 1n xung quanh
11 Tác $ng c<a y(u t& th%i ti(t
12 C)nh quan môi tr %ng xung quanh
— Bn hãy ánh d/u × vào nh ng ô phù h7p trong b)ng sau:
CJn tác 6 ng yu t: môi tr=ng
B& trí li l4p hc
Kích thích ti-m n:ng c<a ng %i hc
S` dZng kinh nghiFm c<a ng %i hc
Thay Xi c)m xúc c<a ng %i hc
