Hoàn thiện công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với DN tại ngân hàng TM công thương việt nam, chi nhánh đăk lăk

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG VI VĂN VINH HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

VI VĂN VINH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG

TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN ĐỐI VỚI

DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG

THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH ĐĂK LĂK

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

Mã số: 60.34.02.01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng – Năm 2016

Công trình được hoàn thành tại ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN HÒA NHÂN

Phản biện 1: PGS.TS Hoàng Tùng

Phản biện 2: PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 17 tháng 01 năm 2016

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của luận văn

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay, hoạt động ngân hàng là một trong những hoạt động mang tính chất quan trọng trong việc phát triển nền kinh tế đất nước Bởi vì đi cùng với sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế thì nhu cầu vốn là nhu cầu vô cùng cấp thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh, xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị cũng như chuyển dịch cơ cấu của nền kinh tế Thông qua hoạt động cho vay của ngân hàng, các doanh nghiệp có điều kiện để mở rộng nguồn vốn của mình và có thêm cơ hội để đầu

tư Điều này cho thấy vai trò của NHTM đối với nền kinh tế ngày càng được củng cố và nâng cao

Như chúng ta đã biết ngân hàng là cầu nối trong quá trình chuyển dịch nguồn vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế Do đó, hoạt động tín dụng của ngân hàng là mang tính chất quyết định đến toàn bộ hoạt động của ngân hàng trong đó

có tính dụng trung dài hạn Nhưng rủi ro tiềm tàng luôn đồng hành cùng với những hoạt động kinh doanh của các ngân hàng và câu hỏi

“làm thế nào để hạn chế rủi ro mà vẫn tăng trưởng được lợi nhuận ?” vẫn luôn thách thức các ngân hàng và cơ quan chính phủ trong việc điều hành và quản lý

Vậy nhằm hạn chế tối đa cũng như tránh được những rủi ro tín dụng trung dài hạn, thì ngân hàng cần phải có một quy trình thẩm định tín dụng đúng đắn và phù hợp Việc thẩm định tín dụng góp phần giúp ngân hàng có thể hạn chế được những rủi ro phát sinh trong quá trình cấp tín dụng, không những đối với các khoản tín dụng ngắn hạn mà còn đối với những khoản tín dụng dài hạn Nhận

thấy được tầm quan trọng của việc thẩm định tín dụng đối với

NHTM, nên em xin chọn luận văn "Hoàn thiện công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại NH TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Đăk Lăk”

2 Mục tiêu nghiên cứu

 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại NHTM

 Phân tích thực trạng công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Đăk Lăk

 Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định tín dụng trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Đăk Lăk

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ những vấn đề lý luận thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn doanh nghiệp tại NHTM, thực tiễn công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Đăk Lăk

Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu công tác thẩm định tín dụng

trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Đăk Lăk trong giai đoạn năm 2011 đến 2015

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận: phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử

Phương pháp cụ thể: Thu thập thông tin từ sách, báo, tạp chí, luận văn liên quan đến các lĩnh vực trên và thông tin từ cán bộ tín dụng của ngân hàng Tổng hợp và xử lý dũ liệu từ các thông tin thu

thập được Phân tích so sánh để đưa ra kết luận, đánh giá công tác thẩm định tín dụng trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Đăk Lăk

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Đăk Lăk

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Để phục vụ cho việc nghiên cứu, tìm hiểu luận văn: “Hoàn thiện công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại NH TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Đăk Lăk”, tôi đã tham khảo một số luận văn nghiên cứu khoa học, luận văn

đã được công bố về công tác thẩm định tín dụng.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN ĐỐI VỚI DOANH

NGHIỆP 1.1 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TẠI NHTM

1.1.1 Hoạt động cho vay của NHTM

a Khái niệm về cho vay

Cho vay là một trong những nghiệp vụ tín dụng của NHTM Trong đó NHTM sẽ cho người đi vay, vay một số vốn để sản xuất kinh doanh, đầu tư hoặc tiêu dùng Khi đến hạn người đi vay phải hoàn trả vốn và tiền lãi Ngân hàng kiểm soát được người đi vay, kiểm soát được quá trình sử dụng vốn Người đi vay có ý thức trả nợ cho nên bắt buộc họ phải quan tâm đến việc sử dụng làm sao có hiệu quả để hoàn trả nợ vay

b Phân loại hoạt động cho vay

Trên thực tế việc phân loại cho vay theo các tiêu thức sau: Phân theo mục đích sử dụng vốn, phân loại theo thời hạn cho vay, phân loại theo mức độ tín nhiệm của khách hàng, phân loại theo phương thức cho

vay, phân loại theo phương thức hoàn trả nợ vay

1.1.2 Hoạt động cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp của NHTM

a Khái niệm cho vay trung dài hạn

Tín dụng trong cho vay trung dài hạn thường để đáp ứng các nhu cầu như: nhu cầu tài sản cố định và tài sản lưu động thường xuyên; nhu cầu phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh; thành lập doanh nghiệp mới hoặc mua lại doanh nghiệp đang hoạt động; tài trợ cho các dự án Các khoản tín dụng trung dài hạn thường có thời hạn trên 1 là các khoản tín dụng trung dài hạn

b Đặc điểm cho vay trung dài hạn

 Thời hạn cho vay và Kỳ hạn trả nợ

- Thời hạn cho vay: trừ trường hợp của tín dụng tuần hoàn có hai trường hợp về thời hạn cho vay bằng thời hạn thu hồi nợ hoặc có công thêm thời hạn ân hạn

- Kỳ hạn trả nợ: Kỳ hạn trả nợ theo tháng, quý hoặc năm, kỳ

hạn trả nợ có tính thời vụ, kỳ hạn trả nợ chỉ có một lần vào lúc kết thúc khoản vay

 Lãi suất cho vay

Lãi suất phụ thuộc vào những yếu tố sau: mức lãi suất trên thị trường, khối lượng tiền vay, thời hạn vay, xếp loại khách hàng

c Phương thức cho vay trung dài hạn

 Cho vay theo dự án đầu tư

Đây là khoản tín dụng tài trợ cho việc đầu tư mua sắm TSCĐ; thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh dịch vụ, các dự án đầu tư phục vụ đời sống; hay xây dựng các công trình được dự tính sẽ mang lại thu nhập trong tương lai Đặc điểm của phương thức cho vay này là: thời gian hoàn vốn chậm, lãi suất cao, giá trị khoản vay lớn

 Cho vay luân chuyển vốn

Là cách thức cho vay bằng cách ngân hàng xác định cho khách hàng của mình một hạn mức tín dụng trong một khoảng thời gian nhất định để làm căn cứ cho việc phát tiền vay

 Cho vay tiêu dùng

Nhằm giúp người tiêu dùng có nguồn vốn tài chính để trang trải nhu cầu về nhà xưởng, trang thiết bị NHTM thực hiện cho vay tiêu dùng, căn cứ vào cách thức hoàn trả

 Cho vay hợp vốn

Cho vay hợp vốn là hình thức cho vay trong đó có từ 2 hay nhiều tổ chức tín dụng tham gia vào một dự án đầu tư hay phương án sản xuất kinh doanh của một khách hàng vay vốn

d Nguyên tắc cho vay trung dài hạn

Một là: Vốn chủ sở hữu tham gia vào dự án, phương án Hai là: Thời hạn trả nợ và nguồn trả nợ

Ba là: Giải ngân trong cho vay trung và dài hạn

Bốn là: Lãi suất cho vay

1.1.3 Rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp tại NHTM

a Khái niệm về rủi ro tín dụng

Căn cứ vào khoản 01 Điều 02 của Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro, theo quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 2/4/2005 của thống đốc NHNN thì: “ Rủi

ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng,

do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ mình theo cam kết”

Phân loại rủi ro tín dụng: Rủi ro giao dịch, rủi ro danh mục Rủi ro tín dụng có những đặc điểm cơ bản sau:

– Rủi ro tín dụng mang tính gián tiếp

1.2 THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CỦA NHTM

1.2.1 Khái niệm thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp của NHTM

Thẩm định tín dụng là việc thu thập và xử lý thông tin, sử dụng các công cụ và kỹ thuật phân tích nhằm kiểm tra, đánh giá mức

độ tin cậy và rủi ro của hoạt động cho vay Việc thẩm định tín dụng bao gồm thẩm định hồ sơ ban đầu và định kỳ tái thẩm định

1.2.2 Mục tiêu của thẩm định tín dụng trung dài hạn trong cho vay doanh nghiệp của NHTM

Mục tiêu của thẩm định tín dụng là việc ra quyết định cho vay

Do vậy, để giúp cán bộ tín dụng và lãnh đạo ngân hàng có thể mạnh dạn

và tránh sai lầm trong quyết định cho vay, thẩm định tín dụng cần đạt dược các mục tiêu sau: Đánh giá được mức độ tin cậy của khách hàng

và phương án vay vốn; Phân tích và đánh giá được mức độ rủi ro của dự

án khi quyết định cho vay; Rút ra các kết luận chính xác về tính khả thi, hiệu quả kinh tế, thời gian hoàn vốn, rủi ro tiềm ẩn…

1.2.3 Công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp của NHTM

a Tổ chức công tác thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp của NHTM

 Cơ cấu tổ chức hoạt động bộ máy thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp của NHTM

Bộ máy thẩm định tín dụng trong cho vay NHTM bao gồm hai cấp: trụ sở chính và Sở giao dịch, Chi nhánh NHTM

Quy trình thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp của NHTM: lập hồ sơ đề nghị cấp tín dụng, thẩm định tín

dụng, quyết định tín dụng, giải ngân, giám sát và thanh lý hợp đồng

 Tổ chức cán bộ, các bộ phận thực hiện công tác thẩm định tín dụng trung dài hạn trong cho vay doanh nghiệp của NHTM

Nguyên tắc thực hiện

CBTD dự thảo văn bản về nội dung phê duyệt của người quyết định cho vay Lãnh đạo phòng kiểm tra, rà soát lại nội dung văn bản, sau đó trình người có thẩm quyền quyết định cho vay

Công tác thực hiện

Công tác thực hiện xuyên suốt từ trụ sở chính đến chi nhánh,

PGD; đảm bảo tính đầy đủ, theo đúng thẩm quyền quyết định tín dụng

b Nội dung thẩm định tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với doanh nghiệp của NHTM

 Thẩm định doanh nghiệp

Thẩm định tính pháp lý và tư cách khách hàng vay

Với mục đích đánh giá một cách tổng quát hồ sơ pháp lý của khách hàng có đầy đủ năng lực pháp nhân, Thẩm định thiện chí trả nợ khi khoản vay đến hạn của khách hàng, bao gồm các nội dung: tư cách,

uy tín của người đi vay, năng lực, điều kiện môi trường, đối thủ cạnh tranh, cơ cấu tổ chức quản lý của doanh nghiệp, thiết bị, công nghệ

Thẩm định tài chính

Việc thẩm định tài chính dựa chủ yếu từ việc phân tích BCTC của khách hàng vay: bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, bảng thuyết minh báo cáo tài

chính

Đánh giá các chỉ số tài chính chủ yếu sau: Các chỉ tiêu về khả

năng thanh toán, Mức độ độc lập về tài chính, Các chỉ tiêu hoạt động, Chỉ tiêu khả năng sinh lời

Phân tích các yếu tố trọng yếu: Phân tích sự biến động về tài

sản và nguồn vốn, các khoản nợ ngân hàng, các khoản phải thu phải

trả, tồn kho, chu kỳ kinh doanh, doanh thu, lợi nhuận,…

 Thẩm định phương án vay vốn

Mục đích của việc thẩm định phương án vay vốn, hoặc kế hoạch sản xuất kinh doanh là nhằm đánh giá khách hàng có khả năng thực hiện được phương án sản xuất kinh doanh/kế hoạch kinh doanh, phương thức thực hiện như thế nào, hiệu quả ra sao

Nội dung thẩm định đối với phuơng án vay vốn: thẩm định bao quát các vấn đề của phương án, Phân tích phương án dự án trên các chỉ

số cơ bản về dòng tiền, tốc độ luân chuyển vốn, NPV, IRR, rủi ro về mặt tài chính của dự án để xác định biện pháp phòng ngừa rủi ro…

 Thẩm định tài sản bảo đảm

Để quyết định cho vay hay không, việc thẩm định khách hàng, phương án sử dụng vốn vay, phương án sản xuất kinh doanh là điều cần thiết Mục đích thẩm định tài sản bảo đảm là để xác định tài sản có đúng chủ sở hữu không? Có tranh chấp không? Khi phát mại

có dễ bán không? Giá trị thu được thực tế có bù đắp đủ nợ vay gốc, lãi và các loại thuế, phí theo quy định hay không?

1.2.4 Các tiêu chí đánh giá kết quả công tác thẩm định tín dụng trung dài hạn trong cho vay doanh nghiệp của NHTM

a Tỷ lệ hồ sơ thẩm định bị từ chối

Từ kết quả của công tác thẩm định tín dụng, quá trình thực hiện các bước theo quy trình thẩm định của NHTM, để đưa ra được kết quả thẩm định hồ sơ khách hàng có đảm bảo cho vay

b Tần suất thẩm định hồ sơ vay vốn

Đánh giá mức độ cần thiết trong công tác thẩm định tín dụng để đảm bảo khả năng bám sát hoạt động của khách hàng vay, từ đó thể hện được kết quả thẩm định tín dụng trong cho vay có giảm thiểu rủi ro

c Tỷ lệ nợ xấu

Công tác thẩm định tín dụng nhằm giảm thiểu rủi ro, mà kết quả cuối cùng thể hiện là tỷ lệ nợ xấu Dựa trên chất lượng công tác thẩm định mà kết quả đạt được có thể thấy tỷ lệ nợ xấu là cao hay thấp, do đó đây là chỉ tiêu cuối cùng đánh giá kết quả thẩm định

1.2.5 Các nhân tố ảnh hưởng công tác thẩm định tín dụng trung dài hạn trong cho vay doanh nghiệp của NHTM

a Các nhân tố bên ngoài:

- Tình hình thị trường: Đây là một trong những nhân tố bên ngoài tác động vào phương án vay vốn và làm ảnh hưởng đến công tác thẩm định dự án

- Môi trường pháp lý: Hành lang pháp lý, cơ chế chính sách của Nhà nước phục vụ mục tiêu chung của xã hội

b Các nhân tố bên trong:

- Quản trị rủi ro tín dụng:

- Quy trình thẩm định tín dụng:

- Kiến thức chuyên môn, năng lực thẩm định, phẩm chất đạo đức của cán bộ thẩm định:

- Thông tin, tài liệu thu thập phục vụ cho quá trình thẩm định:

- Phương pháp và tiêu chuẩn thẩm định:

- Tổ chức công tác thẩm định:

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH ĐĂK LĂK 2.1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG VIETINBANK ĐĂK LĂK

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Vietinbank

Vietinbank Đăk Lăk

Huy động vốn; Cho vay, đầu tư; Bảo lãnh; Thanh toán và Tài

trợ thương mại; Ngân quỹ; Thẻ và ngân hàng điện tử; Hoạt động khác

e Cơ cấu tổ chức của Vietinbank Đăk Lăk

2.1.2 Đánh giá về hoạt động của Vietinbank Đăk Lăk

a Tình hình hoạt động hiện nay của Vietinbank Đăk Lăk

Vietinbank là một trong những ngân hàng lớn của Việt nam

luôn giữ vững sự tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định Thể hiện như sau:

Bảng 2.1 Tình hình hoạt động chung tại Vietinbank

Đvt: Tỷ đồng

Tổng tài sản 2.932 3.240 3.741 4.128

Vốn huy động 1.594 1.599 1.917 1.975

Dư nợ cho vay 2.836 3.145 3.651 3.926

Lợi nhuận trước thuế 55 51 58 53

Qua bảng số liệu tổng hợp cho thấy tình hình hoạt động của

Vietinbank Đăk Lăk luôn phát triển theo chiều hướng tăng trưởng tốt

Huy động vốn:

Một NHTM hoạt động hiệu quả là một ngân hàng huy động

được nguồn vốn cần thiết cho hoạt động của mình

Dư nợ tín dụng: