Quản lý hoạt động chuyên môn ở trường mầm non quận bắc từ liêm thành phố hà nội theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 ------ NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG MẦM NON QUẬN BẮC TỪ LIÊM - THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO PHONG CÁCH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

- -

NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG MẦM NON QUẬN BẮC TỪ LIÊM - THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

- -

NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG MẦM NON QUẬN BẮC TỪ LIÊM - THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Đình Mạnh

HÀ NỘI, 2015

LỜI CẢM ƠN

Với tất cả sự thành kính và tình cảm chân thành của người học trò, em xin bày tỏ sự kính trọng và biết ơn sâu sắc tới các thầy giáo, cô giáo trường Đại học sư phạm Hà Nôi II Đặc biệt em xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm chỉ dạy, sự giúp đỡ tận tình, thân thiện của Tiến sĩ Nguyễn Đình Mạnh người thầy đã tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin được trân trọng cảm ơn các đồng chí các đồng chí cán bộ giáo viên, của các trường mầm non trong quận Bắc Từ Liêm, gia đình, bạn

bè và người thân, đã tạo thời gian điều kiện cho việc nghiên cứu giúp tôi hoàn thành luận văn này

Do thời gian nghiên cứu chưa nhiều mặc dù bản thân tôi có rất nhiều

cố gắng song không tránh khỏi những thiếu sót trong nội dung trình bày luận văn Em rất mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý chân thành của các thầy cô giáo và bạn bè đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 10 năm 2015

Tác giả

Nguyễn Thị Thu Hương

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự ệc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả

Nguyễn Thị Thu Hương

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4

8 Phương pháp nghiên cứu 4

9 Cái mới của đề tài 5

10 Cấu trúc luận văn 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 6

1.1 Tổng quan vế vấn đề nghiên cứu 6

1.2 Một số vấn đề lý luận của đề tài 11

1.2.1 Khái niệm về quản lý và hoạt động quản lý 11

1.2.2 Khái niệm hoạt động và hoạt động chuyên môn 15

1.2.3 Khái niệm về phong cách và phong cách lãnh đạo 15

1.2.4 Đặc điểm và vị trí của trường mầm non trong hệ thống giáo dục

quốc dân 22

1.2.5 Khái niệm hiệu trưởng và đặc điểm, vai trò của người hiệu trưởng mầm non 23

1.2.6 Vai trò quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo

của hiệu trưởng trường mầm non 24

1.2.7 Nội dung quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo hiệu trưởng trường mầm non 27

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động chuyên môn 40

1.3.1 Các yếu tố khách quan 41

1.3.2 Các yếu tố chủ quan 41

1.3.3 Chủ thể quản lý (hiệu trưởng) với phong cách lãnh đạo 41

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 43

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN THEO PHONG CÁH LÃNH ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở TRƯỜNG MẦM NON QUẬN BẮC TỪ LIÊM THÀNH PHỐ HÀ NỘI 45

2.1 Sơ qua về tình hình thành lập quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội 45

2.2 Khái quát tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục – đào tạo quận Bắc Từ Liêm 45

2.2.1 Về kinh tế - văn hoá - xã hội 45

2.2.2 Khái quát về tình hình giáo dục ở các trường mầm non Quận

Bắc Từ Liêm – Thành phố Hà Nội 47

2.3 Khảo sát thực trạng quản lí hoạt động chuyên môn theo phong cách

lãnh đạo của hiệu trưởng ở các trường Mầm non quận Bắc Từ Liêm

thành phố Hà Nội 50

2.3.1 Mục đích khảo sát 50

2.3.2 Nội dung khảo sát 51

2.3.3 Đối tượng khảo sát 51

2.3.4 Phương pháp khảo sát 51

2.3.5 Địa bàn và khách thể khảo sát 51

2.4 Khái quát về giáo dục – đào tạo ở các trường mầm non quận

Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội 52

2.4.1 Thực trạng về đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường mầm non

quận Bắc Từ Liêm Hà Nội 52

2.4.2 Thực trạng về đội ngũ giáo viên các trường mầm non

quận Bắc Từ Liêm Hà Nội 53

2.4.3 Việc tổ chức trường lớp và xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học 54

2.4.4 Công tác tổ chức quản lý 55

2.5 Kết quả khảo sát 56

2.6.3 Phân tích đánh giá hiệu quả quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng đối với chất lượng giáo dục ở trường mầm non 70

2.6.4 Những thành công và hạn chế 72

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 75

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CHUYÊN MÔN THEO PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON QUẬN BẮC TỪ LIÊM 76

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng ở trường mầm non quận Bắc Từ Liêm 76

3.1.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 76

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 76

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và tính thực tiễn 76

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính cần thiết 77

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 77

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 77

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo

của hiệu trưởng ở trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm 78

3.2.1 Biện pháp 1: Tổ chức hoạt động nâng cao nhận thức về vai trò

hoạt động chuyên môn đối với chất lượng giáo dục ở trường mầm non 78

3.2.2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn ở trường

mầm non 86

3.2.3 Biện pháp 3 Phát huy các ưu điểm và hạn chế tối đa các nhược điểm phong cách lãnh đạo của người hiệu trưởng 89

3.2.4 Biện pháp 4 Tổ chức chỉ đạo hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng 90

3.2.5 Biện pháp 5 Tổ chức động viên khuyến khích khen thưởng hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo hiệu trưởng 94

3.2.6 Biện pháp 6 Tổ chức kiểm tra, đánh giá thường xuyên hoạt động

chuyên môn theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng 95

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 98

3.4 Kiểm nghiệm tính khả thi của một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của trường mầm non quận Bắc Từ Liêm được đề xuất 99

Bảng 3.1 Ý kiến của cán bộ quản lý và chuyên gia giáo dục về mức độ cần thiết và tính khả thi của một số biện pháp quản lý chuyên môn của hiệu trưởng trường mầm non quận Bắc Từ Liêm được đề xuất 99

3.5 Thử nghiệm tính khả thi của biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng trường mầm non quận Bắc Từ Liêm đề xuất 102

3.4.1 Tên biện pháp thử nghiệm 102

3.4.2 Cơ sở để chọn biện pháp thử nghiệm 102

3.4.3 Các bước tiến hành 102

3.4.4 Quy trình bồi dưỡng 102

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 104

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 106

1 Kết luận 106

2 Kiến nghị 107

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 110 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Trình độ học vấn của cán bộ quản lý 52

Bảng 2.2 Thâm niên công tác của cán bộ quản lý 53

Bảng 2 3.Trình độ học vấn của giáo viên 4 trường mầm non 54

Bảng 2.4 Đánh giá các mức độ ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo

tới tâm trạng và hiệu quả làm việc của giáo viên 56

Bảng 2.5 Đánh giá về mức độ biểu hiện thường xuyên của phong cách lãnh đạo 60

Bảng 2.6 Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến phong cách quản lý dân chủ của hiệu trưởng trường mầm non 62

Bảng 2.7 Đánh giá thực trạng của các yếu tố có ảnh hưởng tới phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng trường mầm non 65

Bảng 2.8 Kết quả đánh giá tầm quan trọng của một số biện pháp quản lý chuyên môn ở các trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm 67

Bảng 2.9 Đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lí hoạt động

chuyên môn ở trường mầm non 71

Bảng 3.1 Ý kiến của cán bộ quản lý và chuyên gia giáo dục về mức độ

cần thiết và tính khả thi của một số biện pháp quản lý chuyên môn của

hiệu trưởng trường mầm non quận Bắc Từ Liêm được đề xuất 99

NHỮNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT DÙNG TRONG LUẬN VĂN

3 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Bước sang thế kỷ XXI, đất nước ta đứng trước nhiều thời cơ, vận

hội mới, nhưng cũng phải đối mặt với khá nhiều thách thức Làm thế nào để tận dụng được thời cơ thuận lợi và vượt qua mọi thách thức, đưa đất nước ta sớm thoát ra khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu? Chính điều này đã đặt ra những yêu cầu cấp bách đối với mọi ngành nghề, trong đó có ngành giáo dục – đào tạo (GD-ĐT)

Nhận thức được tầm quan trọng của ngành GD – ĐT đối với sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, trong nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII (12 – 1996), Đảng ta đã vạch ra các giải pháp để phát triển GD-ĐT là: “Tăng cường nguồn lực cho giáo dục – đào tạo Tiếp tục đổi mởi nội dung, phương pháp giáo dục, tăng cường cơ sở vật chất cho các trường học và đổi mới công tác quản lý giáo dục và đào tạo” Những giải pháp trên là những giải pháp chung, trong đó có giải pháp về quản lý nhằm nâng cao chất lượng GD-ĐT Đảng ta cũng đã nhận định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai Ngành giáo dục có một trách nhiệm lớn lao là đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao, có trình độ tay nghề và phẩm chất nghề nghiệp tốt để góp phần đưa đất nước phát triển lên một tầm cao mới

Là ngành học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non (GDMN) có nhiệm vụ quan trọng là hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Mục tiêu của GDMN là chăm sóc, giáo dục trẻ theo khoa học, giúp trẻ phát triển nhanh nhẹn, khỏe mạnh, cơ thể phát triển hài hòa cân đối, giàu lòng yêu thương, biết quan tâm, nhường nhịn, giúp đỡ người gần gũi, thông

minh, ham hiểu biết, thích khám phá tìm tòi… muốn đạt được mục tiêu đó thì trước hết hiệu trưởng (HT) phải tăng cường công tác quản lý, đặc biệt là quản

lý hoạt động chuyên môn trong trường Bởi hoạt động quản lý chuyên môn của hiệu trưởng là một trong những yếu tố quan trọng nhất để bảo đảm chất lượng giáo dục trong một nhà trường

Hiệu trưởng là hạt nhân chủ yếu ứng dụng khoa học quản lý, cải tiến các biện pháp quản lý để thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm trước nhà nước tổ chức thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục – đào tạo của nhà trường “Hiệu trưởng là người có trách nhiệm chủ yếu quyết định trong nhà trường làm cho nó tốt hay xấu” (Phạm Văn Đồng)

1.2 Bắc Từ Liêm là một quận mới thành lập của thành phố Hà Nội được

tách ra từ huyện Từ Liêm Trong những năm gần đây GDMN của quận đã chú ý phát triển cả về mặt số lượng cũng như chất lượng Tuy nhiên, chất lượng GDMN của quận vẫn còn nhiều mặt hạn chế, đặc biệt là các trường trong quận Hạn chế ấy do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau, trong đó có nguyên nhân do cán bộ quản lý nhà trường – Hiệu trưởng chưa có biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn hữu hiệu Hiện nay, công tác quản lý chuyên môn đã thực hiện nhưng kết quả thực sự chưa cao Người hiệu trưởng mới chỉ chú ý đến việc kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn mang tính hình thức, bề ngoài Việc quản lý chuyên môn chưa có một chiến lược rõ ràng và chưa xác định đầy đủ nội dung của công việc này… Các biện pháp quản lý chuyên môn thiếu tính hệ thống, đồng bộ…

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động chuyên môn ở trường mầm non quận Bắc Từ Liêm theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng” Đây là một vấn đề hết sức cấp thiết vừa có ý nghĩa lý luận vừa có ý nghĩa thực tiễn nhằm từng bước đưa chất lượng GDMN Quận Bắc

Từ Liêm phát triển đáp ứng với yêu cầu đổi mới bậc học mầm non của Quận Bắc Từ Liêm

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn các trường mầm non theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả – giáo dục trẻ trong các trường mầm non nói chung và ở quận Bắc Từ Liêm nói riêng

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động chuyên môn ở trường mầm non

Quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng

3.2 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động chuyên môn và phong cách lãnh đạo

của hiệu trưởng

4 Phạm vi nghiên cứu

4.1 Đề tài nghiên cứu: Quản lý hoạt động chuyên môn ở trường mầm non

quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng

4.2 Khách thể điều tra: Tổng số 308 cán bộ giáo viên, nhân viên của 4

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội thường dựa theo phong cách lãnh đạo khác nhau và chưa phát huy tốt thế mạnh của phong cách lãnh đạo dân chủ Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn phù hợp với phong cách lãnh đạo dân chủ sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ở các trường mầm non hiện nay

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lý, hoạt động, chuyên môn, quản lí hoạt động chuyên môn, phong cách, phong cách lãnh đạo, hiệu trưởng trường mầm non, phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng trường mầm non…

- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng ở các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn phù hợp với phong cách lãnh đạo dân chủ của hiệu trưởng các trường mầm non Quận Bắc

Từ Liêm thành phố Hà Nội

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn về chủ thể quản lý : Hiệu trưởng trường mầm non

- Nội dung nghiên cứu: Hoạt động chuyên môn và phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng ở các trường mầm non( Về hoạt động chuyên môn đề tài chỉ nghiên cứu hoạt động giáo dục không nghiên cứu vấn đề nuôi dưỡng Về phong cách lãnh đạo, đề tài chủ yếu nghiên cứu phong cách lãnh đạo dân chủ)

- Địa bàn nghiên cứu: Các trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội

- Khách thể điều tra: là cán bộ quản lý, giáo viên, ở các trường mầm non nghiên cứu

Tổng số 308 cán bộ giáo viên của 4 trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các chỉ thị của Đảng,

của nhà nước của ngành và các tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết

- Phương pháp mô hình hóa lý thuyết

- Phương pháp phân loại và hệ thống hóa lý thuyết

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra (bằng phiếu hỏi)

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp chuyên gia

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

- Các phương pháp xử lý số liệu (sử dụng toán thống kê để phân tích, xử

lý các số liệu điều tra từ đó rút ra các kết luận khoa học)

9 Cái mới của đề tài

Đề tài đưa ra biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng các trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội, phù hợp với phong cách lãnh đạo dân chủ

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, luận văn có 3 chương: Chương 1 Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 2 Thực trạng quản lí hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng ở trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm thành phố

Hà Nội

Chương 3 Biện pháp quản lí hoạt động chuyên môn theo phong cách

đạo của hiệu trưởng trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Tổng quan vế vấn đề nghiên cứu

Giáo dục là hoạt động cực kỳ quan trọng đã góp phần to lớn thúc đẩy

xã hội loài người phát triển Nó tác động đến mọi hoạt động khác trong xã hội như: văn hóa, chính trị, kinh tế… giáo dục chính là kim chỉ nam, là chìa khóa để giải quyết những mâu thuẫn và dẫn đến sức mạnh ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

Một xã hội học tập đã nảy sinh rất nhiều mâu thuẫn: mâu thuẫn giữa toàn cầu hóa và cục bộ, giữa truyền thống và hiện đại; giữa cách nhìn dài hạn

và ngắn hạn; giữa cạnh tranh cần thiết và quan tâm đối với sự bình đẳng; giữa

sự bành trướng vô hạn của tri thức và khả năng tiếp thu của con người, chính những mâu thuẫn này đã đặt ra những thách thức không nhỏ cho giáo dục Việt Nam

Nhận định được tầm quan trọng của giáo dục trong thời đại ngày nay, Đảng ta đã khẳng định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục

là đầu tư cho sự phát triển Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai” Giáo dục ngày nay không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ lại cho người học hiểu biết những tri thức, kỹ năng đã có do con người tích lũy được từ ngàn xưa, mà phải dạy cho người học biết vận dụng những điều đã biết đã hiểu ấy vào các lĩnh vực khác của đời sống xã hội Không những vậy, giáo dục phải khơi dậy, làm sống lại những tiềm năng sẵn có của con người làm cho người học trở lên năng động, sáng tạo luôn mong muốn tìm tòi, khám phá và phát hiện thêm những tri thức mới trên nền những tri thức đã biết Giáo dục phải bồi dưỡng để người học có được những đòi hỏi khắt khe của thời đại mới như: năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề; khả năng giao

tiếp, khả năng tiếp thu và cập nhật thông tin… Đây là nhiệm vụ của toàn ngành giáo dục hay nói cách khác đó là nhiệm vụ của mọi cấp học, bậc học trong hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó có bậc học mầm non Để thực hiện tốt sứ mệnh của mình, không còn cách nào khác, giáo dục phải không ngừng đổi mới đi lên

Đổi mới sự nghiệp giáo dục liên quan đến rất nhiều vấn đề, trong đó đổi mới quản lý giáo dục được xem là một trong những khâu then chốt Đã có nhiều nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài nước, các nhà quản lý giáo dục đầu tư nghiên cứu để tìm ra các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Ở phạm vi hẹp hơn, trong các cơ sở giáo dục, các trường học thì Ban Giám hiệu – các cán bộ quản lý cũng không ngừng suy nghĩ, tìm tòi để

có được những biện pháp quản lý phù hợp mang tính khả thi góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường nói chung và chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong các trường mầm non nói riêng

+ Ở nước ngoài, các nhà nghiên cứu QLGD Xô Viết trong những công

trình nghiên cứu của mình đã chỉ ra rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý các công việc của đội ngũ giáo viên”

V.A.Xukhômlinxki cùng với nhiều tác giả khác V.P.Xtrêzinxodin, G.I Gooscaia,đã đưa ra một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng trong nhà trường như sau:

- Phân công hợp lý công việc giữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng, phối hợp chặt chẽ với nhau để đạt mục tiêu đề ra

- Xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

- Tổ chức hội thảo khoa học nhằm nâng cao trình độ cho giáo viên

- Dự giờ và phân tích bài học, tổ chức rút kinh nghiệm

Vào những năm 80 của thế kỷ trước, với sự xuất hiện của nền kinh tế tri thức, hình thành xã hội thông tin và xu thế toàn cầu hóa đã tạo ra một làn sóng cải cách giáo dục trên thế giới (cải cách giáo dục lần thứ ba) Trong cuộc cải cách lần này, xuất phát điểm để xem xét các vấn đề chủ yếu của các nước là tương đối giống nhau Cụ thể là:

- Giáo dục đại chúng dần dần thay thế cho giáo dục tinh hoa

- Quan tâm đến việc hình thành phẩm chất và năng lực cho thế hệ trẻ và người lao động về ý thức, trách nhiệm, tính tích cực, chủ động, sáng tạo, thích ứng nhanh với sự đổi mới, phát huy cá tính, bản sắc của người học

- Thực hiện chương trình cốt lõi (60%) thống nhất trong toàn quốc, trao quyền tự chủ cho địa phương, trường học, nhà trường, học sinh, sinh biên quyết định vận dụng linh hoạt 40% phần còn lại

- Đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục, giúp người học tiếp cận với những thành tựu hiện đại của khoa học công nghệ

Các nước đều tiến hành cải cách giáo dục theo mấy hướng lớn như:

- Tăng cường giáo dục nhân văn

- Đưa công nghệ thông tin vào mọi lĩnh vực của sản xuất và đời sống

- Đào tạo những con người có năng lực thực sự đóng góp vào sự tiến bộ

xã hội, biết quản lý xã hội và phát triển xã hội Giáo dục gắn liền với đào tạo nguồn nhân lực, …

- Hiện đại hóa phương pháp và phương tiện dạy học

Trong xu hướng cải cách và phát triển của giáo dục hiện nay vai trò quản lý của hiệu trưởng nhà trường càng thể hiện tính quyết định đối với chất lượng giáo dục của nhà trường Các tác giả Pam Robbin và Harvay Alvy (người Mỹ) là những chuyên gia hàng đầu nghiên cứu về QLGD đã xuất bản cuốn “Cẩm nang Hiệu trưởng”, công bố những kiến thức và kĩ năng nghề nghiệp đặc thù của hiệu trưởng như biện pháp quản lý nhân sự và chuyên môn, xây dựng các tổ chức, môi trường học tập hiệu quả…

“Cẩm nang HT” đã được gới chuyên môn Mĩ đánh giá cao và nhiệt liệt hưởng ứng, được coi một trong những cẩm nang quan trọng, phổ biến đối với chuyên gia, các nhà lãnh đạo QLGD trên toàn thế giới

+ Ở nước ta, giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu… Giáo dục là

nền tảng cho sự phát triển khoa học kỹ thuật, là động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế - xã hội Vì vậy, toàn xã hội, tất cả các ngành, các cấp đều quan tâm đến giáo dục Do đó, nâng cao chất lượng giáo dục là vấn đề cốt tử, trong

đó vấn đề quản lý giáo dục đã và đang được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm Sau một thời gian tìm tòi, nghiên cứu, chúng tôi thấy có một số công trình và tác giả cần phải điểm qua là:

Đặng Quốc Bảo “Một số khái niệm về quản lý giáo dục” (Trường cán

Nguyễn Thị Bích Thủy (1999): Các biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng các Trường Tiểu học ở tỉnh Quảng Nam, Luận văn thạc sĩ QLGD

Nguyễn Văn Tiến (2000): Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng Trường THCS ngoại thành Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ QLGD

Phạm Khánh Tường (2002): Các biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng đối với giáo viên mới vào nghề của một số Trường THPT ở Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ QLGD

Đỗ Thế Dĩnh (2002): Một số biện pháp của Hiệu trưởng nhằm tăng cường công tác quản lý chuyên môn ở Trường TMTW IV Luận văn thạc sĩ QLGD Phan Quỳnh Anh: Hoàn thiện một số biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng Trường THPT DL Hà Nội, Luận văn thạc sĩ QLGD 2000

Trần Thị Minh Nguyệt: “Một số biện pháp quản lý chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT thành phố Thái Nguyên (Hà Nội 2002)

Trần Thị “Một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên THPT thành phố Đà Nẵng” (Hà Nội 2002) vv…

Vấn đề quản lí hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN đã được các nhà khoa học, các nhà quản lí quan tâm nghiên cứu từ lâu Theo TS Nguyễn Trí [22] việc nâng cao trình độ văn hóa chung, trình độ sư phạm cho đội ngũ giáo viên nước ta là việc làm chiến lược, có ý nghĩa thế giới và khu vực Để có đội ngũ giáo viên ngang tầm thế giới và khu vực, việc đào tạo lại đội ngũ giáo viên nước ta đòi hỏi một khoảng thời gian dài hàng thập kỉ, một

sự nỗ lực lớn của nhà nước và của từng cá nhân giáo viên Để có thể dạy được các kiến thức mới, vận dụng phương pháp dạy học phát huy năng lực tự học, tự nghiên cứu của lớp trẻ Nếu mỗi giáo viên mầm non không tự vượt lên chính mình, không tự chiến thắng những thói quen dạy học cũ kĩ, lạc hậu thì bản thân giáo viên và toàn thể đội ngũ không thể đáp ứng yêu cầu của chương trình mới Có một số tác giả nghiên cứu về chương trình GVMN như

đề tài “ Nghiên cứu khoa học cho việc nâng cao chất lượng thực hiện chương trình chăm soc – giáo dục trẻ 3 – 6 tuổi trong trường mầm non” của tác giả

Lê Thị Thu Hương (Viện chiến lược và chương trình giáo dục); Đề tài đề cập

đến một số vấn đề về quan điểm, nguyên tắc đổi mới, nâng cao chất lượng

chương trình chăm sóc – giáo dục trẻ, một số định hướng đổi mới chương trình, xây dựng mô hình nâng cao chất lượng chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mẫu giáo trong trường mầm non vùng miền núi Một số luận văn thạc

sĩ khoa học quản lí giáo dục nghiên cứu về vấn đề quản lí giáo viên như:

“Giải pháp bồi dưỡng chuẩn hóa giáo viên mẫu giáo các tỉnh Duyên Hải miền Trung”[18], “Thực trạng công tác quản lí việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở một số trường mầm non thành phố Hồ Chí Minh”[24], đã tiếp cận nghiên cứu về vấn đề bồi dưỡng chuyên môn nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên… Tuy nhiên, cho đến nay chưa có đề tài nào đề cập đến quản lí hoạt động chuyên môn ở trường mầm non theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng như chúng tôi đã tiến hành

1.2 Một số vấn đề lý luận của đề tài

1.2.1 Khái niệm về quản lý và hoạt động quản lý

a Khái niệm về quản lý

Quản lí là một thuộc tính gắn liền với xã hội ở mọi giai đoạn phát triển của nó Ngay từ thuở bình minh của xã hội loài người, để đương đầu với sức mạnh to lớn của tự nhiên, để duy trì sự tồn tại và phát triển của mình, con người phải lao động chung, kết hợp thành tập thể; điều đó đòi hỏi phải có sự

tổ chức, phải có sự tổ chức, phải có sự phân công và hợp tác trong lao động, tức là phải có quản lí

C Mác nói: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên qui mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến sự chỉ đạọ

để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện chức năng chung phát sinh

từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất khác với sự vận động của các khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm thì tự mình điều khiển lấy mình, còn dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng.”[7]

Quản lí là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm Mục tiêu của mọi nhà quản

lí, nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được mục đíchcủa nhóm về thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất Với tư cách thực hành thì quản lí là một nghệ thuật, còn kiến thức tổ chức về quản lí là một khoa học Quản lí là một hệ thống mở, hoạt động bên trong môi trường và tác động qua lại với nó

Từ những khái niệm trên cho thấy, tuy về mặt cấu trúc khái niệm có khác nhau, song đều thể hiện những điểm chung đó là:

- Có chủ thể quản lí: “Ai quản lí”, đó là tác nhân tạo tác động, chủ thể quản lí có thể là một cá nhân hoặc một tổ chức

- Có chủ thể bị quản lí: “Quản lí ai”, “Quản lí cái gì”, (Hay còn gọi là đối tượng quản lí; khách thể quản lí)

- Có mục tiêu quản lí: Là căn cứ để chủ thể quản lí tạo ra các tác động, tác động lên đối tượng quản lí

Như vậy, có thể khái quát: Quản lí là cách thức tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lí nên chủ thể bị quản lí bắng các chế định xã hội, bằng tổ chức và nhân lực, tài lực và vật lực, bằng năng lực, phẩm chất, uy tín của người quản lí (Cơ quan quản lí) nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội của tổ chức nhằm đạt được mục đích trong điều kiện môi trường luôn biến động

Ngày nay quản lí được coi là một trong năm nhân tố phát triển kinh tế - xã hội, đó là vốn; nguồn lực lao động; khoa học kĩ thuật; tài nguyên và quản lí

b Hoạt động quản lý

Quản lí giáo dục có nội hàm rộng hay hẹp phụ thuộc vào cách hiểu từ

“giáo dục” trong đó như thế nào Nếu ta hiểu “Giáo dục’ là các hoạt động tác động đến thế hệ trẻ diễn ra trong các nhà trường nói riêng và xã hội nói chung thì “quản lí giáo dục” là quản lí mọi hoạt động giáo dục trong xã hội,

và lúc đó “quản lí giáo dục” được hiểu theo nghĩa rộng nhất Còn nếu chúng

ta chỉ nói đến các hoạt động giáo dục có tổ chức, có hệ thống trong ngành giáo dục đào tạo, diễn ra trong các cơ sở giáo dục đào tạo là nói đến quản lí nhà trường và quản lí một hệ thống các cơ sở giáo dục đào tạo ở một địa phận hành chính, huyện, tỉnh đó là “quản lí một hệ thống giáo dục”

* Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lí giáo dục

Trần Kiếm cho rằng: Quản lí giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau nhằm mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những qui luật chung của xã hội cũng như các qui luật của giáo dục, của sự phát triển tâm lí và thể lực của trẻ em.[11]

Theo Phạm Minh Hạc: Quản lí nhà trường (Quản lí giáo dục nói chung) là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với thế hệ trẻ và với từng học sinh.[8] Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người, tuy nhiên trọng tâm vẫn là giáo dục thế hệ trẻ, cho nên quản lí giáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lí giáo dục và quản lí trường học nói riêng và hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp qui luật của chủ thể quản lí nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lí giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – Giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục đạt tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mowí về chất” [15] Tác giả Phạm Khắc Chương trong bài giảng “Những vấn đề cơ bản về QLGD” cho rằng: “QLGD theo nghĩa tổng quát là điều hành phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã

hội Ngày nay, với sứ mệnh phát triển GD thường xuyên, công tác GD không chỉ giới hạn cho thế hệ trẻ mà cho mọi người Tuy nhiên, trọng tâm vẫn là giáo dục thế hệ trẻ cho nên QLGD được hiểu là sự điều hành hệ thống GD quốc dân mặt khác “QLGD là tác động có ý thức của chủ thể quản lí nhằm đưa hoạt động GD đạt kết quả mong muốn.”

Từ những định nghĩa trên cho thấy: “QLGD là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng tới đích của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí mà chủ yếu là quá trình dạy học và giáo dục ở các trường học.”

- Khách thể của quản lí giáo dục tổng thể là hệ thống giáo dục quốc gia

- Đối tượng của quan lí giáo dục tổng thể là tất cả những thành tố của

hệ thống giáo dục nhân sự, chương trình giáo dục, hoạt động giáo dục, người học, nguồn lực giáo dục và học liệu, môi trường giáo dục và có sở giáo dục, các quan hệ giáo dục

- Mục tiêu của quản lí giáo dục là phát triển các thành tố của hệ thống giáo dục trên các mặt qui mô, cơ cấu và chất lượng của chúng

- Chủ thể quản lí giáo dục là nhà nước từ trung ương đến địa phương

và cơ quan quản lí, là người chịu trách nhiệm trướ Nhà nước về giáo dục như các nhà giáo, các cán bộ giáo dục khác và chính cả người học

Giữa chủ thể và khách thể quản lí có mối quan hệ qua lại, tác động lẫn nhau, vật chất và tinh thần, có giá trị sử dung trực tiếp đáp ứng như cầu của con người, thỏa mãn mục tiêu quản lí

Trong hệ thống GD, con người là yếu tố trọng tâm trong công tác quản

lí Con người vừa là chủ thể quản lí, vừa là khách thể quản lí Hơn thế nữa mọi hoạt động giáo dục và quản lí giáo dục đều hướng vào đào tạo và phát triển nhân cách thế hệ trẻ Do vậy, nhân tố con người là nhân tố quan trong nhất trong QLGD

1.2.2 Khái niệm hoạt động và hoạt động chuyên môn

Chuyên môn là tổ hợp các tri thức, kĩ năng, kĩ xảo thực hành mà con người tiếp thu được qua đào tạo để có khả năng thực hiện một loạt công việc trong phạm vi một ngành nghề nhất định theo phân công của xã hội

Chuyên môn sư phạm là một ngành khoa học về lĩnh vực giáo dục, đào tạo có nội dung và phương pháp sư phạm riêng biệt, chuyên môn sư phạm đòi hỏi các nhà giáo dục của mình còn phải biết truyền thụ tri thức nghề nghiệp cho học sinh

Đối với GVMN, ở góc độ chuyên môn, GVMN là người hiểu rõ về công việc, giáo dục trẻ mà mình phụ trách ở trường mầm non, yêu trẻ, yêu nghề, có kĩ năng lựa chọn những phương pháp giảng dạy, chăm sóc có hiệu quả Ngoài ra, GVMN còn biết quan tâm đến những vấn đề mà ngành học của mình đang cố gắng giải quyết Ở góc độ khoa học giáo dục, GV tốt là người có hiểu biết về tâm lí học, giáo dục học, hiểu và ý thức được rằng nếu không co những trí thức khoa học về giáo dục thì sẽ không thể cộng tác được với học sinh GV tốt là người nắm vững những kĩ năng đến mức hoàn thiện trong một lĩnh vực hoạt động lao động nào đó, là người lão luyện trong công việc của mình [9] Những GV như vậy, ngoài hiệu quả đào tạo của nhà trường sư phạm và tự bồi dưỡng, rèn luyện bản thân, còn phụ thuộc không ít vào vai trò quản lí trường học của Hiệu trưởng trong việc chú ý tổ chức hoạt động bồi dưỡng chuyên môn của GV

1.2.3 Khái niệm về phong cách và phong cách lãnh đạo

Hoạt động quản lý là hoạt động quan trọng của hoạt động xã hội Mỗi cán bộ quản lý trong quá trình tác động đến đối tượng của mình đều có cách thức hay biện pháp, lề lối ứng xử, xử lý một tình huống nhất điịnh nào đó Sự định hướng về mục tiêu, lề lối ứng xử, cách thức ra quyết định được lặp đi

lặp lại nhiều lần trở nên ổn định sẽ tạo nên một kiểu hoạt động hay phong cách lãnh đạo, quản lý

Phong cách lãnh đạo là do hai cụm từ phong cách và lãnh đạo tạo nên,

để hiểu hơn, ta tìm hiểu về các khái niệm cụ thể

Phong cách làm việc của mổi nơi hoàn toàn khác nhau, sự khác biệt đó phân theo vị trí địa lý, phong tục, tập quán, ngành nghề và ngay cả việc cấp trên đề ra nhằm mục đích tạo ra sự khác biệt trong phong cách đối với các đối thủ của mình

Chỉnh chu trang phục vài phút trước gương trước khi ra khỏi nhà, tới

sở làm, hội họp, gặp bạn bè sẽ tạo cho bạn một sự tự tin vô cùng lớn Đó cũng chính là phong cách ăn mặc hay còn gọi là phong cách thời trang

Trong tiếng Việt khái niệm phong cách được hiểu theo một số nghĩa sau:

- Những lối, những cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động và ứng xử tạo nên cái riêng của mỗi người, một loại người nào đó

- Những đặc điểm có tính chất hệ thống về tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện trong sáng tác của một nghệ sỹ hay trong các sáng tác nói chung của cùng một thể loại

- Dạng nông ngữ trong những hoàn cảnh xã hội điển hình nào đó khác với những dạng về đặc điểm từ vựng, ngữ pháp, ngữ âm

Nói tóm lại, phong cách là tính phổ quát, ổn định về cách thức để thực hiện một hoạt động nào đó của một cá nhân hay một nhóm người có cùng

tính chất hoạt động Mỗi cá nhân khi thực hiện bất kỳ một hoạt động nào đều theo một phong cách nhất định Mỗi một tình huống khác nhau, con người thường đi theo một hướng ứng xử nhất định mà bản thân người đó đã định hướng rõ ràng để thực hiện những mục tiêu và dần trở thành một lối sống cho riêng mình, tạo ra phong cách riêng

b Lãnh đạo là gì?

Khái niệm lãnh đạo là thuật ngữ dùng khi đối tượng quản lý là con người Chủ thể quản lý tác động đến đối tượng quản lý là con người thì quá trình này có thể gọi là quá trình quản lý xã hội hay còn gọi là lãnh đạo

Lãnh đạo là việc định ra chủ trương, đường lối, mục đích, tính chất, nguyên tắc hoạt động của một hệ thống và tổ chức động viên thực hiện chúng trong những điều kiện, môi trường nhất định

Lãnh đạo là một hệ thống tổ chức gồm các yếu tố: người lãnh đạo, người bị lãnh đạo, mục đích, các nguồn lực (ngoài con người) và môi trường (hoàn cảnh)

Người lãnh đạo (hoặc tập thể lãnh đạo) là chủ thể quản lý, giữ vị trí vạch ra đường lối, mục đích của hệ thống, khống chế và chi phối hệ thống Người bị lãnh đạo là cá nhân, tập thể có nhiệm vụ phục tùng và thực hiện các mục tiêu, nguyên tắc tổ chức mà người lãnh đạo đề ra

Mục đích của hệ thống là những mục tiêu dài hạn mang tính định hướng lâu dài mà hệ thống phải phấn đấu đạt tới trong tương lai xa

Lãnh đạo là một quá trình nó diễn biến tùy thuộc vào mối quan hệ và cách xử lý các yếu tố: người lãnh đạo, người bị lãnh đạo, mục đích, môi trường, các nguồn lực Đó là quá trình người lãnh đạo thông qua quyền lực

và ảnh hưởng của mình để tạo ra bộ máy và tiến hành các hoạt động quản lý Lãnh đạo gắn liền với sự phục tùng của người dưới quyền một cách tự nguyện

Vậy, hoạt động lãnh đạo là một hoạt động quan trọng trong xã hội Mỗi người lãnh đạo đều có một cách thức làm việc riêng tạo nên một phong cách lãnh đạo

c Phong cách lãnh đạo

Phong cách lãnh đạo là một nhân tố quan trọng trong việc thành bại của người lãnh đạo, quản lý Trong tập thể lao động, phản ứng đầu tiên của mọi người đối với việc quản lý là phản ứng phong cách người lãnh đạo Phương pháp, cách thức làm việc của người lãnh đạo có thể làm cho mọi người tham gia hoạt động chung, bởi vì họ xác định được mục đích chung Phương pháp, cách thức làm việc đó làm cho mọi người đoàn kết, khuyến khích họ nâng cao bồi dưỡng chuyên môn Chính vì phong cách lãnh đạo có

ý nghĩa quan trọng như vậy, do đó có nhiều công trình nghiên cứu về nó để tìm ra đặc trưng, biểu hiện, cũng như lựa chọn một phong cách lãnh đạo thích hợp cho mình

Có nhiều quan điểm khác nhau về phong cách lãnh đạo:

Theo một số tác giả người Nga, phong cách làm việc của người lãnh đạo, quản lý là tổng thể các phương pháp đặc trưng và ổn định nhất nhằm giải quyết những nhiệm vụ nảy sinh trong quá trình thực hiện chức năng lãnh đạo Có thể nói phong cách lãnh đạo là một hệ thống nhất định gồm những phương pháp lãnh đạo thường xuyên được áp dụng

Theo A.I.Panov nêu: phong cách là hệ thống những biện pháp mà người ta thường dùng trong hoạt động thường ngày Những phẩm chất các nhân cần có của những người lãnh đạo ảnh hưởng lớn đến phong cách làm việc của người lãnh đạo Nói đến phong cách lãnh đạo là bao hàm cả nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo

Tác giả Trần Ngọc Khuê: phong cách lãnh đạo là nói đến hệ thống hành vi cá nhân của người lãnh đạo, quản lý trong việc sử dụng những quyền hạn, quyền lực, tri thức và trách nhiệm được giao

Phong cách lãnh đạo là một khái niệm thường gặp, còn hay gọi là kiểu lãnh đạo hay lối làm việc của người lãnh đạo Có quan niệm rằng phong cách lãnh đạo được giải thích như là một hệ thống các mục đích, các phương pháp

mà người lãnh đạo sử dụng trong công tác quản lý

Từ góc độ lý luận cũng như thực tiễn tâm lý học, phong cách lãnh đạo

đã được bàn nhiều trong các công trình khoa học và thường khái niệm phong cách lãnh đạo thường được hiểu theo các góc độ sau:

- Được coi là một nhân tố quan trọng của người quản lý, lãnh đạo; nó gắn liền với kiểu người lãnh đạo và nghệ thuật lãnh đạo, quản lý con người

- Phong cách lãnh đạo không chỉ thể hiện về mặt khoa học và tổ chức lãnh đạo, quản lý mà còn thể hiện, tài năng, chí hướng, nghệ thuật điều khiển, tác động người khác của người lãnh đạo

- Phong cách lãnh đạo là cách thức làm việc của nhà lãnh đạo

- Phong cách lãnh đạo là hệ thống các dấu hiệu đặc trưng của hoạt động quản lý của nhà lãnh đạo, được quy định bởi các đặc điểm nhân cách của họ

- Phong cách lãnh đạo là kết quả của mối quan hệ giữa cá nhân và sự kiện và được biểu hiện bằng công thức: Phong cách lãnh đạo = cá tính x môi trường

Nhìn chung những định nghĩa trên đã đề cập và phản ánh khá rõ nhiều mặt, nhiều đặc trưng khác nhau của phong cách lãnh đạo Tuy nhiên phần lớn các định nghĩa chỉ nhấn mạnh đến mặt chủ quan, mặt cá tính của chủ thể lãnh đạo chứ chưa đề cập, xem xét phong cách lãnh đạo như một kiểu hoạt động Kiểu hoạt động đó được diễn ra như thế nào còn phụ thuộc vào yếu tố môi

trường xã hội trong đó có sự ảnh hưởng của hệ tư tưởng, của nền văn hoá Như vậy chúng ta có thể định nghĩa phong cách lãnh đạo như sau: Phong cách lãnh đạo là kiểu hoạt động đặc thù của người lãnh đạo được hình thành trên cơ sở kết hợp chặt chẽ và tác động qua lại biện chứng giữa yếu tố tâm lý chủ quan của người lãnh đạo và yếu tố môi trường xã hội trong hệ thống quản lý

d Các kiểu loại phong cách lãnh đạo cơ bản

Khi nói tới các kiểu loại phong cách lãnh đạo cơ bản hầu hết các nhà tâm lý học đều đồng tình với cách phân loại của K Lewin Có thể xem đây là cách phân loại kinh điển về phong cách lãnh đạo trong tâm lí học

Theo K Lewin có ba phong cách lãnh đạo cơ bản:

- Phong cách lãnh đạo độc đoán

- Phong cách lãnh đạo dân chủ

- Phong cách lãnh đạo tự do

*Phong cách lãnh đạo độc đoán

Phong cách lãnh đạo độc đoán còn được gọi là phong cách lãnh đạo chuyên quyền, phong cách lãnh đạo theo hành chính xử phạt,phong cách lãnh đạo theo chỉ thị, phong cách lãnh đạo cương quyết Một số đặc điểm cơ bản của phong cách lãnh đạo độc đoán :

- Đặc điểm của phong cách này là công việc quản lý do một ng-ười lãnh đạo chịu trách nhiệm Chính anh ta là người đa ra quyết định,điều chỉnh

và kiểm tra hoạt động của tổ chức Việc khen thưởng, kỷluật mang tính chủ quan, mệnh lệnh đưa ra không theo một hệ thống

- Chất lượng của quyết định quản lý phụ thuộc vào thông tin màngười lãnh đạo thu nhận được, phụ thuộc vào năng lực phân tích thôngtin của anh

ta Quyết định thường ngắn gọn, rõ ràng Việc ra quyếtđịnh quản lý phụ thuộc vào uy tín và năng lực thuyết phục của người lãnh đạo

* Phong cách lãnh đạo dân chủ

- Phong cách lãnh đạo dân chủ còn được gọi là phong cách lãnh đạo tập thể, phong cách lãnh đạo bạn bè, thân mật

Một số đặc điểm cơ bản của phong cách lãnh đạo dân chủ

- Phong cách này dựa trên sự trao đổi rộng rãi, tích cực của ng-ười lãnh đạo và các thành viên trong tổ chức Phạm vi và mức độ của sự trao đổi tuỳ thuộc vào tính chất, yêu cầy của việc ra quyết định quản lý Quyết định được thông qua tại cuộc họp chung của tổ chức hoặc dựa trên sự bàn bạc, trao đổi, trên các thông tin do các thành viên đưa ra, người lãnh đạo sẽ ra quyết định quản lí

- Phong cách này làm tăng thêm việc tiếp nhận thông tin từ phíacác thành viên của nhóm, làm bớt căng thẳng trong quá trình ra quyết định Phong cách quản lý này cũng làm nảy sinh nhiều khó khăn Cho nên đòi hỏi người lãnh đạo phải có những phẩm chất như : Khả năng hiểu biết con người,

kỹ thuật điều khiển các cuộc họp, biết chuẩn bị các cuộc thảo luận của nhóm Người lãnh đạo và nhóm cần học cách tiếp xúc với nhau

* Phong cách lãnh đạo tự do

- Phong cách lãnh đạo này còn được gọi là phong cách lãnh đạo vôchính phủ, phong cách lãnh đạo theo chủ nghĩa tự do, phong cách lãnh đạo trung lập, phong cách lãnh đạo không liên kết, phong cách lãnh đạo dung túng, làm ngơ, phong cách lãnh đạo hình thức Phong cách này ít tồn tại và được áp dụng trong đời sống xã hội Bởi lẽ, ở đây chức năng và các quyết định quản lý hoàn toàn do thànhviên của tổ chức quyết định Tổ chức trở thành "Nhóm không có người lãnh đạo" (trên thực tế người lãnh đạo vẫn tồn tại) Thiếu người lãnh đạo nhóm sẽ rối loạn, các lực lượng sẽ phân tán theo các nhóm nhỏ hơn

1.2.4 Đặc điểm và vị trí của trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân

* Đặc điểm của trường mầm non

+ Vị trí trường mầm non:

-Trường mầm non là đơn vị cơ sở của GDMN trong hệ thống giáo dục quốc dân của nước CHXHCN Việt Nam do ngành giáo dục quản lý Trường mầm non đảm nhận việc nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ em nhằm giúp trẻ em hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị những tiền

đề cần thiết cho trẻ vào trường phổ thông sau này

-Trường mầm non có tư cách và con dấu riêng

+ Tính chất của trường mầm non :

Trường mầm non nước CHXHCN Việt nam có 3 tính chất sau:

- Chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục nhằm hình thành nhân cách trẻ em một cách toàn diện

- Chăm sóc- giáo dục trẻ em mang tính chất giáo dục gia đình giữa cô

và trẻ là quan hệ tình cảm mẹ-con, trẻ học thông qua “ Học bằng chơi- Chơi

mà học”

- Nhà trẻ, trường mẫu giáo mang tính tự nguyện, Nhà nước và nhân dân cùng chăm lo

+ Nhiệm vụ :

- Tiếp nhận và quản lý trẻ em trong độ tuổi

- Tổ chức nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ em theo chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non do Bộ Giáo dục & Đào tạo ban hành

- Quản lý, sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật

- Chủ động kết hợp chặt chẽ với các bậc cha mẹ trong việc nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ em, kết hợp với các ban ngành, đoàn thể, các tổ chức

xã hội nhằm tuyên truyền, phổ biến những kiến thức về khoa học nuôi dạy trẻ

em cho gia đình và cộng đồng

- Quản lý giáo viên, nhân viên và trẻ em

- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên và trẻ em của trường tham gia các hoạt động trong phạm vi cộng đồng

- Giúp đỡ các cơ sở giáo dục mầm non khác trong địa bàn

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.2.5 Khái niệm hiệu trưởng và đặc điểm, vai trò của người hiệu trưởng mầm non

Hiệu trưởng là thủ trưởng nhà trường, đại diện cho nhà trường về pháp lý, có trách nhiệm và có thẩm quyền cao nhất về hành chính và chuyên môn trong nhà trường Vì thế hiệu trưởng có vai trò to lớn, quyết định kết quả phấn đấu của nhà trường Nhiệm vụ của nhà trường thực hiện tốt hay không phần lớn tùy thuộc vào những phẩm chất và năng lực của người hiệu trưởng Nơi nào có cán bộ quản lý tốt thì nơi đó làm ăn phát triển, ngược lại nơi nào cán bộ quản lý kém thì làm ăn trì trệ, suy sụp Hiệu trưởng trường mầm non với tư cách là người tổ chức, người điều phối, người đại diện và người chịu trách nhiệm về mọi hoạt động trong nhà trường

Người hiệu trưởng tổ chức thực hiện những chủ trương chính sách, đường lối giáo dục thông qua nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục phù hợp Người hiệu trưởng phải là nhà giáo dục có kinh nghiệm, có năng lực, có uy tín về chuyên môn, là con chim đầu đàn của tập thể giáo viên

Do vậy, năng lực tổ chức thực tiễn của người hiệu trưởng quyết định hiệu quả của quản lý giáo dục

Hiệu trưởng trường mầm non phải thực hiện nhiệm vụ cơ bản sau:

- Đảm bảo chất lượng giáo dục trẻ theo mục tiêu đào tạo, nâng cao chất lượng giáo dục trẻ là nhiệm vụ chủ yếu của trường mầm non Đó cũng là nhiệm cụ trọng tâm trong công tác chỉ đạo của người hiệu trưởng

- Bảo đảm chỉ tiêu số lượng trẻ đến trường Duy trì và phát triển số lượng trẻ đến lớp là điều kiện sống còn của nhà trường Vì vậy, hàng năm hiệu trưởng phải có kế hoạch thu nhận trẻ vào trường trên cơ sở khả năng thực tê và nhu cầu gửi con của các bậc cha mẹ

- Xây dựng tập thể sư phạm trong trường vững mạnh đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp

- Từng bước hoàn thiện việc trang bị cơ sở vật chất cho trường lớp theo đúng yêu cầu của ngành, chỉ đạo việc bảo quản sử dụng có hiệu quả các trang thiết bị phục vụ yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ

- Tham mưu cho lãnh đạo và tăng cường kết hợp với các lực lượng xã hội để làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục mầm non

- Thường xuyên rút kinh nghiệm và cải tiến công tác quản lý nhà trường để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ theo mục tiêu kế hoạch đào tạo

1.2.6 Vai trò quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng trường mầm non

Hoạt động chuyên môn là hoạt động trọng tâm ở trường mầm non Nó đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ nghiêm túc của hiệu trưởng

Đây là hoạt động chủ yếu tạo ra chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ theo mục tiêu chung của ngành Chỉ đạo hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ là nhiệm

vụ quan trọng hàng đầu, đảm bảo sự tồn tại, phát triển của nhà trường, phù hợp với đòi hỏi của sự phát triển kinh tế xã hội, với giáo dục đào tạo trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nươc

Hoạt động giáo dục trong trường mầm non có những điểm đặc biệt khác so với trường phổ thông, bao gồm các hoạt động giáo dục và hoạt động chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng cho trẻ Mối quan hệ giữa giáo viên và trẻ

giống như quan hệ mẹ - con Trẻ có mặt ở trường gần như cả ngày và trong suốt thời gian đó cô giáo đều phải trông nom, hướng dẫn và tổ chức các hoạt động cho trẻ Giáo viên là lực lượng trực tiếp thực hiện công tác chăm sóc giáo dục trẻ và xây dựng nhà trường Vì vậy có thể nói giáo viên có vai trò quyết định trong chất lượng hoạt động của nhà trường Mỗi giáo viên phải có

đủ những phẩm chất và năng lực để đảm đương tốt vai trò trên Giáo viên phải có trình độ chuyên môn tốt, có ý thức trách nhiệm cao trong công việc

và đặc biệt phải có tấm lòng nhân ái, thương yêu trẻ, biết phát huy yếu tố tích cực, chủ động sáng tạo của trẻ Để giúp giáo viên đạt được các yêu cầu đó đòi hỏi hiệu trưởng biết quản lý hoạt động chuyên môn một cách khoa học Đất nước ta đang bước vào thời đại của nền văn minh trí tuệ Vì vậy, giáo dục mầm non cần phải có những chuyển biến về chất lượng Sự đổi mới đó được thể hiện từ mục tiêu của ngành học đến nội dung và phương pháp giáo dục trẻ toàn diện trong trường mầm non thực hành hiện nay Để thực hiện được nhiệm vụ trên càng phải chú trọng đến công tác quản lý chuyên môn Thực hiện tốt công tác này sẽ giúp cho việc nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, tạo được một đội ngũ cô giáo mầm non hoàn thiện

về nhân cách, có đủ trình độ kiến thức chuẩn, tay nghề được nâng cao, vững vàng về nghề nghiệp Cập nhật kiến thức giúp cho giáo viên luôn sẵn sàng tiếp cận với những đổi mới trong chuyên môn Đảm bảo quyền lợi cho cán

bộ, giáo viên thực hiện tôt luật giáo dục và điều lệ trường mầm non Từ đó xây dựng ý thức học tập suốt đời cho mọi thành viên trong trường nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành học

Nội dung công tác quản lý chuyên môn ở trường mầm non gồm nhiều hoạt động, quan hệ đến nhiều đối tượng, nhiều lĩnh vực, nhiều phương diện rất đa dạng và phong phú Người hiệu trưởng phải biết tổ chức lao động khoa học cho toàn thể đội ngũ giáo viên nhà trường, phối hợp lao động của các tổ

chức, các lực lượng trong và ngoài nhà trường làm cho chất lượng chăm sóc – giáo dục trẻ ngày càng nâng cao

Người hiệu trưởng phải giải quyết tốt các vấn đề phân công sắp xếp giáo viên, chỉ đạo tập thể giáo viên thực hiện đủ, đúng nội dung chương trình, theo yêu cầu của ngành cho từng lứa tuổi, tiến hành cải tiến phương pháp dạy học Hiệu trưởng trực tiếp tổ chức việc kiểm tra đánh giá chất lượng chăm sóc – giáo dục trẻ và chất lượng giảng dạy của giáo viên

Trong công tác hoạt động chuyên môn, người hiệu trưởng cần xây dựng cho mình kế hoạch cũng như xác định các biện pháp quản lý mang tính khoa học, phù hợp với thực tiễn của nhà trường và yêu cầu đổi mới của ngành học Người hiệu trưởng quản lý chặt chẽ việc thực hiện các quy chế chuyên môn, chú ý tới công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên thì công tác trong trường mới đạt hiệu quả cao

Để thực hiện các nhiệm vụ và mục tiêu quản lý, người hiệu trưởng phải biết kế hoạch hóa toàn bộ công việc của nhà trường và của bản thân

Điểm then chốt trong công tác quản lý của hiệu trưởng là hoàn chỉnh được các nhiệm vụ, đạt được các mục tiêu đã đề ra Vì thế hơn ai hết hiệu trưởng phải biết phân tích tổng hợp cái mạnh, cái yếu, những khó khăn, thuận lợi về mặt khách quan và chủ quan để đề ra những biện pháp hợp lý, đúng đắn để tổ chức các hoạt động trong trường đạt được hiệu quả

Đặc trưng công tác quản lý trường mầm non đòi hỏi hiệu trưởng biết tìm ra con đường phát triển của nhà trường, có năng lực và uy tín thúc đẩy sự phát triển Phải biết lôi cuốn, thu hút cán bộ giáo viên vào cuộc, thúc đẩy họ

tự giác, hăng hái, tích cực thực hiện nhiệm vụ được giao, khơi dậy phát huy tiềm năng của mỗi cán bộ giáo viên trên từng vị trí công việc

Người hiệu trưởng là người dám đổi mới, biết đổi mới và thúc đẩy ủng

hộ cái mới bằng việc cải tiến các mặt hoạt động của nhà trương

1.2.7 Nội dung quản lý hoạt động chuyên môn theo phong cách lãnh đạo hiệu trưởng trường mầm non

* Quản lý việc xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn và giáo viên:

+ Ý nghĩa: Kế hoạch có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác quản lý V.I

Lênin đã từng viết: “ Mọi kế hoạch đều là thước đo, tiêu chuẩn, đèn pha và là cái mốc” Chúng ta có thể khẳng định rằng mỗi phút dành cho việc lập kế hoạch tiết kiệm được ba bốn phút cho việc thực hiện Chất lượng của kế hoạch và hiệu quả thực hiện kế hoạch quyết định chất lượng hiệu quả của quá trình chăm sóc giáo dục Đặc biệt đối với trường mầm non thực hành, nơi mà quá trình sư phạm không chỉ đơn thuần là quá trình dạy và học mà còn là quá trình chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, là cái nôi để rèn luyện kĩ năng thực hành thực tập sư phạm cho sinh viên khoa mầm non thì kế hoạch lại càng quan trọng

Nó giúp người quản lý hình dung rõ ràng mọi công việc và chủ động trong việc thực hiện Nó là cơ sở để thống nhất mọi hoạt động của các thành viên trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ đặt ra trong năm học Trên cơ sở phương hướng, nhiệm vụ năm học của ngành, tình hình cụ thể của nhà trường, của tổ chuyên môn, của giáo viên, hiệu trưởng hướng dẫn xây dựng kế hoạch, giúp họ biết xác định mục tiêu, nhiệm vụ đúng đắn, đề ra các biện pháp rõ ràng, hợp lý, các điều hiện để đạt mục tiêu đề ra

Để thực hiện kế hoạch hóa các hoạt động giáo dục ở trường mầm non Hiệu trưởng và cán bộ giáo viên nhà trường cần phải nắm chắc ba vấn đề quan trọng: làm gì? Ai làm? Làm như thế nào?

Làm gì? Là muốn nói đến nhiệm vụ, mục tiêu cần phải đạt được Đó là

những công việc trọng tâm của một tuần, một tháng, một kỳ hay cả năm học cho các hoạt động chuyên môn Tất nhiên mỗi hoạt động có mục tiêu riêng của nó, do đó có nội dung công việc riêng Xong các hoạt động không thể tách rời nhau, biệt lập với nhau, trái lại, đó là một chuỗi các hoạt động liên quan chặt chẽ với nhau, hỗ trợ nhau Chỉ có như vậy, nhà giáo dục mới thực hiện được công tác giáo dục trẻ

Làm như thế nào? Là muốn đề cập đến cách thức, biện pháp tiến hành

Nội dung công việc thường có biện pháp thi hành kèm theo Đó là một hệ thống những biện pháp, từ những biện pháp tổng thể, đến những biện pháp cụ thể tương ứng, nhằm giải quyết nội dung công việc đã dự định Mỗi một hoạt động chuyên môn có hệ thống các biện pháp tiến hành, nhằm giải quyết nội dung công việc của hoạt động đó

Nhà quản lý dự kiến các biện pháp phù hợp với từng hoạt động cụ thể Tuy nhiên, các biện pháp đó không phải là bất biến Nó có thể được điều chỉnh trong quá trình thực hiện kế hoạch đã đề ra, cho phù hợp với thực tế của trường, lớp và đối tượng giáo dục

Ai làm? Là chỉ người thực hiện nhiệm vụ Người hiệu trưởng phải biết

bố trí, sắp xếp công việc phù hợp với từng đối tượng sao cho khi họ thực hiện nhiệm vụ được giao mà họ vẫn cảm thấy thoải mái Muốn vậy hiệu trưởng phải hiểu được đối tượng của mình, nắm được khả năng nhu cầu của họ thì

bố trí công việc mới phù hợp, mới có tác dụng động viên

*Các loại kế hoạch chuyên môn

Trong các trường mầm non có nhiều loại kế hoạch Mỗi loại được xác định theo nhiệm vụ của từng đơn vị công tác, theo thời gian Các kế hoạch chính trong nhà trường là:

+ Kế hoạch của nhà trường (1 năm học)

+ Kế hoạch của tổ

+ Kế hoạch của nhóm lớp

+ Kế hoạch của hiệu trưởng

- Kế hoạch của nhà trường

Là một tập hợp các mục tiêu có quan hệ chặt chẽ với nhau, thống nhất bởi mục tiêu chung và một hệ thống các biện pháp được xây dựng trước cho một giai đoạn nhất định nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đã được xác định Nội dung chủ yếu của bản kế hoạch năm học gồm có:

+ Tóm tắt tình hình nhà trường đầu năm học

+ Nhiệm vụ và các chỉ tiêu kế hoạch của năm học mới, phương hướng phấn đấu chung

+ Những biện pháp chính

- Kế hoạch của tổ chuyên môn

Trong nhà trường có kế hoạch tổ chuyên môn bao gồm: kế hoạch tổ nuôi dưỡng và tổ chăm sóc giáo dục Kế hoạch của tổ được xây dựng nhằm

cụ thể hóa việc thực hiện các nhiệm vụ năm học và học kỳ dựa vào chức năng chuyên môn mà tổ được phân công Nội dung kế hoạch tổ chuyên môn gồm những vấn đề sau:

+ Đặc điểm tình hình của tổ: thống kê số liệu, chất lượng về tình hình trẻ ở các khối lớp, tình hình giảng dạy của giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, tình hình công tác quản lý của tổ Ở đây phải nêu bật những đặc điểm thuận lợi, khó khăn của tổ Đề xuất những vấn đề cần quan tâm trong năm học mới

+ Các nhiệm vụ và chỉ tiêu của năm học mới Căn cứ vào nhiệm vụ chung trong kế hoạch năm học và đặc điểm tình hình của tổ nêu ra các vấn đề phải giải quyết, mức độ phải đạt được của từng vấn đề như: Phối hợp với Ban giám hiệu phân công sắp xếp giáo viên trong nhóm theo phương án tối ưu, quản lý việc thực hiện nội dung chương trình, chú ý vấn đề đổi mới trong giáo dục, quản lý nề nếp chuyên môn, chương trình về phương pháp bồi dưỡng giáo viên, xây dựng cơ sở vật chất phục vụ công tác chăm sóc giáo dục trẻ…,

+ Các biện pháp: Căn cứ vào mục tiêu nhiệm vụ nêu trên để xây dựng các biện pháp tương ứng như: Chỉ đạo tốt thực hiện chương trình, thời gian biểu, nâng cao chất lượng giảng dạy và chăm sóc trẻ, bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ, kiểm tra đánh giá, xây dựng cơ sở vật chất cho chăm sóc giáo dục trẻ

+ Chương trình hoạt động: Các nhiệm vụ sẽ được cụ thể hóa thành kế hoạch tháng, tuần và ngày

- Kế hoạch của nhóm lớp

Có vai trò định hướng cho mọi hoạt động của giáo viên, giúp giáo viên chủ động trong quá trình tổ chức thực hiện công việc Mặt khác, kế hoạch của nhóm lớp là cơ sở để kiểm tra đánh giá của cán bộ quản lý trường mầm non thực hành đối với giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ của năm học Để xây dựng kế hoạch của nhóm lớp, giáo viên cần chú ý: Nêu đặc điểm tình hình của trẻ trong lớp mình, những thuận lợi và khó khăn, khả năng phất triển của lớp, nhiệm vụ và mục tiêu của trường Những mục tiêu cụ thể như: Mục tiêu số lượng, mục tiêu đảm bảo chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ (Chăm sóc sức khỏe, bảo vệ an toàn cho trẻ, phòng chống suy dinh dưỡng, chất lượng giáo dục, chất lượng thực hiện các chuyên đề)

Mục tiêu bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên, mục tiêu xã hội hóa giáo dục

Mỗi mục tiêu được xác định phải lựa chọn biện pháp thực hiện tương ứng có như vậy kê hoạch mới có khả năng trở thành hiện thực

- Kế hoạch của hiệu trưởng

Nội dung kế hoạch hiệu trưởng nên có những vấn đề sau:

+ Có các hình thức, phương pháp trực tiếp hoặc gián tiếp để luôn luôn nắm chắc tình hình nhà trường về mọi mặt, trong suốt năm học

+ Xác định toàn bộ công việc chính trong năm học, mối liên hệ giữa chúng, thời gian và biện pháp thực hiện

+ Có biện pháp chỉ đạo điểm

+ Có lịch kiểm tra của hiệu trưởng

+ Kế hoạch phối hợp trong và ngoài nhà trường

+ Các vấn đề cần tổng kết, rút kinh nghiệm trong năm học

Điều quan tọng nhất trong việc lập kê hoạch là hiệu trưởng cần phải xác định đúng đắn các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể của nhà trường trong năm học