SKKN Tích hợp giáo dục môi trường trong dạy học Địa lí trường THCS

31/1/2005, Bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo đã ra chỉ thị về việc tăng cường côngtác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm vụ trọng tâm cho giáo dục phổthông là trang bị cho học sin

1 cơ sở lí luận của vấn đề

2 Thực trạng của vấn đề

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

4 Hiệu quả của SKKN

chỉ là nơi tồn tại, sinh trưởng và phát triển mà còn là nơi lao động, nghỉ ngơi, hưởngthụ và trau dồi những nét đẹp văn hoá, thẩm mĩ

Giữa môi trường và con người chúng ta có mối quan hệ mật thiết với nhau và

từ khi con người sinh ra đó là mối quan hệ hũa thuận Cựng với sự tiến bộ của xó hộiloài người và theo thời gian dân số ngày một tăng lên, nhu cầu của con người ngàycàng phức tạp hơn sự hiểu biết về môi trường không đầy đủ khiến cho mối quan hệtrở nên “mâu thuẫn”, nhận thức đó đó dấn đến một loạt các sự cố về môi trường( Hiệu ứng nhà kính, lỗ thủng tầng ô zôn, trái đất nóng lên, ô nhiễm môi trường ).Tỡnh hỡnh đó đó đặt ra cho toàn nhân loại một thảm họa, để khắc phục thảm họa đócác cuộc hội thảo, hội nghị ở tầm cỡ quốc tế đó diễn ra:

- Từ ngày mồng 5 đến ngày 16 tháng 6 năm 1972 hội nghi quốc tế về môitrường và con người được tổ chức tại Stốc khôm(Thụy Điển )

- Từ ngày 13 đến ngày 22 tháng 10 năm 1975, IEEP đó tổ chức hội thảo hộithảo quốc tế về giỏo dục mụi trường ( GDMT ) tại Bêôgrat

- Tháng 11 – 1976 hội thảo môi trường ở châu Á được tổ chức tại Băng Cốc( Thái Lan )

- Ngày 14 đến ngày 26 tháng 10 năm 1977 hội nghị quốc tế về GDMT được tổchức tại Tbilisi ( Gru dia )

- Từ ngày 17 đến ngày 21 tháng 8 năm 1987 UNESCO và UNEP tổ chức hộinghị quốc tế về GDMT tại Matxcơva

Tất cả những kỡ hội nghị, hội thảo trờn mặc dự diễn ra trong khoảng thời giankhỏc nhau nhưng đều có một điểm chung là nhấn mạnh mối quan hệ giữa con người

và sinh quyển trong mọi lĩnh vực kinh tế, xó hội, văn hóa, giáo dục GDMT đó vượt

ra khỏi biên giới chính trị, tư tưởng của các quốc gia trên thế giới

Ở Việt Nam bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc.Nghị quyết số 41/NQ-TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trị về tăngcường công tác bảo vệ trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; Quyếtđịnh số 1363/QĐ-TT ngày 17/10/2001 của thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt đề

31/1/2005, Bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo đã ra chỉ thị về việc tăng cường côngtác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm vụ trọng tâm cho giáo dục phổthông là trang bị cho học sinh kiến thức, kĩ năng về môi trường bảo vệ môi trườngbằng hình thức phù hợp trong các môn học và thông qua các hoạt động ngoại khoá,xây dựng mô hình nhà trường xanh, sạch, đẹp phù hợp với các vùng, miền.

Hiện nay, GDBVMT đó trở thành nhiệm vụ của mụn học ở trường phổ thông.Nội dung chương trỡnh mụn học Địa lý ở phổ thông có nhiều thuận lợi trong việcđưa GDBVMT lồng ghép, tích cực với nội dung môn học Giáo dục cho học sinhhiểu được sự cần thiết của BVMT, từ đó học sinh có ý thức trỏch nhiệm BVMT

Trong thực tế giảng dạy bộ môn khoa học Địa lý có nhiều giáo viên chưa nhậnthức sâu sắc vấn đề trên, từ đó họ chưa tích cực tỡm ra biện phỏp tốt để đưaGDBVMT vào trong quá trỡnh giảng dạy mụn học Cỏc hỡnh thức và phương phápGDBVMT qua giảng dạy bộ môn Địa lý cũn thấp, hiệu quả bài dạy chưa cao Nhiềuhọc sinh chưa hiểu rừ cỏc khỏi niệm về mụi trường, từ nhận thức chưa tốt đó các emchưa có hành vi tốt để bảo vệ môi trường Bên cạnh đó cũn cú tỡnh trạng học sinhcho rằng bảo vệ mụi trường là trách nhiệm của chính quyền hoặc của người lớn.Thực trạng đó đó làm hạn chế đến quá trỡnh phỏt triển kinh tế nước nhà, gây ra táchại cho sức khỏe cộng đồng Vỡ vậy vấn đề tỡm ra những biện phỏp để bảo vệ môitrường ở địa phương, đất nước và toàn cầu đang cần được quan tâm

Khú cú thể làm được điều đó khi mà vấn đề giáo dục môi trường trong xó hội,mỗi học sinh chưa nhận thức được vấn đề này trong quá trỡnh tớch hợp vào kiếnthức từng mụn học Vấn đề giáo dục môi trường được áp dụng cụ thể cho HS tất cảcỏc bậc học là mụn Khoa học tự nhiờn và xó hội (Bậc Tiểu học) và mụn Giỏo dụccụng dõn, Địa lí và các môn học khác có liên quan đến môi trường (Bậc THCS vàbậc THPT)

Trong quỏ trỡnh dạy học, vấn đề tích hợp các nội dung của môn Địa lí hay sửdụng các kiến thức kĩ năng của các môn học khác vào việc dạy học Địa lí của mỡnh

là vấn đề cần quan tâm hiện nay Tích hợp trong dạy học Địa lí là vận dụng tổng hợpcác kiến thức kĩ năng của các phân môn trong chương trỡnh Địa lí vào việc nghiên

cứu tổng hợp về địa lí một châu lục Mặt khác tích hợp cũng cũn là việc sử dụng cỏckiến thức, kĩ năng của các môn học khác có liên quan đến Địa lí Việc tích hợp vấn

đề giáo dục môi trường trong dạy học Địa lí là vấn đề cần quan tõm, giúp học sinhnhận thức đúng về môi trường trong thời đại mới

Cựng với sự phát triển khoa học kĩ thuật, tri thức giảng dạy trong nhà trường

là những kiến thức cơ bản, hiện đại sát thực tế là cơ sở để tạo cho các thế hệ trẻ làmhành trang bước vào thế hệ mới Việc giáo dục môi trường trong bài dạy Địa lí trang

bị những hiểu biết rèn luyện kĩ năng và cung cấp cơ hội cho học sinh THCS pháttriển khả năng tích hợp kiến thức vận dụng vào thực tế địa phương Từ đó các em cóthể tiến hành tích hợp giáo dục môi trường có hiệu quả trong môn Địa Lí

Thực tế trong những năm giảng dạy tại trường THCS Hán Đà bản thân tôiluôn đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực Tích cực hoá hoạt động họctập luyện tập của học sinh, hỡnh thành cỏc phương pháp dạy học tích cực, tự giáchọc tập, chủ động khai thác kiến thức, chiếm lĩnh tri thức bài học Bản thân tôi luônlồng ghép tích hợp các kiến thức cơ bản bài học với việc giáo dục môi trường trongmôn Địa lí Tuy vậy trước yêu cầu mới của GD - ĐT, với lương tâm và trách nhiệmnghề nghiệp đó thỳc bỏch tụi trong việc làm thế nào để môi trường chúng ta luôntrong sạch, vận dụng liên hệ vào môn Địa lí để học sinh nhận thức được Giáo dục

môi trường trong các môn học Với lí do trên tôi chọn SKKN: " Tích hợp giáo dục môi trường trong dạy học Địa lí trường THCS"

2 Thời gian thực hiện và triển khai SKKN:

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.

1 Cơ sở lý luận của vấn đề:

a Môi trường.

- Hiểu một cỏch khỏi quỏt thỡ mụi trường là tổng hợp các điều kiện bên ngoài

có ảnh hưởng tới một vật thể hoặc một sự kiện Môi trường sống của con người làtổng hợp các điều kiện vật lí, hoá học, sinh học bao quanh và có ảnh hưởng tới sự

- Khái niệm môi trường rất rộng, bao gồm cả hệ thống tự nhiên lẫn nhân tạo.

Môi trường là toàn bộ các hệ thống tự nhiên và các hệ thống do con người tạo raxung quanh mỡnh, trong đó con người sinh sống và lao động, đó khai thỏc cỏcnguồn tài nguyờn tự nhiờn hoặc nhõn tạo cho phộp thoả món nhu cầu con người

- Trong khoa học theo nghĩa rộng, môi trường bao gồm cỏc nhõn tố tự nhiờn

và cỏc nhõn tố kinh tế xó hội ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống con người và cácnguồn tài nguyên cần thiết cho sự sống

- Theo nghĩa hẹp, môi trường bao gồm các nhân tố tự nhiên và xó hội, trực

tiếp liờn quan đến cuộc sống con người không xem xét đến tài nguyên trong đó

b Giáo dục môi trường.

Có nhiều định nghĩa giáo dục môi trường, tuy nhiên trong khuôn khổ của việc giáodục môi trường thông qua môn Địa lí ở nhà trường có thể hiểu: Giáo dục môitrường theo định nghĩa là một quá trỡnh tạo dựng cho con người những nhận thức

và mối quan tâm đến môi trường và các vấn đề về môi trường Giáo dục môi trườnggắn liền với việc học kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hỡnh thành thỏi độ và lũng nhiệttỡnh để hoạt động một cách độc lập hoặc phối hợp nhằm tỡm ra giải pháp cho vấn

đề môi trường hiện tại và tương lai

c Mục đích của giáo dục môi trường.

* Giáo dục môi trường trong nhà trường nhằm đạt đến mục đích cuối cùng là trẻ

em được trang bị để nhận thấy được ý nghĩa của việc giỏo dục mụi trường trong việcnâng cao chất lượng giảng dạy môn Địa Lí nhằm xây dựng một môi trường tốt đẹp.Giáo dục môi trường nhằm giúp các em:

+ Một ý thức trách nhiệm sâu sắc đối với sự phỏt triển bền vững của Trái Đất + Một khả năng cảm thụ, đánh giá vẻ đẹp nền tảng của môi trường

+ Một nhân cách được khắc sâu bởi nền tảng đạo lí môi trường

+ Là một thực thể mang tính xuyên suốt trong các môn học, GDMT mang lạicho các em cơ hội khám phá môi trường và hiểu biết về các quyết định của conngười liên quan đến môi trường Giáo dục môi trường cũng tạo cơ hội để hỡnhthành, sử dụng cỏc kĩ năng liên quan đến cuộc sống hôm nay và ngày mai của các

em Tất cả điều này cho chúng ta niềm hy vọng trẻ em có nhiều ý tưởng sáng tạo vàtham gia tích cực vào quá trỡnh phấn đấu cho một thế giới phát triển lành mạnhnhằm xây dựng một môi trường tốt đẹp.

* Các mục tiêu Giáo dục môi trường.

- Nhận thức: Giúp cho các đoàn thể xó hội và cỏ nhõn đạt được một nhận thức

và nhạy cảm đối với môi trường và những vấn đề có liên quan

- Kiến thức: Giúp các đoàn thể xó hội và cỏ nhân tích luỹ được nhiều kinh

nghiệm khác nhau và có sự hiểu biết cơ bản về môi trường và những vấn đề có liênquan

- Thái độ : Giúp các đoàn thể xó hội và cỏ nhõn hỡnh thành được những giá

trị và ý thức quan tõm vỡ mụi trường cũng như động cơ thúc đẩy trong việc tham giatích cực vào việc bảo vệ và cải thiện môi trường

- Kĩ năng: Giúp các đoàn thể xó hội và cỏc nhõn cú được các kĩ năng trong

việc xác định và giải quyết các vấn đề về môi trường

- Tham gia: Tạo cơ hội cho các đoàn thể xó hội và cỏ nhân tham gia một cách

tích cực ở mọi cấp trong việc giải quyết những vấn đề về môi trường

d Giáo dục môi trường ở Việt Nam.

- Năm 1962, Bác Hồ khai sinh " Tết trồng cõy" , cho đến nay, phong trào này

ngày càng phát triển mạnh mẽ Năm 1991, Bộ Giáo dục - Đào tạo đó cú chươngtrỡnh trồng cõy hỗ trợ phỏt triển GD - ĐT và bảo vệ môi trường ( 1991 - 1995 ).+ Từ năm 1986 trở đi, cùng với các đề tài nghiên cứu khoa học về bảo vệ môitrường, các tài liệu về môi trường đó xuất hiện

+ Thông qua việc thay sách giáo khoa ( 1986- 1992 ) các tài liệu chuyên ban và thíđiểm tác giả sách giáo khoa đó chỳ trọng đến việc đưa nội dung giáo dục môitrường vào sách, đặc biệt là môn Sinh, Địa, Hoá, Kĩ thuật

+ Trong" Kế hoạch hành động quốc gia về môi trường và phát triển bền vững ViệtNam giai đoạn 1996 - 2000" giáo dục môi trường được ghi nhận như một bộ phậncấu thành

+ Từ năm 1995, dự án giáo dục môi trường trong nhà trường của Bộ GD - ĐT doUNDP tài trợ nhằm vào các mục tiêu cơ bản

- Hỗ trợ xây dựng một bản chính sách và chiến lược thực hiện quốc gia vềgiáo dục môi trường tại Việt Nam

- Tăng cường năng lực của Bộ GD - ĐT trong việc truyền đạt những nội dung

và phương pháp giáo dục môi trường vào các chương trỡnh đào tạo giỏo viờn

- Xây dựng các hoạt động giáo dục môi trường cụ thể để thực hiện ở các cấpTiểu học đến Trung học

- Các mục tiêu trên được thể hiện ở mức độ chi tiết và cụ thể hơn thông qua

và các cấp bập học khác nói chung chưa thống nhất Các phương pháp GDMT cũnnặng về cung cấp kiến thức hơn là hỡnh thành thỏi độ xúc cảm, hành vi quan tâmđến môi trường và vỡ mụi trường cho học sinh

Qua quỏ trỡnh giảng dạy tại trường THCS Hán Đà Tụi tiến hành khảo sátnăm học 2010 - 2011 kết quả đánh giá học sinh khối 9 trong môn học Địa lí với vấn

đề tích hợp giáo dục môi trường trong bài

" Sự phỏt triển và phõn bố thuỷ sản, lõm nghiệp" Bài 9 - Địa Lí 9.

* Hoạt động tích hợp : Đi về đâu.

* Vị trớ tớch hợp: 1 Tài nguyờn rừng

í 1: Hiện nay tài nguyên rừng đó bị cạn kiệt nhiều nơi (10 phút)

Giúp học sinh hiểu được vấn đề tài nguyên rừng hiện nay bị cạn kiệt bị tànphá nặng nề mà nguyên nhân chính là sự tác động của con người Việc chặt phá

rừng quá mức dẫn tới tài nguyên rừng bị suy giảm, từ đó làm cho đất đai ngày càngxấu đi và hậu quả tất yếu là vấn đề cuộc sống chậm cải thiện đặc biệt ở các vùng núi.

- Gv chốt lại toàn bộ sơ đồ đúng bằng bảng phụ (Kốm theo)

Thụng tin tờ rời số 1: Em hóy nối mũi tờn vào sơ đồ sau thể hiện việc chặt phá

rừng quá mức gây ra những hậu quả nào?

Tờ rời số 1

Ch t ph r ng ặt phỏ rừng ỏ rừng ừng

qu m c ỏ rừng ức

T ng căng cường ườngng

r a tr iửa trụi ụi

Xúim nũntđất

* Chuẩn xỏc kiến thức tờ rời số 1

Thi u th cếu củi ức

n gia súcăng cường

Gi m ảm sỳt độ phỡ phỡnhi uờng

Thi u phõnếu củi

chu ngồng

Ch n nuôi ăng cường

ng v t gi m

độ phỡ ật giảm ảm sỳt

C n ph i khai th c r ngần phải khai thỏc rừng ảm sỳt ỏc rừng ừng

h p l v cú k ho chợp lớ và cú kế hoạch ớ và cú kế hoạch à cú kế hoạch ếu củi ạn

Ch t ph r ng ặt phỏ rừng ỏ rừng ừng

qu m c ỏ rừng ức

T ng căng cường ườngng

r a tr iửa trụi ụi

Xúi m nũntđất

Gi m ảm sỳt độ phỡ phỡnhi uờng

Thi u phõnếu củi

chu ngồng

Ch n nuôi ăng cường

ng v t gi m

độ phỡ ật giảm ảm sỳt

C n ph i khai th c r ng ần phải khai thỏc rừng ảm sỳt ỏc rừng ừng

h p l v cú k ho chợp lớ và cú kế hoạch ớ và cú kế hoạch à cú kế hoạch ếu củi ạn

N ng su t th p văng cường ất ất à cú kế hoạchkhông n ổn định địnhnh

Từ tỡnh trờn tụi nhận thấy cần phải cú những biện phỏp trong vấn đề giáo dụcmôi trường và tích hợp giáo dục môi trường trong bài dạy Địa lí ở trường THCS đạthiệu quả cao.

Với vấn đề giáo dục môi trường, giáo viên cần bổ sung kiến thức cho họcsinh hiểu biết các hoạt động của giáo dục môi trường

Trong thực tiễn sư phạm, mỗi môi trường thuộc về một vùng địa lí cụ thể,nằm trong bối cảnh văn hoá đó có một môi trường giáo dục cụ thể Điều quyết địnhviệc lựa chọn đúng những nội dung và phương pháp phù hợp Việc xác định và lựachọn đúng những vấn đề môi trường cú liờn quan trực tiếp học sinh sẽ giỳp thu hỳtcỏc em tham gia một cỏch tự nhiờn vào quỏ trỡnh giải quyết cỏc vấn đề

Các hoạt động giáo dục môi trường sẽ được thiết kế và thực hiện nhằm giúphọc sinh sử dụng các kĩ năng đó cú, hỡnh thành và vận dụng các kĩ năng mới

Về thái độ hành vi, các hoạt động giáo dục sẽ được thiết kế và thực hiện nhằmgiúp học sinh hiểu được giá trị của môi trường và vai trũ cỏ nhõn trong việc gỡn giữmụi trường cho hôm nay và ngày mai Điều này khích lệ thái độ và hành vi tích cựcđối với môi trường Việc thay đổi thái độ của học sinh trước những vấn đề môitrường là một dấu hiệu mấu chốt cho phép đánh giá mức độ thành công của cácchương trỡnh giỏo dục mụi trường Mặc dù có sự quan hệ mật thiết giữa các vấn đềmôi trường toàn cầu và địa phương nhưng các hoạt động giáo dục môi trường nênxuất phát từ các tỡnh huống tại chổ, nơi mà học sinh đó từng trải nghiệm trong quỏtrỡnh trưởng thành của mỡnh Trong hoàn cảnh đó, những quan tâm và thái độ củacác em đối với vấn đề môi trường có cơ hội bộc lộ một cách thành thực và từ đó nhucầu hiện tại sẽ nảy sinh một cách tự nhiên có liên quan đến đời sống

3 Cỏc biện phỏp đó tiến hành để giải quyết vấn đề

3.1 Phương pháp giảng dạy bộ môn khoa học Địa lý, thể hiện nội dung GDBVMT trong giảng dạy ở các bài Địa lý tự nhiên, kinh tế ở các lớp trong chương trình THCS

a Phương pháp giảng dạy lồng kiến thức GDBVMT vào nội dung bài học

b Phương pháp dùng lời nói: giảng thuật, kể chuyện, đọc tài liệu, đọc thơminh hoạ.

c Phương pháp đàm thoại

d Phương pháp trực quan

e Phương pháp ngoại khoá

3.2 Vận dụng nội dung – phương pháp GDBVMT vào giảng dạy cụ thể( một số bài ) ở bộ môn Địa lý trong chương trình giảng dạy ở trường THCS ( Phần minh hoạ )

3.2.1 Giảng dạy Địa lý gắn liền với giáo dục môi trường cuộc sống qua nội dung bài giảng bằng phương pháp lồng ghép kiến thức Địa lý với GDMT.

- Giảng dạy bộ môn địa lý nội dung gắn liền với thực tế cuộc sống Vì cuộc sốngrất gần gũi với các em Hiểu cuộc sống, yêu quý cuộc sống,từ đó các em càng thấyvấn đề tự nhiên trở nên gần gũi và gắn bó với cuộc sống hiện tại, tự nhiên tạo sựsống và tồn tại xã hội loài người- giữa con người và môi trường tự nhiên có mốiquan hệ khăng khít với nhau không tách rời nhau Trong giảng dạy địa lý kiến thứctrang bị cho các em về địa lý tự nhiên tương đối hoàn chỉnh và có hệ thống, không

đề cập đến các vấn đề tự nhiên phức tạp, mà phù hợp gần gũi với các em và rất cầnthiết trong cuộc sống Qua giảng dạy việc giáo dục ý thức sử dụng hợp lý tài nguyênthiên nhiên, cải tạo tự nhiên càng có kết quả vận dụng tốt trong thực tế của học sinh

Về địa lí 6:

Ví dụ 1: Khi dạy nội dung phần lớp thuỷ quyển ở địa lý lớp 6 giáo viên cần

làm rõ học sinh một số khái niệm trong các bài 23+24 giáo viên cho học sinh hiểukhối nước ngọt trên Trái Đất chiếm tỷ lệ rất ít ( 2%) tổng khối lượng trên bề mặtTrái Đất, được tồn tại ở mọi nơi, dưới nhiều hình thức khác nhau ( có ở ao hồ, sôngsuối, nước ngầm…) Trong đời sống hàng ngày nước ngọt không thể thiếu được đốivới sinh hoạt và sản xuất Sự liên hệ rất gần gũi với các em qua hình thành khái niệm

và các em biết gắn vào với thực tế Nội dung trong chương trình phần “lớp thuỷquyển” làm rõ một số khái niệm trong bài 23: “ Sông và hồ” , bài 24: “ Biển và đại

Từ các khái niệm được học giúp các em hiểu nhiều các điều kiện tự nhiên, các kháiniệm tự nhiên giúp các em suy nghĩ, liên tưởng và liệt kê nhiều trong cuộc sống:điều kiện tự nhiên ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế như thế nào? các em phải bảo

vệ ra sao? Các em hiểu sâu sắc kiến thức mà biết vận dụng vào thực tế cuộc sốnghàng ngày của các em thêm sinh động

Ví dụ 2: Vai trò của sông suối, biển và đại dương đối với đời sống hàng ngày

của các em như thế nào? Tác động phát triển tự nhiên và kinh tế ra sao?

- Về ảnh hưởng tự nhiên:

+ Cung cấp hơi nước: Tạo vòng quay liên tục lớp nước trên Trái Đất ( khonước vô tận để cung cấp hơi nước chính là đại dương…)

+ Điều hoà khí hậu: Nơi có biển và đại dương ( mùa đông ấm áp, mùa hè mát

mẻ, lượng nước lớn thuận lợi phát triển kinh tế)

- Vấn đề kinh tế:

Sông suối, biển và đại dương:

+ Cung cấp nguồn thực phẩm thức ăn cho con người: tôm, cua, cá…

+ Thuận lợi giao thông vận tải, đi lại giao lưu giữa nhiều nơi khac nhau

+ Cho ta nhiều giá trị kinh tế khác…Song miền núi ( Sức nước công nghiệpthuỷ điện), tải phù sa bồi đắp đồng bằng…) Dưới biển và đại dương cho ta nhiềukhoáng sản quý: dầu mỏ…thuận lợi phát triển kinh tế công nghiệp Ngoài ra còn cho

ta nhiều giá trị kinh tế khác

Ví dụ 3 :Dạy phần lớp không khí trên Trái Đất ( Địa lý 6)

- Giáo viên cho học sinh hiểu một số khái niệm: Thời tiết, khí hậu, các yếu tốcủa thời tiết, các khái niệm được xây dựng gần gũi với các em song cũng trừu tượng.Giúp các em hiểu nội dung khái niệm để vận dụng vào cuộc sống sinh hoạt sản xuấtnhư:

+ Nơi có khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều nhiều rất thuận lợi cho cây cối pháttriển, đất đai màu mỡ, nơi cuộc sống dân cư đông đúc, trù phú…

+ Nơi có khí hậu khô khan: điều kiện đất đai khô cằn, động vật, Thực vậtnghèo nàn, dân cư ít, kinh tế kém phát triển