Nó thể hiện sâu sắc những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta." Dựa vào những câu tục ngữ, ca dao mà em đã được học và đọc thêm, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên... Học sinh có thể làm bài
Trang 1UBND HUYỆN THỦY NGUYÊN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
MÔN: NGỮ VĂN 7
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian đề)
Câu 1 (4 điểm)
Trình bày cảm nhận của em về những dòng thơ sau đây:
Thời gian chạy qua tóc mẹ Một màu trắng đến nôn nao Lưng mẹ cứ còng dần xuống Cho con ngày một thêm cao.
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra Lời ru chắp con đôi cánh Lớn rồi con sẽ bay xa
(Trích Trong lời mẹ hát - Trương Nam Hương)
Câu 2 (6 điểm): Có ý kiến đã nhận xét rằng:
"Thơ ca dân gian là tiếng nói trái tim của người lao động Nó thể hiện
sâu sắc những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta."
Dựa vào những câu tục ngữ, ca dao mà em đã được học và đọc thêm, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
HẾT
Trang 2-UBND HUYỆN THỦY NGUYÊN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG
MÔN: NGỮ VĂN 7
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm hoặc bỏ sót ý trong bài làm của học sinh
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sáng tạo, có ý tưởng riêng và giàu chất văn
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng đựoc các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho
đủ điểm
Lưu ý: Điểm bài thi có thể để lẻ đến 0,25 và không làm tròn số.
B YÊU CẦU CỤ THỂ
1 1 - Dẫn dắt và trích dẫn đoạn thơ
- Nêu cảm nhận ban đầu về đoạn thơ
0,25
2
3
4
Học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải nêu được những ý cơ bản như sau:
- Đoạn thơ bộc lộ cảm xúc và suy nghĩ của tác giả về người mẹ
Hình ảnh mái tóc mẹ bạc trắng vì thời gian làm cho ta xúc động
đến nôn nao Ý đối lập trong hai câu thơ “ Lưng mẹ cứ còng dần xuống / Cho con ngày một thêm cao” Như muốn bộc lộ suy nghĩ về
lòng biết ơn của tác giả đối với mẹ
- Mẹ đem đến cho con cả “cuộc đời” trong lời hát, mẹ chắp cho con “đôi cánh” để lớn lên con sẽ bay xa Những cảm xúc, suy nghĩ của tác giả về người mẹ thật đẹp đẽ biết bao ! HS cần cảm nhận về
ý nghĩa tiếng hát của mẹ đối với con, nhờ tiếng hát của mẹ mà con hiểu cuộc đời, đặc biệt là hiểu được sự vất vả và tình yêu thương
mà mẹ dành cho con
- Chính lời ru của mẹ đã chắp cho con đôi cánh, đã cho con ước
mơ, niềm tin và nghị lực để con bay cao, bay xa Mẹ chính là động lực, là cuộc sống của con HS có thể nêu một số câu thơ khác viết
về mẹ để mở rộng, nâng cao và làm rõ cảm nhận của mình
khuyến khích những bài viết giàu cảm xúc
3,5
1
1,25
1,25
5 - Khẳng định lại tình mẫu tử thiêng liêng luôn là hành trang
của con người trong cuộc sống
- Liên hệ bản thân
0,25
Thang điểm:
Trang 3Điểm 3,5-4: Đáp ứng được những yêu cầu nêu trên, văn viết
có cảm xúc, dẫn chứng chọn lọc phong phú, diễn đạt trong sáng
Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
Điểm 2,0-3,0: Cơ bản đáp ứng được những yêu cầu nêu trên,
dẫn chứng chưa thật phong phú nhưng phải làm nổi bật được trọng
tâm, diễn đạt tương đối tốt Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
Điểm 1-1,5: Đáp ứng được 1/2 yêu cầu nêu trên, dẫn chứng
chưa thật phong phú nhưng phải đầy đủ, làm rõ được trọng tâm,
diễn đạt chưa hay nhưng rõ ràng Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
Điểm 0,5: Chưa nắm được nội dung yêu cầu của đề bài, hầu
như chỉ bàn luận chung chung hoặc hiểu không đúng tinh thần của
đề bài, dẫn chứng nghèo nàn, phân tích còn nhiều hạn chế Bố cục
lộn xộn, mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp
Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và phương
pháp
Trên đây là một vài gơị ý về thang mức điểm, các giám khảo cần cân nhắc từng trường hợp cụ thể cho điểm phù hợp.
1 Yêu cầu về kĩ năng và hình thức:
- Xác định đúng kiểu bài chứng minh nhận định về văn học dân
gian (tục ngữ, ca dao)
- Viết bài phải có bố cục rõ ràng, có luận điểm, luận cứ, luận
chứng
- Trình bày sạch đẹp, câu chữ rõ ràng, hành văn giàu cảm xúc và
trôi chảy
2 Yêu cầu về nội dung:
Học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải nêu được những ý cơ bản như sau:
1 - Dẫn dắt được vào vấn đề hợp lí Trích dẫn được nội dung cần
chứng minh ở đề bài, đánh giá khái quát vấn đề
0,25
2 * Giải thích: - Thơ ca dân gian là gì? (thuộc phương thức biểu đạt
trữ tình của văn học dân gian gồm tục ngữ, dân ca, ca dao…; thể
hiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân lao động với nhiều cung bậc tình cảm khác nhau, đa dạng và phong phú xuất phát từ
2
1
Trang 4những trái tim lao động của nhân dân; là cách nói giản dị, mộc
mạc, chân thành nhưng thể hiện những tình cảm to lớn, cụ thể; "ca
dao là thơ của vạn nhà" - Xuân Diệu; là suối nguồn của tình yêu
thương, là bến bờ của những trái tim biết chia sẻ.)
- Tại sao thơ ca dân gian là tiếng nói trái tim của người lao động
(lập luận): Thể hiện những tư tưởng, tình cảm, khát vọng, ước mơ
của người lao động
* Nhận định, chứng minh: Thơ ca dân gian "thể hiện sâu sắc
những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta":
- Tình yêu quê hương đất nước, yêu thiên nhiên (dẫn chứng)
- Tình cảm cộng đồng (dẫn chứng: "Dù ai đi… mùng mười tháng
ba; Bầu ơi thương … một giàn; Nhiễu điều phủ lấy nhau cùng;
máu chảy ruột mềm, Môi hở răng lạnh ").
- Tình cảm gia đình:
+ Tình cảm của con cháu đối với tổ tiên, ông bà (dẫn chứng: Con
người có tổ có nguồn; Ngó lên nuột lạt bấy nhiêu; …).
+ Tình cảm của con cái đối với cha mẹ (dẫn chứng: Công cha như
… là đạo con; Ơn cha … cưu mang; Chiều chiều ra đứng … chín
chiều; Mẹ già như đường mía lau…).
+ Tình cảm anh em huynh đệ ruột thịt (dẫn chứng: Anh em như
chân … đỡ đần; Anh thuận em hoà là nhà có phúc; Chị ngã em
nâng…).
+ Tình cảm vợ chồng (dẫn chứng: Râu tôm … khen ngon; Lấy anh
thì sướng hơn vua… càng hơn vua; Thuận vợ thuận … cạn…).
- Tình bằng hữu bạn bè thân thiết, tình làng xóm thân thương (dẫn
chứng: Bạn về có nhớ… nhớ trời; Cái cò cái vạc… giăng ca; …).
- Tình thầy trò (dẫn chứng: Muốn sang thì bắc… lấy thầy…).
- Tình yêu đôi lứa (dẫn chứng: Qua đình… bấy nhiêu; Yêu nhau
cới… gió bay; Gần nhà mà …làm cầu; Ước gì sông … sang chơi).
1
3
0,5 0,5
0,5
0,5
0,5 0,5
- Đánh giá khái quát lại vấn đề và bộc lộ tình cảm, suy nghĩ của
Thang điểm:
Điểm 5-6: Đáp ứng được những yêu cầu nêu trên, văn viết có
Trang 5cảm xúc, dẫn chứng chọn lọc phong phú, diễn đạt trong sáng Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
Điểm 3-4: Cơ bản đáp ứng được những yêu cầu nêu trên, dẫn
chứng chưa thật phong phú nhưng phải làm nổi bật được trọng tâm, diễn đạt tương đối tốt Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
Điểm 1-2: Đáp ứng được 1/2 yêu cầu nêu trên, dẫn chứng
chưa thật phong phú nhưng phải đầy đủ, làm rõ được trọng tâm, diễn đạt chưa hay nhưng rõ ràng Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
Điểm 1: Chưa nắm được nội dung yêu cầu của đề bài, hầu
như chỉ bàn luận chung chung hoặc hiểu không đúng tinh thần của
đề bài, dẫn chứng nghèo nàn, phân tích còn nhiều hạn chế Bố cục lộn xộn, mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp
Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và phương
pháp
Trên đây là một vài gơị ý về thang mức điểm, các giám khảo cần cân nhắc từng trường hợp cụ thể cho điểm phù hợp
Lưu ý chung:
- Đây chỉ là gợi ý đáp án Người chấm cần vận dụng linh hoạt để phát hiện sự mới mẻ, năng lực sáng tạo, năng khiếu văn chương của học sinh… và cho điểm sát đối tượng, chính xác, đánh giá chất lượng thực Học sinh có thể có cách trình bày khác miễn là đảm bảo những ý trên Khuyến khích những bài viết có những cảm nhận riêng, giàu sức thuyết phục.
- Điểm của bài thi là tổng điểm của các câu cộng lại; cho từ điểm 0 đến điểm 10 Điểm
lẻ làm tròn tính đến 0,25.
HẾT
