ảnh hưởng của quá trình dịch thuật trên các tài liệu truyền thông sức khoẻ ảnh hưởng của quá trình dịch thuật trên các tài liệu truyền thông sức khoẻ ảnh hưởng của quá trình dịch thuật trên các tài liệu truyền thông sức khoẻ ảnh hưởng của quá trình dịch thuật trên các tài liệu truyền thông sức khoẻ ảnh hưởng của quá trình dịch thuật trên các tài liệu truyền thông sức khoẻ ảnh hưởng của quá trình dịch thuật trên các tài liệu truyền thông sức khoẻ
Trang 1Thất lạc trên đường dịch thuật
Ảnh hưởng của quá trình dịch thuật trên các tài liệu truyền thông sức khoẻ
Trang 2Nghiên cứu này là một phần của luận án thạc sĩ tại University
of Washington Seattle
với sự hỗ trợ của Trung tâm Truyền thông và Giáo dục Sức
khỏe Trung ương và thành phố Hồ Chí Minh
và được sự tài trợ của
Small Research Grant của Ford Foundation
Nursing Graduate Leadership Enhancement for Culturally Competent Care: Children and Adolescents with Special
Health Care Needs, Families and Communities Training
Grant, Number 5 T80 MC 00002-37 tại University of
Washington School of Nursing ở Seattle do Vụ Sức khỏe bà
mẹ trẻ em, Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế Hoa Kỳ tài trợ
Trang 3Mục tiêu nghiên cứu
Những bước thực hiện? Đánh giá chất
lượng bài dịch? Đánh giá sự thích hợp của bài dịch?
Mức độ thành công của từng qui
trình: cái hiểu của đối tượng sử dụng = ý
nghĩa người viết muốn đưa ra?
Trang 5Lý thuyết
(Jandt, 1998)
cảnh văn hoá và xã hội
(Hymes, 1964, 1979)
Trang 6Lý thuyết
trong việc dịch thuật, nhưng chưa đủ để giúp người ta trở thành một dịch giả hay phiên dịch viên giỏi
Trang 7Lý thuyết
sao cho đối tượng truyền thông hiểu được
ý người viết bằng ngôn ngữ của chính họ (ngôn ngữ người đọc)
(Badan, 1996)
Trang 9Phương pháp
Tài liệu truyền thông đắc ý nhất
Những bước thực hiện
Đối tượng truyền thông & thông điệp
Ý nghĩa
Cảm giác
Trang 10Kết quả
Ý nghĩa
Khái niệm mang nặng đặc tính của một nền văn hoá
Khái niệm “mới”
“Người bạn giả” – từ tưởng như là đồng nghĩa mà
không phải
chịu ở người đọc
Từ địa phương
Trang 11Kết quả
Những bước thực hiện
Tiếng Anh dịch dịch ngược lại sửa dịch ngược lại sửa lần cuối hiệu đính thử nghiệm
Tiếng Anh dịch kiểm tra sửa kiểm tra lần 2 sửa lần cuối hiệu đính thử
nghiệm với đối tượng
Tiếng Việt góp ý của đồng nghiệp sửa
Trang 12Kết quả
Ảnh hưởng của những bước tiến hành
bị hiểu lầm và ít gây phản ứng khó chịu ở người đọc hơn
tượng ít bị hiểu lầm hơn
nhau giữa những tài liệu được dịch ngược lại và không được dịch ngược lại
Trang 13Phân tích
Hiểu biết 2 thứ tiếng là cần thiết
nhưng chưa đủ để giúp một người trở thành một dịch giả giỏi
Th ông thạo tiếng Việt chưa đủ để chúng ta trở thành văn sĩ
Trang 16Đề nghị
nguồn trợ giúp
B ợn: impurity (http://vdict.com)
Bợn: dirt, stain, spot (Bùi Phụng, 2000);
B ợn: scum (kết hợp 2 nguồn trên, hỏi ý
kiến đồng nghiệp, và kinh nghiệm bản thân)
Trang 18Đề nghị
ngữ cần dịch và thông hiểu đời sống xã hội của nơi dùng ngôn ngữ đó
Trang 20Đề nghị
cả 2 phía của dịch giả và người đánh giá dịch giả
quyết định cuối cùng cho sự lựa chọn
giá trị của chính nó
Trang 21Đề nghị
Viết bài mới dựa trên gốc (adaptation)
Sáng tác bài mới hoàn toàn bằng tiếng Việt
thông
Trang 22Translations Gone Wild
The manager has personally passed all the water used here
Nothing sucks like an Electrolux
Free bacteria (lấy từ bao bì một số chai
nước suối ở VN)
Trang 23Kết luận
thay đổi ngôn ngữ: văn hoá có vai trò
Trang 24Kết luận
Chất lượng bài dịch là một phần quan trọng cho sự thành công trong truyền thông
Chính xác và thoát ý
Gây cảm tình
Trang 25“Egad, I think the interpreter is the hardest to understand of the two!”
Sheridan, Richard Brinsley (1751-1816) The Critic , ii
Trang 26Hoàng thị Diệu-Hiền, MN, MPH
dieuhien@uw.edu