Điều tra thực trạng và đánh giá trình độ công nghệ một số ngành công nghiệp tỉnh long an

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRÌNH ĐỘ CÔNG NGHỆ MỘT SỐ NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH LONG AN

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

KS NGUYỄN THÁI HÒA

ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRÌNH ĐỘ CÔNG NGHỆ MỘT SỐ NGÀNH CÔNG NGHIỆP

TỈNH LONG AN

NGÀNH: CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY - 605204

Tp Hồ Chí Minh, tháng 09 - 2005

S KC 0 0 0 2 5 7

Trang 2

KS NGUYỄN THÁI HOÀ

ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRÌNH ĐỘ CÔNG NGHỆ MỘT SỐ NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH LONG AN

Chuyên ngành : CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY Mã số ngành : 60 52 04

Tp Hồ Chí Minh, tháng 9 năm 2005

Trang 3

Họ và tên học viên : KS NGUYỄN THÁI HOÀ

Người hướng dẫn : TS NGUYỄN NGỌC PHƯƠNG Người đồng hướng dẫn : ThS TRẦN VĂN DŨNG

Trang 4

KS NGUYỄN THÁI HOÀ

(PHỤ LỤC)

Trang 5

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN NGỌC PHƯƠNG

Cán bộ đồng hướng dẫn khoa học: ThS TRẦN VĂN DŨNG

Cán bộ chấm nhận xét 1:

Cán bộ chấm nhận xét 2:

Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ- TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT ngày ……… tháng ……… năm 2005

Trang 6

LỜI CẢM ƠN

Xin kính lời cảm ơn TS Nguyễn Ngọc Phương và ThS Trần Văn Dũng đã hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn

Xin trân thành cảm ơn:

Quý thầy cô đã tham gia giảng dạy lớp Cao học Công nghệ Chế tạo máy khoá 10 (2002- 2004);

Quý thầy cô thuộc phòng Quản lý khoa học- Quan hệ quốc tế- Sau đại học của Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp Hồ Chí Minh;

Các cán bộ thuộc Phòng Nghiệp vụ 1- Trung tâm Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Quatest 3);

Các cán bộ thuộc Phòng Quản lý Công nghệ- Sở Khoa học & Công nghệ Long An;

Các công ty tham gia điều tra của đề tài;

Các anh chị, các bạn lớp Cao học Công nghệ chế tạo máy khoá 10;

Đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thời gian thực hiện luận văn này

Đặc biệt xin gửi lời tri ân đến Cha mẹ và người thân trong gia đình đã tạo điều kiện, động viên, hỗ trợ và khích lệ tinh thần cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn

Một lần nữa xin trân trọng cảm ơn

Tp Hồ Chí Minh, tháng 9 năm 2005

Trang 7

LỜI NÓI ĐẦU

Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong suốt 20 năm qua mang lại cho đất nước một bộ mặt hoàn toàn đổi mới Với yêu cầu đưa đất nước ta về cơ bản trở thành một nước công nghiệp và hiện đại, cần hiểu cụ thể các yếu tố tác động đến công nghệ sản xuất và trình độ công nghệ của từng ngành sản xuất, của từng địa phương và của quốc gia so với khu vực và thế giới

Để có quyết định đúng trong đầu tư phát triển, quyết định đúng trong chuyển giao công nghệ đương đại, đủ trình độ tổ chức, khai thác và điều khiển tối ưu cơ sở vật chất của công nghiệp hoá và hiện đại hoá, nhằm xây dựng Việt Nam trở thành nước kinh tế công nghiệp mới vào năm 2020; thì các nhà quản lý khoa học công nghệ và hoạch định chính sách đầu tư phải nắm được thực trạng công nghệ và hiệu quả mà công nghệ mà mình đang sở hữu đang ở mức độ nào Việc đầu tư công nghệ mới vào thời điểm nào thì thích hợp và phải có sự chuẩn bị về nhân lực, tổ chức và thông ti n như thế nào? Có cần thiết phải thay đổi hoàn toàn dây chuyền hay không? hay thay đổi những thiết bị và cụm thiết bị nào? Đầu tư máy móc thiết bị hay dây chuyền công nghệ của doanh nghiệp nào? Quốc gia nào là tốt nhất?

Giải quyết các nội dung nêu trên là một vấn đề mà lâu nay Bộ Khoa học & Công nghệ quan tâm Bộ đã chỉ đạo cho một số các Sở Khoa học và Công nghệ tại các địa phương thực hiện các đề tài đánh giá trình độ công nghệ của một số ngành trọng điểm tại các địa phương để xây dựng hoàn thiện một quy trình đánh giá phù hợp nhằm áp dụng trên toàn quốc

Trong xu thế phát triển Công nghệ và chuyển giao công nghệ, việc điều tra và đánh giá trình độ công nghệ là một việc hết sức cần thiết Trung tâm Kỹ thuật 3 (Quatest 3) đã và đang thực hiện một số đề tài thuộc lãnh vực này Tôi đã chọn đề tài: “ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRÌNH ĐỘ CÔNG NGHỆ MỘT SỐ NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH LONG AN” để thực hiện và đồng thời làm Luận văn tốt nghiệp

Tác giả hy vọng đề tài sẽ là một tài liệu không chỉ hữu ích cho các nhà quản lý trong công việc hoạch định chính sách và kế hoạch đầu tư công nghệ, mà còn hữu ích cho giảng viên và sinh viên tham khảo trong công tác giảng dạy và học tập Và còn có đóng góp nhỏ trong việc xây dựng và hoàn thiện quy trình đánh giá công nghệ của nhà nước

Trang 8

TÓM TẮT LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Họ và tên: NGUYỄN THÁI HOÀ

Ngày, tháng, năm sinh: 30/03/1979 Nơi sinh: ĐỒNG NAI

Địa chỉ liên lạc: 15/304 E3 Lê Đức Thọ, P 15, Q Gò Vấp, Tp HCM

Quá trình đào tạo:

- Từ năm 1996 đến năm 2001: Học đại học tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp HCM

- Từ năm 2002 đến nay: Học cao học tại trường Đại học Sư phạm kỹ thuật

Tp HCM

Quá trình công tác:

- Từ tháng 10 năm 2001 đến tháng 03 năm 2002 làm kỹ sư thiết kế tại Công

ty TNHH Vàng bạc đá quý Thái Quang

- Từ 05/08/2002 đến 07/10/2002 công tác tại Phòng Kỹ thuật_ Nhà máy Cơ khí Đồng Nai

- Từ tháng 09 năm 2004 đến nay công tác tại phòng Nghiệp vụ 1_ Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Quatest 3), Tp HCM

Trang 9

MỤC LỤC

Trang Lời nói đầu

PHẦN I: MỞ ĐẦU

PHẦN II: NỘI DUNG

1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên- kinh tế xã hội 3

2.2.1 Hệ thống chỉ tiêu đặc trưng trình độ công nghệ của sản xuất công nghiệp 12

Chương 3 Phương pháp đánh giá trình độ công nghệ của tỉnh Long An 32

Trang 10

3.1 Xác định mục đích đánh giá 32

3.4.2 Tổng hợp kết quả số liệu và đánh giá trình độ công nghệ 41

Trang 11

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 PGS TS Phạm Văn Bình_ Báo cáo khoa học “Điều tra đánh giá hiện trạng và xây dựng cơ sở dữ liệu về năng lực công nghệ các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai”_ Sở Khoa học- Công nghệ Đồng Nai_ 2005

2 Đoàn Hùng Dũng_ Đề tài điều tra năng lực công nghệ quận Bình Thạnh_ Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Tp HCM_ 1997

3 PGS TS Phạm Đắp_ Nghiên cứu con người Việt Nam công nghiệp trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá hướng tới nền kinh tế tri thức_ Hà Nội_

2005

4 TS Hoàng Quốc Đô_ Tổng luận về Trình độ công nghệ sản xuất động cơ và phương hướng phát triển của ngành trong những năm tới_ Bộ Công nghiệp nặng_ 1995

5 PGS TS Lê Văn Hoan_ Công nghệ và Quản lý công nghệ_ Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuât._ 1998

6 PGS TS Đàm Văn Nhuệ_ Lựa chọn Công nghệ thích hợp ở các doanh nghiệp công nghiệp công nghiệp Việt Nam_ Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia_ 1998

7 Bùi Xuân Quýnh_ Tổng luận Đánh giá hiện trạng ngành dệt 1985- 1989_ Bộ Công nghiệp nhẹ_ 1990

8 GVC Nguyễn Xuân Tài_ Giáo trình Quản lý công nghệ_ Nhà xuất bản Thống Kê_ 2003

9 TS Huỳnh Văn Tâm_ Báo cáo nghiên cứu khoa học “Điều tra khảo sát trình độ công nghệ một số ngành sản xuất công nghiệp tỉnh Long An”_ Sở Khoa học- Công nghệ và Môi trường Đồng Nai_ 1997

10 PGS TS Phan Đăng Tuất_ Dự án điều chỉnh quy hoạch phát triển Công nghiệp- Tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn tỉnh Long An giai đoạn 2005- 2010, có xét đến năm 2020_ Sở Công nghiệp Long An_ 2005

11 Tổng cục Thống kê_ Niên giám thông kê_ Nhà xuất bản thống kê_ Hà Nội_

Trang 12

14 Viện nghiên cứu chiến lược và chính sách khoa hoạc và công nghệ_ Báo cáo khoa học tổng hợp năm 1996 về Điều tra năng lực công nghệ một số ngành kinh tế_ Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường_ 1997

15 Th.S Phạm Văn Quan_ Báo cáo khoa học “Đánh giá trình độ công nghệ một số ngành sản xuất công nghiệp của tỉnh Tây Ninh, phương hướng phát triển công nghệ Tây Ninh đến năm 2010, có xét đến tầm nhìn 2020”_ Sở Công nghiệp Tây Ninh_ 2004

16 Th.S Phạm Văn Quan_ Đề án Quy hoạch phát triển công nghệ các ngành công nghiệp mũi nhọn tỉnh Tây Ninh_ Sở Công nghiệp Tây Ninh_ 2004

17 Đề cương điều tra đánh giá trình độ công nghệ các ngành thuỷ sản và ngành dừa tỉnh Bến Tre_ Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường Bến Tre_ 1998

18 Keith Bezanson_ A Science technology and industry strategy for Vietnam of the UNDP/UNIDO project DP/VIE/99/002_ UNIDO_ 2000

19 Technology atlas project- An overview of the framework for technology- based development , volume 1_ The Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology (APCTT)_ 1989

20 Technology atlas project- A framework for technology- based development: Technology content assessment, volume 2_ The Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology (APCTT)_ 1989

21 Technology atlas project- A framework for technology- based development: Technology climate assessment, volume 3_ The Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology (APCTT)_ 1989

22 Technology atlas project- A framework for technology- based development: Technology status assessment, volume 4_ The Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology (APCTT)_ 1989

23 Technology atlas project- A framework for technology- based development: Technology capability assessment, volume 5_ The Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology (APCTT)_ 1989

24 Technology atlas project- A framework for technology- based development: Technology needs assessment, volume 6_ The Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology (APCTT)_ 1989

Trang 13

TÓM TẮT

Vào thập niên 80 của thế kỷ 19, đánh giá công nghệ được coi là một công cụ hỗ trợ cho việc hoạch định kế hoạch phát triển công nghệ của các công ty và quốc gia Ở Việt Nam thì đến năm 1990 mới có sự nghiên cứu về đánh giá công nghệ và đến những năm đầu của thế kỷ 20 thì mới có sự quan tâm trở lại vấn đề đánh giá công nghệ, các nhà lãnh đạo đã thấy được để hoạch định đúng đắn chính sách công nghệ thì phải hiểu được mức độ công nghệ mà mình đang sở hữu Do đó, việc tìm hiểu và nghiên cứu về lĩnh vực này vô cùng phong phú và đa dạng

Nội luận văn này chủ yếu là đề xuất một phương pháp luận có tính khả thi và thực hiện một số khảo sát tại các công ty ở tỉnh Long An và đánh giá chúng với một số nước trong khu vực Đông Nam Á Để có thể giúp các cơ quan quản lý tỉnh Long An có được cái nhìn tổng thể về trình độ công nghệ của một số ngành công nghiệp của tỉnh

Nội dung luận văn gồm 04 chương:

 Chương 1- Giới thiệu chung về Long An

 Chương 2- Phương pháp luận đánh giá công nghệ

 Chương 3- Phương pháp đánh giá trình độ công nghệ của tỉnh Long An

 Chương 4 – Đề xuất công nghiệp mũi nhọn từ nay đến năm 2020

Chương 1 đề cập đến vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế- xã hội,

cơ cấu kinh tế và tổng quan về các ngành công nghiệp

Chương 2 trình bày 03 phương pháp luận đánh giá trình độ công nghệ, bao gồm: Hệ thống các chỉ tiêu đặc trưng trình độ công nghệ của sản xuất công nghiệp, Atlas công nghệ và phương pháp kết hợp

Chương 3 thể hiện cách thức thực hiện đánh giá trình độ công nghệ của 04 ngành công nghiệp trên địa bàn tỉnh Long An đó là: ngành xay xát gạo, ngành chế biến hạt điều, ngành sản xuất bao bì và sản xuất giấy

Chương 4 đề xuất phát triển ngành công nghiệp xay xát đến năm 2010 và phát triển ngành công nghiệp sản xuất bao bì trở thành thành công nghiệp mũi nhọn năm

2020

Cuối cùng, trình bày tóm tắt nội dung đã thực hiện được của luận văn và nêu một số kiến nghị về phương hướng phát triển của luận văn

Trang 14

SUMMARY

In the 1980s, technology assessment is got a tool to support making plan for developing firms and nation of technology In Vietnam, it has the first research on technology assessment in 1990 and into the early years of the 20 century, it get back

to be interested in the technology assessment Leaders’ nation was seen to right plan a technology policy that it must understand the level technology of the own Therefore,

it study and research about this field that is variety

The content of the thesis is to supply in a realiable method and carry out some survey at firms of Long An province and to compare with some nation in the Asian It can help administer offices of Long An province that have regconized about status technology of some industries

There are four chapters in the thesis:

 Chapter 1: Overview of Long An province

 Chapter 2: The technology assessment methodologies

 Chapter 3: The technology assessment methods for Long An province

 Chapter 4: To propose developing the key industry from now to 2020 Chapter 1_ mentions to geographical position, physical feature, socioeconomic feature, economic structure and overview of industries situation

Chapter 2_ presents 3 methodologies to use assessing technology of industrial manufacture, include: The specific indexes system of industrial manufacture, Atlas technology, and combination method

Chapter 3_ to express the way to assess the level technology of four industry in Long An province

Chapter 4_ proposes expanding the grinding rice industry from this time to

2010 and developing the produce packaging industry to become the key industry in

2020

At last, to presents summarizing the contents of the thesis and to get some petition developing the thesis

Trang 15

PHỤ LỤC

 Phụ lục 1: Quy trình đánh giá thực trạng công nghệ

 Phụ lục 2: Bảng kết quả đánh giá thực trạng công nghệ ngành chế biến hạt điều

 Phụ lục 3: Bảng kết quả đánh giá thực trạng công nghệ ngành xay xát

 Phụ lục 4: Bảng kết quả đánh giá thực trạng công nghệ ngành sản xuất bao bì

 Phụ lục 5: Bảng kết quả đánh giá thực trạng công nghệ ngành sản xuất giấy

Trang 16

2

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Nội dung của luận văn chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu các chỉ tiêu ảnh hưởng đến trình độ công nghệ của 04 ngành công nghiệp: ngành xay xát gạo, ngành chế biến hạt điều, ngành sản xuất bao bì và ngành sản xuất giấy trên địa bàn tỉnh Long An Sau đó, dựa vào các chỉ tiêu trên để đánh giá trình độ công nghệ của các ngành này với trình độ công nghệ của một số nước trong khu vực Đông Nam Á

Nội dung luận văn bao gồm:

 Chương 1- Giới thiệu chung về Long An

 Chương 2- Phương pháp luận đánh giá công nghệ

 Chương 3- Phương pháp đánh giá trình độ công nghệ của tỉnh Long An

 Chương 4- Phương hướng phát triển đề tài và kết luận

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Sau khi xác định nội dung chính của luận văn, tác giả sẽ tập trung thu thập tài liệu liên quan đến Phương pháp đánh giá trình độ công nghệ Đồng thời thu thập thêm những tài liệu thông qua các thầy cô, bạn bè, các thế hệ đàn anh đi trước, tạp chí chuyên ngành và internet,… Ngoài ra, còn thu thập các đề tài đánh giá trình độ công nghệ theo những phương pháp khác nhau đã được thực hiện trước đây để học hỏi và trao đổi kinh nghiệm của những tác giả những đề tài đó thông qua các hội thảo khoa học Sau đó, trao đổi kinh nghiệm về những khó khăn trong quá trình thu thập và xử lý thông tin để đảm bảo được tính cập nhật của phương pháp luận khi xây dựng luận văn

Do trình độ còn hạn chế, thời gian có hạn và cũng là lần đầu tiếp xúc với lĩnh vực còn mới ở Việt Nam nên luận văn mới chỉ dừng lại ở mức khảo sát một số công ty

vì gặp nhiều khó khăn trong việc thu thập thông tin từ các doanh nghiệp Do đó, những số liệu thu thập được chỉ có thể so sánh với một số quốc gia trong khu vực Đông Nam Á với những góp ý của các chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ của các viện nghiên cứu Những số liệu trong luận văn này là những số liệu có thể sử dụng cho công tác quản lý công nghệ của các Sở Khoa học & Công nghệ, Sở Công nghiệp của tỉnh Long

An trong công tác định hướng phát triển công nghệ trong tương lai của tỉnh

Sau khi, tham khảo tài liệu thu thập được Tác giả lựa chọn phương pháp luận sử dụng cho đề tài, trên cơ sở của phương pháp luận đã chọn xây dựng quy trình đánh giá, cách thức thực hiện và mức chuẩn dùng để so sánh/ đối chiếu Các nội dung trên được Lãnh đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Long An phê duyệt

Việc tiến hành điều tra, đánh gía còn có một số hạn chế, do đây là một lĩnh vực còn mới của Việt Nam và thực hiện phải có nhiều cơ quan ban ngành phối hợp thì mới đem lại được kết quả như mong muốn Các Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công nghiệp đang cấp kinh phí cho nhiều dự án nhằm hoàn thiện Phương pháp luận để ban hành áp dụng chung trên toàn quốc

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	2,55 MB