Khi bị phỏng, thực hiện NGAY BƯỚC 1, sau đó dùng chai XỊT PHỎNG PANTHENOL để xịt ngay vào vết thương đang bị phỏng, sẽ giúp làm mát dịu vết thương, kháng viêm đồng thời ngăn ngừa sự nhiễ
Trang 1TRỊ PHỎNG CHO TRẺ TẠI NHÀ TỪ A-Z
Da trẻ rất non nớt, khi phỏng sẽ có nguy cơ bị viêm nhiễm nặng nếu như bố mẹ không biết cách sử lý kịp thời Vừa nguy hiểm cho sức khỏe của con vừa để lại di chứng nặng nề, hoặc khiến con … mất tự tin, mặc cảm từ các vết sẹo không xóa được
Nếu biết cách xử lý ngay lập tức, “hậu quả” do phỏng sẽ được hạn chế và khắc phục rất nhiều
Khi bé bị phỏng, điều đầu tiên các mẹ cần làm là…bình tĩnh Các mẹ cần bình tĩnh để tiến hành sơ cứu cho bé một cách tốt nhất mà không làm bé hoảng loạn
Các mẹ hãy xem hướng dẫn chi tiết cách sơ cứu và điều trị sẹo do phỏng cho bên dưới để hiểu rõ hơn cần làm gì khi con bị phỏng Với người lớn bị phỏng cũng áp dụng như vậy luôn!
CÁC MỨC ĐỘ CỦA PHỎNG
Y khoa chia bỏng làm 3 cấp độ khác nhau:
- Cấp độ 1 (first-degree): Bỏng nhẹ, cụ thể như đi phơi nắng ngoài bãi biển, da bị đỏ lên và hơi rát
- Cấp độ 2 (second-degree): Bỏng vừa, da bị phồng lên, có nước
- Cấp độ 3 (third-degree): Bỏng nặng, thường xảy ra trong trường hợp tiếp xúc với hơi nóng quá lâu như cháy nhà, bỏng vì các axit hay hóa chất, hoặc bỏng điện, Ở mức độ này, vết bỏng có màu trắng hoặc màu ngà, thường không còn cảm giác đau đớn nữa vì các tế bào thần kinh cảm giác nơi đó đã bị hủy hoại hết
Khi bị bỏng ở cấp độ 1 hoặc 2, hầu hết các trường hợp đều có thể tự chữa lấy Trường hợp bỏng cấp độ 3, cần phải điều trị ban đầu tại các cơ sở y tế với bác sĩ chuyên khoa NHƯNG VẪN PHẢI ĐƯỢC
SƠ CỨU NGAY như bỏng độ 2 Bỏng càng nặng thì bước sơ cứu càng quan trọng hơn sẽ giúp hạn chế sự nguy hiểm và tổn thương ở tình trạng ấy
I CÁC BƯỚC SƠ CỨU NGAY CỰC KỲ QUAN TRỌNG
Trang 2Cần áp dụng ngay sau khi bị phỏng dù là bỏng nặng hay nhẹ, càng phỏng nặng thì càng cần áp dụng các bước sơ cứu ngay rồi mới đưa
đi cấp cứu sẽ giúp hạn chế mức độ trầm trọng và nguy hiểm hơn
Nước sẽ làm cho vết phỏng DỊU ngay lại, giúp giảm nhiệt vùng da bị phỏng ngay lập tức, trẻ sẽ giảm đau rát hơn rất nhiều Nước còn giúp cho vết phỏng sẽ bớt nghiêm trọng, giúp cho các tế bào da ít bị tổn thương hơn, vết thương sẽ càng nhẹ, dễ điều trị và giảm khả năng
để lại sẹo sau này
Cách đổ nước: Mang trẻ đến ngay vòi nước gần nhất có thể, vặn vòi nước ngay lên vết phỏng khoảng 10 p Chỉ dùng nước lạnh là đủ Việc dùng nước đá có ích trong một số trường hợp nhưng không
Nếu kg có vòi nước thì dùng ngay chai nước suối, ly nước đổ từ từ vết phỏng (nghĩa là đổ làm sao cho nước nó chảy qua vết phỏng càng lâu càng tốt từ 5 -10 p, chứ kg phải là xối lên cái ào là xong) Nước càng mát lạnh càng tốt
Phỏng càn nặng, càng CẦN qua giai đoạn XỐI NƯỚC LÂU HƠN Trường hợp bỏng chất lỏng (dầu ăn, nước sôi, axit), trước hết phải cởi bỏ quần áo nơi bị phỏng ra, rồi mới ngâm hay xối nước lạnh chỗ
bị bỏng
LƯU Ý: với trường hợp bỏng nặng, nếu quần áo bị dính vào vết thương, đừng cố gỡ ra, hãy rửa nước lạnh bên ngoài lớp vải mới đưa đi cấp cứu
Đây là bước rất quan trọng và cần thực hiện ngay sau khi bị phỏng trong vòng 5 - 10 phút Để quá thời gian trên chừng nào thì hiệu quả trị phỏng sau này sẽ thấp hơn chừng ấy
2 BƯỚC NÀY CỰC KỲ QUAN TRỌNG CÁC MẸ CẦN LƯU Ý: Tốt nhất là sau khi đọc xong bài này, các mẹ ghi nhớ luôn 20 lần
Trang 3trong đầu trước khi ngủ câu “ngay ngày mai sẽ mua để sẳn chai XỊT PHỎNG PANTHENOL để phòng ngừa trong nhà cho yên tâm”
Khi bị phỏng, thực hiện NGAY BƯỚC 1, sau đó dùng chai XỊT PHỎNG PANTHENOL để xịt ngay vào vết thương đang bị phỏng, sẽ giúp làm mát dịu vết thương, kháng viêm đồng thời ngăn ngừa sự nhiễm trùng tại vết phỏng
Nếu gấp quá không có nước để xối lên trên vết phỏng thì dùng chai XỊT PHỎNG PANTHENOL để xịt ngay vào vết thương cũng có hiệu quả cao Người lớn cũng dùng rất tốt Khi làm công việc bếp núc, chiên cá chiên thịt mà lỡ bị bắn dầu ăn lên tay, cho tay vào vòi nước chừng 2-3p, sau đó xịt ngay PANTHENOL lên vết phỏng là giảm đau ngay mà không lo vết phỏng bị phồng dộp và mau lành da
(Chị BKLN bị tối ngày vụ này, rành luôn 1 chai PANTHENOL khoảng
100 ngàn đồng, thời gian sử dụng được cả 2 năm và dùng được
3 GIỮ SẠCH VẾT BỎNG
Sau khi áp dụng BƯỚC 1 & 2, không nên làm gì tiếp theo trong vòng
24 giờ sau đó Thực ra, với các vết phỏng độ 1 và 2, phương pháp tốt nhất là giữ vết bỏng sạch sẽ, đừng động chạm gì vào và để sau
24 giờ xem diễn biến thế nào mới có hướng xử trí tiếp theo đúng đắn được
Trong vòng vài tiếng sau đó, nếu vết bỏng nằm ở những chỗ dễ đụng chạm, có thể dùng miếng dán trị phỏng bán tại các nhà thuốc tây để giúp tránh sự va chạm gây đau rát nhiều hơn
Nếu không mua được miếng dán trị phỏng có thể dùng 1 miếng vải mềm có bề mặt phẳng và bảo đảm sạch sẽ để băng lại vết bỏng Lưu
ý, không băng quá chặt để tránh cọ xát Trường hợp bỏng đã phồng nước không dùng bông gòn hay gạc mỏng có các sợi nhỏ đặt lên trên mặt da đang phồng rộp, để tránh bị vỡ nước ra dính vào da, khi thay băng sẽ gây đau rát hơn
Trang 4II ĐIỀU TRỊ VẾT PHỎNG TẠI NHÀ (từ 1-7 ngày sau khi bị phỏng) Nếu phỏng cấp độ 3, sau khi sơ cứu xong ở bước 1 xong, cần đến
Nếu vết phỏng nhẹ ở cấp độ 1 và 2, có thể tự trị phỏng tại nhà theo các bước kế tiếp dưới đây:
1 PHỎNG KHÔNG BỊ PHỒNG RỘP (không có bóng nước) Bước 1: Đây là dạng vết phỏng nhẹ, chỉ cần rửa vết phỏng hàng ngày bằng nước muối sinh lí NaCl 0,9% (lọ nước muối sinh lý dùng
đỏ nhỏ mắt và mũi hàng ngày cho trẻ, ở nhà thuốc cũng có bán bình loại to)
Bước 2: Sau 3 – 5 ngày (tùy theo vết phỏng to hay nhỏ), cũng đã hết đau hẳn và có màu thâm xạm lại, lúc này vết phỏng kg còn lo bị viêm nhiễm gì nữa Có thể dùng kem nghệ, nước nghệ tươi, để bôi lên vết bỏng giúp vùng da bị phỏng nhanh phai màu đi Các vết phỏng nhẹ, không bị phòng rộp chỉ cần xử lý viết thâm trên da chứ kg lo bị sẹo lồi, cách trị rất đơn giản
Dùng kem bôi trị phỏng: Với vết phỏng độ 1, không bị phòng rộp, chỉ
bị cháy xém trên da, mua típ kem trị bỏng BIAFINE, bôi một lớp dày, rồi xoa bóp nhẹ cho ngấm thuốc, bôi 2-3 lần/ngày Biafine có thành phần hoạt chất Trolamine được chỉ định điều trị bỏng da độ 1 và độ 2 (bỏng chỉ giới hạn ở lớp thượng bì), cũng như các vết thương nông không nhiễm trùng Không sử dụng cho vết thương chảy máu và vết thương nhiễm trùng
LƯU Ý: Dù vết phỏng không bị phòng rộp, thường sau 2-3 ngày vẫn gây ngứa do các tế bào da bên dưới lớp da sậm màu đang “ké da non”, để hình thành lớp da mới trước khi lớp hoại tử bên trên bong ra dần Khi ngứa trẻ có thể gãi và gây trầy xước và khiến lớp da chết bên trên bong ra, ra bên dưới vẫn chưa hình thành lớp da mới, gây rớm máu và sinh ra viêm nhiễm sau đó, khiến vết phỏng lâu lành hơn
và có nguy cơ để lại sẹo Nên việc giữ cho trẻ không động chạm đến vết bỏng là rất quan trọng
Trang 5Trường hợp trẻ làm trầy xước để lộ ra mảng da non chưa liền mặc, vẫn còn rớm máu - ửng đỏ Không được rửa vết phỏng bằng oxy già hoặc thuốc đỏ, sẽ dễ để lại sẹo xấu (giải thích vụ này cho các mẹ dễ hiểu thì lâu lắm)
Chỉ nên vệ sinh với lọ nước muối sinh lý, mảng da to hơn thì có thể mua lọ thuốc sát trùng vết thương BETADINE để rữa ngày 2 lần Sau đó bôi 1 lớp kem trị bỏng Biafine THẬT DÀY vào, dùng băng cá nhân dạng to hay miếng dán trị bỏng để băng lại cho mau lành và tránh nghiễm khuẩn
2 PHỎNG BỊ PHỒNG RỘP (có bóng nước) Thường vết phồng rộp sẽ xuất hiện từ 1-2 hôm sau khi bị bỏng Đối với vết phồng nhỏ, tốt nhất là để nguyên như vậy Trong trường hợp vết phồng lớn và ở những chỗ hay bị chạm phải, Nên chích lấy nước ra hay không?
Việc này tùy vào mụn nước lớn hay nhỏ Nếu nhỏ, bạn nên để tự nhiên, vì việc chích lấy nước ra có thể làm vết phồng bị nhiễm trùng Nếu vết phồng lớn và chứa nhiều nước, ở những chỗ dễ bị va chạm, bạn nên chích lấy nước ra Như vậy, dù có va chạm, vết phồng cũng không bị đau đớn và không bị lớn thêm (do nước trong đó bị ép lan qua những phần da chung quanh)
Làm thế nào để chích lấy nước ra?
Nếu quyết định lấy nước từ vết phồng ra, cần thực hiện theo đúng hướng dẫn để tránh nhiễm trùng Cần sát trùng vùng da chung quanh vết phồng với lọ thuốc sát trùng BETADINE, mua ở nhà thuốc
Bước 1: Hơ đầu kim hay dao cạo trên lửa cho đến khi đỏ lên, chờ cho nguội lại rồi bắt đầu châm để lấy nước ra Nên cẩn thận không
để các dụng cụ này làm bị thương phần da non bên dưới vết phồng
Trang 6LƯU Ý: Khi dùng kim hoặc dao cạo, cần cắt vừa phải để nước có thể chảy hết ra ngoài Không cắt quá lớn, và cũng không nên lấy lớp da
bị phồng ra Làn da bên dưới chỗ da bị phồng là các tế bào da chưa kịp kéo da non, nếu ta lấy lớp da phồng bảo vệ bên trên, chỗ da non
sẽ rất rát và dễ bị nhiễm trùng hơn Làn da phồng này sẽ dần dần cứng lại và tự nó rụng đi
Bước 2: Sau khi lấy nước ra, nên dùng một miếng băng cá nhân có thể bao phủ vết phồng để dán lên che lại (tại nhà thuốc có bán băng
cá nhân với nhiều kích cỡ khác nhau) Nên tháo băng ra khi đi ngủ ban đêm để không khí có thể luân lưu ở vết phồng, sẽ mau lành hơn Trường hợp băng bị ướt khi tắm rửa, không nên để lâu, hãy thay băng khác
CÁCH SỬ DỤNG MIẾNG DÁN PHỎNG
Nếu không dùng băng cá nhân hay gạc y tế mà sữ dụng miếng dán trị phỏng Hãy lưu ý cách dùng cho chính xác như sau: Lau thật khô vùng da xung quanh vết thương với 1 miếng bông băng
vô trùng Sau đó:
1 Tháo lớp giấy bảo vệ và băng miếng dán Bỏng lên trên vết thương, không đụng vào phần keo của miếng băng dán
2 Vuốt cẩn thận ở viền băng phủ trên vùng da lành, không ấn vào bên trên vết phỏng
3 Mép của miếng băng phủ ra ngoài vùng da lành phải cách bờ vết
4 Cách tháo và thay băng, XEM KỸ hướng dẫn sử dụng có ghi rõ trong từng sp băng dán trị phỏng
3 VẾT BỎNG BỊ VỠ GÂY TRỢT DA
Trường hợp vết phồng rộp do va chạm bị vỡ gây trợt da, chảy nước,
lộ ra lớp da non chưa hình thành Cần sát khuẩn vết thương theo cách đã hướng dẫn bên trên
Trang 7Sau đó mua típ kem trị bỏng Biafine dùng như sau: Bôi thuốc thành lớp dày rộng hơn vết thương để duy trì sự thừa nhũ tương trên vết thương Nếu cần băng vết thương, nên bôi trước 1 lớp dày 1 cm, rồi dùng gạc băng lại Hay có thể dùng miếng dán trị bỏng để dán lại
LƯU Ý: kem trị bỏng Biafine không dùng để chống nắng Phụ nữ có thai & cho con bú
Còn miếng dán trị phỏng không dùng cho vết thương bị nhiễm trùng hoặc có dấu hiệu bị nhiễm trùng Dấu hiệu cho thấy vết phỏng bị nhiễm trùng là: trên vết phỏng xuất hiện chất dịch màu trắng (mủ)
Nghĩa là, nếu ban đầu mới bị phỏng và dùng miếng dán phỏng, nhưng sau 1-2 ngày thấy vết phỏng có dấu hiệu viêm nhiễm thì không được dùng nữa mà thực hiện điều trị theo các bước bên dưới như sau
4 XỬ LÝ VẾT PHỎNG BỊ NHIỄM TRÙNG NHẸ
Khi nước chảy ra từ vết phồng có màu đục và có mùi hôi, nghĩa là vết phồng đã bị nhiễm trùng Hay với vết phỏng đã bị trợt da có dấu hiệu bị rịn nước vàng, trên vết phỏng xuất hiện chất dịch màu trắng (mủ), nghĩa là vết phỏng đã có hiện tượng bị bội nhiễm (nhiễm trùng) cần được xử lý ngay để tránh viêm nhiễm nặng hơn
BƯỚC 1: Cần xát trùng ngay vết bỏng đang nhiễm trùng bằng cách lấy gạc mềm thấm nước ấm lau nhẹ ngày và làm sạch vết thương Sau đó lau lại 1 lần nữa thật sạch với thuốc sát trùng BETADINE
BƯỚC 2: Mua típ thuốc trị phỏng dành cho trường hợp nhiễm trùng nhẹ là Curiosin gel có thành phần kẽm hyaluronate, một chất cơ bản của da, thúc đẩy quá trình làm lành vết thương bằng cách cung cấp
độ ẩm cần thiết cho da, cũng như Biafine, hiệu quả của curiosin cũng giới hạn ở những vết thương do nhiệt, bỏng độ 1 và 2
Nếu vết bỏng khô, sạch thì sử dụng Biafine hay Curiosin gel đều có thể mang lại hiệu quả điều trị tương tự Nhưng nếu vết bỏng có dấu hiệu nhiễm trùng NHẸ, thì Curiosin lại ưu thế hơn Biafine Tuy nhiên
Trang 8vẫn không đủ mạnh để hạn chế tình trạng nhiễm trùng Nên cần áp dụng kết hợp với cả bước 3 bên dưới
BƯỚC 3: Mua típ thuốc thoa dành cho vết thương nhiễm trùng như: Fucidine, Chloramphenicol, Gentamycine (ghi rõ các tên ấy ra nhà thuốc có loại nào mua loại ấy) Kết hợp thoa xen kẽ với Curiosin từ
1-2 lần/ngày
Bôi từ 2-5 ngày, đến khi thấy da không còn dấu hiệu viêm nhiễm nữa (không còn rịn nước vàng hay làm mủ trên bề mặt da) vẫn bôi tiếp
1-2 ngày mới NGƯNG bước 3, chỉ áp dụng đước 1 và 1-2 tiếp tục cho đến khi vết phỏng khô mặt và kéo da non
BƯỚC 4: Băng vết bỏng để tránh viêm nhiễm nặng hơn Khi vết phỏng đã bị viêm nhiễm nhẹ, sau khi áp dụng 3 bước trên, cần lấy gạc y tế dạng mềm để băng vết thương lại, dùng băng keo y tế để giữ cố định chắc chắn vị trí miếng gạc
Nên dùng miếng gạc có 4 góc lớn hơn vết bỏng tối tiếu 2-3cm, để vị trí dán băng keo giữ cố định miếng gạc phải cách xa vết bỏng, tránh dán chồng lên
LƯU Ý: Trường hợp vết phỏng nhiễm trùng nhẹ có thể áp dụng như trên có thể trị tại nhà được NHƯNG nếu sau khi áp dụng các cách
xử lý vết bỏng bị nhiễm trùng như trên sau 2 ngày mà khg có dấu hiệu giảm nhẹ, nên đến cơ sở y tế để được điều trị
5 NGỪA SẸO
Sau khi vết thương đã lên da non và khô mặt kg còn gây đau rát, thì
có thể ngừa sẹo bằng cách: Mua 1 típ Contratubex (của Đức, giá khoảng 100k) thoa lên vết phỏng Tiết kiệm hơn thì dùng kem nghệ hay củ nghệ tươi để thoa lên vết phỏng trị sẹo
Các triệu chứng nóng rát do bỏng sẽ mất dần trong 2-3 ngày đối với bỏng nông hoặc có thể kéo dài hơn 5-7 ngày trong các trường hợp
Trang 9bỏng sâu hơn Tuy nhiên, chỗ bỏng sẽ để lại vết xạm đen kéo dài nhiều tháng hoặc để lại sẹo (trong trường hợp bỏng sâu hay da nhạy cảm dễ sinh sẹo lồi)… nên việc tránh nắng sau bỏng thật sự cần thiết)
III CÁC LƯU Ý QUAN TRỌNG KHÁC
Còn nhiều loại thuốc sát trùng khác nữa bán tại các nhà thuốc, nhưng nhiều loại có thể sát trùng nhưng cũng sẽ làm vết thương lâu lành hơn vì chúng giết chết những tế bào non của da Cần mua đúng như thuốc đã hướng dẫn
PHỎNG - Bôi kem đánh răng được không???
Nhiều người khi bị bỏng bôi kem đánh răng lên vết thương, cho là kem đánh răng sẽ làm dịu vết thương Cái đó còn tuy vào trường hợp bỏng do NGUYÊN NHÂN GÌ??? Ngoại trừ bỏng da axít, các loại bỏng khác mà bôi kem đánh răng lên vết thương chẳng giúp ít được
gì mà còn làm đau đớn hơn
Chỉ riêng trong trường hợp bỏng do axít, đặc tính kiềm nhẹ ở kem đánh răng sẽ giúp trung hoà axít còn dư lại trên vết bỏng, giúp cho vết thương giảm ăn sâu vào hơn
Cách xử lý khi bị bỏng axít như sau: Phải hoà loãng nồng độ axít còn lại trên da bằng cách ngâm ngay vào nước lạnh Sau đó, trung hoà axít còn dư trên da bằng xà phòng hoặc kem đánh răng, bằng cách xoa nhẹ xà phòng hoặc kem đánh răng cho sủi bọt và ngấm sâu vào
da rồi rửa sạch
CẢNH BÁO: Đối với bỏng nước sôi, lửa, không được dùng xà phòng
hoặc kem đánh răng vì nó chỉ làm tăng thêm sự đau đớn Ngoài ra, Không được đổ những chất như bơ, giấm, nước mắm, lòng đỏ trứng
gà, …, lên vết bỏng để tránh nguy cơ bị nhiễm trùng
Trang 102 Bôi mỡ trăn hoặc dầu cá
Các mẹ cũng có thể bôi mỡ trăn hoặc dầu cá lên vết thương Thực ra
mỡ trăn và dầu cá đều có thể chữa bỏng nhưng phải dùng đúng lúc Chất Vitamin A trong dầu cá và mỡ trăn có tác dụng kích thích sự tái tạo tế bào biểu mô Vì vậy, người ta thường sử dụng kết hợp mỡ trăn
và dầu cá với các thuốc khác tạo thành hợp chất có tác dụng như
mỡ, kem
Mỡ trăn và dầu cá thường được chỉ định cho những trường hợp bị bỏng sâu, dùng vào tuần lễ thứ ba sau khi bỏng Không dùng mỡ trăn và dầu cá vào việc sơ cứu và không nên tự ý dùng
Những loại thuốc cần có trong tủ thuốc gia đình
Hai bộ đôi nên có sẵn ở tủ thuốc gia đình khi có trẻ nhỏ và ông già bà
cả là:
- chai nước muối sinh lý NaCl 9 0/00 500ml
- một tube kem: BIAFINE hay SILVIRIN mua dể ở các nhà thuốc Tây Ngoài ra, bông gòn, gạc vô trùng, băng keo cuộn vải Urgo hoặc băng thun cũng là những vật dụng y tế không thể thiếu
NGOÀI RA, Không nên tùy tiện áp dụng các cách dân gian để trị
phỏng vì chúng có nguy cơ gây nhiễm trùng cao và nhanh nếu không
áp dụng đúng cách và đúng giai đoạn trong điều trị, sẽ gây ra phản ứng ngược
(ST)