Bài 4. Nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng

Bài 4. Nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án,...

Nguồn Gốc Vận Động Phát Triển Của sự vật

và hiện tượng

BÀI

4

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Hiểu được thế nào là mâu thuẫn?

Hiểu được đấu tranh giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn là nguồn gốc khách quan của mọi sự vận động phát triển của các sự vật và hiện tượng

Vận dụng những hiểu biết trên vào cuộc sống, chúng ta cần mạnh dạn đấu tranh giải quyết các mâu thuẫn, tránh thái độ nể nang, “dĩ hòa vi quý”

NỘI DUNG BÀI HỌC

II.- Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của

sự vật và hiện tuợng I.- Thế nào là mâu thuẫn?

Nh ng hình ảnh này nói lên điều gì? ững hình ảnh này nói lên điều gì?

Dọn vệ sinh xã rác

2.- Đen – Trắng 3.- Trên – Dưới

6.- Trong – Ngoài

1.- Đồng hoá – Dị hoá

4.- Thống trị – Bị trị 5.- Dũng cảm – Hèn nhát

V y theo ậy theo các em cái nàosau đây là mâu thuẫn

Mỗi nhĩm sẽ lên bảng ghi nhanh những ví dụ sự vật hiện tượng nào là mâu thuẫn

Đối lập thống nhất Đấu tranh

Tại sao chỉ có:

Đồng hoá – dị hoá;

Thống trị – bị trị;

Dũng cảm– hèn nhát

là mâu thuẫn?

Và được gọi là mâu thuẫn gì?

Vậy các mặt còn lại : đen, trắng –

to, nhỏ – trên, dưới Có phải là mâu thuẫn không ?

Và gọi là mâu thuẫn gì?

Mâu thuẫn thông thường

Mâu thuẫn triết học

Thế nào là mâu thuẫn triết học?

Thế nào là đối lập, thống nhất, đấu tranh?

?

I.- Thế nào là mâu thuẫn

Mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau

vừa đấu tranh với nhau



Sản xuất Tiêu dùng

Đối lập

Đĩ là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm…

mà trong quá trình vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng, chúng phát triển theo những chiều hướng

trái ngược nhau.



Các mặt đối lập bao giờ cũng tồn tại với nhau trong

mỗi sự vật và hiện tượng cụ thể

Điện âm bao giờ cũng tồn tại với điện

dương.

Lực hút bao giờ cũng tồn tại với lực đẩy.

Trong tư duy nhận thức có chân lý và sai lầm

Toán đại số có số âm và số dương

Phép tính số học, có phép cộng và phép trừ

Đấu tranh

Là sự gạt bỏ loại trừ nhau giữa

2 mặt đối lập



? Phân biệt mâu thuẫn thông thường

và mâu thuẫn triết học

Thông

thường

Triết

học

Mâu thuẫn thông thường là sự đối lập

nhau giữa các mặt đối lập nhau

Mâu thuẫn triết học là sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

H i: M i quan h gi a th y v i trò, giữa cha mẹ ỏi: Mối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ữa thầy với trò, giữa cha mẹ ầy với trò, giữa cha mẹ ới trò, giữa cha mẹ

và con cái có chứa đựng mâu thuẫn không?

Đó là những mâu thuẫn như thế nào?

Trong m i quan h gi a th y v i trò, gi a cha mẹ và con cái ối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ữa thầy với trò, giữa cha mẹ ầy với trò, giữa cha mẹ ới trò, giữa cha mẹ ữa thầy với trò, giữa cha mẹ cũng là nh ng m i quan h ch a ữa thầy với trò, giữa cha mẹ ối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ứa đựng nhiều mâu thuẫn đựng nhiều mâu thuẫn ng nhi u mâu thu n ều mâu thuẫn ẫn

ó là những mâu thuẫn nội tại, các em c m th y nh là

Đó là những mâu thuẫn nội tại, các em cảm thấy như là ảm thấy như là ấy như là ư là

tại sao cha m không hi u mình, hay sao th y cô l i ẹ không hiểu mình, hay sao thầy cô lại đối xử ểu mình, hay sao thầy cô lại đối xử ầy với trò, giữa cha mẹ ại đối xử đối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ử i x

v i mình nh th ới trò, giữa cha mẹ ư là ế

Nh ng mâu thu n y t n t i song song v i vi c chúng ta v n ữa thầy với trò, giữa cha mẹ ẫn ấy như là ồn tại song song với việc chúng ta vẫn ại đối xử ới trò, giữa cha mẹ ệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ẫn

yêu th ư là ơng kính trọng bố mẹ, thường xuyên nghe theo ng kính trọng b m , th ối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ẹ không hiểu mình, hay sao thầy cô lại đối xử ư là ờng xuyên nghe theo ng xuyên nghe theo

l i b m Và trong l p h c ti p thu nh ng tri th c mà ờng xuyên nghe theo ối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ẹ không hiểu mình, hay sao thầy cô lại đối xử ới trò, giữa cha mẹ ọc tiếp thu những tri thức mà ế ữa thầy với trò, giữa cha mẹ ứa đựng nhiều mâu thuẫn

th y cô truy n ầy với trò, giữa cha mẹ ều mâu thuẫn đại đối xử ại đối xử đểu mình, hay sao thầy cô lại đối xử ế t l i bi n nh ng tri th c y thành ữa thầy với trò, giữa cha mẹ ứa đựng nhiều mâu thuẫn ấy như là

c a mình, bên cạnh đó là thái độ lễ phép, tôn trọng thầy cô

ó chính là sự thống nhất giữa các m t i l p Đó là những mâu thuẫn nội tại, các em cảm thấy như là ặt đối lập đối quan hệ giữa thầy với trò, giữa cha mẹ ậy theo

trong m t mâu thu n ột mâu thuẫn ẫn

BÀI TẬP 1

Điều kiện để hình thành mâu thuẫn là gì?

a.- Hau mặt đối lập trái ngược nhau trong 1 sự vật b.- Hai mặt đối lập phủ định nhau trong 1 sự vật c.- Hai mặt đối lập cùng tồn tại trong 1 sự vật d.- Hai mặt đối lập nhau chứa đựng mâu thuẫn

C

BÀI TẬP 2

Xác định phạm vi tồn tại của mâu thuẫn ?

a.- Mâu thuẫn có nhiều trong sự vật hiện tượng b.- Mâu thuẫn có trong mọi sự vật hiện tượng c.- Mâu thuẫn có trong ý thức của con người d.- Mâu thuẫn có trong XH và một số SVHT

B

BÀI TẬP 3

Các mặt đối lập được coi là thống nhất khi chúng :

a.- Liên hệ tác động lẫn nhau b.- Hợp lại thành một khối c.- Cùng tồn tại trong một sự vật hiện tượng

d.- Liên hệ gắn bĩ ràng buộc nhau

A

Theo triết học Mác – Lenin mâu thuẫn là :

A.- Sự bài trừ và phủ định lẫn nhau giữa các mặt đối lập B.- Trong trạng thái xung đột chống đối lẫn nhau

C.- Sự ràng buộc và quy định lẫn nhau giữa các mặt

đối lập.

D.- Sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập.

BÀI TẬP 4

D

Khi mâu thuẫn giải quyết xong thì mọi việc

sẽ phát triển tốt đẹp Vậy theo em

mâu thuẫn được giải quyết bằng cách nào?

Đấu tranh

Vậy khi đấu tranh

ta nên làm gì

và khơng làm gì?

Mâu thuẫn mâu thuẫn Giải quyết

Sự vật cũ mất đi

sự vật mới ra đời

Xuất hiện

Sự vật hiện tượng

Như vậy nguồn gốc vận động

phát triển của sự vật

hiện tượng là gì?

làm gì?

?

II.- Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động phát triển của sự vật và hiện tượng

Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

dẫn đến kết quả mâu

thuẫn được giải quyết

Cái cũ mất đi cái mới

ra đời tốt hơn

cái cũ.

Biện pháp thường xuyên giải quyết mâu thuẫn trong cuộc sống tập thể là phải tiến hành

phê bình và tự phê bình



VD:Trong bài thơ “Vội vàng” Xuân Di u viết: ệu viết:

”Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất Tôi muốn buộc gió lại Cho hương đừng bay đi”

Em hãy tìm ra sự mâu thuẫn trong đọan thơ trên?

BÀI TẬP 1

Khi mới làm cách mạng Tố Hữu đã cĩ

những băn khoăn :

“Bâng khuâng đứng giữa hai dịng nước

Chọn một dịng hay để nước trơi”

Hãy chỉ ra yếu tố mâu thuẫn trong 2 câu thơ trên

BÀI TẬP 2

BÀI TẬP 3

Nhà văn Nga nổi tiếng là Gôgôn có viết :

“Kẻ luôn vuốt ve, âu yếm những người khác thì kẻ đó không yêu ai cả Không có cái ác lấy đâu ra cái thiện” Câu nói của Gôgôn

có bao hàm hai mặt đối lập không?

Và nó có thúc đẩy sự phát triển không?

BÀI TẬP 4

Nếu trong lớp học của em, một số bạn

có mâu thuẫn nhỏ, giả sử em là lớp trưởng em sẽ giải quyết ra so?

DẶN DÒ

Làm các bài tập 1,2,3,4 trong SGK Xem trước bài : 5 Cách thức vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

Tổ 2 thuyết trình

Chúc các

em học tốt