1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

“Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.

102 491 2

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 102
Dung lượng 6,78 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Trong những năm gần đây do những tác đông của con người như các hoạt đông khai thác lâm sản, bao gồm khai thác hợp pháp và bất hợp pháp, chuyển đổi đất lâm nghiệp sang trồng trọt và chăn nuôi, xây dựng, đô thị hóa,... nên diện tích rừng tự nhiên đã và đang bị giảm đi đáng kể. Theo ước tính của FAO, hàng năm diện tích rừng tự nhiên trên toàn cầu mất đi khoảng 9 triệu ha, môi trường sống của nhiều loài đông vật, thực vật rừng cũng từ từ biến mất hoặc bị thoái hóa nghiêm trọng. Bên cạnh đó rừng thế giới đang đối mặt với môt số thách thức khác, bao gồm tính đa dạng sinh học nghèo nàn và khả năng phát triển kém hơn, năng suất thấp hơn, yếu kém trong thực thi chức năng phòng hô và ít đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hôi cho địa phương. Thực tế cho thấy nếu chỉ có các biện pháp truyền thống như tăng cường luật pháp, tham gia các công ước,. thì không thể bảo vệ được diện tích rừng tự nhiên hiện còn của nhân loại, nhất là rừng nhiệt đới tập trung chủ yếu ở các nước đang phát triển. Môt trong những biện pháp quan trọng hiện nay, được cả công đồng quốc tế cũng như từng quốc gia đặc biệt quan tâm, kết hợp với các giải pháp truyền thống nêu trên là cần phải thiết lập quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng, vấn đề này luôn nhận được ưu tiên cao trong các chương trình của tất cả các tổ chức Chính phủ và Phi Chính phủ trên toàn thế giới 41. Vì thế, chứng chỉ rừng là sự xác nhận bằng giấy chứng chỉ rằng đơn vị quản lý rừng đã đạt những tiêu chuẩn về quản lý rừng bền vững do tổ chức chứng chỉ hoặc được uỷ quyền chứng chỉ quy định. Nói cách khác, chứng chỉ rừng là quá trình đánh giá quản lý rừng để xác nhận rằng chủ rừng đã đạt các yêu cầu về quản lý rừng bền vững. Như vậy, môt đơn vị hoạt đông lâm nghiệp muốn hướng tới quản lý rừng bền vững thì ba thành phần có vai trò quan trọng trong việc chứng chỉ rừng FSC là: Người chứng chỉ: là môt tổ chức thứ ba, trung gian, hoàn toàn đôc lập. Người có lợi ích trực tiếp hoặc gián tiếp từ rừng như Chính phủ, Chính quyền địa phương, công đồng dân cư, các tổ chức môi trường, xã hôi,. gọi chung là các cổ đông. Người được chứng chỉ, gồm các lâm trường, công ty hay doanh nghiệp lâm nghiệp, chủ rừng công đồng hoặc cá thể. Môt trong những đông lực quan trọng của chứng chỉ rừng là thâm nhập thị trường tiêu thụ sản phẩm rừng đòi hỏi có chứng chỉ, vì vậy chứng chỉ rừng FSC thường gắn với chứng chỉ chuỗi hành trình sản phẩm (CoC), điều đó có nghĩa là xác nhận sản phẩm có nguồn gốc từ rừng được chứng chỉ 4. Ngày nay toàn thế giới ngày càng quan tâm đến tình trạng diện tích và chất lượng rừng ngày một suy giảm, ảnh hưởng lớn đến môi trường sống và khả năng cung cấp sản phẩm từ rừng phát triển bền vững cũng như nhu cầu hàng ngày của người dân. Vấn đề cần được giải quyết là làm thế nào quản lý kinh doanh rừng phải vừa đảm bảo tốt lợi ích kinh tế, vừa đem lại lợi ích thiết thực cho các cộng đồng dân cư sống trong rừng, vừa không gây tác động xấu đến môi trường sống, tức là thực hiện được quản lý rừng bền vững. Vì thế mà chứng chỉ rừng là rất cần thiết đối với đơn vị hoạt động lâm nghiệp trên toàn thế giới, điều đó được giải thích vì những lý do sau: Cộng đồng Quốc tế, Chính phủ, các cơ quan Chính phủ, các tổ chức môi trường, xã hội,... đòi hỏi các chủ sản xuất kinh doanh rừng phải chứng minh rằng rừng của họ đã được quản lý bền vững. Người tiêu dùng sản phẩm rừng đòi hỏi các sản phẩm lưu thông trên thị trường phải được khai thác từ rừng đã được quản lý bền vững. Người sản xuất muốn chứng minh rằng các sản phẩm rừng của mình, đặc biệt là gỗ, được khai thác từ rừng được quản lý một cách bền vững. Chứng chỉ rừng cần thiết để xác nhận quản lý rừng bền vững của chủ rừng, cũng như chứng chỉ ISO để xác nhận quản lý chất lượng sản xuất công nghiệp. Ngay từ thập kỷ 1990 ITTO đã đề ra mục tiêu là tất cả các sản phẩm rừng của nhóm các nước sản xuất thành viên phải có nguồn gốc từ rừng được quản lý bền vững. Năm 1998 liên kết WB WWF đề ra mục tiêu đến năm 2005 toàn thế giới có 200 triệu ha rừng, gồm 100 triệu ha rừng nhiệt đới và 100 triệu ha rừng ôn đới, được chứng chỉ. Tuy nhiên tính đến tháng 11 năm 2005, diện tích rừng được chứng chỉ bởi các quy trình chủ yếu trên toàn thế giới là 341,95 triệu ha. Như vậy là tổng số diện tích rừng được chứng chỉ đã vượt chỉ tiêu của liên kết WB WWF, nhưng diện tích rừng nhiệt đới được chứng chỉ còn rất nhỏ bé, còn rất xa so với mục tiêu 4. Chứng chỉ rừng được áp dụng cho tất cả các đơn vị quản lý rừng với các quy mô lớn nhỏ bất kể là sở hữu nhà nước hay tư nhân. Đây là một quá trình hoàn toàn tự nguyện của các chủ rừng. Tuy nhiên, đánh giá cấp chứng chỉ rừng chỉ được áp dụng cho các đơn vị đang quản lý rừng sản xuất và đang hoạt động quản lý kinh doanh. Các lợi ích khi một đơn vị lâm nghiệp được cấp chứng chỉ rừng bao gồm: Gỗ được cấp nhãn FSC sẽ bán được giá cao hơn so với cùng loại không được cấp nhãn (thông thường giá cao hơn khoảng 30%). Có điều kiện tiếp cân với thị trường mới. Các đánh giá định kỳ của cơ quan cấp chứng chỉ sẽ giúp tìm ra các điểm mạnh, yếu trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 41.

Trang 1

Ph�n 1 M� ��U

1.1 Tính c�p thi�t c�a �� tài

Lâm nghi�p là m�t ngành s�n xu�t v�t ch�t trong n�n kinh t� qu�c dân, có nhi�m v� tr�ng cây gây r�ng, nuôi dư�ng, ch�m sóc, qu�n lý b�o v� r�ng nh�m

�� khai thác, v�n chuy�n lâm s�n và ch� bi�n lâm s�n Hi�n nay ho�t ��ng c�angành lâm nghi�p r�t �a d�ng và phong phú, không ch� � mi�n núi, trung du mà

��n c� vùng ��ng b�ng, ven bi�n, h�i ��o, �ô th� và các trung tâm công nghi�p M�t khác, ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p còn có ý ngh�a c�c k�quan tr�ng không nh�ng trong phát tri�n kinh t�, b�o v� môi trư�ng sinh thái,

mà c� trong chính sách phát tri�n xã h�i nư�c ta

Trong nh�ng n�m v�a qua, ngành lâm nghi�p �ã �ư�c Nhà nư�c quan tâm, h� tr� phát tri�n, và ��t �ư�c nhi�u thành t�u quan tr�ng như nâng cao di�ntích r�ng qua các n�m, ��c bi�t là di�n tích r�ng tr�ng, r�ng phòng h�, c�i thi�nch�t lư�ng r�ng, ngày càng nâng cao ��i s�ng ngư�i dân làm ngh� r�ng, góp ph�n �áng k� trong thu nh�p qu�c dân Trong �ó, s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p, ��c bi�t là ho�t ��ng tr�ng r�ng �ang thu hút nhi�u công ty doanh nghi�p tham gia T�i Bình ��nh, ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p �ang

�ư�c các doanh nghi�p, công ty ��u tư phát tri�n r�t m�nh, trong �ó ph�i k� ��ncông ty TNHH tr�ng r�ng Quy Nhơn �ư�c thành l�p vào n�m 1995, có v�n

��u tư 100% nư�c ngoài, công ty hi�n �ang qu�n lý r�ng tr�ng v�i di�n tích kho�ng 9.777,06 ha phân b� t�i 27 xã thu�c 8 huy�n trên ��a bàn t�nh Bình

��nh Cho ��n nay, trong ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p c�a mình, công ty �ã và �ang khai thác chu k� hai, hàng n�m tr�ng r�ng và khai thác kho�ng 1.300 ha Vì th�, v�i n�ng l�c s�n xu�t c�a công ty thì hàng n�m cung c�p kho�ng 60.000 t�n nguyên li�u g� d�m t� nh�ng di�n tích r�ng tr�ng thu�ccông ty, v�i ch�t lư�ng t�t nh�m xu�t kh�u sang công ty m� là công ty Oji Paper t�i Nh�t B�n �� ��m b�o thu nh�p và duy trì tái ��u tư s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p, vào tháng 3/2006 v�i vi�c công ty nh�n ch�ng ch� r�ng FSC �ã t�o �i�uki�n thu�n l�i cho ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p và �ã mang l�inh�ng l�i ích và hi�u qu� �áng k�

Trang 2

Tuy nhiên, qu�n lý r�ng b�n v�ng �ã tr� thành m�t nguyên t�c ��i v�iqu�n lý kinh doanh r�ng, ��ng th�i c�ng là m�t tiêu chu�n mà các công ty kinh doanh lâm nghi�p luôn hư�ng t�i Qu�n lý r�ng �n ��nh b�ng các bi�n pháp phù h�p nh�m ��t các m�c tiêu �� ra như s�n xu�t g� nguyên li�u, g� gia d�ng, lâm s�n ngoài g�, phòng h� môi trư�ng, b�o v� ��u ngu�n, b�o v� ch�ng cát bay, ch�ng s�t l� ��t, b�o t�n �a d�ng sinh h�c, b�o t�n loài, b�o t�n các h� sinh thái, nh�m b�o ��m s� phát tri�n b�n v�ng v� kinh t�, xã h�i và môi trư�ng Bên c�nh �ó, t� trư�c t�i nay � Vi�t Nam có r�t ít công trình nghiên c�u t�ng k�t �ánh giá v� tình hình s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p c�a m�t công ty, doanh nghi�p có ch�ng ch� r�ng FSC Chính vì nh�ng yêu c�u th�c ti�n trên, tôi

�ã quy�t ��nh th�c hi�n �� tài: “�ánh giá tình hình s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p d�a vào các tiêu chu�n trong ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam t�i Công ty TNHH tr�ng r�ng Quy Nh�n, Bình ��nh”

Do v�y, thông qua vi�c �ánh giá tình hình s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p

và th� trư�ng tiêu th� s�n ph�m trong nh�ng n�m qua, �� tài s� �ưa ra m�t cách

�ánh giá toàn di�n hơn v� s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p t�i công ty d�a vào các tiêu chu�n FSC, qua �ó xác ��nh �ư�c nh�ng thu�n l�i và khó kh�n, nh�ng b�t c�p trong s�n xu�t kinh doanh, t� �ó �ưa ra nh�ng �� xu�t h�p lý nh�m nâng cao hi�u qu� s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p b�n v�ng d�a vào các tiêu chu�nc�a ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam

1.2 Ý ngh�a khoa h�c và th�c ti�n

1.2.1 Ý ngh�a khoa h�c

K�t qu� nghiên c�u c�a �� tài s� là cơ s� khoa h�c �� góp ph�n hoàn ch�nh các ho�t ��ng s�n xu�t cây gi�ng, tr�ng r�ng, khai thác và s�n xu�t kinh doanh r�ng b�n v�ng

Trang 3

Ph�n 2 T�NG QUAN NGHIÊN C�U

2.2 T�ng quan v� ch�ng ch� r�ng FSC

2.2.1 M�t s� nét v� ch�ng ch� r�ng FSC

N�m 1992 l�n ��u tiên T� ch�c g� nhi�t ��i qu�c t� (ITTO) �� ra nh�ng tiêu chí cho qu�n lý b�n v�ng r�ng nhi�t ��i Nh�ng n�m sau �ó v�n �� qu�n lý r�ng b�n v�ng �ư�c quan tâm và th�o lu�n � nhi�u di�n �àn trên kh�p th� gi�i, d�n ��n vi�c thành l�p m�t lo�t các t� ch�c qu�c t� và qu�c gia khuy�n khích qu�n lý r�ng b�n v�ng và ch�ng ch� r�ng như H�i tiêu chu�n Canada (CSA,1993, qu�c gia), H�i ��ng qu�n tr� r�ng (FSC, 1994, qu�c t�), Sáng ki�nlâm nghi�p b�n v�ng (SFI, 1994, B�c M�), T� ch�c nhãn sinh thái Indonesia (LEI, 1998, qu�c gia), H�i ��ng ch�ng ch� g� Malaysia (MTCC, 1998, qu�cgia), Ch�ng ch� r�ng Chilê (CertforChile 1999, qu�c gia), và Chương trình phê duy�t các quy trình ch�ng ch� r�ng (PEFC, 1999, Châu Âu) Ch� tính t� 1994

��n 2005 trên th� gi�i �ã có trên 300 tri�u ha r�ng �ư�c các quy trình c�p ch�ng ch� Trong �ó FSC là m�t m�ng lư�i toàn c�u, �ư�c thành l�p vào tháng 10 n�m

1993 t�i Toronto, Canada v�i 130 thành viên ��n t� 26 qu�c gia Trong nh�ng ngày ��u, t� ch�c ��t tr� s� t�i Oaxaca, Mexico, sau này và cho ��n t�n bây gi�tr� s� chính �ư�c ��t t�i thành ph� Bonn c�a ��c [4]

V�i 10 nguyên t�c và 56 tiêu chí trong B� tiêu chu�n ch�ng ch� FSC �ư�c

áp d�ng r�ng rãi trên toàn th� gi�i FSC khuy�n khích các qu�c gia có B� tiêu chu�n riêng c�a mình d�a trên B� tiêu chu�n c�a FSC qu�c t� Hi�n nay, có kho�ng 26 B� tiêu chu�n qu�c gia �ang �ư�c s� d�ng, trong �ó t�i Vi�t Nam

�ang s� d�ng b�n so�n th�o 9C v� tiêu chu�n qu�c gia qu�n lý r�ng b�n v�ng (hay còn g�i là Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam) cho các công ty �ã và s� ��t ch�ng ch� r�ng FSC

Theo ISO (1991) ch�ng ch� là s� c�p gi�y xác nh�n m�t s�n ph�m, m�tquá trình hay m�t d�ch v� �ã �áp �ng các yêu c�u nh�t ��nh, ch�ng ch� r�ng có

��i tư�ng ch�ng ch� là ch�t lư�ng qu�n lý r�ng Hi�n có nhi�u ��nh ngh�a khác nhau, nhưng ��u bao hàm hai n�i dung cơ b�n, th� nh�t là �ánh giá ��c l�p ch�tlư�ng qu�n lý r�ng theo m�t B� tiêu chu�n quy ��nh, và th� hai là c�p gi�ych�ng ch� có th�i h�n

Trang 4

Cơ quan c�p ch�ng ch� r�ng là m�t t� ch�c th� ba, ��c l�p, có �� tư cách

và có trình �� nghi�p v� �ư�c �ông ��o các t� ch�c môi trư�ng, kinh t� và xã h�i công nh�n, �ư�c c� ngư�i s�n xu�t và tiêu dùng tín nhi�m Hi�n nay, các t�ch�c c�p ch�ng ch� r�ng chính trên ph�m vi toàn c�u là:

- H�i ��ng qu�n tr� r�ng th� gi�i (FSC)

- T� ch�c c�p ch�ng ch� r�ng c�a Châu Âu (PEFC), ho�t ��ng ch� y�utrên ��a bàn Châu Âu

- T� ch�c c�p ch�ng ch� r�ng qu�c gia Malaysia (MTCC), ho�t ��ng ch�y�u trong khu v�c nhi�t ��i

- H� th�ng qu�n lý môi trư�ng ISO 140001

- Sáng ki�n lâm nghi�p b�n v�ng M� (SFI)

Trong �ó H�i ��ng qu�n tr� r�ng th� gi�i (FSC) là m�t trong nh�ng t�ch�c ho�t ��ng hi�u qu� trong nh�ng n�m g�n �ây Tính ��n ngày 15 tháng 6 n�m 2010 trên th� gi�i có trên 133 tri�u ha r�ng �ư�c ch�ng nh�n FSC và �ư�cphân ph�i t�i 81 qu�c gia v�i s� ch�ng ch� r�ng FSC là 1.026 [32] Hi�n nay FSC �ã �y quy�n cho 10 cơ quan �ư�c c�p ch�ng ch� r�ng bao g�m:

- Anh qu�c: SGS - Chương trình QUALIOR

- Anh qu�c: Hi�p h�i ��t - Chương trình Woodmark

- Anh qu�c: BM TRADA Certification

- M�: H� th�ng ch�ng ch� khoa h�c - Chương trình b�o t�n r�ng

- M�: Liên minh v� r�ng nhi�t ��i - Chương trình Smartwood

- Hà Lan: SKAL

- Canada: Silva Forest Foundation

- ��c: GFA Terra System

- Nam phi: South African Bureau for Standards (SABS)

- Th�y S�: Institute for Martokologic

T�i Châu Á - Thái Bình Dương, công ty SmartWood/Rainforest Allliance

và SGS Forestry �ã th�c hi�n ph�n l�n vi�c �ánh giá và c�p ch�ng ch� r�ng FSC �ây c�ng chính là các t� ch�c ��m nhi�m vi�c c�p ch�ng ch� r�ng FSC t�iVi�t Nam trong nh�ng n�m g�n �ây [8]

Trang 5

2.2.2 S� c�n thi�t và nh�ng l�i ích c�a ch�ng ch� r�ng

Trong nh�ng n�m g�n �ây do nh�ng tác ��ng c�a con ngư�i như các ho�t

��ng khai thác lâm s�n, bao g�m khai thác h�p pháp và b�t h�p pháp, chuy�n

��i ��t lâm nghi�p sang tr�ng tr�t và ch�n nuôi, xây d�ng, �ô th� hóa,… nên di�n tích r�ng t� nhiên �ã và �ang b� gi�m �i �áng k� Theo ư�c tính c�a FAO, hàng n�m di�n tích r�ng t� nhiên trên toàn c�u m�t �i kho�ng 9 tri�u ha, môi trư�ng s�ng c�a nhi�u loài ��ng v�t, th�c v�t r�ng c�ng t� t� bi�n m�t ho�c b�thoái hóa nghiêm tr�ng Bên c�nh �ó r�ng th� gi�i �ang ��i m�t v�i m�t s�thách th�c khác, bao g�m tính �a d�ng sinh h�c nghèo nàn và kh� n�ng phát tri�n kém hơn, n�ng su�t th�p hơn, y�u kém trong th�c thi ch�c n�ng phòng h�

và ít �óng góp vào s� phát tri�n kinh t� xã h�i cho ��a phương

Th�c t� cho th�y n�u ch� có các bi�n pháp truy�n th�ng như t�ng cư�ng lu�t pháp, tham gia các công ư�c,… thì không th� b�o v� �ư�c di�n tích r�ng t�nhiên hi�n còn c�a nhân lo�i, nh�t là r�ng nhi�t ��i t�p trung ch� y�u � các nư�c �ang phát tri�n M�t trong nh�ng bi�n pháp quan tr�ng hi�n nay, �ư�c c�c�ng ��ng qu�c t� c�ng như t�ng qu�c gia ��c bi�t quan tâm, k�t h�p v�i các gi�i pháp truy�n th�ng nêu trên là c�n ph�i thi�t l�p qu�n lý r�ng b�n v�ng và ch�ng ch� r�ng, v�n �� này luôn nh�n �ư�c ưu tiên cao trong các chương trình c�a t�t c� các t� ch�c Chính ph� và Phi Chính ph� trên toàn th� gi�i [41]

Vì th�, ch�ng ch� r�ng là s� xác nh�n b�ng gi�y ch�ng ch� r�ng �ơn v�qu�n lý r�ng �ã ��t nh�ng tiêu chu�n v� qu�n lý r�ng b�n v�ng do t� ch�cch�ng ch� ho�c �ư�c u� quy�n ch�ng ch� quy ��nh Nói cách khác, ch�ng ch�r�ng là quá trình �ánh giá qu�n lý r�ng �� xác nh�n r�ng ch� r�ng �ã ��t các yêu c�u v� qu�n lý r�ng b�n v�ng Như v�y, m�t �ơn v� ho�t ��ng lâm nghi�pmu�n hư�ng t�i qu�n lý r�ng b�n v�ng thì ba thành ph�n có vai trò quan tr�ng trong vi�c ch�ng ch� r�ng FSC là:

- Ngư�i ch�ng ch�: là m�t t� ch�c th� ba, trung gian, hoàn toàn ��c l�p

- Ngư�i có l�i ích tr�c ti�p ho�c gián ti�p t� r�ng như Chính ph�, Chính quy�n ��a phương, c�ng ��ng dân cư, các t� ch�c môi trư�ng, xã h�i,… g�ichung là các c� �ông

- Ngư�i �ư�c ch�ng ch�, g�m các lâm trư�ng, công ty hay doanh nghi�plâm nghi�p, ch� r�ng c�ng ��ng ho�c cá th� M�t trong nh�ng ��ng l�c quan

Trang 6

tr�ng c�a ch�ng ch� r�ng là thâm nh�p th� trư�ng tiêu th� s�n ph�m r�ng �òi h�i

có ch�ng ch�, vì v�y ch�ng ch� r�ng FSC thư�ng g�n v�i ch�ng ch� chu�i hành trình s�n ph�m (CoC), �i�u �ó có ngh�a là xác nh�n s�n ph�m có ngu�n g�c t�r�ng �ư�c ch�ng ch� [4]

Ngày nay toàn th� gi�i ngày càng quan tâm ��n tình tr�ng di�n tích và ch�t lư�ng r�ng ngày m�t suy gi�m, �nh hư�ng l�n ��n môi trư�ng s�ng và kh�n�ng cung c�p s�n ph�m t� r�ng phát tri�n b�n v�ng c�ng như nhu c�u hàng ngày c�a ngư�i dân V�n �� c�n �ư�c gi�i quy�t là làm th� nào qu�n lý kinh doanh r�ng ph�i v�a ��m b�o t�t l�i ích kinh t�, v�a �em l�i l�i ích thi�t th�ccho các c�ng ��ng dân cư s�ng trong r�ng, v�a không gây tác ��ng x�u ��n môi trư�ng s�ng, t�c là th�c hi�n �ư�c qu�n lý r�ng b�n v�ng Vì th� mà ch�ng ch�r�ng là r�t c�n thi�t ��i v�i �ơn v� ho�t ��ng lâm nghi�p trên toàn th� gi�i, �i�u

�ó �ư�c gi�i thích vì nh�ng lý do sau:

- C�ng ��ng Qu�c t�, Chính ph�, các cơ quan Chính ph�, các t� ch�c môi trư�ng, xã h�i,… �òi h�i các ch� s�n xu�t kinh doanh r�ng ph�i ch�ng minh r�ng r�ng c�a h� �ã �ư�c qu�n lý b�n v�ng

- Ngư�i tiêu dùng s�n ph�m r�ng �òi h�i các s�n ph�m lưu thông trên th�trư�ng ph�i �ư�c khai thác t� r�ng �ã �ư�c qu�n lý b�n v�ng

- Ngư�i s�n xu�t mu�n ch�ng minh r�ng các s�n ph�m r�ng c�a mình,

��c bi�t là g�, �ư�c khai thác t� r�ng �ư�c qu�n lý m�t cách b�n v�ng

Ch�ng ch� r�ng c�n thi�t �� xác nh�n qu�n lý r�ng b�n v�ng c�a ch�r�ng, c�ng như ch�ng ch� ISO �� xác nh�n qu�n lý ch�t lư�ng s�n xu�t công nghi�p Ngay t� th�p k� 1990 ITTO �ã �� ra m�c tiêu là t�t c� các s�n ph�mr�ng c�a nhóm các nư�c s�n xu�t thành viên ph�i có ngu�n g�c t� r�ng �ư�cqu�n lý b�n v�ng N�m 1998 liên k�t WB - WWF �� ra m�c tiêu ��n n�m 2005 toàn th� gi�i có 200 tri�u ha r�ng, g�m 100 tri�u ha r�ng nhi�t ��i và 100 tri�u

ha r�ng ôn ��i, �ư�c ch�ng ch� Tuy nhiên tính ��n tháng 11 n�m 2005, di�ntích r�ng �ư�c ch�ng ch� b�i các quy trình ch� y�u trên toàn th� gi�i là 341,95 tri�u ha Như v�y là t�ng s� di�n tích r�ng �ư�c ch�ng ch� �ã vư�t ch� tiêu c�aliên k�t WB - WWF, nhưng di�n tích r�ng nhi�t ��i �ư�c ch�ng ch� còn r�t nh�

bé, còn r�t xa so v�i m�c tiêu [4]

Trang 7

Ch�ng ch� r�ng �ư�c áp d�ng cho t�t c� các �ơn v� qu�n lý r�ng v�i các quy mô l�n nh� b�t k� là s� h�u nhà nư�c hay tư nhân �ây là m�t quá trình hoàn toàn t� nguy�n c�a các ch� r�ng Tuy nhiên, �ánh giá c�p ch�ng ch� r�ng ch� �ư�c áp d�ng cho các �ơn v� �ang qu�n lý r�ng s�n xu�t và �ang ho�t ��ng qu�n lý kinh doanh Các l�i ích khi m�t �ơn v� lâm nghi�p �ư�c c�p ch�ng ch�r�ng bao g�m:

- G� �ư�c c�p nhãn FSC s� bán �ư�c giá cao hơn so v�i cùng lo�i không

�ư�c c�p nhãn (thông thư�ng giá cao hơn kho�ng 30%)

- Có �i�u ki�n ti�p c�n v�i th� trư�ng m�i

- Các �ánh giá ��nh k� c�a cơ quan c�p ch�ng ch� s� giúp tìm ra các �i�mm�nh, y�u trong ho�t ��ng kinh doanh c�a doanh nghi�p [41]

2.2 Tình hình c�p ch�ng ch� r�ng FSC trên th� gi�i

Như chúng ta �ã bi�t, hi�n nay trên th� gi�i có m�t s� quy trình c�p ch�ng ch� r�ng �ang ho�t ��ng như H�i ��ng qu�n tr� r�ng qu�c t� (FSC), Chương trình phê duy�t các quy trình ch�ng ch� r�ng c�a Châu Âu (PEFC), Sáng ki�nlâm nghi�p b�n v�ng c�a B�c M� (SFI), H�i tiêu chu�n Canada (CSA), H�i

��ng ch�ng ch� g� Malaysia (MTCC), Tuy nhiên, hai quy trình �ang ho�t

��ng � c�p toàn c�u là FSC và PEFS, trong khi �ó các quy trình khác ch� ho�t

��ng � c�p vùng ho�c qu�c gia Tính ��n tháng 6 n�m 2010, di�n tích r�ng �ư�cc�p ch�ng ch� FSC là 133.337.128 ha, 81 qu�c gia v�i 1.026 ch�ng ch� r�ng FSC �ư�c ch�ng nh�n Sau �ây là tình hình c�p ch�ng ch� r�ng FSC và chu�ihành trình s�n ph�m (CoC) � các Châu l�c:

� Châu Âu: ��n tháng 6 n�m 2010 di�n tích r�ng do FSC c�p ch�ng ch�

� Châu Âu �ã lên ��n 59.430.496 ha v�i 446 gi�y ch�ng ch�, chi�m kho�ng 44,57% t�ng di�n tích r�ng �ư�c c�p ch�ng ch� FSC trên toàn th� gi�i, ch� y�u

là r�ng tr�ng và r�ng n�a t� nhiên, trong �ó Nga, Th�y �i�n, Ba Lan, Belarus, Latvia, Anh,… là nh�ng nư�c ��ng ��u v� s� di�n tích �ư�c c�p ch�ng ch� V�ch�ng ch� CoC do FSC c�p hi�n có 8.513 gi�y ch�ng ch�, trong �ó Anh, ��c,

Hà Lan, Ý và Ba Lan là nh�ng nư�c có s� ch�ng ch� CoC cao nh�t trong các qu�c gia � Châu Âu

� B�c M�: ��n th�i �i�m tháng 6 n�m 2010, di�n tích r�ng �ư�c FSC c�p ch�ng ch� là 48.547.334 ha v�i 200 ch�ng ch�, chi�m kho�ng 36,41% t�ng

Trang 8

di�n tích r�ng � các nư�c �ư�c c�p ch�ng ch� r�ng FSC Trong s� này Canada d�n

��u v�i 34.585.653 ha và 51 ch�ng ch� r�ng FSC, ti�p theo là M� v�i 13.094.610

ha và 116 ch�ng ch� r�ng, Mexico có 867.071 ha, v�i 33 ch�ng ch� r�ng V� ch�ng ch� CoC, hi�n B�c M� có 4.709 gi�y ch�ng nh�n trong �ó M� d�n ��u v�i 3.731 gi�y ch�ng ch� CoC, ti�p sau �ó là Canada v�i 954 ch�ng ch� CoC

Trong khi �ó � Nam M�: Có t�ng s� di�n tích r�ng �ư�c c�p ch�ng ch�FSC là 12.385.413 ha, v�i 271 gi�y ch�ng ch�, chi�m 9,29% t�ng di�n tích r�ng

�ư�c c�p ch�ng ch� Trong �ó Brazin, Uruguay và Bolivia là 3 qu�c gia có di�ntích r�ng �ư�c c�p ch�ng ch� r�ng l�n nh�t, ch� y�u là r�ng tr�ng và r�ng n�at� nhiên Hi�n nay Braxin, Uruguay, Bolivia, Costa Rica, Guatemala là các qu�cgia xu�t kh�u m�t kh�i lư�ng l�n nh�t th� gi�i g� có ch�ng ch� FSC, mà Vi�tNam là m�t trong nh�ng th� trư�ng nh�p kh�u l�n nh�t V� ch�ng ch� CoC, hi�nNam M� có 645 gi�y ch�ng nh�n trong �ó Brazil d�n ��u v�i 416 gi�y ch�ng ch� CoC, ti�p sau �ó là Chile v�i 59 ch�ng ch� CoC

� Châu Phi: Tính ��n tháng 6 n�m 2010 m�i có 7.354.110 ha, v�i 47 gi�ych�ng ch�, chi�m kho�ng 5,52% t�ng di�n tích r�ng �ư�c c�p ch�ng ch� r�ng trên toàn th� gi�i, (so v�i n�m 2005 là 33 gi�y ch�ng ch�, chi�m 2% t�ng s�di�n tích r�ng �ư�c FSC c�p ch�ng ch� trên th� gi�i), �ây là khu v�c có s� phát tri�n r�ng �áng k� trong nh�ng n�m g�n �ây Trong �ó Nam Phi ��ng ��u2.134.983 ha v�i 19 ch�ng ch�, sau �ó là Congo v�i 1.907.843 ha V� ch�ng ch�CoC, � Châu Phi hi�n t�i có 130 ch�ng ch�, trong �ó Nam Phi v�n là nư�cd�n

��u v�i 86 ch�ng ch� CoC

T�i Thái Bình Dương, tính ��n tháng 6 n�m 2010 ch� có 4 qu�c gia �ư�cc�p ch�ng ch� r�ng FSC nhưng có 1.640.304 ha r�ng v�i 27 gi�y ch�ng ch�FSC, chi�m 1,23% trên toàn th� gi�i New Zealand và Australia là 2 qu�c gia d�n ��u v� di�n tích và s� ch�ng ch� �ư�c c�p t�i khu v�c v�i 18 ch�ng ch� c�aNew Zealand và Australia là 7 gi�y ch�ng ch� S� gi�y ch�ng ch� CoC do FSC c�p t�i Thái Bình Dương là 333, trong �ó d�n ��u Australia v�i 201 ch�ng ch�CoC, ti�p �ó là New Zealand v�i 128 ch�ng ch� CoC

� Châu Á: Hi�n có 3.979.741 ha v�i 89 ch�ng ch� r�ng FSC, chi�mkho�ng 2,98% t�ng di�n tích r�ng �ư�c ch�ng nh�n FSC Trong �ó các nư�cTrung Qu�c, Indonesia và Nh�t B�n là các nư�c d�n ��u v� di�n tích và s�ch�ng ch� FSC S� gi�y ch�ng ch� CoC do FSC c�p t�i Châu Á là 3.451, trong

�ó d�n ��u là Trung Qu�c v�i 1.256 ch�ng ch� CoC, ti�p theo là Nh�t B�n v�i1.011 ch�ng ch� CoC

Trang 9

Trong khi �ó, � các nư�c �ông Nam Á như Indonesia, Malaysia, Lào và Thái Lan c�ng �ã xây d�ng các quy trình ch�ng ch� r�ng qu�c gia, ��ng th�i h�c�ng �ã có m�t s� khu r�ng t� nhiên �ư�c FSC c�p ch�ng ch� Ch�ng ch� FSC nhi�u nh�t là Indonesia v�i 1.105.449 ha v�i 8 ch�ng ch� FSC, ti�p ��n là Malaysia v�i di�n tích 203.842 ha, có 5 ch�ng ch� r�ng FSC, Lào v�i 1 ch�ng ch� r�ng FSC nhưng có di�n tích tương ��i l�n 81.628 ha [38]

T� nh�ng phân tích trên có th� th�y t� l� ch�ng ch� r�ng FSC và CoC �các châu l�c là r�t khác nhau, �i�u này �ư�c th� hi�n qua các �� th� sau:

45%

36%

9%

6% 3% 1%

Châu Âu B�c M� Nam M�

Châu Phi Châu Á Thái Bình Dương

Châu Âu B�c M� Nam M�

Châu Phi Châu Á Thái Bình Dương

�� th� 2.1: T� l� ch�ng ch� r�ng FSC � các châu l�c �� th� 2.2: T� l� ch�ng ch� r�ng CoC � các châu l�c

Như v�y, qua các s� li�u th�ng kê v� di�n tích các lo�i r�ng và các qu�cgia � các châu l�c �ư�c c�p ch�ng ch�, chúng ta có th� có các nh�n xét sau �ây:

*Trong các châu l�c thì Châu Âu, nh�t là Tây và B�c Âu, có di�n tích r�ng �ư�c c�p ch�ng ch� nhi�u và nhanh nh�t, ti�p �ó là B�c M� vì nh�ng nguyên nhân chính như:

- Các nư�c � hai châu l�c này h�u h�t là nh�ng nư�c �ã phát tri�n, ch�tlư�ng qu�n lý r�ng �ã ��t trình �� cao, h�u như �ã ��t tiêu chu�n ch�ng ch�r�ng c�a các quy trình ngay t� trư�c khi có tiêu chu�n v� qu�n lý r�ng b�n v�ng

và vi�c c�p ch�ng ch� r�ng ch� là v�n �� th� t�c

- Quy mô qu�n lý r�ng thư�ng là r�t l�n, hàng tr�m nghìn ha hay hơnn�a, ph�n l�n là r�ng tr�ng, nên vi�c �ánh giá c�p ch�ng ch� d� dàng và ít t�nkém hơn nhi�u so v�i r�ng t� nhiên nhi�t ��i

- Do s�n xu�t lâm nghi�p � các qu�c gia này có quy mô r�t l�n, m�i n�mkhai thác hàng ch�c tri�u m3 g�, nhu c�u thâm nh�p th� trư�ng có ch�ng ch� r�tl�n, làm cho ��ng l�c th� trư�ng c�a ch�ng ch� r�ng phát tri�n

Trang 10

- Quy�n s� h�u r�ng t�i các qu�c gia này ch� y�u là s� h�u tư nhân, do v�ytính t� ch�, ��c l�p c�a ch� r�ng trong m�i ho�t ��ng v� qu�n lý, tái ��u tư, s�d�ng tài chính trong kinh doanh và qu�n lý r�ng r�t cao, t�o �i�u ki�n quan tr�ng cho vi�c nâng cao và duy trì qu�n lý r�ng ��t �ư�c yêu c�u c�a ch�ng ch� r�ng

- � các qu�c gia �ã phát tri�n như t�i Châu Âu này thì v�n �� chi phí cho ch�ng ch� r�ng không ph�i là m�t y�u t� h�n ch� [39], [4]

* So sánh di�n tích r�ng �ư�c c�p ch�ng ch� gi�a quy trình ch�ng ch�r�ng PEFC c�a Châu Âu và quy trình FSC thì quy trình PEFC có t�ng di�n tích r�ng �ư�c c�p ch�ng ch� cao hơn r�t nhi�u, chi�m kho�ng 61,3% t�ng di�n tích r�ng �ư�c ch�ng ch� c�a th� gi�i, trong �ó quy trình FSC ch� chi�m kho�ng 30,0% Nguyên nhân là s� di�n tích r�ng �ư�c PEFC c�p ch�ng ch� h�u h�tthu�c các qu�c gia �ã phát tri�n � Châu Âu và B�c M�, vi�c th�c hi�n ch�ng ch�h�u như t�i ch� là chính, �ây là m�t trong nh�ng thu�n l�i cho các khu v�c này

�ư�c ch�ng nh�n b�i PEFC [9]

Trong khi �ó, m�c dù quy trình FSC ch�ng ch� �ư�c ít di�n tích hơn, nhưng có t�m ho�t ��ng r�ng l�n hơn nhi�u, h�u như kh�p toàn c�u

* Ch�ng ch� r�ng � khu v�c Nam M�, Châu Á - Thái Bình Dương và Châu Phi ti�n r�t ch�m, di�n tích �ư�c ch�ng ch� m�i ch� chi�m kho�ng 19% t�ng di�n tích �ã �ư�c ch�ng ch� r�ng FSC c�a th� gi�i Nguyên nhân là các nư�c trong các khu v�c này ph�n l�n là kém phát tri�n, qu�n lý r�ng còn � trình

�� th�p, các ch� r�ng không có �� ngu�n l�c c�i thi�n qu�n lý r�ng �� ��t tiêu chu�n ch�ng ch� r�ng, và chi phí cho ch�ng ch� r�ng c�ng là m�t y�u t� h�nch� Hi�n nay ch� có 16 t� ch�c chuyên môn �ư�c FSC u� quy�n m�i �ư�c c�pch�ng ch� qu�n lý b�o v� r�ng c�a FSC, th�i h�n ch�ng ch� m�i l�n c�p có hi�u

l�c 5 n�m và luôn ki�m tra ch�t lư�ng

Ngày nay, nhi�u ngư�i tiêu dùng �ã nh�n th�c �ư�c t�m quan tr�ng c�acác m�t hàng �� g� �ư�c c�p ch�ng ch� r�ng, th�m chí H�i ngư�i tiêu dùng t�iAnh, Hà Lan còn có xu hư�ng t�y chay s� d�ng các lo�i hàng không có ngu�ng�c, xu�t x� Nhu c�u ��i v�i g� nhi�t ��i �ã �ư�c ch�ng ch� r�ng � th� trư�ng Châu Âu và M� �ã vư�t quá cung Hi�n có hơn 8.000 s�n ph�m trên kh�p th�gi�i có mang bi�u trưng c�a ch�ng ch� r�ng FSC t� c�a g� ��n lư�c ch�i ��u, t�v�n phòng ph�m ��n gi�y toilet Vì th� mà m�ng lư�i lâm s�n toàn c�u, m�t

Trang 11

nhóm các t� ch�c và công ty cam k�t s�n xu�t và buôn bán g� và lâm s�n �ã

�ư�c ch�ng ch�, �ã có m�ng lư�i � 18 qu�c gia khác nhau trên kh�p th� gi�i v�ihơn 600 thành viên Theo k�t qu� th�ng kê nhu c�u s� d�ng hàng có ch�ng ch�r�ng �ã gia t�ng v�i t� l� 2 - 3% m�i n�m � Anh � Hà Lan có 500 công ty cùng v�i nhà nh�p kh�u g� nhi�t ��i l�n nh�t � châu Âu và l�n th� 2 trên toàn th�gi�i, hi�n �ã cam k�t ch� mua s�n ph�m �ã có FSC Các m�ng lư�i bán l� r�t l�nt� Anh và M� c�ng ho�t ��ng v�i vai trò xúc tác cho nh�ng thay ��i b�i h�

�ang gia t�ng yêu c�u cung c�p g� �ã �ư�c ch�ng ch� [4]

2.3 Tình hình c�p ch�ng ch� r�ng FSC t�i Vi�t Nam

2.3.1 Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam

Trong Chi�n lư�c Phát tri�n lâm nghi�p giai �o�n 2006 - 2020 �ã xác

��nh: Thi�t l�p, qu�n lý, b�o v� và phát tri�n b�n v�ng 3 lo�i r�ng, ��y m�nh xây d�ng thương hi�u và c�p ch�ng ch� r�ng cho các m�t hàng xu�t kh�u Nâng c�p n�ng l�c qu�n lý cho ch� r�ng, xây d�ng các tiêu chu�n và c�p ch�ng ch�r�ng, m�c tiêu ��n n�m 2020 ít nh�t 30% di�n tích r�ng s�n xu�t �ư�c c�pch�ng ch� r�ng Chương trình qu�n lý và phát tri�n b�n v�ng là m�t trong 5 chương trình tr�ng �i�m qu�c gia v� lâm nghi�p, có vai trò ��c bi�t quan tr�ng trong vi�c l�n ��u tiên xác ��nh cho ��t nư�c m�t lâm ph�n �n ��nh 15,6 tri�u

ha, v�i 7,8 tri�u ha r�ng s�n xu�t, có 30% �ư�c c�p ch�ng ch�, cung c�p 22,2 tri�u m3g�/n�m ��t kim ng�ch xu�t kh�u 7,8 t� USD vào n�m 2020 [14]

Nh�m nâng cao hi�u qu� và ch�t lư�ng ho�t ��ng và c�p ch�ng ch� r�ng �nư�c ta, tháng 6 n�m 2006 Vi�n qu�n lý r�ng b�n v�ng và ch�ng ch� r�ng �ư�cthành l�p Vi�n qu�n lý r�ng b�n v�ng và ch�ng ch� r�ng cùng v�i các chuyên gia hàng ��u trong và ngoài nư�c �ã nhóm h�p nhi�u l�n nh�m xây d�ng B�tiêu chu�n qu�n lý r�ng b�n v�ng cho Vi�t Nam, ��n nay �ã hoàn thành phiên b�n 9C g�m 10 tiêu chu�n trên c� 3 khía c�nh kinh t�, xã h�i và môi trư�ng �ã

�ư�c trình lên H�i ��ng qu�n tr� r�ng qu�c t� (FSC)

Tuy nhiên, B� tiêu chu�n FSC Vi�t Nam ch� �ư�c áp d�ng trong �i�u ki�nVi�t Nam trên cơ s� nh�ng nguyên t�c sau:

- Ch�ng ch� �ư�c th�c hi�n trên cơ s� các ch� r�ng t� nguy�n �� ngh� cơquan ch�ng ch� r�ng �ánh giá c�p ch�ng ch� Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam �ư�c

áp d�ng �� c�p ch�ng ch� r�ng s�n xu�t là r�ng t� nhiên và r�ng tr�ng

Trang 12

- Sau khi �ư�c FSC công nh�n, tiêu chu�n FSC Vi�t Nam �ư�c t�t c�nh�ng t� ch�c s� d�ng khi �ánh giá c�p ch�ng ch� r�ng � Vi�t Nam

- Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam có th� �ư�c s� d�ng �� �ánh giá trong các chương trình c�i thi�n qu�n lý r�ng c�ng như ch�ng ch� r�ng theo giai �o�n

- Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam c�ng có th� �ư�c áp d�ng cho qu�n lý các lo�i r�ng cung c�p các lâm s�n ngoài g� và r�ng cung c�p các d�ch v� khác

- Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam c�n �ư�c coi là ��ng b�, th�ng nh�t, và không có tiêu chu�n nào �ư�c ưu tiên theo trình t� s�p x�p

- �� �ư�c c�p ch�ng ch�, Vi�n qu�n lý r�ng b�n v�ng và ch�ng ch� r�ng

và nh�ng t� ch�c ch�ng ch� �ã �ư�c FSC u� quy�n không �òi h�i ch� r�ng ph�i

�áp �ng ��y �� và hoàn ch�nh tiêu chu�n FSC Vi�t Nam Tuy nhiên, n�u ch�r�ng có nh�ng vi ph�m ��i v�i b�t k� tiêu chu�n nào thì thư�ng không �ư�cc�p ch�ng ch� ho�c b� thu h�i gi�y ch�ng ch� �ã c�p

- Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam c�n �ư�c s� d�ng ph�i h�p v�i lu�t pháp qu�c gia và qu�c t�, v�i nh�ng chính sách, quy trình, hư�ng d�n c�a FSC ��iv�i nh�ng t� ch�c ch�ng ch�

- Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam c�n �ư�c s� d�ng m�t cách ��ng b� v�i lu�tpháp qu�c gia và qu�c t� c�ng như nh�ng quy ��nh và hư�ng d�n chung c�aFSC qu�c t�

- R�ng tr�ng trên di�n tích chuy�n ��i t� r�ng t� nhiên sau tháng 11 n�m

1994 thông thư�ng s� không ��t tiêu chu�n �� �ư�c c�p ch�ng ch� tr� nh�ng trư�ng h�p có b�ng ch�ng rõ ràng là ch� r�ng không tr�c ti�p ho�c gián ti�pch�u trách nhi�m v� s� chuy�n ��i �ó

Nh�ng n�i dung chính trong phiên b�n 9C g�m 10 tiêu chu�n, 56 tiêu chí,

158 ch� s� như sau:

Tiêu chu�n 1 Tuân theo pháp lu�t và Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam: Ch�

r�ng tuân theo pháp lu�t, nh�ng quy ��nh hi�n hành khác c�a Nhà nư�c và nh�ng tho� thu�n qu�c t� mà Nhà nư�c �ã ký k�t, ��ng th�i tuân theo t�t c� nh�ng tiêu chu�n và tiêu chí c�a Tiêu chu�n FSC Vi�t Nam Tiêu chu�n này có

6 tiêu chí, 12 ch� s�

Tiêu chu�n 2 Quy�n và trách nhi�m s� d�ng ��t: Quy�n và trách nhi�m s�

d�ng lâu dài ��t và tài nguyên r�ng �ư�c xác l�p rõ ràng, tài li�u hoá và �ư�c c�p gi�y ch�ng nh�n quy�n s� d�ng ��t Tiêu chu�n này có 3 tiêu chí, 8 ch� s�.

Trang 13

Tiêu chu�n 3 Quy�n c�a ngư�i dân s� t�i: Quy�n h�p pháp và theo phong

t�c c�a ngư�i dân s� t�i v� qu�n lý, s� d�ng r�ng và ��t c�a h� �ư�c công nh�n

và tôn tr�ng Tiêu chu�n này có 4 tiêu chí và 8 ch� s�.

Tiêu chu�n 4 Quan h� c�ng ��ng và quy�n c�a công nhân: Nh�ng ho�t

��ng qu�n lý kinh doanh r�ng có tác d�ng duy trì ho�c t�ng cư�ng phúc l�i kinh t� xã h�i lâu dài c�a công nhân lâm nghi�p và các c�ng ��ng ��a phương

Tiêu chu�n này có 5 tiêu chí và 17 ch� s�

Tiêu chu�n 5 Nh�ng l�i ích t� r�ng: Nh�ng ho�t ��ng qu�n lý r�ng có

tác d�ng khuy�n khích s� d�ng có hi�u qu� các s�n ph�m và d�ch v� �a d�ng c�a r�ng �� ��m b�o tính b�n v�ng kinh t� và tính �a d�ng c�a nh�ng l�i ích môi trư�ng và xã h�i Tiêu chu�n này có 6 tiêu chí và 19 ch� s�.

Tiêu chu�n 6 Tác ��ng môi trư�ng: Ch� r�ng th�c hi�n b�o t�n �a d�ng

sinh h�c và nh�ng giá tr� c�a �a d�ng sinh h�c, b�o v� ngu�n nư�c, ��t �ai, nh�ng h� sinh thái và sinh c�nh ��c thù d� b� t�n thương, duy trì các ch�c n�ng sinh thái và toàn v�n c�a r�ng Tiêu chu�n này có 10 tiêu chí và 32 ch� s�.

Tiêu chu�n 7 K� ho�ch qu�n lý: Có k� ho�ch qu�n lý phù h�p v�i quy mô

và cư�ng �� ho�t ��ng lâm nghi�p, v�i nh�ng m�c tiêu rõ ràng và bi�n pháp th�c thi c� th�, và �ư�c thư�ng xuyên c�p nh�t Tiêu chu�n này có 4 tiêu chí và

14 ch� s�

Tiêu chu�n 8 Giám sát và �ánh giá: Th�c hi�n giám sát ��nh k� tương

�ng v�i quy mô và cư�ng �� kinh doanh �� n�m �ư�c tình hình r�ng, s�n lư�ng các s�n ph�m, chu�i hành trình, các ho�t ��ng qu�n lý r�ng và nh�ng tác ��ng môi trư�ng và xã h�i c�a nh�ng ho�t ��ng �ó Tiêu chu�n này có 5 tiêu chí và

12 ch� s�

Tiêu chu�n 9 Duy trì nh�ng r�ng có giá tr� b�o t�n cao: Nh�ng ho�t ��ng

qu�n lý r�ng � nh�ng r�ng có giá tr� b�o t�n cao (RBTC) có tác d�ng duy trì ho�c t�ng cư�ng các thu�c tính c�a nh�ng r�ng �ó Nh�ng quy�t ��nh liên quan

��n RBTC luôn �ư�c cân nh�c c�n th�n trên cơ s� gi�i pháp phòng ng�a Tiêu

chu�n này có 4 tiêu chí và 9 ch� s�

Tiêu chu�n 10 R�ng tr�ng: R�ng tr�ng �ư�c quy ho�ch và qu�n lý phù

h�p v�i các tiêu chu�n và tiêu chí t� 1 ��n 9 Khi tr�ng r�ng �� �áp �ng các l�i ích v� kinh t�, xã h�i và các nhu c�u v� s�n ph�m r�ng c�a th� trư�ng, nh�ng

Trang 14

r�ng tr�ng �ó c�ng ph�i góp ph�n t�o �i�u ki�n cho vi�c qu�n lý t�t các r�ng t� nhiên, làm gi�m áp l�c lên r�ng t� nhiên, giúp ph�c h�i và b�o t�n r�ng t� nhiên Tiêu chu�n này có 9 tiêu chí và 27 ch� s� [14], [29]

Nh�ng tiêu chu�n, tiêu chí này d�a trên cơ s� �i�u ch�nh, b� sung nh�ng tiêu chu�n, tiêu chí c�a FSC qu�c t�, có s� d�ng nhi�u ý ki�n �óng góp c�a các nhà qu�n lý và các nhà khoa h�c lâm nghi�p trong nư�c và qu�c t� �� ��m b�onh�ng tiêu chu�n qu�c t� v�a phù h�p v�i �i�u ki�n Vi�t Nam và �ư�c ban giám ��c FSC qu�c t� phê duy�t Do nh�ng tiêu chu�n và tiêu chí áp d�ng chung trong toàn qu�c, ��ng th�i ph�i phù h�p v�i các tiêu chu�n, tiêu chí qu�ct� nên vi�c áp d�ng không th� phù h�p v�i m�i trư�ng h�p và m�i �i�u ki�n c�at�ng ��a phương Vì v�y, khi áp d�ng các tiêu chu�n, tiêu chí c�n có s� m�md�o trong m�t ph�m vi nh�t ��nh nào �ó, v�a �ư�c các t� ch�c ch�ng ch� r�ng qu�c t� FSC và FSC qu�c gia ch�p nh�n

Ngày nay, v�n �� qu�n lý r�ng b�n v�ng tr� lên quan tr�ng ��c bi�t v�icác doanh nghi�p lâm nghi�p n�u mu�n vươn ra kinh doanh các s�n ph�m lâm nghi�p trên th� trư�ng qu�c t� vì hai lý do chính, m�t là xu hư�ng khôi ph�c tài nguyên r�ng b�n v�ng �i cùng v�i phát tri�n doanh nghi�p b�n v�ng, hai là th�trư�ng th� gi�i �ang t� ch�i d�n vi�c nh�p kh�u n�u �� g� không có ch�ng ch�qu�n lý r�ng b�n v�ng M�t s� doanh nghi�p ch� bi�n mu�n �ưa s�n ph�m c�amình ��n m�t s� th� trư�ng Châu Âu, Châu M� và các nư�c phát tri�n ph�i nh�pg� có ch�ng ch� qu�n lý r�ng b�n v�ng v�i giá cao hơn nhi�u so v�i s�n ph�mcùng lo�i, cùng ch�t lư�ng trong nư�c Trong khi giá g� không có ch�ng ch�r�ng th�p hơn t� 25 - 30% giá g� �ư�c c�p ch�ng ch� Ch�ng ch� r�ng th�c ch�t

là ch�ng ch� ISO 9000 và 14000 v� công ngh� và môi trư�ng cho ch� doanh nghi�p lâm nghi�p, vì l�i ích c�a chính mình và l�i ích, uy tín c�a qu�c gia mình, các ch� r�ng t� nguy�n tham gia vào quá trình qu�n lý r�ng b�n v�ng và nh�n �ư�c ch�ng ch� r�ng FSC

2.3.2 M�t s� k�t qu� nghiên c�u liên quan

Sau Malaysia, Indonesia, Philipin, Thailan, tháng 12 n�m 2005, Lào nh�n

�ư�c ch�ng ch� r�ng b�n v�ng ��u tiên Tháng 3 n�m 2006, Vi�t Nam nh�nch�ng ch� qu�n lý r�ng b�n v�ng c�a FSC ��u tiên cho kho�ng 10.000 ha c�acông ty QPFL t�i Quy Nhơn T� ch�c �ư�c FSC �y quy�n c�p ch�ng ch� r�ng là SGS Qualifor, �ã tham kh�o k� tiêu chu�n 10 v� r�ng tr�ng trong d� th�o l�n 8

Trang 15

c�a Vi�t Nam g�m 9 tiêu chí c�a FSC �ã �ư�c c� th� hóa thành 26 ch� s� phù h�p �i�u ki�n và pháp lu�t Vi�t Nam

T�i Vi�t Nam, t� n�m 1998, Qu� qu�c t� v� b�o v� thiên nhiên (WWF) �ãph�i h�p ch�t ch� v�i B� Nông nghi�p và Phát tri�n nông thôn, C�c Phát tri�nlâm nghi�p, C�c Ki�m lâm và m�t s� cơ quan trong ngành lâm nghi�p trong vi�c t� ch�c các H�i th�o qu�c gia v� qu�n lý r�ng b�n v�ng T� �ó ��n nay, WWF �ông Dương là t� ch�c giúp �� ch� y�u v� tài chính và k� thu�t cho T�công tác qu�c gia Vi�t Nam trong vi�c xây d�ng B� tiêu chu�n qu�c gia v� qu�n

lý r�ng b�n v�ng d�a theo các tiêu chí và tiêu chu�n c�a FSC Bên c�nh �ó, chương trình lâm nghi�p Vi�t Nam - C�ng hòa Liên Bang ��c (GTZ) h� tr� xây d�ng thí �i�m phương án qu�n lý r�ng b�n v�ng cho 10 lâm trư�ng trong quá trình chuy�n ��i thành công ty lâm nghi�p, �ây là cơ h�i và thách th�c không nh� ��i v�i các doanh nghi�p lâm nghi�p trên c� nư�c

Cho ��n nay � Vi�t Nam ch� có công ty QPFL, Bình ��nh có ch�ng ch�r�ng FSC Bên c�nh �ó, có m�t s� lâm trư�ng qu�c doanh qu�n lý r�ng t�nhiên, các doanh nghi�p, công ty tr�ng r�ng tư nhân, liên doanh �ang trong quá trình ti�n t�i �ánh giá chính �� c�p ch�ng ch� r�ng FSC thông qua các d� án c�am�t s� t� ch�c như WWF Vi�t Nam, TFT, GTZ, Nh�t B�n,… Tính ��n ngày 15 tháng 6 n�m 2010, Vi�t Nam �ã có 211 ch�ng ch� FSC-CoC Và �ư�c c�p ch�y�u b�i hai t� ch�c chính là SGS Vi�t Nam và SmartWood, ��ng th� tư Châu Á sau Trung Qu�c, Nh�t B�n và H�ng Kông, và v�i 211 ch�ng ch� FSC-CoC thì t�ng s� ch�ng ch� này c�a Vi�t Nam g�n b�ng so v�i các nư�c ASEAN c�ng l�i Nhưng như th� còn quá ít so v�i hơn 1.500 doanh nghi�p Vi�t Nam tham gia s�nxu�t s�n ph�m g�

Vai trò c�a r�ng ��i v�i cu�c s�ng c�a con ngư�i hi�n t�i �ư�c �áng giá

và �ư�c thi�t k� trong r�t nhi�u chương trình, hi�p ư�c, công ư�c qu�c t� Song n�u qu�n lý r�ng không b�n v�ng thì vi�c m�t r�ng s� di�n ra song song v�i quá trình ph�c h�i r�ng, và ch�t lư�ng r�ng c�ng như các ch�c n�ng phòng h� môi trư�ng, xóa �ói gi�m nghèo c�ng không th� phát huy �ư�c Chính vì v�y, quá trình qu�n lý r�ng b�n v�ng �ang là m�t phong trào r�ng l�n quy mô toàn c�u

và là ch� �� chính trong h�p tác lâm nghi�p ASEAN

Chi�n lư�c lâm nghi�p qu�c gia giai �o�n 2006 - 2020 �ã �ư�c trình Chính ph� phê duy�t và �ã ti�n hành th�c hi�n ��u n�m 2006, trong 3 chương

Trang 16

trình phát tri�n c�a chi�n lư�c này thì chương trình “Qu�n lý và phát tri�n r�ng b�n v�ng” là chương trình th� nh�t �� qu�n lý và phát tri�n r�ng b�n v�ng trư�c h�t c�n t�o ra các �i�u ki�n c�n và �� v� r�ng, v� pháp lu�t và v� xã h�i, th� trư�ng, trư�c h�t c�n xác ��nh �ư�c m�t lâm ph�n �n ��nh không ch� trên quy ho�ch, trên b�n ��, mà ph�i c� trên th�c ��a c�a c� nư�c và c�a trong khu r�ng M�c tiêu chính c�a qu�n lý và phát tri�n r�ng b�n v�ng là nâng cao n�ng l�c qu�n lý và hi�u qu� qu�n lý c�a ch� r�ng ��i v�i trong khu r�ng c� th�, s�d�ng t�i �a các l�i ích kinh t�, l�i ích môi trư�ng và l�i ích xã h�i c�a r�ng nhưng �n ��nh và b�n v�ng lâu dài

Hi�n t�i �ã có m�t s� ��nh ngh�a v� qu�n lý r�ng b�n v�ng và ch�ng ch�r�ng nhưng khó có �ư�c m�t ��nh ngh�a t�ng quát �ư�c m�i ngư�i ��ng ý

Theo ITTO thì “Qu�n lý r�ng b�n v�ng là quá trình qu�n lý nh�ng lâm ph�n �n

��nh nh�m ��t �ư�c m�t ho�c nhi�u hơn nh�ng m�c tiêu qu�n lý �ã �ư�c �� ra m�t cách rõ ràng như ��m b�o s�n xu�t liên t�c nh�ng s�n ph�m và d�ch v� r�ng mong mu�n mà không làm gi�m �áng k� nh�ng giá tr� di truy�n và n�ng su�t tương lai c�a r�ng và không gây ra nh�ng tác ��ng không mong mu�n ��i v�i môi trư�ng t� nhiên và xã h�i” Và theo ti�n trình Helsinki thì ��nh ngh�a

“Qu�n lý r�ng b�n v�ng là s� qu�n lý r�ng và ��t r�ng theo cách th�c và m�c

�� phù h�p �� duy trì tính �a d�ng sinh h�c, n�ng su�t, kh� n�ng tái sinh, s�c s�ng c�a r�ng, và duy trì ti�m n�ng c�a r�ng trong vi�c th�c hi�n, hi�n nay và trong tương lai, các ch�c n�ng sinh thái, kinh t� và xã h�i c�a chúng, � c�p ��a phương, qu�c gia và toàn c�u, và không gây ra nh�ng tác h�i ��i v�i các h� sinh thái khác” [4], [29]

�i�u quan tr�ng nh�t c�n gi�i thích là vì sao qu�n lý r�ng b�n v�ng �ã tr�thành cao trào, �ư�c hàng lo�t các nư�c công nghi�p tiên ti�n và hàng lo�t các nư�c �ang phát tri�n c�n qu�n lý r�ng b�n v�ng, t� nguy�n tham gia, m�c dù không ai b�t bu�c �ây là nh�n th�c c�a qu�c gia v� làm sao b�o v� �ư�c r�ng

mà v�n s� d�ng t�i �a các l�i ích t� r�ng, nh�n th�c c�a ch� r�ng v� quy�n xu�tkh�u vào m�i th� trư�ng th� gi�i và quy�n bán lâm s�n v�i giá cao

Vì th�, có th� kh�ng ��nh ch�ng ch� r�ng là s� xác nh�n khu r�ng �ã �ư�cqu�n lý b�n v�ng d�a trên các tiêu chu�n cao và th�ng nh�t qu�c t� v� kinh t�,

xã h�i, môi trư�ng Ch�ng ch� r�ng là gi�i pháp khuy�n khích các ch� r�ng qu�n lý b�n v�ng vì ngoài l�i ích qu�c gia v� ��m b�o môi trư�ng phát tri�n b�n

Trang 17

v�ng và phát tri�n kinh t�, xã h�i, và chính ch� r�ng �ư�c ��n �áp các chi phí t�nguy�n qu�n lý r�ng b�n v�ng b�i 2 quy�n l�i là �ư�c xu�t kh�u lâm s�n vào m�i th� trư�ng th� gi�i k� c� Tây Âu và B�c M�, và �ư�c hư�ng giá bán cao hơn so v�i các s�n ph�m cùng lo�i nhưng không có ch�ng ch� r�ng FSC

Hi�n tr�ng qu�n lý r�ng t�i Vi�t Nam trong m�t th�p k� qua cho th�yqu�n lý r�ng b�n v�ng luôn là ưu tiên cao trong các chương trình c�a Chính ph�, ��c bi�t �ư�c nh�n m�nh trong chương trình tái cơ c�u c�a ngành lâm nghi�p và chi�n lư�c phát tri�n lâm nghi�p Ti�n trình tái cơ c�u ngành lâm nghi�p n�m 1994 �ánh d�u m�t thay ��i quan tr�ng trong qu�n lý r�ng qu�c gia Nhìn chung, ti�n trình này ph�n ánh s� cam k�t c�a Nhà nư�c trong vi�c lôi kéo s� tham gia c�a ngư�i dân ��a phương khi chuy�n ��i t� s� d�ng r�ng sang phát tri�n b�n v�ng tài nguyên r�ng

Trong nh�ng n�m g�n �ây s� phát tri�n c�a Vi�t Nam �ã �ư�c th� hi�n rõ thông qua t�ng trư�ng kinh t� m�nh m� và t�ng cư�ng h�i nh�p toàn c�u và khu v�c, theo �ó �ã c� th� hóa v�i nh�ng chuy�n bi�n trong ngành lâm nghi�p Ngành lâm nghi�p �ã ch�u áp l�c không ch� v� c�i thi�n n�ng su�t và tính c�nh tranh trên th� trư�ng qu�c t� mà còn �áp �ng các cam k�t qu�c t� v� lâm nghi�pb�n v�ng Hơn n�a, nh�ng thách th�c xã h�i hi�n v�n t�n t�i trong khi �ang di�n ra nh�ng thay ��i chú ý t� lâm nghi�p Nhà nư�c sang lâm nghi�p xã h�i

Vì th� mà xóa �ói gi�m nghèo và qu�n lý r�ng b�n v�ng �ã tr� thành nh�ng thách th�c tr�ng tâm c�a ngành lâm nghi�p

Trong nh�ng n�m g�n �ây, WWF và GTZ trên cơ s� h�p tác v�i t� ch�cSmartWood �ã xúc ti�n th�c thi m�t vài ho�t ��ng nh�m h� tr� xây d�ng n�ng l�c trong nư�c v� l�nh v�c này ��ng th�i ti�p t�c theo �u�i �ư�ng hư�ng này trong tương lai nh�m gi�m chi phí ch�ng nh�n Ngoài ra, n� l�c tìm ki�m h� tr�

�� chi tr� chi phí và �àm phán v�i các cơ quan ch�ng nh�n �� gi�m b�t chi phí c�ng �ư�c xem là m�t gi�i pháp nh�m gi�m chi phí

N�m 2008 Lê Kh�c Côi có �� c�p và nghiên c�u v� “Tình hình lâm

nghi�p và ch�ng ch� r�ng th� gi�i và hi�n tr�ng ch�ng ch� r�ng � Vi�t Nam”.

Qua �� tài có th� nh�n th�y �ư�c nh�ng khó kh�n, thách th�c và cơ h�i c�angành lâm nghi�p Vi�t Nam, ��c bi�t là ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam như hi�nnay [10] Hay nghiên c�u c�a Trương T�t �ơ n�m 2009 v� qu�n lý r�ng b�nv�ng và ch�ng ch� r�ng � Vi�t Nam, cơ h�i và thách th�c [14]

Trang 18

Trong kho�ng 10 n�m tr� l�i �ây Nhà nư�c �ã giao trên 2 tri�u ha ��ttr�ng ��i núi tr�c cho nông dân c� nư�c tham gia vào các ho�t ��ng lâm nghi�p N�u nh�n th�c và n�ng l�c qu�n lý t� ch�c c�a ngư�i dân �ư�c nâng cao thì m�c tiêu ��t �ư�c v� t�ng thu nh�p, xóa �ói gi�m nghèo, phát tri�n kinh t� xã h�i nông thôn mi�n núi, ph�c h�i môi trư�ng sinh thái, góp ph�n gi�m thi�u tác

��ng v� môi trư�ng, khí h�u trong tương lai không xa

M�t trong nh�ng mô hình �ang �ư�c các nhà khoa h�c Vi�t Nam quan tâm là nghiên c�u các mô hình ch�ng ch� r�ng theo nhóm � Vi�t Nam mô hình này �ư�c th� nghi�m cho m�t lo�i ��i tư�ng ph� bi�n trong xã h�i, �ó là r�ng s�n xu�t phân tán c�a các h� nông dân g�p l�i Trong �ó �áng chú ý là các

nghiên c�u như “Hư�ng d�n ch�ng ch� nhóm FSC và qu�n lý r�ng” c�a Lê

Thi�n ��c và Ng�c Th� M�n n�m 2004 [13]

Trong vi�c xây d�ng các mô hình ch�ng ch� r�ng theo nhóm thì mô hình

� huy�n Hưng Yên, l�y tên là chi h�i ch� r�ng tr�ng huy�n Hưng Yên g�m 209 h�, v�i di�n tích g�n 2.000 ha r�ng tr�ng bư�c ��u �ã hoàn t�t ho�t ��ng và ��t

�ư�c nh�ng thành qu� nh�t ��nh Tuy nhiên, c�n ph�i t�ng cư�ng h� tr� �ào t�o, giám sát �ánh giá hi�u qu� thêm nh�ng n�m ti�p theo, ��ng th�i qu�ng bá và nhân r�ng mô hình này cho các ��a phương trong c� nư�c [24]

C�ng theo chương trình và mô hình ch�ng ch� r�ng FSC theo nhóm h�,n�m 2004 t�i Qu�ng Tr� mô hình ch�ng ch� r�ng FSC theo nhóm h� v�i r�ng keo c�ng �ã �ư�c ti�n hành và ��t nh�ng k�t qu� D�a vào t� ch�c Rainforest Alliance, WWF �ã �ưa ra m�t s� k�t lu�n và ki�n ngh� cho các nhóm h� nh�ng vi�c ph�i làm �� hư�ng t�i qu�n lý r�ng b�n v�ng, ��t �ư�c ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam Bên c�nh nh�ng mô hình nghiên c�u v� tình hình ch�ng ch�r�ng theo nhóm h� gia �ình thì m�t s� nhà khoa h�c �ã và �ang ti�n hành nh�ng nghiên c�u v� ch�ng ch� r�ng t�i Vi�t Nam �� �ưa ra m�t cái nhìn t�ng th� v�kinh nghi�m qu�n lý theo ch�ng ch� r�ng [25]

Vi�c thúc ��y ch�ng ch� r�ng FSC t�i Vi�t Nam �ang có nh�ng bư�c ti�n

�áng m�ng, trong �ó có m�t ph�n quan tr�ng c�a t� ch�c WWF �ã tích c�c ph�ih�p v�i T� công tác qu�c gia Vi�t Nam và các nhà tài tr� khác ti�n hành xây d�ng các mô hình thí �i�m v� qu�n lý r�ng b�n v�ng ti�n t�i �ánh giá c�p ch�ng ch� r�ng cho m�t s� ��a phương, trong �ó ph�i k� t�i các t�nh �ak lak, Kon Tum, Gia Lai, Ngh� An, Th�a Thiên Hu�,…

Trang 19

T�i �ak Lak thì n�m 1999, m�i chuyên gia �ánh giá c�a FSC ti�n hành ti�n kh�o sát, �ánh giá t�i 6 lâm trư�ng Chuyên gia FSC �ã �ưa ra m�t s�khuy�n ngh� ��i v�i t�nh, lâm trư�ng nh�m th�c hi�n và �áp �ng �ư�c các tiêu chu�n v� qu�n lý r�ng b�n v�ng

N�u t�i t�nh Kon Tum, WWF và TFT/Scancom th�c hi�n d� án v� b�ot�n �a d�ng sinh h�c và qu�n lý r�ng b�n v�ng t�i huy�n Kon Plong, thì t�i t�nh Ngh� An và Th�a Thiên Hu�, cùng v�i T� công tác qu�c gia ti�n hành nhi�uchuy�n kh�o sát, �ánh giá B� tiêu chu�n qu�c gia t�i m�t s� lâm trư�ng, xây d�ng các mô hình v� r�ng qu�n lý b�n v�ng t�i m�t s� vùng tr�ng �i�m

� t�nh Gia Lai: Cùng v�i S� Nông nghi�p và Phát tri�n nông thôn xây d�ng mô hình v� qu�n lý r�ng b�n v�ng t�i m�t s� lâm trư�ng, ti�n hành �ánh giá th� nghi�m B� tiêu chu�n qu�c gia t�i 2 lâm trư�ng Sơ Pai và Hà N�ng Bên c�nh �ó thì WWF s� m�i chuyên gia c�a FSC ti�n hành ti�n kh�o sát, �ánh giá l�i các lâm trư�ng nói trên �� hư�ng t�i qu�n lý r�ng b�n v�ng nh�m ��t �ư�cch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam

2.3.3 Nh�ng thách th�c và bài h�c kinh nghi�m v� ch�ng ch� r�ng FSC t�i Vi�t Nam

Theo ��nh hư�ng c�a chính ph� và xu th� toàn c�u, cùng v�i h� tr� c�acác t� ch�c Chính ph� và phi Chính ph� qu�c t�, �ã ch�ng ki�n nh�ng n� l�c v�qu�n lý r�ng � Vi�t Nam theo tiêu chu�n FSC trong m�t th�p k� qua, mang ��nk�t qu� là kho�ng 10.000 ha r�ng tr�ng �ã �ư�c ch�ng nh�n theo tiêu chu�nFSC t� n�m 2006 và hơn 10 �ơn v� qu�n lý r�ng �ang tham gia quá trình ch�ng nh�n qu�n lý r�ng FSC Quá trình này c�ng b�c l� nh�ng thách th�c, cơ h�i và bài h�c kinh nghi�m � ��a phương

- Nh�ng thách th�c và cơ h�i cho ngành lâm nghi�p Vi�t Nam �� ��t

�ư�c ch�ng ch� r�ng: Vi�t Nam �ã tr� thành m�t nhà xu�t kh�u �� n�i th�t quan tr�ng trên th� trư�ng th� gi�i v�i m�c t�ng trư�ng hàng n�m trên 20% trong nh�ng n�m g�n �ây và d� ki�n doanh s� ��t �ư�c trong nh�ng n�m t�i là 2,8 t�USD Cùng th�i gian này nhu c�u v� �� n�i th�t làm t� g� khai thác t� r�ng ch�ng nh�n và qu�n lý b�n v�ng �ang không ng�ng t�ng lên khi�n cho ngành ch� bi�n g� Vi�t Nam tr� thành nhà nh�p kh�u l�n (giá tr� nh�p kh�u g� n�m

2007 là hơn 1 t� USD) v� g� ch�ng nh�n t� bên ngoài, theo t�ng chi phí và kh�

Trang 20

n�ng c�nh tranh th�p hơn c�a ngành M�t khác, thách th�c này t�o cơ h�i v�ch�ng nh�n r�ng Vi�t Nam trên c� nư�c vì ho�t ��ng ch�ng nh�n như v�y có th� giúp r�ng Vi�t Nam qu�n lý b�n v�ng ��ng th�i gi�m chi phí nguyên li�u

��u vào cho các doanh nghi�p ch� bi�n g� và theo �ó giúp h� t�ng kh� n�ng c�nh tranh c�a doanh nghi�p mình

- Di�n tích r�ng t� nhiên và ch�ng ch� r�ng quy mô nh� c�a �ơn v� qu�n

lý r�ng: Các �ơn v� qu�n lý r�ng � Vi�t Nam �ã tr�i qua m�t s� ti�n trình tái cơc�u khi�n các �ơn v� qu�n lý r�ng hi�n nay có di�n tích r�ng t� nhiên t� 10.000

��n 20.000 ha và h�n m�c khai thác hàng n�m t� 2.000 ��n 5.000 m3 g� t� 40

��n 50 lo�i g� theo tr� lư�ng g� c�a m�i loài tr� nên quá nh� Tr� lư�ng m�iloài nh� và s� lư�ng loài l�n gây ra m�t s� khó kh�n v� công ngh� cho các nhà ch� bi�n g� cùng v�i hi�u qu� kinh t� th�p làm cho các nhà s�n xu�t này không m�n mà v�i vi�c thu mua và ch� bi�n g�, th�m chí là g� có ch�ng ch� r�ng FSC M�t khác, di�n tích nh� c�ng có ngh�a r�ng chi phí ch�ng nh�n cho 1 ha, hơnn�a do r�ng nghèo v� tr� lư�ng g� và chi phí ch�ng nh�n cho t�ng m3 g�,thư�ng � m�c cao vư�t quá kh� n�ng c�a các �ơn v� qu�n lý r�ng T�t c� nh�ng

lý do này l�i khi�n cho quá trình ch�ng nh�n c�a các �ơn v� qu�n lý r�ng khó kh�thi v� m�t kinh t� M�t cơ h�i �� �ương ��u v�i v�n �� này dành cho các �ơn v�qu�n lý r�ng, ��c bi�t là nh�ng �ơn v� có v� trí ��a lý g�n v�i nhau, h� có th�th�ng nh�t xúc ti�n ch�ng nh�n theo nhóm v�i tr� lư�ng t�ng loài �� l�n �� thuy�t ph�c ngư�i mua và chi phí ch�ng nh�n th�p hơn ��i v�i t�ng ha và m3g�

- Quy�n s� d�ng ��t lâm nghi�p và ch�ng ch� r�ng: Theo tiêu chu�n 2trong tiêu chu�n qu�n lý r�ng FSC, m�t �ơn v� qu�n lý r�ng mu�n �ư�c ch�ng nh�n ph�i có quy�n hư�ng d�ng ��t ��i v�i di�n tích ��t lâm nghi�p c�a h� T�iVi�t Nam, do nh�ng thay ��i v� lu�t ��t �ai nhi�u �ơn v� qu�n lý r�ng không có quy�n hư�ng d�ng ��t lâm nghi�p ho�c di�n tích ghi trong s� �� c�a h� th�phơn nhi�u so v�i di�n tích h� th�c t� qu�n lý, theo �ó khi�n cho các �ơn v� qu�n

lý r�ng không th�a mãn tiêu chu�n ��t ra và do v�y dù cho h� có �áp �ng �ư�ct�t c� các tiêu chu�n và tiêu chí trong B� tiêu chu�n FSC �i ch�ng n�a thì h�không th� �ư�c ch�ng nh�n Do �ó, cùng v�i nh�ng n� l�c c�a t�ng �ơn v�qu�n lý r�ng, h� tr� t� Chính quy�n các c�p khác nhau t� Trung ương ��n ��aphương �óng vai trò h�t s�c quan tr�ng ��i v�i quá trình ch�ng nh�n qu�n lý r�ng b�n v�ng c�a các �ơn v� qu�n lý r�ng

Trang 21

- Phân c�p trong s� d�ng ��t lâm nghi�p và ch�ng ch� r�ng, theo báo cáo c�a B� Nông nghi�p và Phát tri�n nông thôn, cho ��n ngày 30/10/2007 kho�ng 3,2 trri�u ha ��t lâm nghi�p �ã �ư�c giao cho 1,1 tri�u h� gia �ình, theo �ó góp ph�n vào vi�c t�o thu nh�p và xóa �ói gi�m nghèo � các khu v�c nông thôn mi�n núi nhưng c�ng t�o ra thách th�c c�a ho�t ��ng ch�ng ch� r�ng Nh�ng khó kh�n ch� y�u gây ra do di�n tích r�t nh� c�a m�i h� gia �ình, trung bình m�i h� gia �ình có 3 ha, �i�u này có ngh�a r�ng ��i v�i di�n tích kho�ng 1.000

ha t�i thi�u c�n 300 h� gia �ình k�t h�p cùng v�i nhau v�i cam k�t m�nh m� và phương pháp th�c hi�n th�c t�, mà vi�c này �ư�c xem là m�t nhi�m v� không kh� thi ho�c r�t khó trong vi�c t� ch�c và qu�n lý nhóm Hơn n�a, do r�ng tr�ng c�a m�i h� gia �ình �ư�c tr�ng theo cách th�c khác nhau liên quan t�i th�i gian, công ngh�, ch�t lư�ng cây gi�ng,… di�n tích tr�ng r�ng trên cơ s� k�t h�pkhông �� t�t v� m�t ch�t lư�ng g� và không thuy�t ph�c �ư�c ngư�i mua tr�ti�n cho lo�i g� này Hơn n�a, di�n tích kho�ng 1.000 ha c�ng có ngh�a là chi phí ch�ng nh�n s� cao ��i v�i m�i ha và m�i m3 g� mà theo �ó nh�ng ngư�inông dân nghèo không th� �áp �ng �ư�c Bên c�nh �ó, các ch� s� h�u r�ng tr�ng quy mô nh� thư�ng không �� m�nh m� trong cam k�t c�a mình ��c bi�tkhi h� ph�i chi tr� nh�ng nhu c�u tài chính phát sinh T� ch�c WWF nhìn nh�nthách th�c và cơ h�i t�i khu v�c này, v�i h� tr� t� t� ch�c IKEA và SNV, cùng

�ương ��u v�i thách th�c này b�ng cách áp d�ng các d� án ch�ng nh�n qu�n lý r�ng theo nhóm �� có �ư�c nhi�u bài h�c kinh nghi�m hơn t�i m�t th�i �i�mnào �ó trong các n�m t�i �ây ��i v�i ch�ng ch� r�ng cho nhóm nông dân ho�cnhóm nông dân v�i �ơn v� qu�n lý r�ng như là m�t ��i tư�ng gi� ch�ng ch�

- Khu v�c tư nhân, tích t� ��t lâm nghi�p và ch�ng ch� r�ng: Trong m�tth�p k� qua khu v�c tư nhân bao g�m c� doanh nghi�p n�i ��a và nư�c ngoài ho�t ��ng trong ngành ch� bi�n và thương m�i g� �ã t�ng lên �áng k� và có nhi�u ti�m n�ng hơn trong ��u tư vào kinh doanh tr�ng r�ng và lâm nghi�p D�dàng nh�n th�y r�ng khu v�c tư nhân có th� �óng vai trò quan tr�ng hơn và có th� ��u tư vào ��t r�ng � quy mô l�n hơn M�t khác, th�c t� cho th�y s�n lư�ng r�ng th�p �i cùng v�i ch�t lư�ng r�ng tr�ng và g� nghèo nàn c�a các ch� r�ng quy mô nh� chính là s� lãng phí v� tài nguyên ��t r�ng và không mang l�i nh�ng l�i ích như mong mu�n c�a ch� s� h�u M�t cách th�c m�i và hi�u qu� v� kinh t�trong vi�c s� d�ng ��t r�ng �ư�c giao cho các h� gia �ình c�n �ư�c áp d�ng

Trang 22

trong th�c t� mà theo �ó có th� tích t� ��t r�ng cho kinh doanh lâm nghi�p Hơnn�a, theo ngh� ��nh 200 c�a Chính ph� n�m 2004, các lâm trư�ng qu�c doanh s�

�ư�c tư h�u hoá, qua �ó c�ng s� mang ��n nh�ng cơ h� cho khu v�c tư nhân �� m� r�ng vai trò c�a mình H� tr� t� chính sách liên quan c�a Chính ph� cho khu v�c tư nhân �� �óng vai trò l�n hơn s� t�o �i�u ki�n thu�n l�i hơn cho vi�c ��ynhanh công tác tích t� ��t r�ng cho vi�c s� d�ng hi�u qu� hơn v� m�t kinh t� và

do v�y c�ng s� t�ng cư�ng �óng góp ch�ng ch� r�ng t�i Vi�t Nam

- G� có ki�m soát m�t bư�c chu�n b� hu�ng t�i ch�ng ch� r�ng FSC: Ch�ng ch� r�ng �� l�y g� �ư�c ch�ng nh�n qu�n lý FSC là m�t quá trình lâu dài K� ho�ch g� �ư�c ki�m soát c�a FSC là m�t gi�i pháp nh�m h� tr� các �ơn v�qu�n lý r�ng trong th�i gian ng�n, có th� ��t �ư�c ph�n nào k�t qu� c�a quá trình ch�ng nh�n Các �ơn v� qu�n lý r�ng �ng h� k� ho�ch g� �ư�c ki�m soát trong vòng m�t n�m có th� k�t h�p v�i g� �ư�c ch�ng nh�n g� FSC �� s�n xu�t và bán các s�n ph�m FSC k�t h�p Do v�y, các �ơn v� qu�n lý r�ng và các ch� r�ng quy

mô nh� có r�ng tr�ng t�i Vi�t Nam có th� áp d�ng và th�c thi k� ho�ch g� �ư�cki�m soát như là m�t bư�c sơ kh�i hư�ng t�i ch�ng nh�n qu�n lý r�ng c�a FSC

- N�ng l�c ��a phương và chi phí ho�t ��ng ch�ng ch� r�ng: T�ng chi phí cho ho�t ��ng ch�ng ch� r�ng bao g�m hai ph�n chính, m�t là chi phí áp d�ng h� th�ng qu�n lý r�ng c�a m�t �ơn v� qu�n lý r�ng t� �i�m kh�i ��u t�i m�c

�áp �ng �ư�c tiêu chu�n FSC, và th� hai là chi phí các ho�t ��ng �ánh giá do cơquan ch�ng nh�n th�c hi�n M�t �ơn v� qu�n lý r�ng v�i n�ng l�c trong nư�c có th� làm t�t c� có th� ti�t ki�m �ư�c ph�n này trong t�ng chi phí sau �ó h� ch�ph�i tr� cho các ho�t ��ng �ánh giá c�a cơ quan ch�ng nh�n và qua �ó có th�ti�t ki�m và gi�m chi phí ch�ng nh�n Do v�y xây d�ng n�ng l�c trong nư�c v�

ch�ng ch� r�ng c�n �ư�c xem là m�t ưu tiên [3]

Trang 23

Ph�n 3 M�C TIÊU, ��I T��NG, N�I DUNG

VÀ PH�ƠNG PHÁP NGHIÊN C�U

3.1 M�c tiêu nghiên c�u

3.1.1 M�c tiêu chung

�ánh giá tình hình s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p theo các tiêu chu�nc�a ch�ng ch� r�ng FSC nh�m �ưa ra các gi�i pháp h�p lý, nâng cao hi�u qu�s�n xu�t kinh doanh r�ng b�n v�ng � công ty TNHH tr�ng r�ng Quy Nhơn

3.2 ��i tư�ng và ph�m vi nghiên c�u

3.2.1 ��i t��ng nghiên c�u

�� tài ch� t�p trung �ánh giá tình hình s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p t�icông ty TNHH tr�ng r�ng Quy Nhơn, Bình ��nh d�a trên cơ s�:

- Các quy trình k� thu�t vư�n ươm, tr�ng r�ng và khai thác do công ty ban hành, ch�nh s�a và b� sung hàng n�m

- Th� trư�ng tiêu th� s�n ph�m và chu�i hành trình s�n ph�m CoC trư�c

3.3 N�i dung nghiên c�u

3.3.1 �i�u �i�n t� nhiên, kinh t� và xã h�i c�a khu v�c nghiên c�u

3.3.1.1 �i�u ki�n t� nhiên: Ti�n hành �i�u tra và tìm hi�u v� v� trí ��a lý,

��a hình, khí h�u, th�y v�n và th� như�ng

Trang 24

3.3.1.2 ��c �i�m kinh t� và xã h�i: �i�u tra, tìm hi�u v� dân s�, lao ��ng

và th�c tr�ng n�n kinh t� t�i ��a phương

3.3.1.3 Th�c tr�ng ngành lâm nghi�p: �i�u tra và tìm hi�u v� di�n tích

��t lâm nghi�p có r�ng và chưa có r�ng, di�n tích ��t có kh� n�ng lâm nghi�p

��c bi�t là di�n tích r�ng tr�ng trên ��a bàn t�nh

3.3.2 Các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p d�a vào các tiêu chu�n c�a ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam

3.3.2.1 Các ho�t ��ng tr�ng r�ng, ch�m sóc và qu�n lý b�o v� r�ng

- Xây d�ng ngân hàng dòng, vư�n gi�ng và s�n xu�t cây con

- Các ho�t ��ng tr�ng r�ng

- Các ho�t ��ng ch�m sóc, qu�n lý b�o v� r�ng

3.3.2.2 Các ho�t ��ng khai thác và ch� bi�n: Tìm hi�u và �ánh giá các

ho�t ��ng khai thác và ch� bi�n theo các tiêu chu�n ch�ng ch� r�ng FSC

+ C�i ti�n k� ho�ch qu�n lý b�o v� r�ng tr�ng

+ T�ng cư�ng giám sát �ánh giá và thông tin tư li�u

+ Nh�ng l�i ích ti�m n�ng

- L�i ích v� xã h�i: T�p trung làm rõ các n�i dung sau:

+ T�o công �n vi�c làm cho ngư�i dân + Giao tr� m�t s� di�n tích r�ng tr�ng c�a công ty ph�c v� cho các v�n �� xã h�i

+ Chương trình cung c�p mi�n phí cây gi�ng cho ngư�i dân ��a phương + �óng góp vào ngân sách c�a t�nh thông qua các lo�i thu�

Trang 25

- L�i ích v� môi trư�ng: Tìm hi�u, �i�u tra và �ánh giá các v�n �� sau: + Kh� n�ng h�p th� CO2c�a r�ng tr�ng

+ Duy trì m�t s� di�n tích r�ng tr�ng, r�ng t� nhiên �� phòng h�,b�o v� môi trư�ng

+ Th�c hi�n các bi�n pháp k� thu�t nh�m b�o v� ngu�n nư�c, ��t,

3.4 Phư�ng pháp nghiên c�u

3.4.1 Ph�ơng pháp thu th�p thông tin

- Thu th�p s� li�u th� c�p: K� th�a các s� li�u �ã có v� tr� lư�ng r�ng khai thác qua các n�m; quy trình k� thu�t vư�n ươm, tr�ng r�ng, ch�m sóc, qu�n lý b�o v�, phòng ch�ng cháy r�ng và khai thác Các ��nh m�c d� toán v�cây gi�ng, tr�ng, ch�m sóc, qu�n lý b�o v�, khai thác 01 ha r�ng trong su�t chu k� kinh doanh t�i ��a �i�m nghiên c�u

- Thu th�p s� li�u sơ c�p: �i�u tra, ph�ng v�n các cơ quan liên quan, ngư�i dân ��a phương v� hi�u qu� xã h�i, môi trư�ng t� các ho�t ��ng s�n xu�t

kinh doanh lâm nghi�p c�a công ty mang ��n,…

3.4.2 Các ph�ơng pháp phân tích

- Phương pháp phân tích SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) thông qua các �i�m m�nh, �i�m y�u, cơ h�i và thách th�c �� phân tích nh�ng thu�n l�i, khó kh�n trong các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�ptheo hư�ng b�n v�ng

- Phân tích th� trư�ng tiêu th� s�n ph�m: D�a vào các phương pháp ti�pc�n th� trư�ng, phân tích chu�i giá tr� th� trư�ng c�a SEANAFE (m�ng lư�inghiên c�u nông lâm k�t h�p � �ông Nam Á) �� làm rõ th� trư�ng tiêu th� s�nph�m c�a công ty

Trang 26

3.4.3 Các ph�ơng pháp �ánh giá hi�u qu� kinh t�, xã h�i, môi tr��ng

* Phương pháp �ánh giá hi�u qu� kinh t� trong 1 chu kinh kinh doanh

- Giá tr� hi�n t�i ròng NPV (Net Present Value) �ư�c tính b�ng giá tr� hi�nt�i c�a t�t c� các thu nh�p tr� �i giá tr� hi�n t�i c�a t�t c� các chi phí trong su�tchu k� s�n xu�t kinh doanh Công th�c tính như sau:

- Ch� tiêu t� su�t thu h�i v�n n�i t�i IRR (Internal Rate of Return) hay còn g�i là t� l� thu h�i v�n n�i t�i, là m�t t� l� chi�t kh�u làm cho giá tr� hi�n t�i c�achu�i thu nh�p b�ng giá tr� hi�n t�i c�a chu�i chi phí

IRR là t� l� lãi su�t làm cho NPV = 0, t�c là v�i m�c lãi su�t IRR thì chương trình ��u tư hoà v�n khi �ó:

Trang 27

* Phương pháp �ánh giá hi�u qu� xã h�i: Trong ph�m vi gi�i h�n c�a ��

tài, ch� �ánh giá hi�u qu� xã h�i thông qua

+ Thu th�p s� li�u v� lư�ng công lao ��ng t� các ho�t ��ng: s�n xu�t cây gi�ng, tr�ng r�ng, ch�m sóc, qu�n lý b�o v�, khai thác,… qua các n�m

+ S� li�u v� cây gi�ng h� tr� qua các n�m và t�p hu�n, hư�ng d�n k�thu�t tr�ng r�ng cho ngư�i dân

+ Thu th�p s� li�u v� s� ti�n h� tr� các xã mi�n núi khó kh�n

* Phương pháp �ánh giá tác ��ng môi trư�ng

- D�a vào phương trình tương quan - h�i quy tuy�n tính gi�a y�u t� lư�ng

CO2 h�p thu hàng n�m và n�ng su�t g� (k�t qu� nghiên c�u c�a c�a Ngô �ình Qu�) Trên cơ s� �ó, thông qua tr� lư�ng g� khai thác hàng n�m, t�ng tr� lư�ng r�ng � các n�m tu�i, t� �ó quy ��i ra hàm lư�ng CO2�ư�c h�p thu [26]

- Thông qua các tiêu chí trong B� tiêu chu�n r�ng FSC Vi�t Nam

3.4.4 X� lý s� li�u

Dùng ph�n m�m MS Excel �� x� lý và tính toán s� li�u

Trang 28

Ph�n 4 K�T QU� NGHIÊN C�U

4.1 �i�u ki�n t� nhiên, kinh t� và xã h�i c�a khu v�c nghiên c�u

4.1.1 �i�u ki�n t� nhiên

4.1.1.1 V� trí ��a lý

T�nh Bình ��nh n�m trong vùng Duyên h�i Nam Trung B�, t�ng di�ntích t� nhiên là 602.444 ha và n�m trong ph�m vi t�a �� ��a lý t� 13030’45’’

��n 14042’15’’ v� �� B�c, t� 108036’30’’ ��n 109018’15’’ kinh �� �ông Lãnh th� c�a t�nh tr�i dài 110 km theo hư�ng B�c - Nam, có chi�u ngang h�p trung bình 55 km, trong �ó ch� h�p nh�t 50 km và ch� r�ng nh�t 60 km

V� ��a gi�i: Phía B�c giáp t�nh Qu�ng Ngãi, có chung �ư�ng biên gi�i 63

km t� �èo Bình �ê, phía Nam giáp t�nh Phú Yên, có chung �ư�ng biên gi�i 59

km, phía Tây giáp t�nh Gia Lai, có chung �ư�ng biên gi�i 130 km, Phía �ông giáp bi�n �ông v�i b� bi�n dài 134 km

Bình ��nh n�m trên tr�c �ư�ng giao thông B�c – Nam v�i nh�ng l�i th�v� giao thông �ư�ng s�t, �ư�ng b�, �ư�ng bi�n, �ư�ng hàng không Phía Tây

có qu�c l� 19 n�i v�i vùng Tây Nguyên r�t thu�n l�i cho giao lưu, phát tri�nkinh t� xã h�i trong và ngoài t�nh

4.1.1.2 ��a hình, ��a th�

Bình ��nh n�m � phía �ông dãy Trư�ng Sơn Nam, có hư�ng d�c ch�y�u nghiên d�n t� Tây sang �ông v�i s� phân b�c ��a hình r�t rõ r�t, vì th� ��ahình c�a t�nh có th� chia làm 3 ki�u ��a hình chính như sau:

- Ki�u ��a hình núi th�p và núi trung bình: có di�n tích 249.866 ha, chi�m41,5% phân b� ch� y�u � các huy�n An Lão, Vân Canh, V�nh Th�nh và Hoài

Ân v�i ��a hình chia c�t m�nh, �� cao ph� bi�n t� 600 - 800 m, �� d�c bình quân t� 20 - 250 �ây là vùng còn t�p trung ph�n l�n tài nguyên r�ng và c�ng là khu v�c ��u ngu�n c�a các con sông l�n trên ��a bàn t�nh

- Ki�u ��a hình ��i, gò trung du: Có di�n tích 159.276 ha, chi�m 26,4% di�n tích t� nhiên �ây là vùng chuy�n ti�p t� vùng núi xu�ng thung l�ng, ��ng b�ng ven sông, ven bi�n và �ư�c phân b� � các huy�n Hoài Nhơn, Tây Sơn, Vân Canh và Phù Cát �� cao t� 100 - 200 m, �� d�c ph� bi�n t� 10 - 150 �ây

là vùng còn nhi�u di�n tích ��t tr�ng ��i núi tr�c nh�t trên ��a bàn t�nh

Trang 29

- Ki�u ��a hình ��ng b�ng ven sông, ven bi�n: T�p trung � các huy�nvùng ��ng b�ng như Hoài Nhơn, Phù Cát, Phù M�, An Nhơn, Tuy Phư�c và thành ph� Quy Nhơn V�i di�n tích 193.302 ha, chi�m 32,1% �ây là vùng t�ptrung dân cư và là vùng s�n xu�t nông nghi�p chính c�a t�nh

4.1.1.3 Khí h�u, th�y v�n

* Khí h�u

Bình ��nh n�m vùng nhi�t ��i gió mùa v�i hai mùa rõ r�t Mùa khô t�tháng 1 ��n tháng 8, mùa mưa t� tháng 9 ��n tháng 12 Lư�ng mưa phân b�không ��u trong n�m, t�p trung ch� y�u vào tháng 10 và tháng 11, chi�mkho�ng 80% t�ng lư�ng mưa trong n�m Lư�ng mưa bình quân t� 1.600 - 1.800

mm ��i v�i vùng ��ng b�ng ven bi�n và t� 2.400 - 2.800 mm ��i v�i vùng núi phía Tây Lư�ng mưa gi�m d�n t� B�c vào Nam và Tây sang �ông, s� phân b�không ��u v� lư�ng mưa và cư�ng �� mưa t�p trung 2 - 3 tháng trong n�m là nhân t� chính gây xói mòn, r�a trôi, l� l�t hàng n�m t�i khu v�c

Nhi�t �� trung bình n�m t� 27 - 27,60, nhi�t �� trung bình tháng cao nh�t34,90, nhi�t �� trung bình tháng th�p nh�t 20,60 T�ng nhi�t tích ôn trung bình trên 9.0000C là �i�u ki�n khá thu�n l�i cho nhi�u loài cây tr�ng nông - lâm nghi�p phát tri�n

* Th�y v�n

Nhìn chung các sông � t�nh Bình ��nh ng�n và h�p, có �� chênh cao l�ngi�a vùng thư�ng lưu v�i vùng h� lưu, lưu lư�ng dòng ch�y phân ph�i không ��utrong n�m T�i Bình ��nh có 4 sông l�n, chi ph�i h� th�ng th�y v�n trên ��a bàn t�nh, bao g�m sông L�i Giang, sông La Tinh, sông Kôn và sông Hà Thanh

Ngoài ngu�n nư�c m�t chính t� các con sông trên, Bình ��nh còn có ngu�n nư�c m�t khá l�n t� các h� ch�a nư�c Theo s� li�u th�ng kê n�m 2004 thì toàn t�nh có kho�ng 153 h� ch�a nư�c �ây là ngu�n nư�c m�t ch� y�ucung c�p cho s�n xu�t và m�t ph�n sinh ho�t c�a nhân dân trong t�nh

Trang 30

- Nhóm ��t phù sa (P): v�i 45.634 ha, chi�m 7,57% t�ng di�n tích t� nhiên, phân b� các huy�n An Lão, Tây Sơn, Tuy Phư�c, Hoài Nhơn và Quy Nhơn

- Nhóm ��t xói mòn trơ s�i �á (E): vơi 22.229 ha, chi�m 3,69% di�n tích t� nhiên, phân b� các vùng ��i, gò và t�p trung ch� y�u � huy�n Tây Sơn

- Nhóm ��t �� (F): v�i 21.313 ha, chi�m 3,54% t�ng di�n tích t� nhiên, phân b� t�p trung � các huy�n An Lão, Hoài Ân, Hoài Nhơn và V�nh Th�nh

��t hình thành trên s�n ph�m phong hóa c�a �á m� Bazan, thành ph�n cơ gi�itrung bình - n�ng, t�ng ��t dày, �� phì khá cao

- Nhóm ��t glây (G1): v�i 15.968 ha, chi�m 2,65% t�ng di�n tích t� nhiên, phân b� t�p trung � các huy�n An Nhơn, Tuy Phư�c, Phù Cát và Hoài Nhơn

- Nhóm ��t cát (C): v�i 13.570 ha, chi�m 2,25% t�ng di�n tích t� nhiên, phân b� t�p trung các huy�n Phù Cát, Phù M�, Hoài Nhơn, Tuy Phư�c và Quy Nhơn

- Nhóm ��t m�n (M): v�i 6.356 ha, chi�m 1,05% t�ng di�n tích t� nhiên, phân b� ch� y�u � các ��m phá ven bi�n, c�a sông thu�c các huy�n ��ng b�ng

- Nhóm ��t phèn (S): v�i 899 ha, chi�m 0,15% t�ng di�n tích t� nhiên Hình thành do s�n ph�m phù sa v�i v�t ch�t ch�a lưu hu�nh, phân b� r�i rác các huy�n Hoài Nhơn, Tuy Phư�c và Phù Cát

- Nhóm ��t than mùn (T): v�i 120 ha, chi�m 0,02% t�ng di�n tích t�nhiên, phân b� t�p trung � huy�n Phù M� và có th� khai thác s� d�ng �� s�n xu�t phân

Ngoài 9 nhóm ��t k� trên, Bình ��nh còn có di�n tích ��t ng�p m�n, sông su�i, ao h� v�i 50.519 ha, chi�m 8,40% di�n tích t� nhiên

4.1.2 ��c �i�m kinh t�, xã h�i

4.1.2.1 Dân s� và lao ��ng

Theo s� li�u th�ng kê n�m 2006, dân s� t�nh Bình ��nh kho�ng 1.566.000 ngư�i v�i 33 dân t�c, trong �ó ch� y�u là ngư�i Kinh chi�m 98% Dân t�c ít ngư�i �áng k� là ngư�i Ba Na v�i 1,14%, Hre chi�m 0,5%, các dân t�c khác chi�m 0,86% M�t �� dân s� bình quân c�a t�nh là 260 ngư�i/km2

C�ng theo s� li�u th�ng kê trên thì s� ngư�i trong �� tu�i lao ��ng trong toàn t�nh là 916.000 ngư�i, chi�m 55,3% dân s� Lao ��ng �ang làm vi�c trong các ngành kinh t� là 808.838 ngư�i, chi�m 93,6% lao ��ng trong �� tu�i, trong

�ó ngành nông - lâm - th�y s�n chi�m 66,8%, công nghi�p - xây d�ng 12,2% s�

Trang 31

lao ��ng trong n�n kinh t� qu�c dân L�c lư�ng lao ��ng � các huy�n mi�n núi, ch� chi�m kho�ng 4,8% s� lao ��ng toàn t�nh

4.1.2.2 Th�c tr�ng v� kinh t�

Trong nh�ng n�m g�n �ây t�ng trư�ng kinh t� c�a t�nh Bình ��nh ��tbình quân 9,5% cao hơn nhi�u so v�i bình quân chung c�a c� nư�c, trong �ónhóm ngành công nghi�p, xây d�ng ��t 13,8%/n�m, ngành d�ch v� v�i10,9%/n�m, ngành nông - lâm - th�y s�n là 6,2%/n�m, trong �ó ngành lâm nghi�p có t�c �� phát tri�n là 1,4%/n�m

- S�n xu�t nông nghi�p: Nông nghi�p phát tri�n tương ��i toàn di�n, d�nchuy�n sang �a canh, thâm canh và s�n xu�t hàng hóa D�n tích ��t s�n xu�tnông nghi�p toàn t�nh là 128.700 ha, chi�m 21,4% t�ng di�n tích t� nhiên S�nlư�ng lương th�c bình quân ��u ngư�i 412 kg Nông nghi�p v�n là ngành kinh t� ch� ��o, chi�m t� tr�ng l�n trong các ngành kinh t� t�nh

- Công nghi�p, d�ch v�: Toàn t�nh có trên 2.000 cơ s� s�n xu�t công nghi�p, ti�u th� công nghi�p l�n nh�, trong �ó ph�i k� ��n khu công nghi�pPhú Tài, Long M� và 10 c�m công nghi�p � các huy�n, thành ph� Quy Nhơn Bên c�nh �ó, khu kinh t� Nhơn H�i - Quy Nhơn s� là m�t ��ng l�c cho s� ��tphá phát tri�n kinh t�, xã h�i không ch� trong ph�m vi t�nh Bình ��nh mà cho ca mi�n Trung và Tây Nguyên trong tương lai

4.1.3 Th�c tr�ng ngành lâm nghi�p

Theo k�t qu� ki�m kê di�n bi�n tài nguyên r�ng và ��t lâm nghi�p n�m

2009 toàn qu�c kèm theo Quy�t ��nh s� 1267/Q�-BNN-KL ngày 05/5/2009 thì t�nh hình s� d�ng ��t c�a t�nh tính ��n ngày 31/12/2008: T�ng di�n tích t�nhiên là 602.444 ha, trong �ó di�n tích ��t lâm nghi�p toàn t�nh hi�n có 379.260

ha, chi�m 62,95% t�ng di�n tích t� nhiên toàn t�nh, trong �ó di�n tích ��t có r�ng là 250.734 ha, chi�m 41,62% t�ng di�n tích t� nhiên toàn t�nh Di�n tích

��t lâm nghi�p chưa còn r�ng là 69.406 ha, chi�m 11,52% Bên c�nh �ó thì t�ng di�n tích ��t có kh� n�ng lâm nghi�p là 59.120 ha, chi�m 9,81% bao g�mnh�ng di�n tích ��t chưa có r�ng, n�m ngoài vùng quy ho�ch các d� án lâm nghi�p trên ��a bàn t�nh �ây là ngu�n ti�m n�ng l�n �� phát tri�n s�n xu�t lâm nghi�p, tr�ng r�ng phòng h� sinh thái, phòng h� c�nh quan k�t h�p v�i tr�ng r�ng kinh t�, tr�ng cây công nghi�p theo phương th�c nông lâm k�t h�p �� t�ongu�n s�n ph�m hàng hóa, ��ng th�i phát tri�n tr�ng r�ng phòng h� ch�ng cát bay ven bi�n b�o v� s�n xu�t nông nghi�p và cu�c s�ng nhân dân ven bi�n

Trang 32

B�ng 4.1: Hi�n tr�ng 3 lo�i r�ng t�i t�nh Bình ��nh

�ơn v�: ha

STT Lo�i ��t, lo�i r�ng T�ng R�ng

��c d�ng

R�ng phòng h�

R�ng s�n xu�t

Ngu�n: K�t qu� rà soát quy ho�ch 3 lo�i r�ng theo hi�n tr�ng r�ng 2008

Tài nguyên r�ng có vai trò r�t �áng k� trong s� nghi�p phát tri�n kinh t�

xã h�i c�a t�nh, kh� n�ng r�ng hi�n có và kh� n�ng phát tri�n r�ng khá l�n Có th� th�y rõ vai trò c�a r�ng qua di�n tích r�ng t� nhiên, tr� lư�ng và các ch�ng lo�i r�ng Di�n tích ��t lâm nghi�p chưa có r�ng và ��t d� phòng lâm nghi�p là kh� n�ng to l�n �� phát tri�n v�n r�ng

R�ng Bình ��nh ch� y�u là r�ng kín, thư�ng xanh, mưa �m nhi�t ��i, m�t ki�u r�ng th� sinh �n ��nh thư�ng có 3 - 4 t�ng rõ r�t, th�c v�t phong phú v� gi�ng và loài, có 66 b�, 175 h� 1848 loài Thành ph�n r�ng �a d�ng, bao g�m tr�c, hương, mun, chò, sao, d�u, gi�, re, ki�n ki�n, m�t, lim xanh, s�n, sơn, gi�i, trám tr�ng, thông vàng,… nhưng s� r�ng có các lo�i g� quý thì còn ít Bên c�nh �ó th�c v�t dư�i tán r�ng c�ng phát tri�n, �áng chú ý là song và mây ch�

y�u m�c � ven su�i, mây nư�c s�i �� m�c nhi�u hơn mây s�c s�i tr�ng, có th�

khai thác 200 t�n/n�m

Trang 33

S� di�n tích r�ng và ��t tr�ng này phân b� h�u h�t trên ��a bàn các huy�ntrong t�nh Khu v�c ��t tr�ng � �ây có di�n tích h�t s�c l�n, g�p hơn 2 l�n t�ng di�n tích r�ng thu�c di�n ngoài qu�c doanh qu�n lý T� �ó th�y r�ng c�n có m�t chính sách th�a �áng �� ��y m�nh vi�c tr�ng r�ng trên mi�n ��t tr�ng t�ngu�n ��u tư c�a nhân dân ho�c các ��i tác nư�c ngoài

Nhà nư�c qu�n lý h�u h�t r�ng giàu, �ây là ngu�n tài nguyên r�ng quan tr�ng c�a t�nh Vì v�y, c�n có s� khai thác �i �ôi v�i b�o qu�n ph�c h�i, tránh m�i s� khai phá tu� ti�n không theo �úng quy trình hư�ng d�n c�a Nhà nư�c T� �ó cho th�y vi�c ph�c h�i, làm giàu r�ng thì Nhà nư�c �óng vai trò r�t l�n, c�n có chính sách h�p lý c�ng như có s� ch� ��o k�p th�i �� ph�n di�n tích r�ng khu v�c Nhà nư�c qu�n lý phát huy tác d�ng trong phát tri�n kinh t� qu�c dân

K�t qu� theo dõi di�n bi�n tài nguyên r�ng n�m 2008 cho th�y di�n tích r�ng tr�ng trên ��a bàn toàn t�nh là 64.851 ha (trong �ó r�ng ��c d�ng 990 ha, r�ng phòng h� 16.543 ha và r�ng s�n xu�t 47.318 ha) Như v�y, v�i vi�c công ty QPFL có di�n tích 9.777,06 ha r�ng tr�ng, chi�m kho�ng 15,08% t�ng di�n tích r�ng tr�ng trên ��a bàn t�nh Bình ��nh, thì �ây là m�t trong nh�ng công ty ho�t

��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p l�n trên ��a bàn t�nh Bình ��nh

Bên c�nh �ó, ngoài vi�c qu�n lý 9.777,06 ha r�ng tr�ng có ch�ng ch� r�ng FSC, trong �ó m�t s� di�n tích �ư�c gi� l�i, duy trì ch�c n�ng phòng h� và b�ov� môi trư�ng Tuy di�n tích r�ng t� nhiên không �ư�c ch�ng nh�n, nhưng trong di�n tích r�ng tr�ng c�a công ty c�ng có m�t s� di�n tích r�ng t� nhiên

�ư�c công ty qu�n lý v�i ch�c n�ng phòng h� và b�o v� môi trư�ng, công ty ph�i có nh�ng bi�n pháp qu�n lý thích h�p ��i v�i nh�ng di�n tích r�ng gi� l�inh�m duy trì và nâng cao ch�c n�ng phòng h�, b�o v� môi trư�ng và tính �ad�ng sinh h�c trong r�ng

B�ng 4.2: Hi�n tr�ng di�n tích r�ng trong ph�m vi c�a công ty

�ơn v�: ha

M�c �ích R�ng tr�ng R�ng t� nhiên T�ng T� l� (%)

Phòng h�, b�o v� môi trư�ng 200,87 75 275,87 2,80

Ngu�n: �i�u tra, thu th�p s� li�u

Trang 34

Giá tr� s�n xu�t lâm nghi�p t�i t�nh Bình ��nh t�ng trư�ng �n ��nh và b�nv�ng trong nh�ng n�m g�n �ây, trong k�t qu� �ó có s� �óng góp không nh� c�acông ty QPFL, v�i di�n tích 9.777,06 ha r�ng tr�ng có ch�ng ch� r�ng FSC Công ty không ch� tr�ng ch� y�u là loài cây keo lai mà các loài cây tr�ng khác như keo lá tràm, keo tai tư�ng, b�ch �àn, Neem d�c các �ư�ng biên r�ng tr�ng nh�m ng�n ch�n s� xâm l�m di�n tích, và m�t s� loài cây b�n ��a như sao �en, d�u rái, lim xanh,… c�ng �ư�c công ty quan tâm và tr�ng nh�ng nơi có ��a hình

ph�c t�p, d�c sông su�i, ��t ��i núi hi�u qu� kinh t� th�p

4.2 Các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p d�a vào các tiêu chu�n c�a ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam

Bình ��nh là t�nh n�m � khu v�c Duyên h�i Nam Trung B�, trong nh�ng n�m g�n �ây, ngành lâm nghi�p Bình ��nh �ã có nhi�u �óng góp vào s� phát tri�n kinh t�, xã h�i c�a t�nh, thông qua các chương trình, d� án như D� án Pam, D� án 661, D� án Phát tri�n ngành lâm nghi�p (WB3), D� án khôi ph�c và qu�n

lý r�ng b�n v�ng (KFW6), D� án tr�ng r�ng nguyên li�u gi�y, g� c�a các công

ty Lâm nghi�p chương trình tr�ng cây phân tán �ã phát tri�n r�ng kh�p trên ��abàn toàn t�nh

QPFL �ư�c B� k� ho�ch ��u tư c�p phép ho�t ��ng (gi�y phép ��u tư s�1224/GP ngày 04/05/1995) v� công ty lâm nghi�p t�i t�nh Bình ��nh và xu�tkh�u g� d�m QPFL là công ty lâm nghi�p có 100% v�n ��u tư t� Nh�t B�n Trong �ó có các c� �ông chính như:

- Công ty Oji Paper Co., Ltd : 51%

- Công ty Sojitz Corporation : 39%

- Công ty Dai Nippon Printing Co., Ltd : 10%

��t mà công ty �ang s� d�ng là ��t thuê t� Chính quy�n t�nh Bình ��nh, nh�ng khu v�c tr�ng r�ng chính trư�c kia là ��t tr�ng và ��i núi tr�c Các khu v�c ti�p giáp v�i ��t c�a công ty h�u h�t là r�ng t� nhiên ho�c khu v�c canh tác c�a ngư�i dân ��a phương, b�i vì trong su�t th�i gian phân b� và thi�t k� các khu v�c �� tr�ng r�ng, công ty có quy�n t� ch�i hay lo�i b� nh�ng khu v�ckhông phù h�p cho tr�ng thương m�i, ch�ng h�n như r�ng dày ��c, x�p, sư�n

�á, ��m l�y hay khu v�c cao và trùng h�p v�i nh�ng m�c �ích khác c�a ngư�idân ��a phương hay nh�ng t� ch�c khác

Trang 35

Cho ��n nay, QPFL là công ty s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p ��u tiên

và duy nh�t t�i Vi�t Nam nh�n �ư�c ch�ng ch� r�ng FSC, công ty �ư�c ch�ng nh�n ch�ng ch� r�ng FSC vào ngày 15/03/2006 theo mã s� ch�ng nh�n là SGS - FM/COC - 2539 v�i di�n tích 9.777,06 ha

B�ng 4.3: L�ch trình các s� ki�n chính c�a công ty

1 1995 Thành l�p công ty TNHH tr�ng r�ng Quy Nhơn.

Các ho�t ��ng tr�ng r�ng �ư�c b�t ��u tri�n khai

2 1995 – 2002

Ti�n hành tr�ng r�ng v�i t� l� 15% b�ch �àn và 85% keo

�i�u tra, kh�o sát và thi�t k� tr�ng r�ng v�i t� l� trên

B�t ��u tuy�n ch�n và d�n dòng keo lai F1

3 2002 - 2005

B�t ��u khai thác r�ng tr�ng

Chương trình cung c�p mi�n phí cây gi�ng cho nhân dân ��a phương Chuy�n ��i m�t s� di�n tích r�ng cây b�ch �àn sang tr�ng keo lai, do hi�u qu� kinh t� t� cây b�ch �àn th�p và không phù h�p v�i �i�u ki�n t� nhiên và m�c �ích kinh doanh c�a công ty

Nghiên c�u tìm ra các dòng keo phù h�p v�i m�c �ích kinh doanh

4 2006 - 2007

Nh�n ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam

Th�c hi�n m�t s� ho�t ��ng theo B� tiêu chu�n FSC

Chuy�n ��i t� bàn �� gi�y sang b�n �� s� (Dùng ph�n m�m MapInfor) Ch�n l�c ra 13 dòng keo lai có hi�u qu� kinh t� cao t� 59 dòng keo lai

M�i m�t s� chuyên gia trong l�nh v�c lâm nghi�p �� tìm ra các gi�i pháp hi�u qu� cho các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh

* C� c�u t� ch�c qu�n lý c�a công ty QPFL: Công ty QPFL có hai

phòng ban, phòng qu�n lý hành chánh và phòng qu�n lý r�ng v�i t�ng s� 10 nhân viên Ban �i�u hành có ông Hironobu Abe là t�ng giám ��c, ông Ryo Noguchi là giám ��c �i�u hành và ông Nguy�n Hoàng Long là trư�ng b� ph�nqu�n lý r�ng c�a công ty Công ty �ang h�p tác v�i nhà th�u chính, �ó là T�ng

Trang 36

công ty d�ch v� s�n xu�t ��u tư xu�t nh�p kh�u Bình ��nh (PISICO) là công ty

có trách nhi�m toàn b� trong vi�c ki�m soát ho�t ��ng tr�ng r�ng và có hơn 8nhà th�u ph� cho vi�c th�c hi�n các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p Vi�c qu�n lý ngu�n tài nguyên �ư�c phân nhi�m cho 5 �ơn v� chính như:

- Các t� ch�c Chính quy�n khác nhau, ch�u trách nhi�m t�ng quát trong k� ho�ch tài nguyên r�ng c�p qu�c gia và c�p t�nh, m�c �� qu�n lý v� mô

- QPFL, ch�u trách nhi�m chung trong vi�c ki�m soát tài nguyên r�ng c�achính mình

- PISICO, là �ơn v� �ư�c công ty chuy�n giao m�t s� trách nhi�m qu�n lý, b�o v� các ho�t ��ng qu�n lý c�a công ty

- Nhà th�u và các �ơn v� thi công, là các �ơn v� mà PISICO chuy�n giao m�t s� trách nhi�m qu�n lý ho�t ��ng trong su�t quá trình s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p c�a QPFL

- Chính quy�n xã và c�ng ��ng ��a phương, là nh�ng t� ch�c ch�u trách nhi�m v� t�ng khía c�nh riêng r� trong qu�n lý b�o v� r�ng tr�ng [2]

Bên c�nh �ó, �� t�ng tính c�nh tranh lành m�nh trong các ho�t ��ng s�nxu�t kinh doanh lâm nghi�p, trong n�m 2009 công ty �ã m� r�ng quan h� h�ptác v�i m�t s� �ơn v�, công ty trên ��a bàn t�nh trong ho�t ��ng s�n xu�t cây gi�ng, ho�t ��ng khai thác r�ng tr�ng, thu mua g� r�ng tr�ng C� th� như sau:

- Trong ho�t ��ng khai thác: Ngoài xí nghi�p lâm nghi�p PISICO tr�cthu�c T�ng công ty d�ch v� s�n xu�t ��u tư xu�t nh�p kh�u Bình ��nh, ��i tác chính c�a công ty, còn có công ty TNHH xây d�ng Thương Th�o

- Trong ho�t ��ng s�n xu�t cây gi�ng: Ngoài xí nghi�p lâm nghi�pPISICO, công ty gi�ng lâm nghi�p vùng Nam Trung B�, công ty lâm nghi�pQuy Nhơn, công ty �ã h�p tác thêm công ty TNHH Hoa �ôn nh�m nâng cao ch�t lư�ng cây gi�ng và gi�m áp l�c cho các công ty s�n xu�t cây gi�ng khác,

�ây là m�t công ty s�n xu�t cây gi�ng l�n trên ��a bàn t�nh Bình ��nh, hàng n�m có n�ng l�c s�n xu�t kho�ng 4 - 5 tri�u cây ph�c v� cho các d� án trong

và ngoài t�nh

Trang 37

Sơ �� 4.1: Cơ c�u ho�t ��ng c�a công ty

Sơ ��:4.2: Các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh c�a công ty

thông qua các ��i tác

�� th�y rõ các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p t�i công ty, chúng tôi ti�n hành �i�u tra, thu th�p s� li�u v� nhi�t �� và lư�ng mưa trung bình tháng và n�m trên ��a bàn t�nh Bình ��nh trong nh�ng n�m g�n �ây, trên

cơ s� �ó b�ng l�ch th�i v� v� các ho�t ��ng t�i công ty s� �ư�c thi�t l�p Trên cơs� �ó ti�n hành tìm hi�u, �ánh giá các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�ptheo các tiêu chu�n FSC Vi�t Nam

T�ng công ty PISICO, xí nghi�p

LN PISICO

Ban lãnh ��o QPFL (T�ng G�, G�)

Các nhà th�u,

công ty

Trư�ng, phó phòng k� thu�t QPFL

Công ty Oji Paper

Chính quy�n

��a phương

Công ty Sojitz Corporation

Tr�ng r�ng Khai thác S�n xu�t cây gi�ng Thu mua nguyên li�u

QPFL

Công ty Thương Th�o

Xí nghi�p LN PISICO

Xí nghi�p LN PISICO

Công ty LN Quy Nhơn

Công ty LN

Hà Thanh

Xí nghi�p LN PISICO Các nhà th�u, thi công ph�

Trang 38

B�ng 4.4: L�ch th�i v� v� các ho�t ��ng s�n xu�t kinh doanh lâm nghi�p

t�i công ty

�� th� 4.1: Lư�ng mưa và nhi�t �� trung bình tháng t�i Bình ��nh

0 100 200 300 400 500

Lư�ng mưa (mm)

0 5 10 15 20 25 30 35 Nhi�t �� (0C)

Lư�ng mưa Nhi�t ��

Tháng th�c hi�n Ho�t ��ng

Trang 39

4.2.1 Các ho�t ��ng tr�ng r�ng, ch�m sóc và qu�n lý b�o v�

4.2.1.1 Các ho�t ��ng tr�ng r�ng

* Xây d�ng ngân hàng dòng và vư�n gi�ng

Thành l�p n�m 1995, nhưng 3 n�m sau vào n�m 1998 công ty TNHH tr�ng r�ng Quy Nhơn (QPFL) m�i b�t ��u tuy�n ch�n và d�n dòng keo lai thu�c

th� h� th� nh�t (F1) gi�a cây keo tai tư�ng (Acacia mangium) và cây keo lá tràm (Acacia auriculiformis) �� tr�ng r�ng Hi�n t�i không ch� công ty tr�ng r�ng

Quy Nhơn mà các công ty tr�ng r�ng khác c�ng �ã nh�n th�y r�ng cây keo lai

(Acacia hybrid) là loài keo phù h�p nh�t �� tr�ng r�ng thương m�i t�i Bình

��nh, sinh trư�ng phát tri�n nhanh, phù h�p v�i �i�u ki�n t� nhiên c�a t�nh

Keo lai là tên g�i c�a gi�ng lai t� nhiên gi�a keo tai tư�ng (Acacia

mangium) và keo lá tràm (Acacia auriculiformis) �ây là gi�ng có nhi�u ��c

�i�m hình thái trung gian gi�a b� và m�, ��ng th�i có ưu th� lai rõ r�t v� sinh trư�ng nhanh, có hi�u su�t b�t gi�y, �� b�n cơ h�c và �� tr�ng c�a gi�y cao hơnh�n các loài b� m�, có kh� n�ng c� ��nh ��m khí quy�n trong ��t nh� các n�ts�n � h� r�

Gi�ng keo lai này �ã �ư�c phát hi�n � m�t s� t�nh vùng �ông Nam B� và m�t s� t�nh khác, trong �ó Bình ��nh là m�t trong nh�ng t�nh có phong trào tr�ng r�ng r�t l�n và �ư�c các D� án tr�ng r�ng, các công ty, lâm trư�ng ��cbi�t chú ý ��n công tác tr�ng r�ng keo lai T�i công ty TNHH tr�ng r�ng Quy

Nhơn cây keo lai (Acacia hybrid) sau khi �ư�c Trung tâm nghiên c�u gi�ng cây

r�ng thu�c Vi�n Khoa h�c Lâm nghi�p Vi�t Nam nghiên c�u kh�o nghi�mthành công, và trong quá trình ho�t ��ng công ty �ã �ư�c Vi�n nghiên c�uKameyama t�i Nh�t B�n ch�n l�c và tuy�n ch�n ra nh�ng dòng phù h�p v�im�c �ích kinh doanh c�a mình và �ã �ưa vào tr�ng r�ng t� n�m 2001 cho ��nnay Tuy nhiên, công ty c�ng không d�ng � �ó mà v�n ti�p t�c nghiên c�u, d�nnh�p m�t s� dòng �ang �ư�c theo dõi nh�m ��t �ư�c hi�u qu� kinh doanh cao nh�t cho m�c �ích kinh doanh c�a mình

Qua nhân gi�ng b�ng hom và kh�o nghi�m dòng vô tính, Vi�n nghiên c�uKameyma t�i Nh�t B�n �ã ch�n �ư�c m�t s� dòng cây lai có ưu th� lai và các tính ch�t ưu vi�t khác Vì v�y vi�c �ưa nhanh các dòng vô tính này vào s�n xu�t

Trang 40

s� góp ph�n �áng k� vào vi�c t�ng n�ng su�t r�ng và c�i thi�n �i�u ki�n ��t �ai

� nh�ng vùng ��i núi tr�c t�i t�nh Bình ��nh

Vư�n gi�ng l�y hom keo lai �ư�c gây tr�ng trên ��t vư�n ươm g�n khu

nhân gi�ng t�o cây con b�ng hom Di�n tích vư�n gi�ng l�y hom b�ng 1/800 - 1/1.000 di�n tích tr�ng r�ng keo lai hàng n�m c�a công ty, hi�n t�i thì công ty �ang s� d�ng di�n tích 1,5 ha vư�n gi�ng l�y hom �� cung c�p cho di�n tích tr�ng r�ng hàng n�m t� 1.200 ha ��n 1.600 ha Ban ��u công ty tuy�n ch�n ra �ư�c 59 dòng keo lai và ��t tên theo tên công ty QPFL t� Q1 ��n Q59 và qua quá trình nghiên c�u, theo dõi tình hình sinh trư�ng phát tri�n c�a t�ng dòng v�i s� theo dõi và giám sát tr�c ti�p c�a các nhân viên công ty cùng s� h� tr� c�a các nhà nghiên c�uthu�c Vi�n nghiên c�u t�i Nh�t B�n Thêm vào �ó QPFL �ang d�n nh�p và ti�nhành kh�o nghi�m m�t s� dòng keo lai hom và keo lá tràm m�i, có xu�t x� rõ ràng

và cho hi�u qu� kinh t� cao � các t�nh trong nư�c Do v�y, hi�n t�i công ty �ang s�d�ng 16 dòng keo bao g�m 12 dòng keo lai và 4 dòng keo lá tràm, các dòng keo lai

và keo lá trám �ư�c tr�ng trong vư�n gi�ng l�y hom là các dòng keo ��i F1 do QPFL cùng Vi�n nghiên c�u Kameyama t�i Nh�t B�n �ã ch�n l�c và qua kh�onghi�m kh�ng ��nh tính ưu tr�i hơn b� m� và các dòng khác

Các ho�t ��ng xây d�ng vư�n gi�ng, ngân hàng dòng và s�n xu�t cây con ph�c v� cho ho�t ��ng tr�ng r�ng �ư�c công ty giao cho xí nghi�p lâm nghi�pPISICO th�c hi�n T�i ngân hàng dòng và vư�n gi�ng giao cho xí nghi�p lâm nghi�p PISICO s�n xu�t cây gi�ng thì ph�n l�n là các dòng keo lai QPFL

Vì th�, t�t c� các ho�t ��ng t�i ngân hàng dòng, vư�n gi�ng luôn �ư�cth�c hi�n m�t cách nghiêm túc, �úng theo các tiêu chí, tiêu chu�n trong B� tiêu chu�n ch�ng ch� r�ng FSC Vi�t Nam, trong �ó �áng chú ý nh�t là v�n �� môi trư�ng và xã h�i Trong v�n �� môi trư�ng thì nh�m b�o v� môi trư�ng và s�ckh�e c�a các nhân viên, công ty c�m vư�n gi�ng và các vư�n ươm thu�c công

ty hay các ��i tác không �ư�c s� d�ng các lo�i hóa ch�t theo quy ��nh c�a B�

Nông nghi�p và Phát tri�n nông thôn d�a trên “Danh m�c thu�c b�o v� th�c v�t

c�m s� d�ng t�i Vi�t Nam” theo quy�t ��nh s� 23/2007/Q� - BNN ngày 28

tháng 3 n�m 2007 c�a B� Nông nghi�p và Phát tri�n nông thôn Bên c�nh �ó thì v�n �� xã h�i �ư�c chú tr�ng trong vi�c t�o vi�c làm, nâng cao ��i s�ng cho ngư�i dân ��a phương, ưu tiên s� d�ng ngu�n lao ��ng t�i ch�

Ngày đăng: 26/04/2016, 08:02

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình 4.2: V��n gi�ng 3 n�m tu�i và 4 n�m tu�i - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.2 V��n gi�ng 3 n�m tu�i và 4 n�m tu�i (Trang 41)
Hình 4.1: Ngân hàng dòng c�a công ty ���c thi�t k� chi ti�t cho 16 dòng - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.1 Ngân hàng dòng c�a công ty ���c thi�t k� chi ti�t cho 16 dòng (Trang 41)
Hình 4.4: V�n chuy�n cây gi�ng lên r�ng b�ng khay (tr��c n�m 2006) và - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.4 V�n chuy�n cây gi�ng lên r�ng b�ng khay (tr��c n�m 2006) và (Trang 42)
Hình 4.3: C� t v�t li�u hom t�i ngân hàng dòng và giâm hom t�i các v��n �ơm - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.3 C� t v�t li�u hom t�i ngân hàng dòng và giâm hom t�i các v��n �ơm (Trang 42)
Hình 4.5: Các v��n �ơm t�i r�ng sau khi v�n chuy�n cây gi�ng lên - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.5 Các v��n �ơm t�i r�ng sau khi v�n chuy�n cây gi�ng lên (Trang 42)
Hình 4.6: Các ho�t ��ng chu�n b� cho công vi�c tr�ng r�ng - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.6 Các ho�t ��ng chu�n b� cho công vi�c tr�ng r�ng (Trang 47)
Hình 4.9: �ai c�n l�a và làng dân t�c s�ng trong r�ng tr�ng công ty - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.9 �ai c�n l�a và làng dân t�c s�ng trong r�ng tr�ng công ty (Trang 51)
Hình 4.8: Bi�n báo cháy r�ng th��ng ���c ��t t�i nhà b�o v�, g�n ���ng �i,… - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.8 Bi�n báo cháy r�ng th��ng ���c ��t t�i nhà b�o v�, g�n ���ng �i,… (Trang 51)
Hình 4.10: Bãi g� t� r�ng tr�ng có ch�ng ch� FSC và ngu�n g� thu mua - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.10 Bãi g� t� r�ng tr�ng có ch�ng ch� FSC và ngu�n g� thu mua (Trang 59)
Hình 4.11: Bãi nguyên li�u gi�y sau khi ch� bi�n t�i nhà máy BDC và vi�c - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.11 Bãi nguyên li�u gi�y sau khi ch� bi�n t�i nhà máy BDC và vi�c (Trang 59)
Hình 4.12: Di�n tích r� ng t� nhiên ch� a l� i t�i xã Dak mang và xã Ph��c Thành - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.12 Di�n tích r� ng t� nhiên ch� a l� i t�i xã Dak mang và xã Ph��c Thành (Trang 83)
Hình 4.13: Di�n tích r�ng tr�ng giao tr� cho Chính quy�n ��a ph�ơng ��  ph�c v� cho v�n �� xã h�i và môi tr��ng t�i xã Canh Liên và xã M� Chánh - “Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh lâm nghiệp dựa vào các tiêu chuẩn trong chứng chỉ	rừng FSC Việt Nam tại Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn, Bình Định”.
Hình 4.13 Di�n tích r�ng tr�ng giao tr� cho Chính quy�n ��a ph�ơng �� ph�c v� cho v�n �� xã h�i và môi tr��ng t�i xã Canh Liên và xã M� Chánh (Trang 83)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w