Hoàn Thiện Quy Trình Phân Tích Tín Dụng - Biện Pháp Nâng Cao An Toàn Hoạt Động Tín Dụng Với Các Công Ty Sản Xuất Vật Liệu Xây Dựng Tại NHNT Quảng Ninh

Do điều kiện và tính hiệu quả của các tiện ngi vất chất cảu doanh nghiệp là rất quan trọng, cán bộ tín dụng có thể muốn kiểm tra qua các ngân hang khác mà doanh nghiệp có quan hệ, ngời c

Lời nói đầu

Cũng nh tất cả các ngân hàng thơng mại khác, hoạt động tín dụng

đóng một vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh của NHNT Quảng ninh An toàn trong hoạt động tín dụng ảnh hởng trực tiếp đến hoạt

động kinh doanh của Chi nhánh Thực tế cho thấy rằng, có vô số các rủi ro –mặt trái của an toàn tín dụng - khác nhau có thể xảy ra khi ngân hàng tiến hành cấp một khoản tín dụng, xuất phát từ nhiều yếu tố có thể dẫn đến việc không chi trả đợc nợ khi đến hạn Các thiệt hại đôi khi nảy sinh từ nguyên nhân khách quan nh : bão lụt, hạn hán, động đất hoặc nguyên nhân chủ quan nh : tín toán sai công nghệ , tín toán sai nhu cầu hàng hoá trong khi một số các rủi ro khác nảy sinh từ nhiều yếu tố riêng rẽ khó giải thích Hoạt

động tín dụng của Chi nhánh với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng cũng không nằm ngoài thực tế đó Để quyết định có cấp tín dụng hay không, giám

đốc ngân hàng phải cố gắng ớc lợng rủi ro có thể xảy ra đối với hoạt động kinh doanh của các công ty sản xuất vật liệu xây dựng có thể dẫn tới việc không hoàn trả nợ đúng hạn Những rủi ro này có thể đợc dự đoán trong một quá trình bằng Phơng pháp phân tích tín dụng

Nhằm nâng cao hơn nữa an toàn trong hoạt động tín dụng với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng, Tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài “ Hoàn thiện quy trình phân tích tín dụng – Biện pháp nâng cao an toàn hoạt động tín dụng với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng tại NHNT Quảng ninh “ Với kiến thức còn hạn hẹp, chuyên đề này không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế, kính mong đợc sự đóng góp của các thầy cô giáo và các cán bộ tín dụng của NHNT Quảng ninh để chuyên đề này đợc hoàn thiện hơn góp một nhỏ phần vào việc nâng cao an toàn tín dụng của Chi nhánh

Chuyên đề đợc kết cấu thành theo bố cục sau :

Phần một : Lý thuyết chung về Phân tích tín dụng

Phần hai Thực trạng và giải pháp hoàn thiện phân tích tín dụng đối với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng tại NHNT Quảng ninh

Phần ba Giải pháp hoàn thiện quy trình phân tích tín dụng đối với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng tại NHNT Quảng ninh

Phần một : Lý thuyết chung về phân tích tín dụng

I Mục tiêu của phân tích tín dụng

Mục đích chính của phân tích tín dụng là xác định khả năng và ý muốn của ngời vay trong việc hoàn trả tiền vay, phù hợp với các điều

khoản trong hợp đồng tín dụng Trớc khi tiến hành cho mỗi khách hàng vay vốn, mỗi cán bộ tín dụng, mỗi giám đốc quyết định cho vay phải xác

định đợc mức độ rủi ro nào có thể có Thêm vào đó, việc cho vay chỉ có thể đợc thực hiện khi tất cả các điều khoản về số tiền, thời hạn, lãi suất ,

điều kiện bảo đảm, phơng án trả nợ đợc cả ngời vay và ngời cho vay chấp thuận Có rất nhiều yếu tố ảnh hởng đến khả năng trả nợ của khách hàng mà trong đó có một số yếu tố rất khó đánh giá, nhng chúng phải đợc xem xét sát với thực tế, khi chuẩn bị các dự án tài chính,bao gồm việc xem xét hồ sơ kinh tế của ngời vay vốn và thực hiện các dự đoán kinh tế Các cán bộ tín dụng trớc khi quyết định cho vay phải đặt ngời vay và môi trờng vào trong tất cả những ruỉ ro có thể xảy ra ảnh hởng đến khả năng trả nợ của khách hàng trong tơng lai để quyết định xem vốn vay có đợc hoàn trả đứng thời hạn ghi trong hợp đồng tín dụng hay không Cho vay không nên chỉ hoàn toàn dựa vào lịch sử và danh tiếng của ngời vay

Phân tích tín dụng là một quá trình mà ở ngân hàng này nhấn

manh đến giai đoạn và chức năng này, trong khi ở ngân hang khác lạ nhấn mạnh đến chức năng và giai đoạn khác Song nói chung, Phân tích tín dụng là qua trình bao gồm : việc thu thập các thông tin có ý nghĩa đối với việc đánh giá tín dụng, chuẩn bị và phân tích các thông tin thu thập đ-

ợc, quyết định cho vay và lu lại thông tin phục vụ cho sử dụng trong tơng lai

Mục tiêu là thu thập thông tin có thể đợc sử dụng để đánh giá chí khí, các tài sản, khả năng kiếm lợi của ngời xin vay và môi trờng kinh tế

có thể có Trong điều tra về đơn xin vay của doanh nghiệp , ngân hàng muốn biết một điều gì đó về lãi suất của doanh nghiệp- sổ sách kế toán , mối quan hệ của ngời lao động, kinh nghiệm trong việc phát triển và đa vào thị trờng các sản phẩm mới và nguồn gốc của sự phát triển doanh thu

và lợi nhuận Do quản lí có vị trí rất quan trọng, một nhà điều hành doanh nghiệp cần thiết phải có thông tin, kinh nghiệm, kiến thức, những mối quan hệ bên ngoài và những sở thích của họ Cũng rất có giá trị khi xem xét ý kiến của ngời khác có liên quan đến tính liêm khiết và năng lực của họ

Ngân hàng cần biết về bản chất và nghiệp vụ của doanh nghiệp, những loại sản phẩm nào đợc buôn bán hoặc sản xuất, những loại dịch vụ nà đợc

đa ra Trong đó, hàng hoá chính hay phụ, tiêu dùng hay sản xuất, xa xỉ hay thiết yếu,sẽ là những thông tin có giá trị Nguồn gốc và tính ổn định của nguyên liệu và lao động cũng nh địa điểm gần thị trờng cũng là quan trọng Các điều khoản mua bán, các phơng pháp phân phối, mức độ làm

giả, các rủ ro trong kinh doanh và tầm quan trọng của việc kinh doanh trong nền kinh tế là nhũng sự kiện đáng chu ý đặt doanh nghiệp vào trong một tơng lai thích hợp

Chắc chắn Ngân hàng bao giờ cũng muốn có những thông tin đầy

đủ về tình trạng tài chính của doanh nghiệp Điều này cần phải xem xét

lại những các báo cáo tài chính, điều tra tình trạng có thể có các nguồn vốn bất ngờ và kiểm tra phạm vi đợc bảo hiểm Do điều kiện và tính hiệu quả của các tiện ngi vất chất cảu doanh nghiệp là rất quan trọng, cán bộ tín dụng có thể muốn kiểm tra qua các ngân hang khác mà doanh nghiệp

có quan hệ, ngời cung ứng và tiêu thụ để có đợc những thông tin về các

điều kiện cạnh tranh trong ngành côngnghiệo và xu hớng bán hàng và lợi nhuận, trong việc đánh giá tơng lại của một doanh nghiệp

II Các nguồn thông tin tín dụng

Thông tin có thể đợc thu thập từ nhiều nguồn khác nhau nh : tiếp xúc trực tiếp với ngời vay, điều tra thực tế cơ sở vay, các báo cáo tài chính của công ty , sổ sách của ngân hàng Nhng nói chung, các nguồn cung cấp thông tin có thể chia thành hai nguồn chính : nguồn thông tin trực tiếp

và nguồn thông tin gián tiếp

1 Nguồn thông tin trực tiếp

a Tiếp xúc trực tiếp với ngời vay vốn : phỏng vấn ngời vay vốn

Qua tiếp xúc trực tiếp hay phỏng vấn ngời xin vay, cán bộ tín dụng biết đợc lý do vay và biết đợc các yêu cầu xin vay có đáp ứng đợc các đòi hỏi khác nhau, do các chính sách của Ngân hàng hay không

Qua phỏng vấn, cán bộ tín dụng có thể đánh giá sơ bộ về uy tín, tính trung thực, và khă năng của ngời vay Thông tin về lịch sử và sự phát triển của ngành kinh doanh, kiến thức của đội ngũ nhân sự chủ chốt, bản chất

và các đặc tính của các sản phẩm và các dịch vụ, thị trờng cung cấp nguyên liệu, thị trờng tiêu thụ sản phẩm, vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp và các kế hoạch, chiến lợc trong tơng lai co thế có đợc sau phỏng vấn

Ngoài ra, cán bộ tín dụng có thể thoả những điều khoản của hợp đồng tín dụng, khuyên khách hàng thay đổi những điều khoản cha thực sự phù hợp với chính sách của ngân hàng, yêu cầu khách hàng bổ sung các thông tin tài chính cần thiết

b Điều tra thực tế cơ sở vay vốn.

Những thông tin thu đợc từ thực tế xuống cơ sở vay vốn đôi khi rất

có tác dụng để đánh giá chính xác năng lực vay nợ của khách hàng Một cán bộ tín dụng có kinh nghiệm sẽ biết đợc đáng kể về mức độ phát triển của một doanh nghiệp và trình độ quản lý qua tham quan nơi sản xuất doanh nghiệp đó

Trong khi đi xuống quan sát cơ sở hoạt động kinh doanh của khách hàng, cán bộ tín dụng cần chú ý xem doanh nghiệp đợc tổ chức nh thế nào, viên chức có hoạt động hữu hiệu hay không, tinh thần làm việc của công nhân công ty nh thế nào Những doanh nghiệp có tổ chức sản xuất gọn gàng, có khoa học sẽ là những dấu hiệu lành mạnh về một doanh nghiệp

đang ở trong thế thuận lợi trong kinh doanh

Hoạt động lao động của công nhân cũng là thông tin cần chú ý Một

số công nhân làm việc quá bận rộn trong khi ngời khác lại rảnh rỗi do sản xuất bị đình trệ, hàng hoá tồn kho quá mức, mất chất lợng là những thông tin có thể sử dụng để đánh giá tổ chức nhân sự của công ty và khả năng điều hàng sản xuất của lãnh đạo doanh nghiệp

Đối với những doanh nghiệp bán lẻ, hay các hãng kinh doanh thơng mại, hoạt động nhộn nhịp sẽ nói lên sức mạnh kinh doanh của doanh nghiệp cũng nh khả năng của đội ng bán hàng Quản lí dự trữ cũng có vai trò quan trọng trong doanh nghiệp thơng Qua xem xet hàng tồn kho, mức

dự trữ cho chu kỳ kinh doanh, hệ thống kho tàng, cán bộ tín dụng có thể nhận đợc các thông tin về khả năng kinh doanh của chủ doanh nghiệp, sức mạnh của doanh nghiệp có thể chống đỡ với các rủi ro xảy ra

Trong các doanh nghiệp sở sản xuất, cán bộ tín dụng nên đặc biệt chú

ý đến trang thiết bị máy móc, dây chuyền công nghệ và sơ đồ sản xuất Doanh nghiệp có máy móc đợc sử dụng một cách có hiệu quả, sơ đồ sản xuất khoa học, tranh thiết bị đủ phục vụ cho sản xuất là doanh nghiệp đợc

tổ chức tốt, đội ngũ quản lí có trình độ hiểu về sản xuất

2 Nguồn thông tin gián tiếp

a Các báo cáo tài chính do công ty cung cấp.

Các báo cáo tài chính là nguồn thông tin quan trọng nhất trong các nguồn thông tin tín dụng Tất cả các doanh nghiệp khi muồn vay vốn đều phải cung cấp những báo cáo tài chính nh : bảng cân đối kế toán, báo cáo kết qủa hoạt động kinh doanh, báo cáo lu chuyển tiền tệ và báo cáo thuyết minh cho ngân hàng

Qua báo cáo tài chính của doanh nghiệp, cán bộ tín dụng có thể đánh giá đợc lịch sử hoạt động và sự phát triển của doanh nghiệp Nhũng thông tin nh : quy mô tài sản, cơ cấu tài sản, cơ cấu nguồn vốn, các nguồn tài trợ của ngân hàng, kết quả kinh doanh, chi phí sản xuất sẽ đợc phản ánh trực tiếp trên các báo cáo tài chính

Thông qua quá trình phân tích các báo cáo tài chính qua các thời kỳ bằng các phơng pháp kinh tế học, cán bộ tín dụng có thể đánh giá đợc quá trình hoạt động của doanh nghiệp, trình độ lãnh đạo của ban quản lý công ty Tổng hợp với các nguồn thông tin khác cán bộ tín dụng có thể đánh giá khả năng tín dụng của khách hàng để quyết đinh cho vay hay không Vì vậy, đánh giá chính xác các thông tin phản ánh trong các báo cáo tài chính là rất quan trọng trong phân tích tín dụng

b Thông tin từ sổ sánh ngân hàng.

Thông tin về khách hàng có thể ít nhiều đã đợc lu trữ các ngân hàng Thông qua các ngân hàng bạn hoặc qua ngân hàng nhà nớc, cán bộ tín dụng tín dụng có thể thu đợc những thông tin rất giá trị cho phân tích tín dụng

Đối với các doanh nghiệp đã có quan hệ với ngân hàng, những thông tin về lịch sử của khách hàng đã từng đợc thu thập và xử lí Những thông tin này có thể rất có ích trong phân tích tín dụng hiện tại

c Thông tin từ báo chí.

Thông tin có thể đợc thu thập thông qua các báo, tạp chí chuyên ngành, các đặc san chuyên đề về ngành nghề kinh doanh của khách hàng.Các thông tin này đôi khi rất sát với thực tế mà qua các nguồn khác không

có đợc

d Thông tin từ các nguồn gián tiếp khác.

Thông tin về khách hàng có thể xuất phát từ các đối tác kinh doanh,

từ cơ quan chủ quản của khách hàng Thông qua các nguồn này, cán bộ tín dụng có thể nhận đợc các thông tin về quan hệ kinh doanh, thị trờng, mức độ tín nhiệm, quá trình quan hệ tín dụng thơng mại của khách hàng Thông thờng, các cơ quan chủ quản của khách hàng tiến hành đánh giá các doanh nghiệp của mình trong sau mỗi thời gian hoạt động kinh doanh nhất định Vì vậy, những đánh giá khách hàng của cơ quan chủ quản nó sẽ rất có giá trị trong phân tích tín dụng

III Các yếu tố xem xét khi phân tích tín dụng

Có rất nhiều yếu tố đợc các cán bộ tín dụng xem xét khi phân tích tín dụng Nhng các yếu tố về khả năng và ý muốn của ngời vay trong việc hoàn trả tiền vay, phù hợp với các điều khoản trong hợp đồng tín dụng là những yếu tố quan trọng, cần đợc xem xét, phân tích, tổng hợp đánh giá Những năm qua, ngời ta thờng nhắc đến 3 chữ C quan trọng của tín dụng : Capacity- năng lực, Character- Uy tín và Capital- vốn Có vô số các yếu

tố khác của phân tích tín dụng cũng bắt đầu bằng chữ C, trong đó có

2 yếu tố quan trong nhất là Collateral- vật bảo đảm và Conditions - những

điều kiện

Vì vậy, chúng ta có thể phân chia các yếu tố cần xem xét khi phân tích tín dụng thành 2 loại: yếu tố tài chính ( bao gồm : khả năng tạo ra lợi tức, quyền sở hữu tài sản và các điều kiện kinh tế ) và yếu tố phi tài chính ( bao gồm : Uy tín và năng lực vay nợ)

1 Các yếu tố phí tài chính.

1.1 Uy tín character. –

Khái niệm uy tín, có liên quan đến các giao dịch tín dụng, không chỉ

có ý nghĩa là sự sẵn lòng trả nợ của ngời vay mà còn có ý nghĩa là phản

ánh lòng quyết tâm, ý muốn kiên quyết thực hiện tất cả các thoả thuận trong hợp đồng tín dụng Một ngời có t chất thờng là ngời có các đức tính thất thà, liêm khiết, liêm chính, siêng năng và đức hạnh, nhng uy tín là một điều rất khó đánh giá Uy tín quan trọng nhất của tín dụng là tính thật thà và liêm chính của một con ngời và cũng quan trọng đối với khách hàng vay là các doanh nghiệp

Thật vậy, một giám đốc đợc coi là có uy tín ngoài khả năng lãnh đạo,

điều hành sản xuất kinh doanh có lãi còn phải có những đức tính cần thiết

nh : lao động hết mình vì doanh nghiệp, phát huy mọi năng lực phục vụ công ty, sử dụng nguồn lực của công ty hợp lý, sẵn sàng và quyết tâm thực hiện tất cả các nghĩa tài chính Một giám đốc chi tiêu quá nhiều cho những nhu cầu không cần thiết trong khi công ty đang khó khăn không thể là đợc coi là giám đốc có uy tín Ngoài uy tín của giám đốc, uy tín của ban lãnh đạo công ty cũng có một vai trò quan trọng Một công ty mà giám đốc tập hợp xung quanh mình một ekíp lãnh đạo có không có năng lực chỉ vì theo ý muốn chủ quan hay vì các sở thích riêng t của mình không thể đợc coi là ban lãnh đạo có uy tín

Tuy nhiên, để xây dựng một tiêu chuẩn thế nào là một ngời vay có uy tín là rất khó khăn Tuỳ từng trơng hợp cụ thể, cán bộ tín dụng có thể lấy các tiêu khác nhau để đánh giá thế nào là một ngời vay có uy tín Đôi khi

điều hành cao nhất, kế toán trởng hoặc ngời uỷ quyền vay vốn là những yêu cầu không thể thiếu đợc Đối với một xí nghiệp thành viên của công ty hay một đơn vị hạch toán phụ thuộc thì giấy uỷ nhiệm vay vốn hoặc giấy cam kết bảo lãnh các khoản vay của công ty chủ quản là một yêu cầu cần thiết.

Khi một công ty vay vốn, nên xem xét điều lệ và luật pháp để khẳng

định đợc rằng ai có thẩm quyền thay mặt công ty vay vốn Đối với các công ty cổ phần có nhu cầu vay vốn lớn thì nghị quyết vay vốn của hội

đồng cổ đông cần phải đợc xem xét

Đối với khách hàng là cá nhân thì năng lực pháp luật và năng lực hành

vị dân sự là yêu cầu tiên quyết Các ngân hàng thờng ít cho ngời vị thành niên vay vốn bởi vì họ có thể phủ nhận sau này, trừ khi vì mục đích quá cần thiết Khi cho một vị thành niên vay, cha mẹ, ngời giám hộ hay một ngời nào đó đủ tuổi trởng thành cần đợc yêu cầu cùng kí tên vào đồng vay

Đôi khi các ngân hàng thấy không nên cho vay, trừ khi các chủ nợ khác của ngời vay đồng ý u tiên quyền đòi nợ của ngân hàng Điều này là cần thiết đối đối những công ty nhỏ đang có những chủ nợ khác Nh vậy,ngânhàng sẽ trở thành một chủ nợ và đợc đảm bảo có quyền đồi u tiên

trên các tài sản còn lại của công ty khi công ty bị phá sản Do đó sẽ hạn chế một phần rủi ro

2 Các yếu tố tài chính.

2.1 Khả năng tạo ra các nguồn thu và lợi tức.

Nếu các khoản vay đợc hoàn trả từ doanh thu và một phần lợi nhuận

thì điều quan trọng là phải đánh giá đợc khả năng của ngời vay trong kinh doanh nhằm kiếm đủ nguồn thu để trả nợ Một số khoản vay đợc thực hiện, với hy vọng hoàn trả từ việc bán các tài sản, từ các khoản vay khác, hoặc từ việc phát hành cổ phần Tuy nhiên, nguồn trả nợ chính đối với hầu hết các khoản vay là khả năng kiếm lợi của ngời vay

Khả năng tạo ra lợi tức của ngời vay là cá nhân tuỳ thuộc vào các yếu

tố nh : giáo dục, sức khoẻ và năng lực, kỹ năng, tuổi tác, nghề nghiệp ổn

định, và tài tháo vát

Đối với một hãng kinh doanh việc tạo ra lợi tức phụ thuộc vào các tất cả các yếu tố ảnh hởng đến số luợng bán hàng, giá cả, giá thành và chi phí Những yếu tố này bao gồm địa điểm của doanh nghiệp, chất lopựng cảu hàng hoá và giáo dục, tính hữu hiệu của quảng cáo xúc tiến bán hàng, khả năng cạnh tranh, phẩm chất ca lực lợng lao động, khả năng khai thác, giá thành của nguyên vật liệu và chất lợng của quản lí Nhiều cán bộ tín dụng cho rằng, chất luợng của quản lí là nhân tố chính quyết định có cấp tín dụng hay không Họ nhắc đến yếu tố quản lý nh là khả năng của giám

đốc của mộ doanh nghiệp trong việc thu hút nhân sự, nguyên vật liệu và quỹ vốn để sản xuất kinh doanh một loại hang hoá và dịch vụ với lợi nhuận thoả đáng Một số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phát triển, trong khi đó một số khác lại suy sụp và sự khác biệt đó, thờng là do khả năng quản lí Nhà quản lí cần thấy và nắm bắt cơ hội kinh doanh mới, thực hiện các điều chỉnh thích hợp, kịp thời trong sản xuất kinh doanh, để

đáp ứng những thay đổi về nhu cầu đối với sản phẩm của doanh nghiệp, thay thế tính vô hiệu bằng tính hữu hiệu, và cung cấp các sản phẩm và

dịch vụ có sức lôi cuốn khách hàng mạnh, nhờ vào chất lợng và giá cả Khó đánh giá đợc một giám đốc của một doanh nghiệp, đặc biệt là khi họ cha làm việc lâu năm nhng dù sao việc đánh giá là rất quan trọng

Việc đánh giá các nhân tố ảnh hởng đến khả năng lợi tức của ngơời vay là doanh nghiệp hiện nay chủ yếu thông qua phân tích, tổng hợp, đánh giá các thông tin trên các báo cáo tài chính lịch sử Từ đó, ớc đoán khả năng tạo ra lợi tức trong tơng lai của doanh nghiệp Việc phân tích, tổng hợp, đánh giá các báo cáo tài chính là một qua trình tỉ mỉ, lôgic dựa trên các phơng pháp khoa học kinh tế Vì vậy, tác giả xị đợc trình bày thành một phần riêng biệt ( phần III ) trong phần này

2.2 Quyền sở hữu tài sản Capital–

Quyền sở hữu tài sản tơng tự nh vốn và vật thế chấp là một trong các tiêu chuẩn tín dụng Các nhà sản xuất phải có máy móc, và tranh thiết bị hiện đại nếu họ muốn trở thành những nhà sản xuất có sức cạnh tranh Nhà bán lẻ phải có nguồn hàng hoá, cửa tiệm và tiện nghi hấp dẫn nếu họ muốn thu hút khách hàng Tín dụng sẽ không đợc cung cấp cho các hãng, trừ khi ngời chủ có vốn bảo đảm cho khoản nợ Giá trị thực của một doanh nghiệp ( vốn chủ sở hữu) là tiêu chuẩn đo lờng sức mạnh tài chính cảu chính họ và thờng là nhân tố quyết định khối lợng tín dụng mà ngân hàng sẵn lòng thực hiện cho một doanh nghiệp vay Khối lợng và chấ l-ợng các tài sản của doanh nghiệp nói lên sự thận trọng và tài tháo vát của ngời quản lý Một số các tài sản có thể dùng làm bảo đảm cho khoản vay

và nh vậy, khẳng định rằng khoản vay sẻ đợc hoàn trả, nếu khả năng kiếm lợi của ngời vay không đủ để thu hồi

Các khoản vay tiêu dùng thờng đợc bảo đảm bằng các tài sản của ngời vay nh : nhà cửa, quyền s dụng đất, xe ôtô hoặc các trang thit bị gia đình khác Nếu giá trị tài sản thế chấp không thấp hơn số nợ phải trả, ngời vay vẫn còn động cơ tiếp tục trả nợ

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng, trong khi vất bảo đảm giảm bớt đợc rủi ro, nhng các ngân hàng vẫn mong muốn vốn vay sẽ đợc hoàn trả từ lợi nhuận Ngân hàng cho vay và yêu cầu tài sản thế chấp không phải với mục đích sẽ sở hữu nó hoặc phát mại tài sản thế chấp để thu hồi vốn vay

mà vấn mông muốn ngời vay hoàn trả vốn vay từ nguồn lợi nhuận thu

đ-ợc qua sản xuất kinh doanh

2.3 Các điều kiện kinh tế Economic conditions–

Các điều kiện kinh tế ảnh hởng đến khả năng hoàn trả của ngời vay

nhng chúng thờng vợt quá sự kiểm soát của ngời vay lẫn ngời cho vay Các

điều kiện kinh tế hình thành môi trờng mà trong đó các tổ chức và các nhân kinh doanh đang hoạt động Ngời vay có thể có uy tin tốt, khả năng tạo ra lợi nhuận rõ ràng và đầy đủ các tài sản nhng các điều kiện kinh tế

có thể dẫn đến việc cho vay tín dụng là không khôn ngoan Chính ở điểm này, cán bộ tín dụng trở thành nhà dự đoán kinh tế Hạn kì của khoản nợ

càng dài thì việc dự báo kinh tế càng trỏ nên quan trong do có nhiều khả năng về một sự suy thoái kinh tế trớc khi món nợ đã đợc trả hết Nền kinh

tế lệ thuộc váo những biến động ngắn hạn và dài hạn khác nhau về cờng

độ và trờng độ Những biến động này không bao giờ giống nhau, không phù hợp với khuôn mẫu nhất định và có thể ảnh hởng đến các ngành công nghiệp và các khu vực khác nhua trong nớc với những mức độ khác nhau Nhiều ngời vay đã làm ăn phát đạt trong những giai đoạn thịnh vợng, nhng trong giai suy thoái, vốn có thể bị tiêu tan, lợi nhuận có thể bị giảm sút và thậm trí, uy tín cũng mất đi Các yếu tố này đa đến việc không đợc hoàn trả của tín dụng Vì vậy, cán bộ tín dụng phải đợc thông báo một cách liên tục về nhịp độ kinh tế của cả nớc, cộng đồng và ngành công nghiệp hay các ngành công nghiệp mà anh ta sắp sủa cho vay

Để cho các nhà kinh doanh đợc vay tín dụng, Ngân hàng quan tâm

đến hoạt động kinh tế mà ngành kinh doanh ấy thực hiện và tầm quan trọng của nó trong ngành công nghiệp Kiến thức về điều đang xảy ra

trong ngành công nghiệp là rất quan trọng bao gồm những thay đổi trong các điều kiện cạnh tranh, kĩ thuật, nhu cầu về sản phẩm và các phơng pháp phân chia Nếu một ngời xin vay không thực hiện một chức năng hoạt

động cơ bản nào đó của nền kinh tế sẽ có ít khả năng đợc cán bộ tín dụng chấp nhận cấp tín dụng, và ngợc lại

• Tầm quan trọng của các yếu tố tín dụng.

Mặc dù tất các các yếu tố trên đều quan trọng trong phân tích tín dụng,nhng hầu hết các chủ ngân hàng đều đồng ý rằng : vật thế chấp, cầm

cố cho một khoản cho vay nói chung là ít quan trọng nhất.Khoản tín dụng

đợc cấp ra với hy vọng là sẽ đợc hoàn trả nh thoả thuận chứ không phải là tài sản thế chấp, cầm cố sẽ phải bán đi để trả nợ Trong hàu hêt các trờng hợp ngời ta giữ vật bảo đảm nhằm hạn chế những thiếu sót liên quan đến một hoặc nhiều yếu tố về tín dụng, chẳng hạn nh khả năng tạo ra lợi nhuận

Đối với mỗi khách hàng xin vay vốn, một yếu tố tín dụng có thể quan trọng nhất ở một tình huống nhất định nào đó, trong khi yếu tố khác lại quan trọng ở tình huống thứ hai Tuy nhiên, trong toàn bộ quy trình

phân tích tín dụng, Uy tín nổi lên nh là một yếu tố quan trọng nhất Nếu

một ngời vay không có chí khí, có khả năng thì một lúc nào đó ngời ấy có thể không tuân theo các điều khoản của hợp đồng tín dụng, thậm trí ngay cả khi có khả năng trả nợ ngân hàng Trong khi, một ngời vay Uy tín luôn

cố gắng tìm mọi con đờng, cố gắng nắm bắt mọi cơ hội và luôn có trách nhiệm với khoản nợ vay của mình

III Phân tích các báo cáo tài chính

Các báo cáo tài chính của ngời vay hoặc sẽ vay nằm trong số những nguồn thông tin về tín dụng quan trọng nhất mà cán bộ tín dụng cần có

Đặc biệt trong quan hệ với khách hàng thơng mại, các ngân hàng nhận thấy rằng, cá báo cáo tài chính trong lịch sử, các báo cáo tạm về ngân quỹ

không chỉ đem lại cơ sở tốt để đánh giá tình hình tài chính và khả năng sinh lợi cua ngời xin vay, mà còn đánh giá đợc khả năng của họ trong việc kiếm đợc các dòng tiền cho các mục đích hoạt động và hoàn trả nợ vay Tất nhiên tín hữu ích các báo cáo tài chính liịch sử trong việc thực hiện các quyết định về tín dụng tuỳ thuộc vào tính thời sự và chất lợng của các báo cáo tài chính; và các dự báo để đánh giá các đề nghị xin vay tuỳ thuộc vào các yếu tố nh : quy mô, mục đích, thời hạn tín dụng và giá trin vật bảo đảm đợc đa ra

Ngân hàng sử dụng các báo cáo tài chính và ngân quỹ để ớc lợng nhu cầu vốn của ngời xin vay, đánh giá khả năng trả nợ, ớc lợng thiệt hại có thể có nếu ngời vay không hoàn trả và quyết định các điều khoản tài trợ, nếu cho vay Các cán bộ tín dụng phải tránh lệ thuộc vào các thông tin trong các báo cáo tài chính lịch sử vì tình hình tài chính của một doanh nghiệp có thể thay đổi Thông tin từ các bản báo cáo lợi tức trớc đó cũng phải đợc sử dụng thận ttrọng vì số liệu lợi nhuận qua khứ cha hẳn là cơ sở

đánh tin cậy cho dự báo tơng lai Đây không phải là ự phủ nhận tầm quan trong của việc đánh giá tình hình tài chính hiện nay của ngời vay và tầm quan trong của việc kiểm tra mức độ và chiếu hớng của các lợi tức trong quá khứ, nhng cán bộ tín dụng cấn thiết phải biết tình hìn tài chính khả năng sinh lợi và các nhu cầu ngân quỹ của ngoì vay sẽ nh thế nào trong t-

ơng lai Giá trị chủ yếu của các báo cáo tài chính lịch sử là giúp đánh giá tính hợp lí về ngân quỹ và lợi nhuận của ngời vay Ví dụ, nếu mức lài tr-ứoc khi nộp thuế của ngời vay trung bình là 5% trong những năm gần đây

và không bao giờ vợt quá 6%, một dự báo cho thấy mức lãi, giả sử, 8% là

đáng nghi vấn

Tính hợp lí của bất cứ kết luận nào đợc rút ra từ các báo cáo tài chính cũng không thể thay cho các thông tin hiện có trong các báo ấy các báo cáo tài chính của nhiều công ty nhỏ không đợc kiểm ton và nh thế phải đ-

ợc đánh giá cẩn thận và với một mức độ nghi ngờ Thông thơng cần xem

xét các báo cáo đợc kiểm toán của các tháng trớc, kết hợp với các báo cáo tạm thời không kiểm toán Trong tơng hợp đó, cán bộ tín dụng nên xem xét một cách cẩn thạn chất lợng của các các báo cáo tài chính tạm thời, ngay khi chúng đợc chuẩn bị bởi những ngời đợc coi là có năng lực Ngay cả các báo cáo đã đợc kiểm toán cũng phải đợc sử dụng một cách thận trọng Cần có nhiều cách đánh giá khác nhau trong việc quyết định giá trị

kế toán của các tài sản của một doanh nghiệp và khối lợng lợi nhuận của

nó Ngân hàng quan tâm đến mức độ bảo toàn của các chỉ tiêu này Việc một doanh nghiệp đang tuân theo các nguyên tắc kế toán thông thơng đợc chấp nhận cũng không đợc xem là đầy đủ, do các nguyên tắc đó thờng

đem lại nhiều quyền hạn trong việc đem lại nhiều lợi tức và chi phí Nếu phải dựa trên các dự báo về ngân quỹ và các báo cáo tài chính tạm thời của ngời vay, cán bộ tín dụng phải xem xét thận trọng các giả thiết quan trong

về lọi nhuận, chẳng hạn nh khối lợng hàng bán, giá bán, mức lơng, các chi bán hang và quản trị Nhiều kỹ thuật giống nhau đợc sử dụng để phân tích các báo cáo lịch sử cũng có thể đợc sử dụng để phân tích các dự báo lợi nhuận và phân tích các báo cáo tài chính tạm thời

1 Vấn đề Làm sạch Bảng cân đối kế toán “ ”

a Đánh giá các khoản phải thu.

Các khoản phải thu cần đợc phân tích một cách cẩn thận bởi vì chúng

có tính chất gần giống với các khoản ngân quỹ, có thể là nguồn chủ yếu

để trả nợ các khoản vay ngắn hạn và số lợng của nó ảnh hởng trực tiếp tới các chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán của doanh nghiệp Thông tin

về quy mô, thời gian và các nguồn tài khoản này là quan trọng Các khoản phải thu tập trung vào một vài tài khoản lớn, nếu khả năng không chi trả xảy ra sẽ ảnh hởng tới khoản mục này Cán bộ tín dụng cần đòi hỏi một bản danh mục về các khoản phải thu hoặc danh mục các bạn hàng có quan hệ tín dụng thơng mại với khách hàng để cho phép phân biệt các khoản phải thu có giá trị đáng nghi ngờ Nếu nhiều khoản phải thu đã quá

hạn cần phải đợc xem xét về khả năng truy đòi và định giá lại, nếu không cần loại ra khỏi bảng cân đối Khi điều tra các khoản phải thu, điều quan trọng là phải xác định xem có khoản nào đã đợc uỷ thác hoặc nhợng lại cho ngời khác để loại ra khỏi bảng cân đối

Trong nhiều trờng hợp các phiếu nợ phải thu phát sinh do khách hàng của doanh nghiệp không thanh toán các tài khoản của họ phù hợp với thời hạn tín dụng thơng mại và các phiếu nợ đợc thu nhằm nâng cao vị thế của doanh nghiệp Nếu các phiếu nợ phải thu nhiều hơn các khoản phải thu, cần kiểm tra toàn bộ để quyết định tính hợp lí và tính thanh khoản của các phiếu nợ

b Đánh giá hàng tồn kho

Nhà phân tích tín dụng cần quan tâm đến thời gian, thanh khoản và

sự ổn định giá cả của hàng tồn kho, mức độ rủi ro liên quan đến thiệt hại, tính hợp lý của phạm vi bảo hiểm và phơng pháp kiểm kê của doanh nghiệp Ngời ta cũng phải biết các giá trị hàng tồn kho có dựa trên việc tính toán số học hay không, doanh nghiệp s dụng phơng pháp đánh giá hàng nhập, hàng xuất đầu tiên hay cuối cùng, và số lợng hiện có Nếu xem xét hàng tồn kho nh là vật bảo đảm cho vay, một thủ tục kiểm soát cần đợc thực hiện Cán bộ tín dụng cần theo dõi đợc sự biến động về số l-ợng, cơ cấu hàng tồn kho để có thể xác định đợc các loại hàng tồn kho còn chất lợng, hàng tồn kho kém phẩm chất nhằm xác định chính xác khoản mục này

c Đánh giá các khoản nợ và vốn chủ sở hữu.

Có ba loại ch nợ – đợc bảo đảm, đợc u đãi và thông thờng- và số lợng

nợ của họ có thể ảnh hởng đến số lơợng tín dụng mà doanh nghiệp có thể nhận đợc, từ một ngân hàng thơng mại Các ch nợ còn đợc bảo đảm nắm lấy số tài sản đặc biệt, chẳng hạn nh giấy thế chấp nhà máy và trang thiết

bị Các chủ nợ đợc u đãi có quyền u tiên hơn tất cả các chủ nợ khác theo luật pháp Các quyền u tiên bao gồm, các khjoản thuế đối với các cơ quan

chính quyêng và các viên chức hởng lơng Ngời cho vay nói chung không

đợc cung cấp quyền bảo đảm và quyền u tiên trong trơng hợp bị thanh lí

và đợc phân chia Họ thờng chia theo tỷ lệ bằng nhau ở bất cứ tài sản nào còn lại, sau khi các chủ nợ u đãi và các chủ nợ đợc bảo đảm đã đợc chi trả

Vốn cổ phần hay vốn tự có thực tế của các chủ doanh nghiệp là khoản mục mà các chủ ngân hàng đặc biệt quan tâm Trong trơng hợp các chủ doanh nghiệp và các hội buôn có trách nhiệm cá nhân đối với các khoản nợ doanh nghiệp và bất cứ món nợ nào, ngoài phạm vị kinh doanh cần phải xem xét, không chỉ lợi tức và vốn tự có thực tế của chính doanh nghiệp ấy mà còn xem xét các lợi tức, các tích sản cac tiêu sản và vôn tự

có thực tế của các chủ nhân nằm ngoài doanh nghiệp

2 Phân tích hệ số.

Các số liệu trên bảng tổng kết tài sản và các báo cáo tài chính của một doanh nghiệp thơng đem lại nhiều thông tin khi liên hệ với các số liệu khác trên các báo cáo hoặc các số liệu trung bình cảu các doanh nghiệp

đang so sánh khác trong ngành công nghiệp

Các tỷ lệ có thể đợc tính với các số liệu trong các báo cáo tài chính của một doanh nghiệp hầu nh không giới hạn nhng lôgic và kinh nghiệm cho ta biết rằng, chỉ có một ít số liệu là thực sự có ích Nói chung, các tỷ

lệ dựa trên các báo cáo tài chính lịch sử đợc sử dụng để tìm câu trả lời cho những câu hỏi sau :

- Doanh nghiệp có khả năng thanh toán các khoản phải trả khi đến hạn không ?

- Các khoản mục phải thu và hàng tồn kho của doanh nghiệp có đủ

lu thông và thanh khoản không ?

- Doanh nghiệp có thực hiện đợc mức bán thoả đánh so với số đầu

t về các tích sản lu động của nó hay không ?

- Nếu doanh nghiệp thua lỗ, các tài sản sẽ mất giá trị bao nhiêu so với con số trên bảng tổng kết tài sản, trớc khi các chủ nợ đợc bảo hiểm chấp nhận các thiệt hại ?

- Tình hình tài chính của doanh nghiệp nói chung là vững vàng yếu kém hay nằm giữa hai mức đó ?

Chúng ta sẽ thấy rằng, không có câu hói nào liên quan trực tiếp đến doanh lợi tơng lai của doanh nghiệp – một vấn đề rất quan trong đối với ngời cho vay, đặc biệt là ngời cho vay trung, dài hạn Bằng cách này hay cách khác, cần phải ớc lợng khả năng là lợi nhuận của ngời vay sẽ giảm tới mức khiến họ không thể tuân theo thời gian hoàn trả cho khoản vay đ-

ợc đề nghị Trong qua trình này, có thể có những giai đoạn có doanh lợi thấp, hoặc lỗ, và nh vậy cũng cần đợc xem xét Cách dự báo này thờng đòi hỏi phải nghiên cứu các điều kiện cạnh tranh, điều kiện cung cầu và các triển vọng tơng lai của một ngành công nghiệp hoặc những ngành công nghiệp của ngời vay Cũng cần phải phân tích cẩn thận u điểm và khuyết

điểm của chính doanh nghiệp đi vay nh : chất lợng quản lí, tính hiệu lực của các tổ chức sản xuất , tính hữu hiệu của thị trờng, sự lành mạnh của các mối liên hệ giữa các nhân viên, tình trạng tiện nghi vật chất, khả năng kiếm đợc và chi phí cho nguồn nhân công và nguyên liệu, giá trị các tài sản vô hình và thoả thuận cho phép, và khả năng có các tài sản bất ngờ

Phần hai : Thực trạng và giải pháp hoàn thiện phân tích tín dụng đối với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng tại NHNT Quảng ninh

a Khái quát chung về tổ chức và hoạt động tín dụng của Ngân hàng Ngoại thơng Chi nhánh quảng ninh

I Tổ chức

Ngân hàng Ngoại thơng Chi nhánh Quảng Ninh(NHNT Quảng ninh )

đợc thành lập 10/1991 với cơ ngơi ban đầu chỉ có 19 CBCNV, tiền thân là phòng Ngoại hối của NHNN Quảng ninh, trụ sở đặt tại đờng Lê thánh Tông, Thành phố Hạ long Tỉnh Quảng ninh nhằm phục vụ những nhiệm vụ

do nhà nớc giao và phục vụ nhu cầu các sản phẩm dịch vụ ngân hàng của khách hàng địa phơng theo hớng mở cửa của Quảng ninh

Ban đầu NHNT Quảng ninh chỉ có 3 phòng nghiệp vụ có nhiệm vụ trợ giúp giám đốc, cho tới nay ngân hàng đã phát triển thành 5 phòng ban với các chức năng nghiệp vụ cụ thể bao gồm: phòng Hành chính, phòng Kế hoạch-Tín dụng, phòng Kế toán, phòng Dịch vụ và Thanh toán Quốc tếvà phòng Tin học

Sau hơn chục năm hoạt động, NHNT Quảng ninh đã không ngừng phát triển với phơng châm không ngừng nâng cao chất lợng hoạt động kinh doanh: d nợ tín dụng không ngừng tăng nhanh, nhiều sản phẩm tín dụng, huy động vốn, thanh toán đợc đa vào phục vụ nhu cầu của khách hàng, không ngừng đổi mới công nghệ, đào tạo đội ngũ cán bộ có đủ năng lực, đạo đức để tiến kịp với thời đại và hoà nhập với các nớc trong khu vực

Cùng với sự phát triển về kinh doanh, mạng lới phòng giao dịch trực thuộc đợc mở rộng Hiện nay, ngoài trụ sở chính NHNT Quảng ninh tại thành phố Hạ long phục vụ khách hàng miền tây , ngân hàng đã thành lập thêm phòng giao dịch trực thuộc tại Móng cái phục vụ khách hàng khu vực cửa khẩu và đang khẩn trơng đa phòng Giao dịch Bãi cháy vào hoạt động nhằm mở rộng hơn nữa mạng lới hoạt động của Ngân hàng

Ngân hàng Ngoại thơng Chi nhánh Quảng ninh đợc tổ chức với 3 phòng nghiệp vụ chính với chuức năng nh sau:

- Phòng Kế hoạch- Tín dụng : Lập kế hoạch cân đối vốn, thực hiện

nghiệp vụ tín dụng, lãi suất, tỷ giá

- Phòng Kế toán- Tài vụ: Phục vụ nhu cầu thanh toán qua ngân hàng

của khách hàng, huy động vốn, kế toán nội bộ ngân hàng, kinh doanh ngoại tệ

- Phòng Thanh toán quốc tế và dịch vụ : Phục vụ thanh toán quốc

tế, phát hành thẻ, tín dụng xuất nhập khẩu, bảo lãnh xuất nhập khẩu

II. Hoạt động tín dụng.

Hoạt động tín dụng là mảng nghiệp vụ quan trọng mang lại phần lớn lợi nhuận cho các NHTM nói chung và của Chi nhánh nói riêng

Mời năm hoạt động là quãng thời gian chứng minh cho sự phát triển

v-ợt bậc trong hoạt động tín dụng Từ chỗ tổng d nợ là 4 tỷ đồng với 21 khách hàng(1991) Đến nay với nhiều biện pháp mở rộng thị trờng, không ngừng đổi mới trang thiết bị, cải tiến nghiệp vụ tín dụng, thủ tục pháp lí,

đặc biệt là nâng cao khả năng phục vụ trọn gói từ tín dụng, thanh toán cho tới t vấn kinh doanh, tổng d nợ cho vay của Chi nhánh đã tăng lên gấp bội

đạt 364 tỷ đồng, gấp 90 lần so với ngày đầu thành lập với hơn 700 khách hàng trong và ngoài nớc

Xuất phát từ yêu cầu phục vụ khách hàng địa phơng với ngành than chiếm u thế quan trọng trong nền kinh tế của Tỉnh, Chi nhánh đã không ngừng mở rộng quan hệ tín dụng với nhóm khách hàng mục tiêu này Tổng d nợ cho vay đối với các doanh nghiệp thuộc ngành than luôn chiếm

tỷ trọng cao trong tổng d nợ từ 60%-70% có năm lên tới trên 80% đạt trên 200 tỷ đồng ( năm 1998 ) Một mặt, tình trạng này khẳng định thế mạnh của Chi nhánh so với các Ngân hàng khác trong khu vực trong việc thu hút khách hàng với lợi thế thanh toán quốc tế sẵn có, không ngừng cải tiến trang thiết bị và quy trình nghiệp vụ tín dụng Nhng đây cũng là thách thức lớn của chi nhánh trong việc chủ động kinh doanh

Do tỷ trọng cho vay đối với khách hàng thuộc ngành than chiếm tỷ trong quá lớn dẫn tới tình trạng phụ hoạt động kinh doanh của Chi nhánh phụ thợc quá nhiều vào hoạt động kinh doanh của một nhóm khách hàng Khi hoạt động kinh doanh của ngành than gặp khó khăn thì hoạt động

ngân hàng cũng bị ảnh hởng rất lớn Điều này đợc minh chứng rất rõ nét trong năm 1999 khi ngành than gặp khó khăn thì tổng d nợ cho vay giảm mạnh chỉ đạt 258,2 tỷ đồng Thêm vào đó, tình trạng quá phụ thuộc vào một nhóm khách hàng dẫn đến tình trạng “nhân nhợng” trong quá trình thẩm định khi cho vay Đôi khi cán bộ tín dụng khi phân tích, thẩm định khả năng trả nợ của khách hàng bị ràng buộc bởi những yếu tố không khách quan ví dụ nh sợ khách hàng sang ngân hàng khác nơi sẵn sàng cung cấp tín dụng và chịu rủi ro cao hơn, dẫn tới việc thẩm định không chuẩn xác hoặc đôi khi ngân hàng không giám từ chối khách hàng dù biết nếu thẩm định rõ ràng và căn cứ trên các chỉ tiêu thẩm định khách hàng

đó không đạt đủ yêu cầu

Quan hệ với nhóm khách hàng du lịch vẫn cón khá nhỏ bé cha

t-ơng xứng với tiếm năng của thị trờng Quan hệ với nhóm khách hàng này chủ yếu là quan hệ thanh toán quan ngân hàng, còn quan hệ tín dụng còn rất nhỏ bé D nợ cho vay đối với khách hàng thuộc nhóm khách hàng này còn chiếm tỷ trọng quá nhỏ trong tổng d nợ ( 5%-10%)

Với lợi thế là một Tỉnh có tiềm năng du lịch to lớn đặc biệt là di sản văn hoá thế giới đợc UNESCO công nhận- Vịnh Hạ long và một loạt các dang lam thắng cảnh trải rộng khắp Tỉnh có thể thấy rằng khách hàng du lịch là mảng thị trờng có tiềm năng rất lớn mà cha đợc khai thác Quan hệ giữa khách hàng thuộc mảng thị trờng này với Chi nhánh chủ yếu là quan

hệ thanh toán qua ngân hàng, còn quan hệ tín dụng rất nhỏ bé cha tơng xứng với tiềm năng Mảng thị trờng này đang có chuyển biến rất tích cực

và là thị trờng nhiều tiềm năng trong tơng lai cho nên Chi nhánh cần quan tâm hơn nữa để mở rộng quan hệ tín dụng với thị trờng này

Sau ngành than, các công ty sản xuất vật liệu xây dựng và xuất

nhập khẩu là khách hàng quan trọng thứ hai trong các khách hàng có quan

hệ tín dụng với Chi nhánh Với phơng châm giảm dần sự phụ thuộc quá nhiều vào ngành than, mở rộng đầu t sang các ngành nghề có thế mạnh khác của địa phơng, NHNT Quảng ninh đã và đang tích cực tìm các dự

án khả thi trong lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng - một trong thế mạnh

khác của Tỉnh Trong vài năm gần đây, d nợ tín dụng đối với các công ty thuộc nhóm khách hàng này đã không ngừng tăng nhanh, trở thành lĩnh vực đầu t quan trọng thứ hai của NHNT Quảng ninh Xu hớng này phù hợp với chiến lợc của Tỉnh và của Quốc gia trong việc không ngừng đầu t vào xây dựng cơ sở hạ tầng, đa Quảng ninh trở thành một Tỉnh có khả năng phát triển mạnh trong tam giác kinh tế Hà nội- Hải phòng- Quảng ninh

B thực trạng phân tích tín dụng Đối với khách hàng sản xuất vật liệu xây dựng tại Ngân hàng ngoại thơng chi nhánh quảng Ninh

I Các nguồn thông tin tín dụng tại Ngân hàng Ngoại thơng Chi nhánh Quảng ninh

Thu thập thông tin tín dụng có ảnh hởng trực tiếp tới phân tích tín dụng qua đó có ảnh hởng gián tiếp tới chất lợng tín dụng Thông tin tín dụng đối với mọi khách hang nói chung và các công ty sản xuất vật liệu xây dựng nói riêng đợc thu thập qua các nguồn cơ bản sau :

1 Các nguồn thông tin trực tiếp

Mục đích : tiếp xúc trực tiếp với khách hàng, kiểm tra thực địa nới xây dựng dự án, để bổ sng các thông tin mà trong hồ sơ cha đủ hoặc doanh nghiệp không thể cung cấp hết đợc để có thêm thông tin cần thiết phục vụ các bớc Phân tích và quyết định cho vay

Cán bộ tín dụng thông qua tiếp xúc trực tiếp với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng có thể thu thập đợc các thông tin nh :

- Năng lực quản lí điều hành sản xuất, kinh doanh, t chất của lãnh đạo các công ty bao gồm :

* Tuổi tác, thời gian công tác trong ngành sản xuất vất liệu xây dựng, thời gian đảm nhiệm chức vụ, trong thời gian công tác thì doanh nghiệp

đó hoạt động SXKD nh thế nào

* Xem xét các mặt thuận lợi khó khăn công ty

Để thu thập đợc các thông tin này, Giám đốc Chi nhánh căn cứ vào tình hình thực tế của chi nhánh và của đơn vị vay vốn lập kế hoạch thời gian xuống thực tế tại cơ sở vay vốn Từ kế hoạch đó, cán bộ tín dụng xem xét mức độ tín nhiệm và tình hình sản xuất kinh doanh cụ thể của mỗi công ty

để lập ra kế hoạch xuống thực tế cơ sở

2 Nguồn thông tin gián tiếp

a Thông tin từ nguồn báo cáo của các công ty sản xuất vật liệu xây dựng :

Khi có nhu cầu vay vốn các công ty sản xuất vật liệu xây dựng phải

lập hồ sơ vay vốn bao gồm :

• Các tài liệu, chứng từ liên quan đến mục đích

sử dụng vốn vay, tính khả thi và hiệu quả của dự án hoặc phơng án vay vốn nh : hợp đồng kinh tế mua, bán hàng hoá, dịch vụ, hợp đông bao tiêu sản phẩm; hợp đồng uỷ thác XNK, giấy phép XNK, th tín dụng ( nếu có) và các tài liệu khác liên quan đến nhu cầu vay vốn và sử dụng vốn vay ( nếu có)

• Các tài liệu chứng minh năng lực pháp luật hành vi dân sự, trách nhiệm dân sự của khách hàng : Quyết định thành

lập doanh nghiệp; điều lệ hoạt động; giấy đăng ký kinh doanh, hoặc giấy phép đầu t; biên bản bàn giao vốn hoặc biên bản của Hội đông quản trị chứng nhận góp đủ vốn pháp định (nếu có); nghhi quyết vay vốn của Hội đồng quản trị (nếu có ); các quyết định bổ nhiệm Giám đốc, kế toán trởng và mẫu chữ ký và các văn bản khác có liên quan đến t cách pháp nhân của khách hàng

• Các tài liệu chứng minh tình hình sản xuất kinh doanh, dịch vụ, đời sống, khả năng tài chính của khách hàng và của ngời bảo lãnh(nếu có ) : Báo cáo tài chính theo định kỳ; Báo cáo kết quả kinh doanh; Báo cáo luân chuyển tiền mặt; báo cáo thanh tra, kiểm tra (nếu có); Báo cáo các nguồn trả nợ Ngân hàng (nếu có)

• Hồ sơ thế chấp, cấm cố hoặc bảo lãnh : Thực hiện theo quy định của

Chính phủ tại Nghị định số 178/1999/NĐ-CP ngày 29/12/1999, hớng dẫn của NHNT về bảo đảm tiền vay của tổ chức tín dụng đối với từng trờng hợp

b Thông tin từ phòng thông tin tín dụng và trung tâm phong ngừa rủi ro Ngân hàng Nhà nớc :

Thông qua nguồn thông tin này cán bộ tín dụng sẽ thu thập đợc các thông tin về : thực trạng nợ nần, tình hình quan hệ vay trả tại các Ngân hàng khác và quan trọng nhất là đánh giá của Ngân hàng khác về các công ty sản xuất vật liệu xây dựng

c Nguồn thông tin từ các đối tác của các công ty sản xuất vật liệu xây dựng

Đối tác của các công ty sản xuất vật liệu xây dựng chủ yếu là các công ty xây dựng; các công ty khai thác nguyên liệu; điện lực; các công

ty sản xuất vật liệu xây dựng sản xuất than trong và ngoài Tỉnh và Ngân sách Nhà nớc Qua các đối tác này, cán bộ tín dụng sẽ xác minh đợc

thực tế quan hệ vay thanh toán công nợ, tình hình thực hiện các nghĩa v với Nhà nớc và những thông tin đáng giá các công ty sản xuất vật liệu xây dựng

d Qua các tài liệu từ Bộ xây dựng, Sở xây dựng, tạp trí chuyên ngành, sách báo địa phơng và trung ơng.

Qua nguồn thông tin này, cán bộ tín dụng sẽ thu thập đợc các thông tin

về chiến lợc, kế hoạch xây dựng chung của địa phơng, các báo cáo, dự báo về nhu cầu xây dựng trong thời gian tới của địa phơng và của cả n-

ớc Đây chính là những thông tin quan trọng trong đánh giá điều kiện kinh tế trong tơng lai của các công ty sản xuất vật liệu xây dựng Đồng thời, cán bộ tín dụng còn có thể thu thập đợc các thông tin đánh giá xếp loại các công ty sản xuất vật liệu xây dựng qua các báo cáo, đánh giá xếp loại của Bộ xây dựng, Sở xây dựng

e Các nguồn thông tin không chính thức khác

Thông qua thu thập và xử lí sơ bộ bằng các phơng pháp phân loại đánh giá, cán bộ tín dụng đã có thể có những nhận xét bớc đầu về: hoạt động kinh doanh, khả năng điều hành sản xuất, lòng trung thực, khả năng lãnh

đạo, tính trung thực, ý muốn kiên quyết nhằm thực hiện các điều khoản trong hợp đồng tín dụng, t chất của lãnh đạo doanh nghiệp ; khả năng hỗ trợ lẫn nhau, sự đồng lòng của các thành viên trong ban lãnh đạo công ty; năng lực pháp luật của công ty

Nh vậy, qua thu thập và xử lí sơ bộ thông tin cán bộ tín dụng có thể

đánh giá bớc đầu về năng lực vay nợ và Uy tín của công ty- các yếu tố

phi tài tính cần xem xét trong phân tích tín dụng.

II Phân tích các yếu tố tài chính của các công ty sản

xuất vật liệu xây dựng tại NHNT Quảng ninh

Các yếu tố tài chính( khả năng tạo ra lợi tức, quyền sở hữu tài sản, các

điều kiện kinh tế ) và một phần các yếu tố phi tài chính cần xem xét trong phân tích tín dụng đối với các công ty sản xuất vật liệu xây dựng đợc

phân tích, đánh giá, tổng hợp thông qua quy trình tín dụng bao gồm bao giai đoạn : phân tích trớc khi cho vay, phân tích trong khi cho vay và phân tích sau khi cho vay

1 Phân tích trớc khi cho vay

Sau khi tập hợp đợc các thông tin cần thiết, cán bộ tín dụng trên cơ

sở giấy đề nghi vay vốn ngăn hạn và bản phơng án trả nợ của khách hàng trong hồ sơ đề nghị vay vốn thực hiện thẩm định tài chính ngời xin vay và phơng án trả nợ của ngời vay

Thông thờng Giấy đề nghi vay vốn và phơng án trả nợ đợc lập thành

một bản tạo thành : Giấy đề nghị vay vốn ngắn hạn kiêm phơng án trả

nợ Theo hớng dẫn ban hành kèm theo quyết định 02/QĐ-NHNT -QLTD

của Tổng giám đốc NHNT Việt nam về quy chế cho vay đối với khách hàng, Giấy đề nghị vay vốn phải có các nội dung cơ bản nh : tên, địa chỉ của khách hàng vay; số tiền cần vay, thời hạn vay; mục đích vay; tóm tắt tình hình tài chính và d nợ các tổ chức tín dụng khác; giải trình về tài sản

đảm bảo nợ vy và giá trị tài sản đảm bảo (nếu có ); giải trình về hiệu quả của dự án, phơng án sản xuất , kinh doanh hoặc dự án, phơng án phục vụ

đời sống; kế hoạch trả nợ gốc và lãi vay ngân hàng ( nêu rõ nguồn trả nợ, thời hạn hoặc kỳ hạn trả nợ ) và các cam kết về sử dụng tiền vay, trả nợ, trả lãi và các cam kết khác

Cộng hoà x hội chủ nghĩa Việt namã

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Mẫu số 01A/PA Giấy đề nghị vay vốn ngắn hạn

kiêm phơng án trả nợ Kính gửi : Ngân hàng Ngoại thơng Việt nam, Chi nhánh quảng ninh.