BÀI TẬP LỚN THI PHÁP CỐT TRUYỆN VÀ NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT “TẤM VÁN PHÓNG DAO” CỦA MẠC CAN

Cốt truyện: “Tấm ván phóng dao” cơ bản là câu chuyện được trần thuật từ một nhân vật xưng “tôi” - người kể chuyện trong tác phẩm.. Trong chương trình biểu diễn của gánh xiếc này có một t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP KHOA: NGỮ VĂN – SỬ – ĐỊA

BÀI TẬP LỚN THI PHÁP CỐT TRUYỆN VÀ NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT “TẤM VÁN PHÓNG DAO” CỦA MẠC CAN

MỤC LỤC

Trang

I Mở đầu: 2

II Nội dung: 3

1 Cốt truyện: 3

2 Nhân vật: 6

2.1 Nhân vật anh Ba: 6

2.2 Nhân vật anh Hai: 7

2.3 Nhân vật cô Tư: 8

2.4 Nhân vật ông Trần, bà Trần: 9

2.4.1 Nhân vật ông Trần: 9

2.4.2 Nhân vật bà Trần: 9

2.5 Các nhân vật khác: 10

3 Người trần thuật trong tiểu thuyết “TVPD”: 10

III Kết luận: 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO: 15

I Mở đầu:

Nếu nhắc đến các tiểu thuyết có tiếng vang lớn thì ta có thế nói đến tiểu thuyết của Mạc Can Ông là một “Nhà văn trẻ” dù ông đã ngoài tuổi 65 Mạc Can bắt đầu viết văn chưa lâu, tuy số lượng tác phẩm chưa đồ sộ nhưng những tác phẩm của ông được đánh giá là một trong những tác giả có phong cách viết truyện độc đáo, tự nhiên, có những đóng góp quý báu vào bức tranh phản ánh những phương diện khác nhau của hiện thực

xã hội, “một hiện tượng văn học mới mẻ, một tài hoa văn học bẩm sinh” (Viết Linh).

Ngòi bút của ông không tập trung khai thác những đề tài nóng bỏng để được nhiều đọc giả mà nó chỉ xoay quanh những câu chuyện đời thường, những con người có cuộc sống

éo le, co cực Ông đã dùng lối viết vô cùng giản dị mà sâu lắng chứa đầy chất thơ, thấm đẫm màu sắc tự truyện để đưa những hình ảnh rất đỗi quen thuộc ấy vào văn chương của ông để từ đó cho người đọc trải nghiệm nhiều giá trị nhân văn sâu sắc

Cái tài của Mạc Can là ở chỗ ông đã trải được lòng mình vào trong trang viết, phát hiện ra những ngõ ngách sâu trong tâm hồn con người Nam Bộ bằng giọng văn hồn hậu, hóm hỉnh nhưng đầy triết lý sâu xa Trong cuộc thi viết tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2005, Mạc Can với tiểu thuyết “Tấm ván phóng dao” đã đạt được giải

A Đây cũng là tiểu thuyết giúp tác giả đạt những giải thưởng như Giải thưởng văn học thành phố Hồ Chí Minh, Giải thưởng Văn hóa doanh nhân Việt nam 2005 Tiểu thuyết này thể hiện một phong cách riêng mới lạ, hấp dẫn của tác giả Mạc Can Câu chuyện được kể không đơn điệu, không gây cảm giác nhàm chán nặng nề từ phía người đọc Câu chuyện cứ diễn ra tự nhiên như không hề có sự sắp đặt sẵn mà vẫn rất chân thật, dung dị

và đạt được hiệu quả nghệ thuật cao Tác giả đã khai thác sâu sắc các bình diện thi pháp như: kết cấu, không gian, thời gian, ngôn ngữ, cốt truyện và nhân vật trong tiểu thuyết Nhưng cái làm nên tiếng vang cho tiểu thuyết nhiều nhất đó là hai yếu tố cốt truyện và nhân vật Hai yếu tố thi pháp này đã phần nào bổ sung cho nhau góp phần làm nên một tác phẩm đặc sắc cũng như đầy ý nghĩa nhân văn và cuộc sống của người Nam Bộ trong tác phẩm

II Nội dung:

1 Cốt truyện:

“Tấm ván phóng dao” cơ bản là câu chuyện được trần thuật từ một nhân vật xưng

“tôi” - người kể chuyện trong tác phẩm Gọi là kể chuyện, nhưng câu chuyện không dựa trên một cốt truyện rõ ràng no đan xen giữa hiện tại và quá khứ với nhau Nên khi tóm tắt

kể lại thì rất khó, nhưng có thể nói đến các chi tiết như sau: Câu chuyện này xoay quanh

một gánh xiếc gia đình lưu diễn từ miền tây sang miền đông Nam Bộ, trong những năm năm mươi Ông chủ gánh là một người đam mê nghệ thuật sân khấu, nhưng nóng nảy Con người vô lo lại may mắn lấy được bà vợ gốc Miến Điện lai Hoa vui vẻ, biết xoay sở Buổi đầu, ông đưa vợ con trôi giạt làng này qua làng nọ trên chiếc ghe ngược xuôi sông nước, hành nghề bán thuốc dán và làm ảo thuật ở những phiên chợ quê Sau đó, nhờ tiền dành dụm của vợ, ông Trần lập được gánh hát xiếc lưu diễn trên đất liền bằng xe tải, với diễn viên chính là ba đứa con của mình Đó cũng là bộ ba nhân vật của bi kịch Người kể lại vở kịch, cậu Ba, đứa con trai thứ nhì oặt ẹo, giữ nhiệm vụ đứng sau đỡ tấm ván cho cậu Hai, người anh cả dáng vóc hào hoa biểu diễn trò phóng dao mà "vật thế thân" đứng trước tấm ván không ai khác hơn cô Tư, đứa em gái bé nhỏ của họ

Ông Ba là người đứng ra kể về cuộc đời, số kiếp của ông cùng với những người trong gia đình hay nói rõ hơn là một gánh xiếc rong hành nghề ở các tỉnh miền Đông, miền Tây Nam Bộ những năm tạm chiếm Trong chương trình biểu diễn của gánh xiếc này có một tiết mục được coi là hấp dẫn nhất người xem đó chính là màn phóng dao của

ba vai diễn: Nhân vật tôi – là người đứng sau tấm ván có nhiệm vụ giữ tấm ván cho vững,

cô em gái còn nhỏ tuổi đứng áp lưng vào mặt trước của tấm ván và một người anh trai cả trong vai phóng dao cầm 12 lưỡi dao sáng loáng phóng trực diện lần lượt cắm xung quanh khuôn mặt người em gái Sau nhiều đêm thành công, có một đêm, do người phóng dao bị phân tâm, cô em gái đã bị nạn Cũng từ đêm kinh hoàng đó cô gái trở thành một phế nhân mang triệu chứng bệnh tâm thần, gánh xiếc cũng tan vỡ, gia đình ly tán, mỗi người một số phận đau buồn theo những cách khác nhau Đây là một tiểu thuyết với những suy tư, chiêm nghiệm, day dứt, nghiền ngẫm về số kiếp con người Tất cả các sự việc cứ diễn ra theo một mạch của nó và đã hoà kết, cộng hưởng lại, tạo cho tác phẩm một ám ảnh lớn

Mạc Can đã tái hiện lại cốt truyện của tiểu thuyết hết sức sống động bằng thủ pháp đồng hiện Đồng hiện hai tuyến: Tuyến thứ nhất là tuyến các sự kiện xoay quanh các

nhân vật và tuyến thứ hai là theo dòng hồi ức của nhân vật Tuyến sự kiện mở ra một câu chuyện thế sự về cuộc đời của những con người trôi dạt phiêu linh về cơm áo ở Nam Bộ một thời Rồi đan xen vào tuyến sự kiện chính là những dòng hồi ức tâm tình đầy xúc cảm bất chợt từ phía người kể - một người sớm già trước tuổi khi ông phải chứng kiến quá nhiều nỗi đau thương của gia đình, của người thân trên con đường mưu sinh Hai tuyến cốt truyện này hòa quyện, đan xen không theo một trật tự nào Sự kiện, biến cố đã khơi gợi những hồi ức suy tư miên man không dứt và trong dòng hồi ức suy tư ấy, sự kiện lại hiện về chắp nối quá khứ với hiện tại và góp phần dẫn dắt câu chuyện Câu chuyện cứ thế mà dần dần được mở ra

Trong tiểu thuyết các sự kiện cứ diễn ra nhưng xen vào nó là những dòng hồi ức về một quá khứ cứ ùa về chen ngang dòng tự sự Vì thế giữa các đoạn không có tính liên tục, liền kề, kết dính về mặt trình tự theo tính nhân quả Cũng chính vì vậy mà tác giả không sắp xếp câu chuyện theo trình tự trước sau mà để câu chuyện cứ tự nhiên chảy trôi theo dòng hồi ức của nhân vật Toàn bộ sự kiện đã được khúc xạ qua cái nhìn, cách cảm nhận chủ quan và đã được chắt lọc qua tâm hồn đa cảm, đầy suy tư của người kể câu chuyện Qua màn sương tâm tình của người kể, người đọc hiểu được những cảm xúc, suy tư và những trăn trở của nhân vật về kiếp người Có lúc dòng chảy nội tâm đã trở thành đối tượng chính cho việc trần thuật và câu chuyện đã được dẫn dắt theo mạch độc thoại nội tâm trữ tình, lắng đọng chất suy tư Sự kiện cũng được kể lại từ đó Các sự kiện đã gắn kết với nhau từ những mảnh ghép rải rác suốt câu chuyện, trong đó có sự kiện được nói tới trong những cuộc đối thoại về sau của hai anh em, trong hồi tưởng của anh Ba và cả những mảnh hồi ức vụn vặt khi nhớ khi quên của cô đào phóng dao khi về già phải sống

như “một đứa trẻ già cỗi suy dinh dưỡng héo hắt, gầy nhom” Như ở đoạn kể về cái đêm

biểu diễn cuối cùng trước khi cô em bị nạn do anh mình phân tâm trong khi phóng dao, tác giả hoàn toàn không giải thích nguyên nhân trước đó điều gì làm cho người anh phân tâm Điều này chỉ được nói đến trong cuộc trò chuyện của hai anh em khi đã về già Người đọc chỉ hiểu được nguyên nhân khi đọc đoạn đối thoại của Bà Tư nói với anh Ba

của mình:“Anh đâu có biết, tối hôm đó trước khi mở màn, chị Phương cho anh Hai biết tin chị có thai, cha chị nói chị phải về nhà ngay lập tức Ông muốn gả chị cho người khác một cách gấp rút, anh Hai mình phân tâm là đúng, nhưng tức cười…sự phân tâm này lại ảnh hưởng nặng nề tới nhiều người khác…”

Cũng chính những dòng hồi ức mà người đọc mới có thể hiểu được hết các sự việc xảy ra trong đêm diễn kinh hoàng và nỗi đau của người phải dùng tính mạng của mình

đánh đổi cho cuộc mưu sinh nhọc nhằn: “…Em cúi mặt xuống nhìn mảnh ván dưới sân khấu, biết bao lần em vẫn nhìn xuống chân mình để khỏi thấy những lưỡi dao Lần này

em nhìn máu của em nhỏ xuống đó, một lưỡi dao chém vào bả vai, ban đầu em không thấy đau…mà ngạc nhiên, bởi vì em đâu có ngờ như vậy Sau đó trộn lẫn với cái đau và những giọt máu mới cảm thấy mình buồn rầu làm sao Trên thế gian này chắc chỉ có mình em là có được nỗi buồn đó anh ơi…”

Trong đoạn truyện này, những sự kiện, chi tiết không được sắp xếp theo trình tự tự nhiên mà xáo trộn, đảo lộn thời gian đan xen giữa quá khứ và hiện tại Người đọc phải kết nối các sự kiện trong dòng hồi ức của nhân vật thì mới biết được sự việc đã xảy ra Nghệ thuật kể chuyện thật sinh động tạo cho người đọc cảm giác căng thẳng hồi hộp như đang xem một bộ phim có nhiều kịch tính Khi đang căng thẳng khi người anh phóng dao thì lại chen vào sự kiện “Điệp bị đám du côn vây đánh, hình ảnh Phương ngồi ở hàng ghế khán giả đàng sau là người đàn ông lạ…” Các chi tiết này tuy làm cho người đọc phân tán sự chú ý nhưng lại có tác dụng gia tăng sự hồi hộp chờ đợi kết cục câu chuyện khi sự việc đang ở cao trào Chen vào đó là dòng tâm lý cũng đang diễn ra căng thẳng của chính người kể, người anh Ba đứng sau tấm ván đang hồi hộp lo âu cho số phận của em gái và

dự đoán có điều bất thường sắp xảy ra Đó không phải là những biểu hiện tâm lý đơn giản

mà là một phức hợp những sắc thái cảm xúc đan xen: hồi hộp, lo lắng, đau đớn, phẫn uất như điên cuồng muốn đập phá một cái gì đó để giải tỏa, thậm chí anh đã nắm lấy cán con dao làm cá của người mẹ mà anh luôn giắt sau tấm ván…

Màn phóng dao trong thực tế có lẽ chỉ diễn ra trong vài phút nhưng lại được tác giả

kể lại đến khoảng 15 trang Nhịp điệu trần thuật như được kéo giãn ra chậm chạp chứ không đi nhanh đến kết thúc do nhiều lần sự việc bị cắt ngang bởi dòng suy tư miên man không dứt của nhân vật Và phần kết thúc đoạn truyện đầy kịch tính này không phải kể về màn phóng dao của người anh thành công hay không mà là suy tư của nhân vật “tôi” với

câu hỏi muôn thuở “tại sao” đầy trăn trở, day dứt: “Tôi vẫn hay ngồi một mình, khó nhất khi người ta còn có mỗi một mình, tôi hết sức cố gắng làm cho tôi hiểu được, tại sao tôi sinh ra, rồi một ngày nào đó như hôm nay tôi lại muốn chết đi Một sự xếp đặt trước rất ngẫu nhiên gặp gỡ một con người khác, sau đó nhân lên, trong vô số ngộ nhận, tôi là một hình thành tệ hại nhứt, trong chuỗi di truyền của dòng họ tôi”.

“Tấm ván phóng dao” chính là một thể nghiệm đau đớn Khi tác giả xây dựng hai tình huống đối lập khiến cho người đọc phải suy ngẫm Khi một bên đang háo hức vào mua những tấm vé để được xem màn phóng dao điêu luyện Nhưng có ai hiểu được đứng bên tấm ván ấy một đứa em đang từng giờ hồi hộp Nó giống như một người tử tội đang chờ hình phạt Đó là sự tương phản tột cùng với một bên phấn khởi chờ xem thì trên sân khấu ấy lại căng thẳng hồi hộp bấy nhiêu Thế rồi trong sự phân tâm ấy anh đã phóng vào chính người em của mình Lúa này người anh Ba dường như con người bản năng ở anh

đã trổi dậy Anh điên cuồng và với ý tưởng là sẽ đâm anh của mình Có thể thấy ngòi bút của tác giả khá tinh tế trong việc lột tả những sắc thái cảm xúc phức tạp trong thế giới nội tâm nhân vật Nhà văn đã cùng lúc tái hiện kiếp sống mòn mỏi mưu sinh của một lớp người một thời vừa phản ánh được một hiện thực khác cũng phức tạp không kém – hiện thực tâm hồn – với mọi cung bậc cảm xúc, suy tư của con người Sự theo dõi, chú ý của người đọc vì thế cũng liên tục di chuyển từ những sự kiện xảy ra bên ngoài đến những bí

ẩn bên trong thế giới nội tâm nhân vật

Tác phẩm là một câu chuyện mang đầy triết lý Tính triết lý này không có trên lời nói hay cái triết lý trữ tình ngoại đề mà nó tỏa ra từ những suy nghiệm đau buồn, từ cách nghĩ, cách tưởng tượng, từ những câu nói có vẻ ngẩn ngơ của người tàn tật tâm hồn, từ những dày vò, tra vấn đời sống một cách ráo riết, từ đáy sâu tinh thần nhân vật Hay nói khác hơn là ý nghĩa triết lý có thể được sinh ra từ máu và những nỗi thống khổ của kiếp người Tác phẩm kết thúc rất thê thảm Hầu hết các nhân vật đi vào tàn lụi, hoặc tâm thần, cô độc, hoặc biệt vô tăm tích, hoặc tù tội, hoặc chết sớm Tất cả đều bị những thế lực hữu hình vô hình nào đó tàn phá không thương tiếc Thực ra khi đọc tác phẩm sau

càng về sau chúng ta thấy nhà văn Mạc Can đã dựng nên câu chuyện có pha trộn giữa thực tại và hồi tưởng khéo léo, cùng cách hành văn nhiều đoạn huyền ảo đã làm nên một tiểu thuyết hết sức đặc sắc và có sức lôi cuốn, hấp dẫn người đọc cao Đây quả là một tác phẩm văn chương thật sự xứng đáng vừa phần nào phản ánh được cuộc sống thực tại vừa mang giá trị nhân văn, triết lý sâu sắc, khiến cho ai đọc cũng phải suy ngẫm

2 Nhân vật:

2.1 Nhân vật anh Ba:

Đây cũng là nhân vật “tôi” - nhân vật trung tâm trong tiểu thuyết thông qua dòng suy nghĩ và diễn biến tâm lí của anh Ba trong những ngày gắn bó cùng gánh xiếc của gia đình

anh Ngoại hình anh không giống mọi người: lưng gù, tay phải dài hơn tay trái nỗi đau

tinh thần về thân phận con người cứ dày dò trái tim anh: “Mỗi năm tôi thêm một tuổi, mà vóc hình vẫn vậy, gần như người lùn, cằn cội, xác xơ Tôi ốm nhom, cổ tay đầy gân xanh, nhỏ xíu, người ngợm trơ xương xườn” Anh ngủ cũng khác mọi người là phải có vải che

đôi mắt lúc đó anh sẽ thất được ngon hơn Do ngoại hình anh không giống mọi người nên

anh thường bị chọc phá: “Ê ê thằng hề hộc máu, thằng hề con lưng gù” Tuy bất hạnh,

đáng thương nhưng anh Ba có tấm lòng nhân hậu, lương thiện Anh biết yêu thương những người thân trong gia đình như đứa em gái tội nghiệp của mình, và thương cho số phận đồng cảnh ngộ như: chú Tài “say”, chú Tư, chú Thành…

Trong tâm hồn Anh Ba vẫn âm ỉ một tình yêu cháy bỏng, ước mơ và khát vọng về tương lai tươi đẹp Anh ước mơ có thể thay đổi cuộc sống thực tại để có thể giải thoát cho dứa em gái tội nghiệp của mình Anh đã sống bằng hồi tưởng về kỉ niệm gắn bó giữa hai anh em: Anh Ba và Cô Tư Đó là những buổi chiều tàn bên bờ sông Tân Hiệp, hai anh em ngồi bên nhau chia sẽ những ước mơ xa mờ Anh Ba khổ nhục đứng sau tấm ván và lắng nghe được từng nhịp đập dồn dập, lỗi nhịp trong trái tim em gái, hay đó cũng chính là

nhịp đập thổn thức, bất thường trong trái tim Anh Ba “Em ít nói dần và chỉ nghĩ một ngày nào đó lưỡi dao sẽ xuyên qua người em, tim em đập mạnh những lần nhìn lưỡi dao bay tới, rồi khi không có biểu diễn, tim em vẫn đập khác thường, cơ thể em yếu dần, em thấy những oan hồn vẫy gọi em” Ông là một người anh hết mực thương đứa em gái tội

nghiệp của mình Và anh còn có ý định đâm cả anh mình khi đã phân tâm nên phóng dao vào đứa em tội nghiệp của mình Đây cũng là điều mà anh lo lắng bấy lâu nay

Mạc Can đã tái hiện một nhân vật anh Ba là con người từng trải qua bao cay đắng, thăng trầm, không lấy một ngày vui sướng hay hạnh phúc, với những chuỗi ngày trôi dạt cùng gánh xiếc nghèo nhưng trong tâm hồn anh rất giàu liên tưởng, giàu cảm xúc, tâm hồn mơ mộng, nhạy cảm Thông qua cuộc đời Anh Ba giống như thướt phim cuộc đời và phán ánh nỗi đau của những con người khốn khổ trong xã hội lúc bấy giờ đã được phơi bày bằng lời văn mộc mạc, cảm động và ngòi bút độc đáo của Mạc Can

2.2 Nhân vật anh Hai "Hoàng tử":

Với mọi người và ngay cả nhân vật “tôi” người anh hai là một người đẹp như một vị hoàng tử” Đây là nhân vật chịu trách nhiệm phóng 12 con dao sắc bén đầy điệu nghệ và tài hoa vào một tấm ván mà ở đó có đứa em gái nhỏ của mình Chính công việc như thế phải đòi hỏi anh không thể mất tập trung

Anh là một người sống nội tâm nên ít nói và khó hiểu và không giàu tưởng tượng nên ít có được giấc mơ như Anh Ba Nhưng ở anh cũng có một ước mơ một tương lai tốt đẹp hơn Với một tình yêu với Phương - con gái ông chủ rạp chiếu bóng Nhung chính cái sang hèn đã ngăn cản hai người đến với nhau Cha Phương đã ngăn cản và gả phuong cho người khác Cũng chính điều này đã làm ảnh hưởng đến anh, khiến anh không thể tập trung khi phóng con dao vào thân thể Cô Tư với bao thẫn thờ, đau đớn Chính cái bi kịch tình yêu, bi kịch của sự phân biệt sang hèn mà đã dẫn đến điều hối tiếc là đứa em mình

Đó là cái bất hạnh trong xã hội, người nghèo luôn là tầng lớp bị mọi người khinh ghẻ Và đây cũng là thông điệp của nhà văn Mạc Can muốn gửi đến cho mọi người Chỉ vì sang hèn mà họ bị ngăn cắm

2.3 Nhân vật cô Tư:

Đây là nhân vật hiện thân cho số phận những con người hàng ngày phải đem thân mình để làm vật hy sinh, hứng chịu những mũi dao oan nghiệt, luôn luôn phải đối diện với nguy hiểm Do cuộc mưu sinh của gia đình, ngay từ nhỏ cô đã đứng trước tấm ván:

“Em tôi từ nhỏ đã đứng trước tấm ván, lúc đó chúng tôi còn là gánh hát rong bán thuốc nhức răng, ở tuổi nó, một đứa con gái nhỏ bé chơi trò chơi búp bê, cột võng đưa en, nấu

ăn, hay nói chuyện với những bông hoa thì em tôi cứ phải nhìn những lưỡi dao bay về phía nó” và cho tới khi đã qua hết thời con gái Thường xuyên đứng trước nguy hiểm, nên hình thể cô bé “khô cằn, không ra dáng thiếu nữ, ở tuổi mười bốn, mười lăm, những đứa con gái khác đã trổ mã nhưng nó vẫn như đứa trẻ con, lại có vẻ “già” trước tuổi”.

Công việc đã làm cho cô gái chỉ có đôi mắt là cử động như đang trông chừng những lưỡi dao xé gió lướt về mình, còn toàn thân thì bất động: “Ở em chỉ có đôi mắt là cử động, còn toàn thân bất động, nó hay ngồi liền một lúc chỉ nột nơi, đôi mắt như muốn nói gì nhưng không dám nói, không nói được, đôi khi nó cứ ngậm hoài một ngón tay, cứ vậy.”.

Cô đã trở thành một cô đào cho một màn biểu diễn nguy hiểm đến tính mạng do chính anh hai thực hiện Thường xuyên đứng trước nguy hiểm, cô gái cũng biết sợ nhưng cô gái

tội nghiệp ấy biết không ai thay đổi vị trí – như đang chờ đợi tử hình – của cô hàng đêm

dưới ánh đèn sân khấu Mọi chuyện rồi cũng sẽ trở thành thói quen, chỉ có người trong cuộc mới hiểu thấu nỗi khổ, nỗi lo sợ hàng đêm của mình mỗi lần tới màn biểu diễn phóng dao Điều lo sợ đã xảy ra, cô đã bị lưỡi dao oan nghiệt chém vào sau gáy, nơi chứa nhiều ký ức, nhiều suy nghĩ nhất nên về già những ký ức đó khi còn khi mất, phải sống

cô đơn với bộ não trẻ con Ngậm ngùi khi thấy em mình về già trông giống như “một đứa

già cỗi suy dinh dưỡng, héo hắt, gầy nhom” và đặc biệt là vẫn có bản năng né tránh mũi dao tưởng tượng có thể hướng về mình: “Bà chợt ngã người như né tránh những lưỡi dao từ cõi xa xăm nào đó bay trở lại sáng lập lòe như những con đom đóm trong mắt bà Tai bà nghe tiếng rè, tiếng kèn văng vẳng Bà Tư run rẩy đưa hai bàn tay ốm nhom đầy gân xương tới đàng trước Như là bà xua đuổi những lưỡi dao Ông Ba cầm bàn tay em của ông, nó lạnh như một xác chết” Nỗi lo sợ hàng ngày đã làm nên những thói quen

trong sinh hoạt của cô khiến cô gái lúc nào cũng ngồi trong bóng tối với xâu chuỗi cầu kinh Đó là nỗi đau lớn hơn nhiều, nỗi đau trong tâm hồn, với câu hỏi mãi mãi nằm sâu

trong cõi im lặng mà nhiều lần muốn hỏi nhưng cô đã không dám hỏi mẹ: “Sao em là con gái của Mẹ mà Mẹ không nói một lời với Cha đừng để con mình đứng trước tấm ván phóng dao, em không hiểu?” chỉ có người anh ba mới tháu hiểu em gái mình Qua nhân

vật cô Tư tác giả cho ta thấy hòan cảnh sống đáng thương, bi kịch của một kiếp người nhỏ bé họ phải gánh chịu của xã hội

2.4 Nhân vật Ông Trần, Bà Trần:

2.4.1 Nhân vật Ông Trần:

Ông Trần là nghệ sĩ cầu toàn và ông là người đánh trống để biểu diễn màn phóng dao, là cha của nhân vật “tôi” - là một ông bầu gánh hát mang tên Nghệ Tinh, nhưng mãi cũng không được thân vinh, cuối cùng phải sống bằng nghề nhổ răng dạo Trong suy nghĩ của Anh Ba, Cha anh là một người đáng kính, một nghệ sĩ xiếc tài ba được nhiều người

ngưỡng mộ Ông Trần rất nhân hậu nhưng đôi khi cũng rất nóng tính và vô lo: “Nếu trong lu của cha tôi chiều nay còn chút gạo, ngày mai hẵng tính, gạo chợ nước sông, trên bến dưới thuyền, cá mắm tôm cua vùng lục tỉnh Nam Bộ bên cạnh con người”.

Chính vì nóng tính, nghiêm khắc, ít quan tâm, gần gũi con cái nên các con ông không dám đến gần và bày tỏ những suy nghĩ của mình về sự day dứt, lo lắng, bất an trước hình ảnh cô em gái nhỏ bé, đáng thương phải làm hình nhân sống cho màn phóng dao - một tiết mục đặc sắc nhất thu hút được đông đảo khán giả nhất trong mỗi đêm biểu diễn

2.4.2 Nhân vật Bà Trần:

Bà Trần là mẹ của nhân vật “tôi” - là một người phụ nữ đảm đang và tháo vát bởi mẹ anh rất giỏi nội trợ và có tài ăn nói Bà Luôn lo nghĩ về tương lai của gia đình, lúc nào bà cũng chắt chiu, dành dụm những đồng tiền nhỏ để bỏ vào con heo đất phòng khi gánh hát

ế ẩm nhưng vẫn không thoát khỏi cảnh nghèo Bà Trần là người giàu tưởng tượng, bà luôn thuyết phục được người xem bói bằng cách nói chuyện khéo léo và tình cảm nên ai