Biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn đạo đức và giáo dục đạo đức ở trường cao đẳng sư phạm gia lai
Trang 1PHẦN A: MỞ ĐẦU I.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Giáo dục đạo đức là một yêu cầu bức thiết hiện nay.Điều đó không chỉ giớihạn ở môi trường học đường mà còn là yêu cầu của tất cả các gia đình và toàn
xã hội.Chính vì vậy mà hầu hết các cấp học đều buộc phải học môn này nhưngvới tên gọi và nội dung phù hợp với từng đối tượng cụ thể Riêng đối với trườngcao đẳng bộ môn có tên gọi là Đạo đức và giáo dục đạo đức Môn học chủ yếutrang bị cho học sinh các chuẩn mực đạo đức, lối sống lành mạnh và cách sống
có lý tưởng Ngoài ra nó còn giúp cho học sinh giải quyết các sự việc vừa có lívừa có tình Từ đó các em biết cách vận dụng hành vi đạo đức, chuẩn mực đóvào cuộc sống để cư xử với cha mẹ,thầy cô và những người xung quanh
Đặc biệt trong nền kinh tế thị trường hiện nay, việc giáo dục đạo đức chohọc sinh không phải là vấn đề đơn giản Nó đòi hỏi người thầy phải có nhữngphương pháp giáo dục phù hợp, giúp học sinh phát triển nhân cách một cáchhoàn thiện, tránh cho học sinh tiếp xúc với những hành vi tiêu cực, làm sao đểcho các em có được lối thích nghi với thời đại Song cũng cần phải cho học sinhthấy được những nét đẹp, những phẩm chất cao quý, những truyền thống quýbáu của dân tộc
Vấn đề đặt ra là làm cách nào để học sinh nắm bắt được kiến thức của mônĐạo đức và giáo dục đạo đức một cách tích cực, chủ động mà không bị áp đặt
gò bó Do đó việc dạy học theo tính tích cực, tự lực sáng tạo của học sinh trởthành vấn đề cần thiết đối với giáo viên để thực hiện tốt điểm 2 Điều 24 luậtgiáo dục ''Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực chủ đạo của họcsinh, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn''
Để nâng cao hiệu quả dạy tốt giờ Đạo đức và giáo dục đạo đức đòi hỏingười thầy phải có phải biết lựa chọn, sử dụng các phương pháp trong một tiếtdạy nói chung và một tiết Đạo đức và giáo dục đạo đức nói riêng là rất cầnthiết Sự kết hợp hài hoà các phương pháp dạy học, lấy phương pháp này bổ trợcho phương pháp kia trong giảng dạy được coi như một nghệ thuật mà ngườithầy cần đạt tới
Trang 2Là một trong những khối hoà nhịp nhanh chóng với cuộc đổi mới phươngpháp dạy học các môn học ở trường Cao đẳng sư phạm Gia Lai, trong đó cómôn Đạo đức và giáo dục đạo đức , tôi là giáo viên có dạy môn học này nhiềunăm lại càng thấy rõ hơn vai trò, trách nhiệm của mình nên chọn nghiên cứu đề
tài: ''Biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Đạo đức và giáo dục đạo đức ở trường Cao đẳng sư phạm Gia Lai ”
II.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Tìm hiểu thực trang dạy và học môn Đạo đức và giáo dục đạo đức ở
trường Cao đẳng sư phạm Gia Lai (CĐSP GL)
- Đề ra biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn học
III.ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Các phương pháp dạy môn Đạo đức và giáo dục đạo đức ở trườngCĐSP GL
- Trên 40 sinh viên lớp văn –giáo dục k27
IV.NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1 Nghiên cứu chương trình và sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục – Đào tạo về việc giảng dạy môn Đạo đức và giáo dục đạo đức ở trường CĐSP GL
2 Nghiên cứu thực trạng học môn Đạo đức và giáo dục đạo đức ở trường CĐSP GL
3 Phạm vi nghiên cứu
Do điều kiện và thời gian có hạn,tôi chỉ nghiên cứu thiên về biệnpháp nâng cao chất lượng dạy học bộ môn ở lớp văn –giaó dục k27trường CĐSP GL
V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1 Nghiên cứu lý luận: các vấn đề liên quan đến dạy học môn Đạo đức
và giáo dục đạo đức ở trường CĐSP GL
5.Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
6.Phương pháp nghiên cứu văn bản tài liệu…
Trang 3VI KẾT CẤU ĐỀ TÀI
Nội dung nghiên cứu của đề tài được trình bày trong ba phần chính nhưsau:
Phần A: Mở đầu
Giới thiệu khái quát công trình nghiên cứu: lý do chọn đề tài,mục đích
nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu,nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu,phương pháp nghiên cứu.
II về phía nhà trường
III.Về phía xã hội và các lực lượng giáo dục khác
IV.Về phía giáo viên
Phần C : Kết luận và kiến nghị
Trang 4
Nhân cách của con người sinh thành và phát triển theo con đường từ bên ngoài vào nội tâm.''
(Một bước tiến hai bước lùi1903 -NXB Chính trị quốc gia 1997-trang 17)
Vì thế ta có thể nói: môn Đạo đức và giáo dục đạo đức là một trong những
con đường hình thành nhân cách học sinh một cách trực tiếp nhất,góp phần nângcao chất lượng nguồn nhân lực cho nước nhà.Mà muốn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thì phải nâng cao chất lượng giáo dục Muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì trước hết phải nâng cao chất luợng người thầy (gồm nhiều yếu tố: chuyên môn, phẩm chất chính trị, ) chứ không phải đầu tiên là công nghệ hay phương pháp, càng không phải là trường sở phải khang trang như
nhiều người nghĩ Tất nhiên những yếu tố đó không thể thiếu, nhưng không phải
là yếu tố quyết định…
Theo giáo sư Hoàng Tuy (Trường khoa học xã hội -nhân văn Hà Nội): Do giáo viên chúng được đào tạo từ một nền giáo dục khác, phương pháp giáo dục khác và đi dạy hâù hết chúng ta cũng theo một lối mòn cũ Chính vì vậy khi yêu cầu đặt ra đổi mới cách dạy thì giáo viên chúng ta lại lúng túng Nhưng nếu chịukhó đầu tư cho một bài giảng chắc chắn các thầy cô sẽ tìm ra cho mìnhnhững phương pháp dạy phù hợp nhất
phương pháp dạy thụ động - không đem lại hiệu quả cao cho người học
nghị quốc tế về giáo dục và đào tạo thế kỷ XXI: "Tầm nhìn và hành động"
Trang 5Phương pháp dạy học hiện đại:
Hội nghị quốc tế về giáo dục và đào tạo thế kỷ XXI: "Tầm nhìn và hành động" đã đã chỉ ra vị trí,vai trò của người học thông qua các mô hình giáo dục như sau:
Các mô hình giáo dục
Mô hình Trung tâm Vai trò người
học
Công nghệ
Truyền thống Người dạy Thụ động Bảng/TV/Radio
( Nghị quyết Hội nghị lần thứ II - Ban chấp hành TW Đảng khoá
VIII)
2 Cơ sở thực tiễn
2.1 Một vài nét về địa bàn nghiên cứu:
Trường CĐSP GL thành lập năm 1979.Hiện đang đóng trên địa bàn phường IaKring,thành phố pleiku,tỉnh Gia Lai.Đến nay trường đã đào tạo được
Trang 6rất nhiều giáo viên cho tỉnh nhà từ mầm non đến trung học cơ sở Bước vào năm học 2008-2009 trườngcó 158 cán bộ,giảng viên,nhân viên trong biên chế với trình độ như sau:
và phạm vi nghiên cứu của đề tài,tôi tiến hành điều tra hơn 40 sinh viên thuộcchuyên nghành đào tạo Văn- giáo dục công dân k27
Qua quá trình dạy môn Đạo đức và giáo dục đạo đức tôi thấy có những
thuận lợi và khó khăn sau:
2.2 Thuận lợi:
- Trường đã có sự quan tâm,tạo điều kiện cho môn học đạt kết quả tốt nhất
- Phần lớn học sinh yêu thích môn học này
- Đây là môn học gắn với thực tế, có thể sử dụng nhiều ví dụ ở thực tế đểliên hệ trong giảng dạy
- Thiếu sót cơ bản trong việc dạy môn Đạo đức và giáo dục đạo đức hiệnnay việc áp dụng chúng vào thực hành giao tiếp, ứng sử trong cuộc sống dẫn đếnhiện tượng học sinh chỉ nắm bài hời hợt mà không hiểu rõ bài đạo đức và giáodục đạo đức đó là giúp cho em điều gì trong cuộc sống
Trang 7- Ngoài ra trong công cuộc đổi mới phương pháp dạy học, nhiều giáo viênvẫn cồn gặp nhiều khó khăn trong công tác đổi mới phương pháp dạy học mônhọc dẫn đến tình trạng học sinh vẫn còn thụ động, ỉ lại mà không tự độngnão,tích cực trong giờ học.
- Kiến thức thực tế để xây dựng chuẩn mực đạo đức và giáo dục đạo đứccho học sinh còn hạn chế
II THỰC TRẠNG DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC Ở TRƯỜNG CĐSP GIA LAI
Tôi đã tiến hành điều tra tình hình học tập môn Đạo đức và giáo dụcđạo đức của hơn 40 sinh viên ở lớp Văn – giáo dục k27 với kết quả nhưsau:
là những sinh viên có điểm thấp với số lượng là 27 sinh viên
Như vậy,với thời lượng là 75 tiết (05 đơn vị học trình) mà có đến hơn50% sinh viên có sồ điểm xếp loại yếu Điều đó cho thấy chất lượng của việchọc tập bộ môn này rất thấp,vai trò vị trí của bộ môn chưa được coi trọng đúngmức
Từ thực trạng nêu trên cho thấy cần phải có sự đổi mới từ phía giáoviên ,học sinh và sự hỗ trợ từ phía nhà trường cũng như ủng hộ của các lựclượng xã hội khác để môn học đạt đươc hiệu quả cao hơn trong những năm họcsau
Trang 8III.MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠYHỌC MÔN ĐẠO ĐỨCVÀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC Ở TRƯỜNGCĐSP GIA LAI
I.Về phía học sinh:
Cần thay đổi ngay từ trong nhận thức của mình,xác định lại vai trò tráchnhiệm của mình trong việc học tập Ở trường chúng ta, có nhiều môn,đặc biệt làmôn đạo đức và giáo dục đạo đức và giáo dục đạo đứcthầy cô muốn các bạnhọc tập theo hình thức thảo luận, phát biểu ý kiến, tham gia xử lý những tìnhhuống nhưng một số bạn lại cho rằng "học như thế thì có gì đâu là học", "đếnlớp để nghe thầy (cô) dạy, hóa ra lại bắt mình nói", v.v; hoặc không chuẩn bị bàitheo yêu cầu của giảng viên; hoặc trong khi các bạn đang phát biểu thì lại làmviệc riêng Khả năng học tập theo nhóm nhỏ rất hạn chế do sợ phải làm cùngngười dở, ảnh hưởng đến điểm số của mình, sợ mất thời gian Nhiều giáo viên
đã phải lắc đầu trước cách học quá thụ động của học sinh.Điều đó, có thể lý giải
là do các bạn vẫn chưa thoát khỏi được phương pháp học truyền thống đã bị gò
ép vào một khuôn mẫu từ hồi phổ thông nên thiếu khả năng độc lập tư duy, sángtạo và kỹ năng, kỹ xảo tiếp nhận tri thức
Do vậy, muốn đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở bậc caođẳng ,đại học cần phải có sự hợp tác từ nhiều phía, trong đó một phần rất quantrọng chính là sự tích cực, chủ động đổi mới ở các bạn sinh viên
II Về phía nhà trường : Cần tạo điều kiện cho giờ học của thầy và trò đạt
hiệu quả nhất Trước tiên và cần thiết nhất là vấn đề - sách giáo khoa,trang thiết
bị đồ dùng dạy học.Trong những năm gần đây trường có đầu tư đáng kể như xâythư viện mới với nhiều đầu sách hay,trang bị thêm nhiều phương tiện dạy học như bố trí thêm một số phòng nghe-nhìn ,trang bị thêm máy vi tính và một số trang thiết bị đi kèm….Tuy nhiên những năm qua trường vẫn còn gặp một số khó khăn nhất định nên ít nhiều vẫn còn ảnh hưởng đến chất lượng dạy học
Trang 9Sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại
bị nghe, nhìn: cung cấp hình ảnh, âm thanh minh hoạ
• Học cụ trực quan: cung cấp mô hình, mô phỏng
• Dụng cụ thực hành hiện đại: tiếp cận thực tế
3.Về phía xã hội và các lực lượng giáo dục khác:
Theo Tiến sỹ Huỳnh Công Minh, Giám đốc Sở GDĐT TP HCM cho rằng:cho rằng trong việc giảng dạy bộ môn Đạo đức và giáo dục đạo đức quan trọng
nhất là “tình huống, tình huống và tình huống”.Và khi từng cá nhân, từng gia
đình và nhà trường cùng quan tâm, bắt tay trong việc giáo dục đạo đức và giáodục đạo đức trẻ em thì sẽ tạo nên một xã hội lành mạnh cho trẻ em học tập.Cáclực lượng xã hội cũng nên phối hợp để tổ chức và quản lí các em tại địaphưong ,tạo điều kiên cho các em sinh hoạt ,phát huy năng lực và vận dụng kiếnthức đã học vào thực tiễn
4.Về phía giáo viên: Để nâng cao chất lượng dạy môn đạo đức và giáo dục
đạo đức ở trường CĐSP GiaLai chúng ta cần phải đổi mới một cách đồng bộ cả
Trang 10về nội dung,hình thức tổ chức dạy học , hình thức kiểm tra đánh giá đặc biệt làvấn đề phương pháp sao cho khoa học ,hiệu quả nhưng vẫn phù hợp với đặcđiểm đối tượng học sinh vùng miền núi Mặc dù biết đổi mới phương pháp họctập giảng dạy bậc cao đẳng ,đại học hiện nay gặp rất nhiều khó khăn Nhưng đốivới môn Đạo đức và giáo dục đạo đức thuộc nghành giáo dục công dân ,giáoviên cần xác định lại nội dung của đổi mới phương pháp dạy học môn học Đổi mới phương pháp dạy học trước tiên là phải đổi mới tư duy trong chínhbản thân mình.Những hoạt động cho đổi mới phương pháp là một tổng thểnhững hoạt động nên vấn đề không phải ở chỗ ta cố tìm ra một phương phápmới chưa hoặc ít người sử dụng.Ở cấp độ phương pháp mà tìm ra cái mới là điềurất khó nhưng ở cấp độ biện pháp cụ thể ,linh hoạt, sáng tạo thì đó là việc mỗigiáo viên hoàn toàn có thể làm được.Bản thân là một giáo viên dạy bộ môn nàytôi xin manh dạn đưa ra những biện pháp sau:
* Biện pháp 1: Để dạy tốt môn học và chủ động trong tiết dạy giáo viên cần
lựa chọn kết hợp nhuần nhuyễn phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại,chuẩn bị những kiến thức mang tính thời sự sao cho phù hợp với nội dung
và đối tượng dạy học nhưng vẫn phát huy được tính tích cực, chủ động của người học
Ví dụ : Để chứng minh đạo đức và giáo dục đạo đức trong xã hội có giai cấp
mang tính giai cấp ,ngoài những thông tin về chế độ phân biệt chủng tộc
Anphacthai thời chiếm nô…ta có thể cập nhật thông tin sau để phục vụ cho phần kiến thức của mục 4 :Các dạng đạo đức và giáo dục đạo đức trong lịch sử -thuộc phần I, chương I
Fidel Castro: Obama có thể bị thất bại vì màu da
Trang 11Obama cũng bị phân biệt chủng tộc
Dù sắp chính thức trở thành Tổng thống thứ 44 của Mỹ, ông Barack Obama vẫn bị một nhà bình luận của Đài truyền hình Áo ORF là Klaus
Emmerichm cho rằng: “Người da đen không đủ văn minh để làm lãnh đạo” Không chỉ vậy, Emmerich còn nói: “Tôi không muốn thế giới phương Tây bị cai
trị bởi một người đàn ông da đen Và nếu bạn cho rằng đây là lời bình luận phân biệt chủng tộc thì hẳn nó sẽ như vậy”
ông Obama là Tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ
Biện pháp 2: Tăng cường sử dụng các tài liệu,phương tiện hiện đại, ứng
dụng CNTT vào giảng dạy thông qua việc cung cấp phim tư liệu ,hình ảnh,một
số sơ đồ,bảng biểu ,số liệu…liên quan đến bộ môn
- Sơ đồ,bảng biểu ,số liệu thống kê:
Ví dụ 1:
Lập bảng so sánh nội dung kiến thức phần sau:
Chư ng I - ph n II M i quan h gi a ần II Mối quan hệ giữa đạo đứcvà các hình thái ý thức ối quan hệ giữa đạo đứcvà các hình thái ý thức ệ giữa đạo đứcvà các hình thái ý thức ữa đạo đứcvà các hình thái ý thức đạo đứcvà các hình thái ý thức đứcvà các hình thái ý thức à các hình thái ý thứco cv các hình thái ý th cứcvà các hình thái ý thức
xã h i khác.ội khác
- Nguồn gốc
- Mục đích
Niềm tin vào thượng đế …
Hướng con người đến lạc thú
cá nhân ở thế giới khác
Niềm tin vào cuộc sông,con người hiện thực…
Khẳng định cuộc sống hiệnthực
Trang 12Sự chiến thắng của conngười vì lợi ích chung
Ví dụ 2: Bảng số liệu thống kê tình hình tội phạm trẻ em của tỉnh Đăk Nông từ
Xâm hạitình dục(%)
Cố ý gâythươngtích (%)
Các tộidanh khác(%)
Ta có thể sử dụng bảng số liệu này vào những phần kiến thức Chương I Phần I- Mục 3 chức năng của đạo đức trong đó có phần: chức năng giáo dục vàchức năng điều chỉnh hành vi
-Bảng số liệu trên cho thấy Đăk Nông là một tỉnh vừa mới thành lập nhưngtrung bình một năm có hơn 2000 vụ vi phạm pháp luật ở trẻ vị thành niên trong
đó hơn 50% số vụ là xâm hại tình dục trẻ em.Điều đó cho thấy trẻ em thành niên
vi phạm tăng cả về số lượng và mức độ phạm tội ngày càng nghiêm trọng nêncông tác giáo dục cho các em là hết sức cần thiêt và cấp bách đặc biệt là giáodục ở môi trường học đường
Ngoài ra chúng ta có thể sử dụng thông tin này để dạy các phần khác như: Chương I - Phần II - Mục 2: Đạo đức và giáo dục đạo đức và pháp luật Chương II - Phần II- Mục 5: Tự do và tất yếu
- Sử dụng hình ảnh ,phân tích thông tin và các đoạn phim tài liệu :
Trang 13Ví dụ 3: Có thể sử dụng những hình ảnh sau để dạy phần kiến thức thuộc
Chương II - Phần II- Mục 1: Thiện – Ác
-Để chúng minh quan niệm thiện- ác ở những thời đại khác nhau là khácnhau chúng ta có thể sử dụng những bức tranh sau:
Theo kinh Koran quan hệ đồng giới sẽ bị xử ném đá cho đến chết nhưng ở Singapor coi đây là biểu tượng văn hoá bằng cách tổ chức ngày lễ Gay toàn quốc trùng với ngày quốc khánh ngày 6 tháng 8 hàng năm
Thông tin:
Ngày lễ Gay
Ngày lễ Gay ở Singapore
Sean Ho, một chuyên gia tư vấn công nghệ thông tin 33 tuổi nói: "Singapore
đã trở nên vị tha và cởi mở hơn rất nhiều Họ đã cho chúng tôi rất nhiều không gian."
Đây là quang cảnh trong Ngày lễ Gay toàn quốc, tổ chức cùng ngày với Quốc khánh Singapore (6/8), điều mà những người bảo thủ trên Đảo quốc Sư tử
có lẽ chưa bao giờ tưởng tượng nổi
Đất nước Singapore gần đây đã chứng kiến sự bùng nổ của "văn hóa gay" Quán bar, câu lạc bộ khiêu vũ và nhà tắm dành cho dân gay mọc lên như nấm Mùa hè vừa qua, Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Singapore thậm chí còn tổ chức một buổi triển lãm ảnh của giới đồng tính