Theo ăoâ, caâc tađi liïơu in vađ ăiïơn tûê liïn quan ăïịn lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc vađ nguöìn lûơc cuêa thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam ăaô ặúơc tíơp húơp nhùìm cung cíịp dûô liï
Trang 1Múê ăíìu
Nguöìn lûơc ăoâng vai trođ quan troơng trong
moơi hoaơt ăöơng cuêa bíịt kyđ töí chûâc nađo, bao
göìm thû viïơn Khaê nùng phaât triïín cuêa thû
viïơn ặúơc hònh thađnh búêi caâc nguöìn lûơc vïì cú
súê haơ tíìng vađ cöng nghïơ, tađi chñnh, nhín sûơ vađ
caâc nguöìn lûơc thöng tin Hoaơt ăöơng cuêa möơt
thû viïơn khöng thïí taâch rúđi caâc ăùơc ăiïím cuêa
cú quan cuông nhû möi trûúđng xung quanh,
bao göìm caâc ăùơc ăiïím vïì nguöìn lûơc Ăïí töí
chûâc vađ quaên lyâ hoaơt ăöơng thû viïơn thađnh
cöng, viïơc hiïíu vađ víơn duơng lyâ thuýịt phuơ
thuöơc nguöìn lûơc seô giuâp caâc thû viïơn vađ ngûúđi
quaên lyâ phín tñch hiïơn traơng nguöìn lûơc thû
viïơn trïn cú súê khoa hoơc, tûđ ăoâ ăiïìu chónh vađ
ặa ra caâc biïơn phaâp phuđ húơp ăïí gia tùng
nguöìn lûơc vađ giaêm sûơ phuơ thuöơc nguöìn lûơc
Bađi viïịt trònh bađy khaâi quaât vïì lyâ thuýịt phuơ
thuöơc nguöìn lûơc, hiïơn traơng nguöìn lûơc cuêa thû
viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam vađ caâc biïơn phaâp ăang
ặúơc thûơc hiïơn ăïí tùng cûúđng nguöìn lûơc
1 Phûúng phaâp nghiïn cûâu
Ăïí thu thíơp vađ phín tñch dûô liïơu cho bađi viïịt, taâc giaê ăaô sûê duơng phûúng phaâp phín tñch nöơi dung tađi liïơu vađ phûúng phaâp phoêng víịn trûơc tiïịp Theo ăoâ, caâc tađi liïơu in vađ ăiïơn tûê liïn quan ăïịn lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc vađ nguöìn lûơc cuêa thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam ăaô ặúơc tíơp húơp nhùìm cung cíịp dûô liïơu ăïí traê lúđi caâc cíu hoêi nghiïn cûâu: Lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc lađ gò vađ coâ ăùơc ăiïím nhû thïị nađo; hiïơn traơng nguöìn lûơc cuêa thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam hiïơn nay ra sao; Thû viïơn ăaơi hoơc sûê duơng caâc chiïịn lûúơc vađ hađnh ăöơng gò ăïí quaên lyâ sûơ phuơ thuöơc nguöìn lûơc Caâc cuöơc phoêng víịn vúâi caân böơ quaên lyâ thû viïơn, bao göìm: giaâm ăöịc (GĂ), phoâ giaâm ăöịc (PGĂ), vađ 17 nhín viïn (NV) úê baêy thû viïơn ăaơi hoơc trïn ắa bađn Tp Höì Chñ Minh ăaô ặúơc tiïịn hađnh Tïn thû viïơn vađ võ trñ lađm viïơc cuêa ngûúđi tham gia phoêng víịn ặúơc maô hoaâ ăïí ăaêm baêo tñnh khaâch quan vađ trung thûơc Vñ duơ, tïn thû viïơn ặúơc maô hoaâ thađnh HA, HLB,
QUAÊN LYÂ THÛ VIÏƠN: TIÏỊP CÍƠN TÛĐ GOÂC ĂÖƠ QUAN ĂIÏÍM LYÂ THUÝỊT
PHUƠ THUÖƠC NGUÖÌN LÛƠC
TS Ninh Thõ Kim Thoa
Ăaơi hoơc Quöịc gia Tp Höì Chñ Minh
Toâm tùưt: Phín tñch hiïơn traơng nguöìn lûơc cuêa thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam tûđ goâc ăöơ tiïịp cíơn
cuêa lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc Trònh bađy chiïịn lûúơc vađ hađnh ăöơng cuêa caâc thû viïơn ăaơi hoơc nhùìm tùng cûúđng nguöìn lûơc dûơa trïn viïơc phín tñch caâc dûô liïơu ăaô thu thíơp tûđ caâc nguöìn tađi liïơu vađ caâc cuöơc phoêng víịn trûơc tiïịp taơi baêy thû viïơn ăaơi hoơc úê Tp Höì Chñ Minh Khùỉng ắnh tíìm quan troơng cuêa viïơc víơn duơng lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc trong nghiïn cûâu hoaơt ăöơng töí chûâc vađ quaên lyâ thû viïơn ăaơi hoơc.
Tûđ khoâa: Nguöìn lûơc thû viïơn; thû viïơn ăaơi hoơc; quaên lyâ thû viïơn ăaơi hoơc; lyâ thuýịt phuơ
thuöơc nguöìn lûơc
Library management: An approach based on Resource Dependence Theory
Summary: Analyzes the state-of-the art of Vietnamese academic library resources based on
resource dependence theory; presents the strategy and actions of academic libraries for strengthening resources on basis of analyzing data, which were collected from paper sources and interviews at 7 academic libraries in Ho Chi Minh City; insists on the importance of applying resource dependence theory in organization and management of academic libraries
Keywords: Library resources; academic library; university library management; resource
dependence theory.
Trang 2MS, SP, CD, VL vađ PQ; ngûúđi tham gia traê lúđi
phoêng víịn ặúơc maô hoaâ thađnh HA-GĂ, hoùơc
HA-NV1 Dûô liïơu ặúơc phín tñch ăïí cho thíịy
möơt bûâc tranh chi tiïịt vïì thûơc traơng phuơ thuöơc
nguöìn lûơc, nhûông taâc ăöơng túâi hoaơt ăöơng thû
viïơn cuông nhû biïơn phaâp khùưc phuơc cuêa caâc
thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam hiïơn nay
2 Vïì lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc
Nguöìn lûơc cuêa töí chûâc ặúơc hiïíu nhû lađ tíịt
caê tađi saên, nùng lûơc, quy trònh hoaơt ăöơng,
thöng tin vađ tri thûâc ặúơc kiïím soaât búêi töí
chûâc vađ giuâp töí chûâc nhíơn thûâc vađ thûơc hiïơn
caâc chiïịn lûúơc nhùìm níng cao hiïơu quaê vađ
hiïơu suíịt hoaơt ăöơng [1, 2] Trong möơt töí chûâc,
nguöìn lûơc cíìn ặúơc hiïíu vađ ûu tiïn dûơa trïn
tíìm quan troơng vađ tònh traơng khan hiïịm; dûơa
vađo nguöìn lûơc ăoâ, möơt töí chûâc coâ thïí taơo ra
sûâc maơnh vađ lúơi thïị caơnh tranh so vúâi caâc töí
chûâc khaâc Bïn caơnh caâc nguöìn lûơc nöơi taơi sùĩn
coâ, caâc töí chûâc cođn sûê duơng caâc nguöìn lûơc thu
ặúơc hoùơc ặúơc cung cíịp tûđ bïn ngoađi
Trong cuöịn saâch “Sûơ kiïím soaât caâc töí chûâc
tûđ bïn ngoađi: Quan ăiïím phuơ thuöơc nguöìn lûơc”,
Jeff Pfeffer vađ Gerald Salancik [3] cho rùìng
“chòa khoaâ cho sûơ söịng cođn cuêa möơt töí chûâc lađ
khaê nùng ăaơt ặúơc vađ duy trò caâc nguöìn lûơc”
Lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc nghiïn cûâu
nhûông caâch thûâc mađ caâc nguöìn lûơc ặúơc caâc
nguöìn bïn ngoađi cuêa töí chûâc cíịp coâ aênh hûúêng
ăïịn hađnh vi vađ hoaơt ăöơng cuêa töí chûâc ăoâ Lyâ
thuýịt nađy cho rùìng caâc töí chûâc bõ aênh hûúêng
ăaâng kïí búêi caâc aâp lûơc bïn ngoađi cuêa möi
trûúđng hoaơt ăöơng, bao göìm caâc nguöìn – núi
kiïím soaât hay cung cíịp caâc nguöìn lûơc cíìn thiïịt
cho töí chûâc Tûđ quan ăiïím phuơ thuöơc nguöìn
lûơc, Pfeffer [4] ặa ra nùm luíơn ăiïím sau:
(1) caâc ăún võ cú baên cuêa caâc möịi quan hïơ
tûúng taâc vađ xaô höơi lađ caâc töí chûâc;
(2) caâc töí chûâc nađy khöng hoađn toađn coâ
quýìn tûơ trõ mađ bõ kiïím soaât vađ aênh hûúêng búêi
möơt maơng lûúâi phuơ thuöơc líîn nhau vúâi caâc töí
chûâc khaâc;
(3) sûơ phuơ thuöơc líîn nhau diïîn ra trong möi trûúđng hoaơt ăöơng khöng öín ắnh díîn ăïịn nhûông ruêi ro trong viïơc duy trò sûơ töìn taơi hay ăaơt ặúơc thađnh cöng liïn tuơc cuêa töí chûâc; (4) caâc töí chûâc hađnh ăöơng ăïí quaên lyâ sûơ phuơ thuöơc líîn nhau; nhûông hađnh ăöơng ăoâ khöng phaêi luâc nađo cuông giuâp gùơt haâi ặúơc thađnh cöng, nhûng coâ thïí seô giuâp taơo ra nhûông hònh thûâc húơp taâc vađ sûơ phuơ thuöơc múâi; (5) caâc hònh thûâc phuơ thuöơc líîn nhau giuâp hònh thađnh quýìn lûơc liïn töí chûâc hoùơc trong nöơi böơ töí chûâc; quýìn lûơc nađy coâ aênh hûúêng ăïịn caâc hoaơt ăöơng cuêa töí chûâc
Muơc tiïu cuêa möơt töí chûâc lađ quaên lyâ sûơ phuơ thuöơc cuêa mònh vađo caâc nguöìn lûơc ặúơc cung cíịp bùìng caâch gia tùng sûâc maơnh cuêa töí chûâc, taơo ra caâc nguöìn lûơc sùĩn coâ ăïí giaêm thiïíu sûơ phuơ thuöơc cuêa mònh vađo caâc nguöìn cuêa caâc nguöìn lûơc khan hiïịm Hai chiïịn lûúơc cú baên mađ caâc töí chûâc vađ nhađ quaên lyâ cíìn thûơc hiïơn lađ: (1) sûê duơng khaê nùng vađ aênh hûúêng cuêa mònh ăïí giađnh líịy caâc nguöìn lûơc cíìn thiïịt; vađ (2) ăaâp ûâng nhu cíìu cuêa caâc töí chûâc khaâc trong cuđng möi trûúđng hoaơt ăöơng ăïí ăaơt ặúơc vađ múê röơng khaê nùng tñch luyô vađ sûê duơng caâc nguöìn lûơc
Möơt söị hađnh ăöơng cuơ thïí ặúơc ăïì xuíịt aâp duơng nhùìm giuâp möơt töí chûâc giaêm thiïíu sûơ phuơ thuöơc vađo möi trûúđng hoaơt ăöơng cuêa töí chûâc ăoâ [2, 5] bao göìm: saât nhíơp vađo töí chûâc khaâc, gia nhíơp vađ phöịi húơp hoaơt ăöơng, gia tùng vai trođ cuêa ban giaâm ăöịc vađ xíy dûơng möịi quan hïơ vúâi caâc cú quan chñnh phuê, chûâng minh sûơ thađnh cöng cuêa töí chûâc Hađnh ăöơng saât nhíơp ặúơc thûơc hiïơn ăïí giuâp möơt töí chûâc giaêm búât sûơ caơnh tranh bùìng caâch mua laơi cöng ty/töí chûâc vöịn dô lađ ăöịi thuê caơnh tranh; giuâp giaêm sûơ phuơ thuöơc líîn nhau vađo caâc nguöìn cung cíịp nguöìn lûơc ăíìu vađo hoùơc caâc ăún võ mua saên phíím ăíìu ra; vađ ăa daơng hoaâ caâc hoaơt ăöơng cuêa töí chûâc nhùìm giaêm phuơ thuöơc vađo caâc ăún võ coâ liïn hïơ trao ăöíi Hađnh
Trang 3ăöơng phöịi húơp ặúơc thïí hiïơn dûúâi caâc hònh
thûâc nhû: caâc liïn minh chiïịn lûúơc, caâc thoêa
thuíơn vïì nghiïn cûâu vađ phaât triïín, nghiïn cûâu
thõ trûúđng, vađ xíy dûơng möịi quan hïơ giûôa ăún
võ mua vađ nhađ cung cíịp Ban giaâm ăöịc ăoâng
vai trođ quan troơng trong viïơc giuâp cung cíịp
thöng tin tû víịn, truy cíơp vađo caâc kïnh thöng
tin vađ nguöìn lûơc Caâc thađnh viïn ban giaâm ăöịc
cíìn coâ caâc kyô nùng phuđ húơp ăïí víơn duơng trong
caâc tònh huöịng khaâc nhau Xíy dûơng möịi
quan hïơ vúâi caâc cú quan cuêa chñnh phuê ặúơc
coi nhû möơt trong nhûông biïơn phaâp giuâp caâc
cöng ty, töí chûâc taâc ăöơng giuâp xíy dûơng möi
trûúđng phaâp chïị phuđ húơp ăïí taơo ăiïìu kiïơn cho
sûơ phaât triïín cuêa caâc cöng ty vađ töí chûâc
Tûđ khi ra ăúđi, lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn
lûơc ăaô ặúơc víơn duơng trong nhiïìu lônh vûơc cuêa
quaên lyâ töí chûâc trong caâc töí chûâc phi lúơi
nhuíơn, caâc cöng ty kinh doanh thûúng maơi
hoùơc cöng nghiïơp, bao göìm viïơc töịi ûu hoaâ cú
cíịu cuêa töí chûâc, tuýín duơng nhín sûơ, phaât
triïín chiïịn lûúơc saên xuíịt, xíy dûơng caâc húơp
ăöìng, phaât triïín húơp taâc vađ liïn kïịt [6] Tuy
nhiïn, viïơc víơn duơng lyâ thuýịt nađy ăïí nghiïn
cûâu trong hoaơt ăöơng thû viïơn - thöng tin cođn
ríịt haơn chïị
3 Vai trođ cuêa lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn
lûơc vúâi thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam
Lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc coâ thïí ặúơc
víơn duơng ăïí giaêi thñch sûơ aênh hûúêng cuêa caâc
ýịu töị bïn ngoađi ăïịn hoaơt ăöơng töí chûâc quaên
lyâ thû viïơn Nguöìn lûơc cuêa thû viïơn bao göìm
nguöìn lûơc thöng tin - tû liïơu, tađi chñnh, nhín
sûơ vađ cú súê víơt chíịt Theo caâc vùn baên phaâp
quy vïì thû viïơn ăaơi hoơc [7, 8], thû viïơn ăaơi hoơc
lađ möơt böơ phíơn khöng thïí taâch rúđi cuêa trûúđng
ăaơi hoơc, coâ ban giaâm ăöịc vađ caâc böơ phíơn chûâc
nùng Vïì caân böơ thû viïơn, hiïơu trûúêng cuêa
trûúđng ăaơi hoơc lađ ngûúđi quýịt ắnh söị lûúơng
nhín viïn cíìn thiïịt ăïí ăaêm baêo thû viïơn hoaơt
ăöơng coâ hiïơu quaê Vïì vöịn tađi liïơu, thû viïơn coâ
chûâc nùng böí sung ăíìy ăuê tađi liïơu thöng tin tûđ
caâc nguöìn khaâc nhau ăïí phuơc vuơ nhu cíìu cuêa ngûúđi ăoơc Vïì tađi chñnh, hoaơt ăöơng cuêa thû viïơn dûơa trïn hai nguöìn chñnh, bao göìm kinh phñ do nhađ trûúđng cíịp (nguöìn chñnh) vađ caâc nguöìn kinh phñ khaâc nhû nguöìn tađi trúơ, nguöìn thu tûđ caâc dõch vuơ thû viïơn-thöng tin Vïì cú súê víơt chíịt, truơ súê thû viïơn ặúơc ýu cíìu thiïịt kïị vađ xíy dûơng theo ăuâng caâc tiïu chuíín kiïịn truâc vađ sûơ phaât triïín cuêa thû viïơn Nhû víơy, nguöìn lûơc cuêa thû viïơn ăaơi hoơc phuơ thuöơc chuê ýịu vađo sûơ ăíìu tû vađ quan tím cuêa nhađ trûúđng, cuơ thïí lađ hiïơu trûúêng, tûđ phín böí kinh phñ hoaơt ăöơng vađ böí sung tađi liïơu, böị trñ truơ súê, ăïịn ăíìu
tû vïì maây moâc trang thiïịt bõ… Ngoađi ra, nguöìn lûơc cuêa thû viïơn cuông liïn quan míơt thiïịt ăïịn caâc nhađ cung cíịp xuíịt baên phíím vađ
cú súê dûô liïơu (CSDL), caâc nhađ tađi trúơ, caâc cú quan thû viïơn vađ thöng tin khaâc, caâc hiïơp höơi thû viïơn, Böơ Giaâo duơc vađ Ăađo taơo (GD&ĂT) vađ caâc böơ chuê quaên cuêa trûúđng ăaơi hoơc… Trong nhûông nùm gíìn ăíy, thû viïơn caâc trûúđng ăaơi hoơc úê Viïơt Nam ặúơc ýu cíìu phaêi níng cao chíịt lûúơng vađ cung cíịp caâc dõch vuơ coâ chíịt lûúơng, ăaâp ûâng nhu cíìu cuêa ngûúđi sûê duơng ăïí phuơc vuơ töịt caâc hoaơt ăöơng hoơc tíơp, giaêng daơy vađ nghiïn cûâu, vađ ăïí phuơc vuơ cho cöng taâc ăaânh giaâ vađ kiïím ắnh chíịt lûúơng Sûơ hiïíu biïịt vïì möịi quan hïơ phuơ thuöơc giûôa caâc thû viïơn trûúđng ăaơi hoơc vađ caâc bïn liïn quan - núi cung cíịp caâc nguöìn lûơc cho thû viïơn seô giuâp caâc nhađ quaên lyâ vađ caâc thû viïơn nhíơn ra caâc nguöìn aênh hûúêng quan troơng tûđ bïn ngoađi vađ tòm kiïịm caâc phûúng phaâp phuđ húơp ăïí tùng cûúđng hiïơu quaê sûê duơng caâc nguöìn lûơc vađ giaêm sûơ phuơ thuöơc, ăöìng thúđi giuâp thû viïơn níng cao chíịt lûúơng ăaâp ûâng caâc tiïu chñ ăaânh giaâ vađ kiïím ắnh
4 Hiïơn traơng sûơ phuơ thuöơc nguöìn lûơc cuêa thû viïơn ăaơi hoơc úê Viïơt Nam
Trïn thûơc tïị, coâ sûơ khaâc nhau roô neât vïì nguöìn lûơc cuêa caâc thû viïơn ăaơi hoơc do caâc ăùơc ăiïím töí chûâc vađ mûâc ăöơ tûơ chuê Theo baâo caâo
Trang 4cuêa Vuơ Thû viïơn [9], coâ ba nhoâm thû viïơn ăaơi
hoơc vúâi caâc cíịp ăöơ tûơ chuê khaâc nhau
Nhoâm thûâ nhíịt bao göìm caâc thû viïơn ăaơi
hoơc thuöơc caâc ăaơi hoơc quöịc gia vađ ăaơi hoơc
vuđng Caâc thû viïơn nađy lađ nhûông ăún võ ăöơc
líơp, chõu sûơ quaên lyâ trûơc tiïịp cuêa ban giaâm
hiïơu trûúđng ăaơi hoơc, coâ quýìn tûơ chuê trong
quaên lyâ tađi chñnh, coâ tû caâch phaâp nhín, coâ
con díịu vađ tađi khoaên riïng Caân böơ thû viïơn
cuêa caâc thû viïơn thuöơc nhoâm nađy coâ trònh ăöơ
chuýn mön cao; cú súê víơt chíịt cuêa caâc thû
viïơn khaâ hiïơn ăaơi, bao göìm truơ súê ặúơc xíy
múâi theo chuíín kiïịn truâc thû viïơn, coâ caâc
trang thiïịt bõ ăaâp ûâng ặúơc nhu cíìu ngûúđi ăoơc
Nhoâm thûâ hai bao göìm caâc thû viïơn ăaơi hoơc,
caâc thû viïơn thađnh viïn cuêa ăaơi hoơc quöịc gia vađ
ăaơi hoơc vuđng Caâc thû viïơn nađy ặúơc coi nhû lađ
möơt ăún võ chûâc nùng cuêa nhađ trûúđng nhûng
khöng coâ quýìn tûơ chuê vïì tađi chñnh, khöng coâ
con díịu vađ tađi khoaên riïng Kinh phñ hoaơt ăöơng
cuêa thû viïơn do nhađ trûúđng phín böí vađ quaên lyâ
thöng qua caâc phođng chûâc nùng cuêa trûúđng
Nhoâm thûâ ba bao göìm caâc thû viïơn lađ möơt
böơ phíơn cuêa möơt ăún võ chûâc nùng trong
trûúđng ăaơi hoơc
Caâc thû viïơn thuöơc hai nhoâm sau coâ ăiïìu
kiïơn vïì nhín lûơc, cú súê víơt chíịt vađ nguöìn kinh
phñ ặúơc cíịp khöng ăöìng ăïìu, phuơ thuöơc vađo
ăiïìu kiïơn vađ sûơ quan tím cuêa ban giaâm hiïơu
nhađ trûúđng Nhûông ăùơc ăiïím trïn cuêa caâc
nhoâm ăaô coâ aênh hûúêng quan troơng ăïịn vai trođ,
quýìn haơn vađ traâch nhiïơm cuêa ban giaâm ăöịc
thû viïơn trong cöng taâc quaên lyâ vađ trong viïơc
tòm kiïịm caâc nguöìn lûơc
Dûô liïơu thu ặúơc tûđ caâc nguöìn tađi liïơu vađ
caâc cuöơc phoêng víịn cuông xaâc nhíơn caâc víịn ăïì
ặúơc trònh bađy úê trïn, tíơp trung vađo caâc ăiïím
chñnh sau:
(1) sûơ haơn chïị vïì nguöìn lûơc cuêa thû viïơn
ăaơi hoơc;
(2) caâc taâc ăöơng cuêa sûơ phuơ thuöơc nguöìn
lûơc ăïịn hoaơt ăöơng vađ cöng taâc quaên lyâ;
(3) nhûông nöî lûơc cuêa ban giaâm ăöịc thû viïơn trong viïơc níng cao chíịt lûúơng nguöìn lûơc thû viïơn Phíìn lúân caâc thû viïơn ăaơi hoơc, ăùơc biïơt lađ caâc thû viïơn ăaơi hoơc ngoađi cöng líơp, coâ nguöìn lûơc haơn chïị vađ cú súê haơ tíìng ngheđo nađn [10, 11] Theo baâo caâo cuêa Böơ GD&ĂT [11], kïịt quaê khaêo saât taơi 172 thû viïơn ăaơi hoơc cho thíịy caâc khoâ khùn chñnh liïn quan ăïịn nguöìn lûơc víơt chíịt vađ trang thiïịt bõ ngheđo nađn laơc híơu, vöịn tađi liïơu haơn chïị vađ khöng cíơp nhíơt Coâ 87,8% trûúđng ăaơi hoơc, cao ăùỉng coâ thû viïơn truýìn thöịng vađ 39,3% coâ thû viïơn ăiïơn tûê; trong ăoâ, chó coâ 38,9% thû viïơn truýìn thöịng vađ 40,3% thû viïơn ăiïơn tûê coâ aâp duơng caâc tiïu chuíín thû viïơn hiïơn coâ úê Viïơt Nam hoùơc trïn thïị giúâi Möơt thû viïơn chó röơng trung bònh 150m2, vađ ặúơc cíịp trung bònh 536.9 triïơu ăöìng möơt nùm ăïí böí sung tađi liïơu Nhûông ýịu keâm cuêa thû viïơn ăaơi hoơc ăaô díîn ăïịn hiïơu quaê phuơc vuơ chûa cao Vñ duơ, chó coâ khoaêng 14.000 giaêng viïn vađ 92.000 sinh viïn ăïịn sûê duơng caâc thû viïơn ặúơc khaêo saât trong möơt nùm hoơc Ăiïìu nađy cho thíịy thû viïơn chûa coâ sûâc huât maơnh meô vúâi ngûúđi ăoơc, vađ khaê nùng phuơc vuơ cöng taâc giaêng daơy, hoơc tíơp vađ nghiïn cûâu cođn haơn chïị Ngoađi ra, sûơ gia tùng nhanh choâng vïì söị lûúơng caâc trûúđng ăaơi hoơc vúâi quy mö khaâc nhau trong nhûông nùm qua cuông díîn ăïịn tònh traơng nguöìn lûơc ặúơc phín böí vađ sûê duơng möơt caâch taên maơn vađ dađn traêi, díîn ăïịn lađm giaêm chíịt lûúơng hoaơt ăöơng
Xaâc nhíơn nhûông haơn chïị vïì nguöìn lûơc víơt chíịt, nùm trong söị baêy caân böơ quaên lyâ thû viïơn ặúơc phoêng víịn ăaô cho rùìng caâc thû viïơn coâ mùơt bùìng ríịt nhoê heơp, chùưp vaâ vađ khöng ặúơc thiïịt kïị theo tiïu chuíín phuđ húơp; thiïịu chöî ngöìi cho baơn ăoơc; thiïịu maây moâc vađ caâc trang thiïịt bõ cíìn thiïịt ăïí phuơc vuơ; vađ thiïịu nguöìn lûơc tađi chñnh Nhûông yâ kiïịn sau ăíy ăaô cho thíịy chi tiïịt hiïơn traơng caâc nguöìn lûơc víơt chíịt úê caâc thû viïơn ặúơc khaêo saât vađ nhûông aênh hûúêng tûđ hiïơn traơng ăoâ:
Trang 5“Võ trñ thû viïơn nùìm trong toađ nhađ cuô, coâ
kïịt cíịu khöng tuín theo tiïu chuíín thiïịt kïị
cuêa thû viïơn Thû viïơn coâ quy mö nhoê vađ
khöng coâ ăíìy ăuê trang thiïịt bõ Baơn ăoơc
thûúđng ăaânh giaâ thû viïơn thöng qua ăiïìu kiïơn
cú súê víơt chíịt mađ ñt chuâ yâ ăïịn chíịt lûúơng
nguöìn lûơc thöng tin Caân böơ giaêng viïn
thûúđng khöng muöịn ăïịn thû viïơn vò cú súê víơt
chíịt quaâ ngheđo nađn” (NT-GĂ).
“Do diïơn tñch quaâ nhoê, thû viïơn khöng thïí böí
sung nhiïìu baên saâch cho möîi nhan ăïì nïn ăaô
lađm aênh hûúêng ăïịn khaê nùng ăaâp ûâng nhu cíìu
mûúơn tađi liïơu cuêa baơn ăoơc Söị maây tñnh hiïơn coâ
cuêa thû viïơn cođn ríịt ñt Ngay caê söị chöî ngöìi ăoơc
tađi liïơu in cuông haơn chïị” (HLB-PGĂ).
“Ăa söị caâc maây tñnh úê thû viïơn ặúơc trang
bõ tûđ khoaêng nùm 2000 Trong khi ûâng duơng
cöng nghïơ thöng tin cíìn ặúơc cíơp nhíơt vađ
níng cíịp liïn tuơc, möơt phíìn mïìm múâi ra cíìn
coâ phíìn cûâng töịt ăi keđm thò maây tñnh cuêa thû
viïơn chûa coâ cíịu hònh ăaâp ûâng ặúơc ýu cíìu
trïn Caâc maây tñnh nađy chó phuđ húơp cho viïơc
tra cûâu thöng thûúđng vađ tòm tin trïn Internet.
Sang nùm thû viïơn seô cho pheâp baơn ăoơc truy
cíơp tûđ xa vađo CSDL Nhûng vúâi hiïơn traơng
trïn, nïịu 5.000 ngûúđi ăöìng thúđi truy cíơp vađo
CSDL thò hoaơt ăöơng cuêa maơng maây tñnh thû
viïơn coâ thïí seô bõ ngûng trïơ Khi sûê duơng möơt
dõch vuơ mađ dõch vuơ ăoâ bõ giaân ăoaơn liïn tuơc thò
ngûúđi duđng seô khöng hađi lođng vađ khöng muöịn
duđng tiïịp dõch vuơ ăoâ nûôa” (HA-NV1).
Haơn chïị vïì cú súê víơt chíịt vađ kinh phñ ăaô
aênh hûúêng lúân túâi caâc hoaơt ăöơng cuêa thû viïơn
vađ ăöơng lûơc lađm viïơc cuêa nhín viïn Caâc dûô
liïơu thu ặúơc tûđ caâc cuöơc phoêng víịn khùỉng
ắnh thïm yâ nghôa cuêa mö hònh khoaêng caâch
chíịt lûúơng dõch vuơ [12, 13], vađ cho thíịy, trong
caâc töí chûâc cung cíịp dõch vuơ, khaâch hađng coâ
xu hûúâng ăaânh giaâ chíịt lûúơng dõch vuơ dûơa trïn
caêm nhíơn cuêa hoơ vïì cú súê víơt chíịt trang thiïịt
bõ, vađ nùng lûơc phuơc vuơ cuêa töí chûâc ăoâ Noâi
caâch khaâc, thađnh cöng cuêa möơt thû viïơn trong
viïơc aâp duơng nguýn tùưc ắnh hûúâng khaâch hađng phuơ thuöơc ríịt nhiïìu vađo nguöìn lûơc hiïơn coâ vađ ặúơc cung cíịp cuêa thû viïơn
Ăïí khùưc phuơc tònh traơng ngheđo nađn vïì cú súê haơ tíìng, nguöìn lûơc thöng tin vađ haơn chïị vïì kinh phñ, nhiïìu thû viïơn ăaô xíy dûơng vađ tham gia vađo caâc dûơ aân nhû dûơ aân giaâo duơc ăaơi hoơc ăïì tòm nguöìn tađi trúơ tûđ caâc cú quan - töí chûâc trong vađ ngoađi nûúâc nhùìm tùng cûúđng cú súê víơt chíịt, mua cú súê dûô liïơu, phaât triïín caâc dõch vuơ, níng cao trònh ăöơ chuýn mön cho nhín viïn ăïí níng cao chíịt lûúơng hoaơt ăöơng
“Kinh phñ mua CSDL khöng nùìm trong kinh phñ dûơ truđ hađng nùm mađ thûúđng lađ nùìm trong dûơ aân cuêa thû viïơn nhû dûơ aân giaâo duơc ăaơi hoơc” (HLB-PGĂ).
“Thû viïơn phaêi xíy dûơng nhiïìu dûơ aân nhû dûơ aân vúâi vöịn vay tûđ Ngín hađng Thïị giúâi vađ dûơ aân vúâi Böơ GD & ĂT Híìu hïịt caâc böơ CSDL ăïìu ặúơc mua bùìng tiïìn tûđ caâc dûơ aân ăoâ chûâ khöng thïí mua ặúơc bùìng kinh phñ ặúơc cíịp ắnh kyđ tûđ ngín saâch Nhađ nûúâc Cho nïn, ăïí tùng cûúđng kinh phñ thò ăiïìu quan troơng lađ thû viïơn phaêi líơp kïị hoaơch xíy dûơng caâc dûơ aân ăïí nhíơn tađi trúơ” (SP-PGĂ).
Bïn caơnh ăoâ, viïơc múê röơng caâc möịi quan hïơ vúâi caâc nhađ xuíịt baên vađ phaât hađnh cuông giuâp caâc thû viïơn phaât triïín nguöìn lûơc thöng
tin ăa daơng hún: “Thû viïơn coâ möịi quan hïơ vúâi caâc töí chûâc, nhađ xuíịt baên vađ caâ nhín nïn thû viïơn nhíơn ặúơc khaâ nhiïìu saâch Vñ duơ, thû viïơn tham gia dûơ aân vúâi Quyô chíu AÂ thò coâ thïí nhíơn ặúơc hađng ngađn ăíìu saâch möơt nùm”
(HA-GĂ) Xíy dûơng caâc dûơ aân xin tađi trúơ saâch cuông ăaô ặúơc thûơc hiïơn úê nhiïìu thû viïơn vađ ặúơc coi lađ möơt trong nhûông giaêi phaâp giuâp tùng cûúđng nguöìn lûơc thöng tin, giuâp giaêi quýịt míu thuíîn giûôa nhu cíìu tin ngađy cađng cao vađ kinh phñ haơn heơp [18]
Caâc thû viïơn cuông xíy dûơng caâc thû viïơn ăiïơn tûê, triïín khai caâc dûơ aân söị hoaâ ăïí quaên lyâ vađ phuơc vuơ caâc tađi liïơu nöơi sinh, xíy dûơng caâc
Trang 6cöíng thöng tin ăïí giuâp ngûúđi ăoơc truy cíơp ăïịn
caâc nguöìn thöng tin ăa daơng möơt caâch thuíơn
lúơi [9] Hoaơt ăöơng phöịi húơp trong viïơc chia seê
nguöìn lûơc thöng tin ăaô ặúơc thûơc hiïơn bûúâc
ăíìu trong phaơm vi giúâi haơn, vñ duơ: giûôa caâc
thû viïơn thađnh viïn cuêa möơt ăaơi hoơc quöịc gia,
giûôa caâc thû viïơn tham gia dûơ aân tùng cûúđng
nguöìn lûơc thöng tin…
Tuy nhiïn, hoaơt ăöơng cuêa caâc thû viïơn víîn
phuơ thuöơc chuê ýịu vađo nguöìn kinh phñ ặúơc
nhađ trûúđng cíịp Víịn ăïì duy trò öín ắnh hoùơc
tùng lûúơng kinh phñ ặúơc cíịp hùìng nùm víîn
ăoâng vai trođ quan troơng hađng ăíìu ăöịi vúâi caâc
thû viïơn, trong ăoâ hiïơu quaê hoaơt ăöơng cuêa thû
viïơn vađ vai trođ cíìu nöịi cuêa ban giaâm ăöịc thû
viïơn vúâi ban giaâm hiïơu nhađ trûúđng lađ quýịt
ắnh Giaâm ăöịc möơt thû viïơn cho rùìng:
“Möịi quan hïơ giûôa laônh ăaơo thû viïơn vađ
ban giaâm hiïơu nhađ trûúđng lađ töịt vađ dûơa trïn
hiïơu quaê cöng viïơc cuêa thû viïơn Hiïơu quaê
cöng viïơc ăoâng vai trođ quýịt ắnh túâi sûơ quan
tím vađ ăíìu tû cuêa nhađ trûúđng cho thû viïơn.
Nhađ trûúđng thíịy thû viïơn lađm töịt thò seô ăíìu tû.
Vñ duơ, nhađ trûúđng seô cho pheâp thû viïơn tuýín
duơng thïm nhín sûơ vò trûúđng thíịy caâc caân böơ
thû viïơn ăïìu lađm viïơc nghiïm tuâc vađ bíơn röơn.
Thû viïơn phuơc vuơ söị lûúơng sinh viïn ríịt lúân,
coâ söị lûúơng tađi liïơu cho mûúơn nhiïìu Nïịu thû
viïơn chi hađng tyê ăöìng ăïí mua saâch nhûng
khöng ai ăoơc thò nhađ trûúđng seô khöng ăíìu tû
nûôa” (MS-GĂ).
Möơt giaâm ăöịc khaâc nhíịn maơnh ăïịn vai trođ
caâ nhín cuêa ngûúđi quaên lyâ vađ caâc kyô nùng cíìn
thiïịt trong viïơc thiïịt líơp caâc möịi quan hïơ ăïí
tòm caâc nguöìn lûơc ăa daơng cho thû viïơn:
“Ngûúđi quaên lyâ cíìn coâ khaê nùng ngoaơi
giao, ăùơc biïơt cíìn thiïịt vúâi ngûúđi laônh ăaơo
cuêa caâc thû viïơn khöng coâ quýìn tûơ chuê Vúâi
ngûúđi Viïơt Nam, coâ khaê nùng ngoaơi giao töịt
coâ thïí ăoâng goâp vađo thađnh cöng khoaêng 50%.
Ngûúđi quaên lyâ cíìn coâ möịi quan hïơ ríịt röơng vađ
linh hoaơt ăïí biïịn kïị hoaơch vađ yâ tûúêng cuêa
mònh thađnh hiïơn thûơc Ngûúđi quaên lyâ phaêi kheâo leâo ăïí líịy ặúơc nhûông ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi ăaâp ûâng ặúơc viïơc níng cao chíịt lûúơng röìi luâc ăoâ múâi truýìn yâ tûúêng vađ triïín khai kïị hoaơch ăïịn nhín viïn” (HA-GĂ).
Ngûúđi traê lúđi phoêng víịn cuông cho rùìng, duđ ríịt muöịn níng cao chíịt lûúơng thû viïơn nhûng nïịu khöng coâ nguöìn kinh phñ, khöng coâ sûơ uêng höơ cuêa ban laônh ăaơo nhađ trûúđng, caâc phođng ban vađ khoa liïn quan thò ríịt khoâ thađnh cöng:
“Vò thû viïơn lađ möơt böơ phíơn cuêa trûúđng ăaơi hoơc nïn möịi quan hïơ vúâi nhađ trûúđng ăoâng vai trođ quan troơng Khöng thïí noâi chung chung lađ thû viïơn ăang phuơc vuơ ríịt töịt mađ phaêi baâo caâo dûơa trïn söị liïơu; vñ duơ, söị lûúơng baơn ăoơc tùng hùìng nùm lađ bao nhiïu, trong ăoâ söị giaêng viïn tùng lïn bao nhiïu ngûúđi Thû viïơn phaêi ặa ra söị liïơu cuơ thïí vađ chûâng minh seô hoaơt ăöơng möơt caâch hiïơu quaê nïịu ặúơc nhađ trûúđng ăíìu tû” (HA-GĂ).
Vïì nguöìn lûơc con ngûúđi, trong khi ýu cíìu vïì möơt thû viïơn ăaơi hoơc hiïơn ăaơi ặúơc víơn hađnh búêi caâc caân böơ coâ trònh ăöơ cao lađ ngađy cađng cíịp thiïịt thò ăöơi nguô caân böơ thû viïơn ặúơc ăaânh giaâ cođn “thiïịu vađ chûa ặúơc quan tím” ăuâng mûâc [9], “chûa lađm chuê ặúơc cöng nghïơ, kyô nùng chuýn nghiïơp ýịu, thiïịu tû duy saâng taơo, quan caâch trong phuơc vuơ, thuơ ăöơng trong cöng viïơc” [14] Ngoađi ra, xuíịt hiïơn tònh traơng “rođ ró chíịt xaâm” khi mađ nhûông ngûúđi coâ trònh ăöơ chuýn mön cao rúđi boê ngađnh thû viïơn - thöng tin ăïí lađm viïơc cho caâc töí chûâc khaâc [15] Coâ nhiïìu nguýn nhín díîn ăïịn tònh traơng trïn nhû chíịt lûúơng ăađo taơo [14], möi trûúđng lađm viïơc khöng ăaâp ûâng ặúơc caâc kyđ voơng cuêa nhín viïn, phûúng phaâp quaên lyâ chûa phuđ húơp [15], vađ do thu nhíơp thíịp [16]
Kïịt quaê phoêng víịn xaâc nhíơn rùìng, duđ phíìn lúân caân böơ thû viïơn coâ kiïịn thûâc chuýn mön do ăaô töịt nghiïơp cao ăùỉng, ăaơi hoơc vađ sau ăaơi hoơc
Trang 7chuýn ngađnh thû viïơn - thöng tin, nhûng hoơ laơi
thiïịu caâc kyô nùng vađ kiïịn thûâc khaâc nhû ngoaơi
ngûô, cöng nghïơ thöng tin vađ giao tiïịp YÂ kiïịn tûđ
möơt caân böơ quaên lyâ ăaô phaên aânh hiïơn traơng nađy:
“Ăa söị caâc nhín viïn coâ trònh ăöơ haơn chïị
vïì ngoaơi ngûô vađ tin hoơc nïn viïơc tòm hiïíu, giúâi
thiïơu saâch ngoaơi vùn, hûúâng díîn tin cho baơn
ăoơc thöng qua maơng Internet vađ website cođn
haơn chïị Nhín viïn víîn cođn phuơc vuơ theo
phong caâch truýìn thöịng, tûâc lađ sinh viïn ăïịn,
mûúơn gò thò tûơ vađo kho líịy chûâ chûa coâ nhûông
hònh thûâc dõch vuơ chuê ăöơng giúâi thiïơu saâch”
(HLB-PGĂ)
Nguýn nhín cuêa tònh traơng “chaêy maâu
chíịt xaâm” cuông ặúơc nhiïìu ngûúđi tham gia
phoêng víịn phín tñch síu Möơt lyâ do quan
troơng lađ do chñnh saâch lûúng thûúêng chûa ăaâp
ûâng ặúơc kyđ voơng cuêa ngûúđi lao ăöơng Möơt
caân böơ quaên lyâ phín tñch:
“Thû viïơn cíìn möơt ăöơi nguô caân böơ ýn tím
cöng taâc vađ lađm viïơc líu dađi Trïn thûơc tïị, nhín
viïn thû viïơn khöng ýn tím cöng taâc lađ do thu
nhíơp chûa ăaâp ûâng ặúơc nhu cíìu cuöơc söịng
hađng ngađy Hoơ chó úê thû viïơn trong möơt khoaêng
thúđi gian nhíịt ắnh, sau ăoâ chuýín ăi nhûông
núi khaâc coâ mûâc lûúng cao hún Nhûông ngûúđi úê
laơi thû viïơn chuê ýịu lađ do thiïịu nùng lûơc nïn chó
coâ thïí phuơc vuơ trong thû viïơn truýìn thöịng,
trònh ăöơ khöng ăaâp ûâng ặúơc nhu cíìu trong
tûúng lai cuêa möơt thû viïơn hiïơn ăaơi” (NT-GĂ)
Ngoađi viïơc taâc ăöơng ăïịn sûơ öín ắnh töí
chûâc, thu nhíơp thíịp cuông aênh hûúêng ăïịn tím
lyâ vađ thaâi ăöơ lađm viïơc cuêa nhín viïn Kïịt quaê
phoêng víịn cho thíịy, vúâi tiïìn lûúng thíịp, caân
böơ thû viïơn khöng hađi lođng vađ tíơn tím vúâi
cöng viïơc, aênh hûúêng ăïịn chíịt lûúơng phuơc vuơ
vađ caâc cöng viïơc chuýn mön khaâc
“Do nhađ trûúđng traê lûúng thíịp hún so vúâi
caâc cú quan khaâc nïn caân böơ nhín viïn thû
viïơn chûa cöị gùưng ăïí lađm töịt hún Hoơ nghô
rùìng taơi sao hoơ phaêi lađm nhiïìu khi lûúng
khöng tùng lïn chuât nađo” (NT-PGĂ).
“Vò thû viïơn lađ ngađnh phuơc vuơ cöng vađ phi lúơi nhuíơn Nhín viïn lađm nhiïìu cuông nhíơn mûâc lûúng giöịng nhû ngûúđi lađm ñt, khöng thïí líịy doanh thu ăïí tñnh tiïìn lûúng cho nhín viïn” (MS-GĂ).
“Thû viïơn víîn phuơc vuơ theo chïị ăöơ bao cíịp vađ toađn böơ kinh phñ do Nhađ nûúâc cíịp nïn khöng taơo ra sûơ caơnh tranh mađ taơo nïn sûâc yđ: Thû viïơn coâ bùìng ăoâ kinh phñ, bùìng ăoâ nguöìn lûơc thò thû viïơn chó phuơc vuơ úê mûâc ăöơ nhíịt ắnh thöi; duđ nhín viïn coâ lađm nhiïìu thò cuông nhíơn mûâc lûúng xaâc ắnh Trong cú chïị nhû víơy thò nhín viïn khöng coâ sûơ phíịn ăíịu vađ cöị gùưng quýịt liïơt” (HA-GĂ).
Ăïí khùưc phuơc nhûông taâc ăöơng tûđ chñnh saâch tiïìn lûúng ăïịn thu nhíơp thûơc tïị cuêa ngûúđi laơo ăöơng, caâc thû viïơn ăaô aâp duơng nhiïìu biïơn phaâp khaâc nhau ăïí xíy dûơng möi trûúđng lađm viïơc ăaâp ûâng mong ăúơi cuêa nhín viïn vađ khuýịn khñch hoơ gùưn boâ líu dađi vúâi thû viïơn Caâc biïơn phaâp nađy khaâ ăa daơng, bao göìm: níng cao phuâc lúơi cho nhín viïn, phín cöng cöng viïơc phuđ húơp vúâi trònh ăöơ, khaê nùng vađ ăiïìu kiïơn cuêa nhín viïn; taơo caâc cú höơi hoơc tíơp vađ phaât triïín nghïì nghiïơp cho nhín viïn nhû coâ chñnh saâch höî trúơ vïì thúđi gian vađ kinh phñ cho nhín viïn hoơc tíơp níng cao trònh ăöơ chuýn mön, böí sung caâc kyô nùng nghïì nghiïơp, tham gia caâc dûơ aân vađ lađm nghiïn cûâu khoa hoơc, dûơ höơi thaêo vađ caâc khoaâ tíơp huíịn ặúơc töí chûâc úê trong vađ ngoađi nûúâc; quan tím ăïịn ăúđi söịng, nguýơn voơng, tím tû tònh caêm caâ nhín ngûúđi lao ăöơng; xíy dûơng vùn hoaâ töí chûâc vúâi möi trûúđng lađm viïơc thín thiïơn; khuýịn khñch nhín viïn tham gia vađo caâc hoaơt ăöơng cuêa thû viïơn vađ ra quýịt ắnh Caâc yâ kiïịn sau minh hoaơ cho caâc chñnh saâch khuýịn khñch vađ taơo ăöơng lûơc lađm viïơc cho nhín viïn cuêa caâc thû viïơn ăaơi hoơc:
“Möi trûúđng lađm viïơc úê thû viïơn khaâ thoaêi maâi Giaâm ăöịc luön khuýịn khñch nhín viïn hoơc tíơp níng cao trònh ăöơ Nhûông ngûúđi chûa
Trang 8coâ trònh ăöơ nghiïơp vuơ thò ặúơc khuýịn khñch ăi
hoơc taơi chûâc thû viïơn, nhûông ngûúđi coâ trònh ăöơ
thû viïơn thò ặúơc khuýịn khñch hoơc cao lïn
nûôa Möịi quan hïơ giûôa giaâm ăöịc vađ nhín viïn
lađ khaâ hoađ ăöìng vađ thín thiïơn” (MS-NV1).
“Nhađ trûúđng cuông höî trúơ, khuýịn khñch thû
viïơn lađm ăïì tađi nghiïn cûâu cíịp trûúđng hoùơc
böơ Khi nhín viïn ăi hoơc thaơc sô thò ặúơc
trûúđng thanh toaân 50% hoơc phñ” (HLB-PGĂ).
“Ban giaâm ăöịc ăaô tòm ăuê moơi caâch ăïí tùng
thu nhíơp cho nhín viïn, trong ăoâ coâ lađm viïơc
ngoađi giúđ vađo thûâ baêy vađ buöíi trûa Thû viïơn
khuýịn khñch caân böơ lađm ngoađi giúđ vađ tñnh
toaân xin nhađ trûúđng traê tiïìn lađm ngoađi giúđ ăïí
tùng thu nhíơp cho nhín viïn” (HA-GĂ).
“Víịn ăïì phín cöng phín nhiïơm ăoâng vai
trođ quan troơng Ban giaâm ăöịc nhíơn xeât tûđng
nhín viïn xem hoơ coâ thïí lađm ặúơc cöng viïơc
nađo ăïí phín cöng cöng viïơc phuđ húơp, giuâp hoơ
coâ ăöơng lûơc lađm viïơc vađ phaât triïín theo nhu
cíìu Ngoađi ra laônh ăaơo cuông xeât ăïịn hoađn
caênh cuêa möîi nhín viïn ăïí hoơ coâ thïí hoađn
thađnh töịt nhiïơm vuơ cuêa mònh Thû viïơn luön cöị
gùưng ặa nhín viïn ăi hoơc tíơp, dûơ höơi thaêo
hay baâo caâo chuýn ăïì ăïí níng cao khaê nùng
chuýn mön cuêa tûđng caân böơ, vađ níng cao
trònh ăöơ ngoaơi ngûô vađ tin hoơc” (HA-GĂ).
Caâc dûô liïơu ặúơc trònh bađy úê trïn cho thíịy
thû viïơn ăaơi hoơc ăaô cöị gùưng ăa daơng hoaâ caâc
hađnh ăöơng ăïí níng cao chíịt lûúơng vađ söị lûúơng
nguöìn lûơc Kïịt quaê nađy ăaô chûâng minh khaê
nùng víơn duơng lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc
vađo hoaơt ăöơng quaên lyâ thû viïơn vađ caâc cú quan
thöng tin, tíơp trung vađo caâc hoaơt ăöơng nhû:
tùng cûúđng phöịi húơp vađ húơp taâc, níng cao vai
trođ cuêa ban giaâm ăöịc, xíy dûơng möịi quan hïơ
chùơt cheô vađ hiïơu quaê vúâi caâc cú quan chuê quaên
vađ níng cao hiïơu quaê hoaơt ăöơng cuêa thû viïơn
Kïịt luíơn vađ khuýịn nghõ
Kïịt quaê nghiïn cûâu thu ặúơc tûđ viïơc phín
tñch caâc tađi liïơu vađ dûô liïơu phoêng víịn cho thíịy
caâc thû viïơn ăaơi hoơc hiïơn nay ăïìu phuơ thuöơc
nguöìn lûơc vađo cú quan chuê quaên, cuơ thïí lađ trûúđng ăaơi hoơc Nhòn chung, nguöìn lûơc cuêa caâc thû viïơn cođn thiïịu vađ chûa ăaâp ûâng ặúơc nhu cíìu cuêa ngûúđi sûê duơng Nhûông khoâ khùn vïì nguöìn lûơc cuêa thû viïơn thûúđng bao göìm: truơ súê vađ trang thiïịt bõ thû viïơn chûa ăaơt chuíín, kinh phñ haơn chïị, nguöìn tađi nguýn thöng tin thiïịu vađ chûa phong phuâ, nguöìn nhín lûơc chûa ăaâp ûâng nhu cíìu phaât triïín cuêa thû viïơn
Ăïí níng cao chíịt lûúơng vađ söị lûúơng nguöìn lûơc, tùng tñnh chuê ăöơng vađ giaêm sûơ phuơ thuöơc, caâc thû viïơn ăaơi hoơc ăaô aâp duơng phíìn nađo caê hai chiïịn lûúơc vúâi möơt söị hađnh ăöơng cuơ thïí nhû: phöịi húơp hoaơt ăöơng/húơp taâc giûôa caâc thû viïơn vađ giûôa thû viïơn vúâi caâc töí chûâc khaâc, tùng cûúđng vai trođ vađ níng cao kyô nùng cuêa thađnh viïn ban giaâm ăöịc thû viïơn, níng cao hiïơu quaê hoaơt ăöơng cuêa thû viïơn ăïí thuýịt phuơc nhađ trûúđng ăíìu tû cho thû viïơn Tûđ tiïịp cíơn cuêa lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn lûơc, viïơc xaâc ắnh caâc víịn ăïì cođn töìn taơi vađ ặa ra caâc biïơn phaâp khùưc phuơc ăïí böí sung nguöìn lûơc thû viïơn lađ cíìn thiïịt nhùìm giuâp caâc thû viïơn ắnh hûúâng phaât triïín möơt caâch phuđ húơp vađ hïơ thöịng Trong böịi caênh caâc thû viïơn ăaơi hoơc ặúơc ýu cíìu ăaêm baêo chíịt lûúơng ăïí ăoâng goâp vađo chíịt lûúơng cuêa giaâo duơc ăaơi hoơc, caâc thû viïơn cíìn níng cao hiïơu quaê caâc hoaơt ăöơng thû viïơn, thûơc hiïơn tûơ ăaânh giaâ chíịt lûúơng, tham gia ăaânh giaâ, ăaâp ûâng töịt caâc ýu cíìu vïì kiïím ắnh vađ ăaơt ặúơc caâc tiïu chñ vïì chíịt lûúơng trong kiïím ắnh Caâc kïịt quaê ăaânh giaâ chíịt lûúơng lađ minh chûâng giuâp cho caâc thû viïơn baâo caâo vađ thuýịt phuơc caâc cú quan chuê quaên trong viïơc thay ăöíi nhíơn thûâc vïì vai trođ vađ hiïơu quaê cuêa thû viïơn, tûđ ăoâ tùng cûúđng ăíìu tû cho thû viïơn
Líơp dûơ aân phaât triïín thû viïơn lađ möơt hûúâng
ăi ặúơc caâc thû viïơn quan tím vađ thûơc hiïơn trong nhûông nùm gíìn ăíy Do khaê nùng phaât triïín cuêa thû viïơn phuơ thuöơc vađo caâc ýịu töị
Trang 9nguöìn lûơc, thû viïơn cíìn nghiïn cûâu vađ líơp caâc
dûơ aân liïn quan ăïịn cú súê víơt chíịt vađ cöng
nghïơ, nguöìn nhín lûơc, nguöìn lûơc tađi chñnh vađ
nguöìn tađi nguýn thöng tin Xíy dûơng vađ thûơc
hiïơn thađnh cöng caâc dûơ aân seô giuâp thû viïơn vađ
caâc nhađ quaên lyâ ăííy maơnh quaâ trònh phaât triïín
vïì caâc phûúng diïơn nhû: ắnh hûúâng vađ
chuýín dõch viïơc cung cíịp caâc saên phíím dõch
vuơ thöng tin-thû viïơn theo hûúâng hiïơn ăaơi vađ
hûúâng nhu cíìu cuêa khaâch hađng, giaêi quýịt
quan hïơ cung - cíìu vïì vöịn, goâp phíìn xíy dûơng
cú súê víơt chíịt, haơ tíìng kyô thuíơt cöng nghïơ vađ
nguöìn lûơc múâi cho phaât triïín, vađ lađ cùn cûâ
ăïí caâc cú quan vađ töí chûâc ặa ra quýịt ắnh
tađi trúơ
Trong böịi caênh nguöìn lûơc cho phaât triïín
cuêa caâc thû viïơn cođn gùơp nhiïìu khoâ khùn, hoaơt
ăöơng phöịi húơp giûôa caâc thû viïơn úê Viïơt Nam,
vađ giûôa thû viïơn vúâi caâc bïn liïn quan ặúơc
ăaânh giaâ lađ cođn haơn chïị [19], viïơc xíy dûơng
caâc möịi quan hïơ húơp taâc toađn diïơn vađ hiïơu quaê
cíìn ặúơc xem lađ möơt víịn ăïì cíịp thiït Víịn ăïì
nađy cíìn ặúơc nghiïn cûâu vađ triïín khai vúâi caâc
phûúng diïơn nhû: nöơi dung húơp taâc; phaơm vi
vađ ăöịi tûúơng húơp taâc; chi phñ duy trò caâc hoaơt
ăöơng húơp taâc; cú quan, töí chûâc hay caâc caâ
nhín ăiïìu hađnh caâc maơng lûúâi húơp taâc; quaên
lyâ vađ ăaânh giaâ hiïơu quaê hoaơt ăöơng húơp taâc
Sûơ ăíìu tû cuêa nhađ nûúâc vađ vai trođ ăíìu tađu cuêa
caâc nhađ quaên lyâ vađ caâc cú quan - töí chûâc nhû
Thû viïơn Quöịc gia, caâc hiïơp höơi thû viïơn, Böơ
GD&ĂT, caâc thû viïơn trung tím/trung tím
hoơc liïơu cuêa caâc ăaơi hoơc quöịc gia hay ăaơi hoơc
vuđng seô goâp phíìn quýịt ắnh mûâc ăöơ thađnh
cöng cuêa sûơ húơp taâc Húơp taâc hiïơu quaê seô giuâp
caâc thû viïơn múê röơng caâc nguöìn lûơc, ăùơc
biïơt lađ nguöìn tađi nguýn thöng tin, ăïí ăaâp ûâng
nhu cíìu ngađy cađng cao vađ ăa daơng cuêa ngûúđi
sûê duơng
Nguöìn lûơc con ngûúđi luön ăoâng vai trođ
then chöịt trong moơi sûơ phaât triïín, trong ăoâ coâ
sûơ ăoâng goâp cuêa caâc nhađ quaên lyâ vađ lûơc lûúơng
lao ăöơng noâi chung Ăöịi vúâi caân böơ quaên lyâ,
thûơc tiïîn chó ra rùìng, bïn caơnh trònh ăöơ chuýn mön, caân böơ quaên lyâ thû viïơn ngađy nay cíìn ặúơc trang bõ möơt caâch hïơ thöịng caâc kiïịn thûâc vađ kyô nùng khaâc, bao göìm kiïịn thûâc vïì quaên lyâ vađ cöng nghïơ, caâc kyô nùng laônh ăaơo, giao tiïịp, trònh bađy vađ thuýịt trònh möơt caâch thuýịt phuơc Caâc kiïịn thûâc vađ kyô nùng trïn seô giuâp caân böơ quaên lyâ dïî dađng thñch nghi vúâi nhûông thay ăöíi, quaên lyâ ặúơc sûơ thay ăöíi, ra quýịt ắnh phuđ húơp dûơa trïn ăaânh giaâ phín tñch hiïơn traơng, vađ tranh thuê ặúơc sûơ uêng höơ vađ höî trúơ vïì nguöìn lûơc tûđ caâc nguöìn khaâc nhau Ăöịi vúâi ngûúđi lao ăöơng, bïn caơnh caâc chñnh saâch mang tíìm vô mö cuêa nhađ nûúâc coâ aênh hûúêng chung ăïịn phaât triïín nguöìn nhín lûơc, caâc biïơn phaâp cuơ thïí úê cíịp ăöơ thû viïơn vađ trûúđng ăaơi hoơc ăoâng vai trođ quan troơng vađ liïn quan trûơc tiïịp ăïịn chíịt lûúơng vađ hiïơu quaê lađm viïơc cuêa nhín viïn Caâc chñnh saâch nađy liïn quan ăïịn cöng taâc tuýín duơng, chïị ăöơ lûúng thûúêng vađ phuơ cíịp, caâc chûúng trònh khuýịn khñch hoơc tíơp, thùng tiïịn vađ tùng ăöơng lûơc lađm viïơc Ngûúđi quaên lyâ thû viïơn ăoâng vai trođ quan troơng trong viïơc hònh thađnh, tû víịn xíy dûơng vađ thûơc hiïơn nhûông chñnh saâch trïn, tûđ ăoâ aênh hûúêng ăïịn chíịt lûúơng nguöìn nhín lûơc thû viïơn vađ sûơ hađi lođng vúâi cöng viïơc
Tuy nhiïn, möơt giaêi phaâp toađn diïơn thò khöng phaêi chó xuíịt phaât tûđ cíịp ăöơ thû viïơn mađ cíìn sûơ ăíìu tû, quan tím vađ höî trúơ úê caâc cíịp cao hún vađ caâc ăún võ khaâc nhû trûúđng ăaơi hoơc, Böơ GD&DT, caâc böơ chuê quaên vađ caâc hiïơp höơi thû viïơn Trong khi nhíơn thûâc vïì vai trođ cuêa lûu giûô tri thûâc trong sûơ phaât triïín xaô höơi cođn bíịt cíơp díîn ăïịn sûơ ăíìu tû cho thû viïơn cođn haơn chïị, quaâ trònh thay ăöíi thaâi ăöơ vïì tíìm quan troơng cuêa thû viïơn vađ sûơ ăíìu tû cho thû viïơn cíìn thúđi gian vađ sûơ kiïn trò vúâi sûơ chuê ăöơng tham gia cuêa thû viïơn vađ sûơ ăöìng hađnh cuêa caâc bïn liïn quan Trong caâc möịi quan hïơ ăoâ, vai trođ cuêa nhađ nûúâc lađ thiïịt ýịu [15] vò
“chó khi phaât triïín thû viïơn trúê thađnh víịn ăïì coâ tíìm voâc chñnh trõ” [17] thò hïơ thöịng thû viïơn
Trang 10ăaơi hoơc múâi phaât triïín thađnh cöng.
Viïơc víơn duơng lyâ thuýịt phuơ thuöơc nguöìn
lûơc vađo phín tñch hiïơn traơng nguöìn lûơc cuêa caâc
thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam ăaô bûúâc ăíìu giuâp
hiïíu roô baên chíịt cuêa víịn ăïì nghiïn cûâu nhùìm
tòm ra caâc phûúng caâch phuđ húơp dûơa trïn caâc
dûô liïơu vađ minh chûâng ăaô thu thíơp vađ phín
tñch Ăïí giuâp viïơc tiïịp cíơn víịn ăïì ặúơc toađn diïơn vađ síu sùưc hún, caâc nghiïn cûâu síu hún cíìn ặúơc thûơc hiïơn, bao göìm viïơc sûê duơng ăa daơng hún nûôa caâc phûúng phaâp nghiïn cûâu khoa hoơc vađ viïơc tiïịn hađnh khaêo saât vúâi söị lûúơng míîu lúân hún trong hïơ thöịng thû viïơn ăaơi hoơc vađ caâc loaơi hònh thû viïơn khaâc
1 Barney, J (1991) Firm resources and sustained
com-petitive advantage Journal of Management, 17(1), 99-120.
2 Daft, R (1983) Organizational theory and design.
New York: West.
3 Pfeffer, J & Salancik, G (1978) The external control
of organisations: A resource dependence perspective New
York: Harper and Row Publishers, tr.2.
4 Pfeffer, J 1987 A resource dependence perspective
on interorganizational relations In M S Mizruchi, & M.
Schwartz (Eds.), Intercorporate relations: The structural
analysis of business: 22-55 Cambridge, UK: Cambridge
University Press, tr 26-27.
5 Hillman, A.J., Withers, M.C & Collins, B.J (2009).
Resource dependence theory: a review Journal of
Man-agement, 35(6), 1404-1427.
6 Nemati, A., Bhatti, A., Maqsal, M., Mansoor, I & Naveed,
F (2010) Impact of resource based view and resource
depen-dence theory on strategic decision making International
Jour-nal of Business and Management, 5(12), 110-115.
7 Böơ Ăaơi hoơc (1988) Quy ắnh vïì töí chûâc vađ hoaơt ăöơng
cuêa thû viïơn trûúđng ăaơi hoơc
8 Böơ Vùn hoaâ, Thöng tin, Thïí thao vađ Du lõch (2008) Quy
chïị míîu töí chûâc vađ hoaơt ăöơng cuêa thû viïơn trûúđng ăaơi hoơc.
9 Vuơ thû viïơn (2008) Ăíìu tû xíy dûơng thû viïơn hiïơn ăaơi
ăaâp ûâng nhu cíìu caêi tiïịn phûúng phaâp giaêng daơy, hoơc tíơp, goâp
phíìn níng cao chíịt lûúơng ăađo taơo trong caâc trûúđng ăaơi hoơc úê
nûúâc ta hiïơn nay Baâo caâo trònh bađy taơi Höơi thaêo Xíy dûơng thû
viïơn hiïơn ăaơi, goâp phíìn níng cao chíịt lûúơng ăađo taơo trong caâc
trûúđng ăaơi hoơc úê Viïơt Nam hiïơn nay, ngađy 9 thaâng 10, Ăađ Nùĩng.
10 Diïơp, K.C (2011) A conceptual framework for best
practices in information literacy instruction based on
stake-holders' perceptions: A case study of four vietnamese
aca-demic libraries Luíơn aân Tiïịn sô, Ăaơi hoơc Hawai'I, Myô.
11 Böơ GD&ĂT (2010) Baâo caâo ăaânh giaâ thûơc traơng cú súê víơt chíịt vađ thiïịt bõ ăađo taơo caâc trûúđng ăaơi hoơc, cao ăùỉng cöng líơp.
12 Parasuraman, A., Zeithaml, V.A & Berry, L.L (1985) A conceptual model of service quality and its impli-cations for future research Journal of Marketing, 49, 41-45.
13 Zeithaml, V.A., Parasuraman, A & Berry, L.L (1990) Delivering quality service : Balancing customer per-ceptions and expectations New York: Free Press.
14 Buđi, L.T (2009) Níng cao chíịt lûúơng ăađo taơo nguöìn nhín lûơc bíơc ăaơi hoơc vađ cao hoơc thû viïơn - thöng tin trong khöng gian phaât triïín múâi Taơp chñ Thû viïơn Viïơt Nam, 1(17), 3-12.
15 Huyđnh, Ă.C & caâc taâc giaê khaâc (2011) Giûô chín nhín lûơc thöng tin – thû viïơn thïị hïơ múâi: Thaâch thûâc thúđi kyđ höơi nhíơp Baâo caâo trònh bađy taơi Höơi thaêo Sûơ nghiïơp thöng tin – thû viïơn Viïơt Nam thúđi kyđ ăöíi múâi vađ höơi nhíơp quöịc tïị
16 Tríìn, T.Q (2008) Phaât triïín nguöìn nhín lûơc thöng tin thû viïơn cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc úê Hađ nöơi ăaâp ûâng ýu cíìu ăöíi múâi ăíịt nûúâc Baâo caâo trònh bađy taơi Höơi thaêo Xíy dûơng thû viïơn hiïơn ăaơi, goâp phíìn níng cao chíịt lûúơng ăađo taơo trong caâc trûúđng ăaơi hoơc úê Viïơt Nam hiïơn nay, ngađy 9 thaâng 10, Ăađ Nùĩng.
17 Nguýîn, H.C (2005) Lõch sûê hònh thađnh vađ phaât triïín hïơ thöịng thöng tin – thû viïơn ăaơi hoơc Myô vađ ắnh hûúâng víơn duơng möơt söị kinh nghiïơm vïì thû viïơn ăaơi hoơc Viïơt Nam Luíơn aân Tiïịn sô, Ăaơi hoơc Quöịc gia Hađ Nöơi, tr 122.
18 Taơ, M.H (2007) Xíy dûơng dûơ aân xin tađi trúơ saâch taơi caâc thû viïơn ăaơi hoơc úê Viïơt Nam Baâo caâo trònh bađy taơi Höơi thaêo Xíy dûơng vađ phaât triïín nguöìn hoơc liïơu phuơc vuơ ăađo taơo vađ nghiïn cûâu khoa hoơc, Hađ Nöơi
19 Ăûâc Lûúng, Khaânh Linh (2011) Ăííy maơnh húơp taâc giûôa caâc thû viïơn ăaơi hoơc úê Viïơt Nam – Giaêi phaâp níng cao chíịt lûúơng dõch vuơ thû viïơn Taơp chñ Thû viïơn Viïơt Nam, 5(11), 22-25.
Tađi liïơu tham khaêo
(Ngađy Tođa soaơn nhíơn ặúơc bađi: 08-7-2014; Ngađy phaên biïơn ăaânh giaâ: 12-9-2014; Ngađy chíịp nhíơn ăùng: 15-10-2014).