LI CM N li cm n n Công ty Spatial Decision, T# chc bo tn thiên nhiên Quc t IUCN ã to iu kin giúp trong vic cung cp nh v tinh, mô hình s hóa cao, các s liu, tài liu quý giá thc hin lun
Trang 3LI CAM OAN
Trang 4LI CM N
l i cm n n Công ty Spatial Decision, T# chc bo tn thiên nhiên Quc t (IUCN) ã to iu kin giúp trong vic cung cp nh v tinh, mô hình s hóa
cao, các s liu, tài liu quý giá thc hin lun vn này
ã quan tâm ng viên tôi trong sut quá trình nghiên cu và thc hin tài này
Tôi xin chân thành cm n!
Thái Nguyên, 25 tháng 09 n m 2012
Tác gi lun v n
Trang 5M C L C
Trang
Trang ph% bìa
L i cam oan i
L i cm n ii
M%c l%c iii
Danh m%c các ch vit t!t vii
Danh m%c các bng vii
Danh m%c các hình, s ix
1 Tính cp thit ca tài .1
2 Mc ích, mc tiêu ca tài .3
3 Ý ngha ca tài .3
Chng 1 TNG QUAN TÀI LIU 4
1.1 Các khái nim có liên quan 4
1.1.1 Vùng m và a dng sinh hc 4
1.1.1.1 Khái nim vùng m 4
1.1.1.4 Khái nim a dng sinh hc 6
1.1.1.5 Giá tr c a a dng sinh hc 7
1.1.2 Tng quan v GIS - Geographic Infomation System 7
1.1.2.1 GIS là gì? 7
1.1.2.2 Các thành phn c a GIS 8
1.1.2.3 Cách làm vic c a GIS 9
1.1.2.4 Các nhim v c a GIS 10
1.1.2.5 D liu cho GIS 10
Trang 61.1.2.6 Các công ngh liên quan n GIS 10
1.1.3 Tng quan v vin thám 11
1.1.3.1 Vin thám là gì? 11
1.1.3.2 Các phn t c a h thng vin thám 11
1.1.3.3 u im c a công ngh vin thám 12
1.2 Gii thiu các phn mm s dng 16
1.2.1 Ph n mm gii oán nh ENVI 4.5 16
1.2.2 Ph n mm ArcGIS 16
1.3 Tình hình nghiên c u trong và ngoài nc 17
Chng 2 I T NG, N!I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C∀U 29
2.1 #i t∃ng và ph%m vi nghiên c u 29
2.1.1 i tng nghiên c u 29
2.1.2 Phm vi nghiên c u 29
2.2 a i&m và th∋i gian tin hành 29
2.2.1 a im nghiên c u 29
2.2.2 Thi gian ti n hành 29
2.3 N(i dung nghiên c u 29
2.3.1 iu tra c bn 29
2.3.2 Xây dng quy trình thành lp bn phân vùng bo tn a dng sinh hc theo m c nhy cm 30
m c nhy cm 30
Trang 72.4 Phng pháp nghiên c u 31
2.4.1 Phng pháp thu thp s liu 31
2.4.2 Phng pháp xây dng c s d liu bn 32
2.4.3 Phng pháp x lý s liu 32
Chng 3 TRÌNH BÀY, ÁNH GIÁ, BÀN LU)N CÁC K∗T QU 33
3.1 iu tra c bn 33
3.1.1 iu kin t nhiên, tài nguyên thiên nhiên 33
3.1.1.1 V trí a lý 33
3.1.1.2 a hình, a mo 33
3.1.1.3 Khí hu, th y v n 33
3.1.2 Tình hình dân s 34
3.1.3 Tình hình qun lý 34
3.2 Quy trình thành lp bn + phân vùng bo t+n a d%ng sinh h,c theo m c ( nh%y cm t%i vùng m V∋n qu#c gia Ba B& 35
3.3 Gii oán nh v tinh 36
3.3.1 Ngun t liu nh vin thám 36
3.3.2 Xây dng khóa gii oán 37
3.4 ∀ng dng phn mm ArcGIS xây d−ng bn + phân vùng bo t+n 37
3.4.1 Quy trình thc hin 37
hc 39
3.4.3.2 Phân cp y u t th y v i c trú ca các qun th và giúp cho chúng m rng qun th GIS c s# d%ng hin
Tìm ki m n i sng phù hp: Các nhà phân tích ã to ra các bng biu
cho cá hi Coho Các y u t (c trng ca dòng chy nh hng trc ti p n
phi hp, to các n ph0m ho phát hành c∗ng nh tho lun và là
S# d%ng h thng thông tin a lý xây dng k hoch nuôi trng thy
sn: La chn a im nuôi trng thy sn quy hoch là mt nhim v% ph c tp liên quan n vic xác nh các khu vc kinh t , xã hi và môi trng phù hp, có s)n nuôi trng thy sn và th ng mi thc hin Mt trng hp
vùng ven bin ca Úc ch ng minh rng GIS có kh n ng h∀ tr nuôi trng thy sn quy hoch Phân tích c da trên mt ph ng pháp ti p cn liên
ti p hai giai on Giai on u tiên loi b∃ phn hin nhiên không phù hp ca khu vc nghiên c u thông qua chn lc trc vi phân gii thp, giá r5
th /t h n Cui cùng, s# d%ng GIS trình bày các k t qu phân tích trong mt hình th c d+ dàng ti p cn (McLeod, Ian, Francis Pantus and Nigel Preston, 2002) [17]
Trang 32* Qun lý tài nguyên rng
Kim kê trng thái rng hin ti: Vi GIS có th kim kê trng thái g∀, thu! h, ng giao thông, ng tàu ho và các h sinh thái và s# d%ng
kin sng ca các ng vt hoang dã ang b e do
H∀ tr phát trin chi n lc qun lý: Vi GIS có th ánh giá các (c
các d báo này, có th quan sát t ng tai ca khu rng di dng bn và s liu phân tích, t ó vch ra chi n lc qun lý và phát trin các ngun tài nguyên rng sao cho t c hiu qu cao
Mô hình hoá h sinh thái rng: GIS có th c dùng nh mt thành phn ca h thng h∀ tr quy t nh trong qun lý lâm nghip, ch2ng hn,
c dùng mô hình hoá các thành phn không gian
S Bo v môi trng Alberta, Trung tâm ào to môi trng Alberta
sng, làm c s cho vic d báo Dùng mô hình GIS nh mt phn ca h thng h∀ tr quy t nh cho phép nâng cao cht lng qun lý tài nguyên rng
* Qun lý tài nguyên t
GIS c dùng mô ph∃ng và quy hoch s# d%ng tài nguyên t ca mt thành ph, mt quc gia hay mt vùng mt s khía cnh sau:
Qun lý phân vùng các dng t: GIS có th c dùng lp bn
nhiên ho(c ca con ngi
Trang 33hoch có th d+ dàng qun lý và phát trin các k hoch s# d%ng t hp lý Thành ph Brno, Cng hoà Czech, ã dùng công ngh GIS phát trin quy
chính ca thành ph
Mlada, Cng hoà Czech c∗ng s# d%ng GIS h∀ tr k hoch quy hoch li mt khu sân bãi quân s, ánh giá và mô ph∃ng các loi tài nguyên t Vin a lý "Agustin Codazzi" (IGAC) ca Colombia ã dùng công ngh GIS
hin th và kim soát hin trng s# d%ng t hin nay và trong t ng lai
ca thành ph Ibague
Phân tích xu hng xây dng: S Phát trin Nhà và ô th Adelaide, Australia s# d%ng GIS phân tích xu hng xây dng ca thành ph, t ó ch1 ra s m rng ca thành ph và nh hng ca nó i vi c s h tng
biên gii Mexico và M− c h∀ tr bi các thông tin ca GIS, ch2ng hn kim kê, lp bn các ngun tài nguyên, ch thu! v n, tác ng ca con ngi, c s h tng dc theo biên gii
Phát trin h thng thông tin a lý ánh giá tác ng s# d%ng t trong
phát trin các ph ng pháp t ng nh lng s thay i không gian
trong GIS k t hp vi cao nc l∗ d oán t mt mô ph∃ng thy lc và các ch c n ng mô ph∃ng ánh giá các chính sách kim soát l∗ l%t thay th Mt nghiên c u trng hp t Town Dundas, Ontario, Canada, c s# d%ng
Trang 34trình ánh giá ri ro và qun lý các hot ng ca con ngi trong vùng ng bng b ngp l∗ (Boyle, S J., I K Tsanis, and Member, 2001) [15].
S# d%ng k− thut vi+n thám và GIS ánh giá vic thay i s# d%ng
t vùng u ngun sông Nan, Thái Lan: Nghiên c u này s# d%ng k− thut
xói mòn lu vc Nan t n m 1995 và 2005 Lu vc sông Nan ã c la chn là khu vc nghiên c u, vì u ngun này ã c tri qua tình trng phá rng và suy thoái t cao do s gia t ng ngày càng cao ca din tích t nông
i, và các vùng t dc, làm cho lu vc sông Nan tr thành mt a im
(Chamaporn Paiboonvorachat, 2004) [16]
i thuc khu vc trung tâm Veracruz (Mexico) c phân tích bng nh
Landsat TM bng cách ti p cn H thng thông tin a lý và vi+n thám 6nh v tinh cm bi n ã ch ng t∃ có th dùng tách mô hình quang ph khác nhau liên quan n các loi hình s# d%ng t trong không gian cnh quan ph c tp S# suy gim ca rng nhit i và chuyn i sang ng c∃ và t nông nghip là s thay i rõ rt và quan trng nht trong giai on nghiên c u (Munoz-Villers, L E và J Lopez-Blanco, 2008) [18]
Vi+n thám và GIS lp bn và giám sát che ph t và thay i s# d%ng t vùng ven bin Tây B/c ca Ai Cp: Mt phân loi giám sát
c ti n hành trên sáu band màu phn chi u hai nh v tinh vi s tr giúp
sáu chuy n i thc a c ti n hành t n m 1998 n n m 2002 và bn che ph n m 1987 ã c s# d%ng ánh giá tính chính xác ca các k t
Trang 35chuyên môn ca khu vc thông qua GIS ti p t%c tinh ch các k t qu phân loi K− thut phát hin thay i sau phân loi c s# d%ng sn xut hình
khác nhau c ánh giá (Shalaby, Adel and Ryutaro Tateishi, 2007) [19]
1.3.2 Tình hình nghiên cu trong nc
S n ng, t1nh B/c Giang” trên c s ng d%ng ti n b khoa hc k− thut ca máy tính và công ngh GIS k t hp ph ng pháp chuyên gia theo các quy
nh, quy trình quy phm k− thut ã th hin tính khách quan, khoa hc và rt
c s ng d%ng công ngh hin i ã ánh giá m c quan trng ca các
tham gia phân cp rng phòng h t ó a ra trng s cho tng nhân t ó, mang tính khoa hc, có kh n ng ng d%ng thc t cao, (c bit trong công tác
rà soát quy hoch ba loi rng trên toàn quc (V∗ Ti n in và cs, 2006) [6]
t các t1nh biên gii Tây B/c” ã xây dng c bn nhy cm trt l
cm trt l t, trong ó vai trò ca các i t gãy hot ng rt rõ nét, các vùng nhy cm trt l mnh n rt mnh thng tp trung dc theo các i t gãy này Vic k t hp ph ... ng d%ng công ngh vi+n thám GIS xây dng bn phân vùng bo tn theo m c nhy cm ti vùng m Vn quc gia Ba B thuc hai xã Khang Ninh Cao Thng ca huyn Ba B
- Khoanh vùng bo... a dng sinh hc ti vùng m Vn quc gia Ba B
- Quy trình thc hin có th áp d%ng phân vùng bo tn cho toàn vùng
m Vn quc gia Ba B Vn quc gia, Vn di sn, khu... dng sinh hc theo m c nhy cm
quc gia Ba B thuc hai xã Khang Ninh Cao Thng ca huyn Ba B
công tác bo tn a dng sinh hc ti vùng m Vn quc gia Ba B
3