THỰC TRẠNG HỨNG THÚ NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN ĐIỀU DƯỠNG

Theo đó, những yếu tố ảnh hưởng chính là do đặc thù tính chất công việc, cơ hội xin việc khó khăn 93,2%, mức thu nhập nghề nghiệp99,7%, sự tốn kém về kinh tế, thời gian… ĐẶT VẤN ĐỀ Các n

TÓM TẮT

Hứng thú nghề nghiệp là một trong những động lực quan trọng cho sự phát triển của con người, thúc đẩy con người phát triển năng lực sáng tạo, giúp con người tìm thấy hạnh phúc khi được làm việc trong lĩnh vực mà mình yêu thích Qua nghiên cứu hứng thú nghề nghiệp của 385 sinh viên Cao đẳng Điều dưỡng Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên cho thấy: sinh viên Nữ chiếm số đa ( 84,94%), phần lớn sinh viên có hứng thú với nghề ở mức trung bình, chỉ có 7,0% là sinh viên có hứng thú cao Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp cho thấy sinh viên đánh giá cao yếu tố khách quan hơn là yếu tố chủ quan Theo đó, những yếu tố ảnh hưởng chính là do đặc thù tính chất công việc, cơ hội xin việc khó khăn (93,2%), mức thu nhập nghề nghiệp(99,7%), sự tốn kém về kinh

tế, thời gian…

ĐẶT VẤN ĐỀ Các nhà tâm lí học nghiên cứu và chỉ ra rằng hứng thú có một vai trò quan trọng trong quá trình hoạt động của con người Nó kích thích con người say mê hoạt động đem lại hiệu quả cao trong công việc của mình Khi được làm việc phù hợp với hứng thú dù phải khó khăn con người cũng vẫn cảm thấy thoải mái và đạt được hiệu quả cao [2], [4], [5]

Ngày nay, ở hầu hết các nước trên Thế giới, Điều dưỡng đã được công nhận là một nghề nghiệp độc lập, cùng cộng tác với các Bác sỹ, Dược sỹ, Kỹ thuật viên và các thành phần trong hệ thống y tế để cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cá nhân, gia đình, cộng đồng và xã hội, người làm nghề Điều dưỡng gọi là Điều dưỡng viên Trong đó, người Điều dưỡng xây dựng kế hoạch chăm sóc đối với từng người bệnh cụ thể bằng cách sử dụng quy trình điều dưỡng

Trong hoạt động nghề nghiệp của cán bộ Điều dưỡng nói chung và Sinh viên Điều dưỡng nói riêng, hứng thú là yếu tố quan trọng, liên quan trực tiếp đến hiệu quả công việc Công việc của nghề Điều dưỡng diễn ra trong sự giao lưu trực tiếp với bệnh tật và nỗi đau của người bệnh… Vì vậy, nếu không có niềm đam mê và

hứng thú với nghề thì người cán bộ Điều dưỡng khó vượt qua được những khó khăn và lẽ tất nhiên hiệu quả công việc sẽ không cao

Tuy hứng thú đối với nghề nghiệp có vai trò rất quan trọng, nhưng hiện nay không phải tất cả Sinh viên Điều dưỡng Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên đều

có hứng thú với nghề nghiệp Do đó, việc tìm hiểu Sinh viên Cao đẳng Điều dưỡng

có yêu nghề hay không, yêu nghề ở mức độ nào, biểu hiện ra sao, những yếu tố nào ảnh hưởng đến hứng thú đó và có thể tác động như thế nào để bồi dưỡng hứng thú nghề nghiệp cho Sinh viên là một đòi hỏi khách quan mà thực tiễn đặt ra để

nâng cao chất lượng học tập thì tại Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên vẫn chưa

có công trình nào nghiên cứu

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Hứng thú nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng Điều dưỡng năm thứ hai Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên” nhằm mục tiêu:

1 Mô tả thực trạng hứng thú nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng Điều dưỡng năm thứ hai Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên.

2 Tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng tới hứng thú nghề nghiệp của sinh viên.

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN

1 Lý luận chung về hứng thú và hứng thú nghề nghiệp

1.1 Khái niệm chung về hứng thú

Hứng thú là một thuộc tính tâm lý của nhân cách Hứng thú được các nhà nghiên cứu đánh giá là một hiện tượng tâm lý rất phức tạp, do đó có rất nhiều quan niệm khác nhau

Theo I.PH Shecbac: “Hứng thú là thuộc tính bẩm sinh vốn có của con người,

nó được biểu hiện thông qua thái độ, tình cảm của con người vào một đối tượng nào đó trong thế giới khách quan”.

Theo N G Marôzôva, cấu trúc tâm lý hứng thú có ít nhất 3 yếu tố :

+ Có nhận thức đối với hoạt động.

+ Có khía cạnh xúc cảm đối với hoạt động.

+ Có động cơ trực tiếp xuất phát từ bản thân hoạt động.

Ba yếu tố này có mối liên hệ chặt chẽ và tương tác với nhau trong cấu trúc hứng thú của cá nhân Tùy vào từng giai đoạn phát triển của hứng thú mà vai trò của từng yếu tố có sự thay đổi

Theo Nguyễn Xuân Thức: “Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó vừa có ý nghĩa trong đời sống vừa có khả năng mang lại khoái cảm” [1;225].

Chúng tôi lựa chọn định nghĩa: “Hứng thú là thái độ lựa chọn đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, do sự hấp dẫn và ý nghĩa của nó đối với bản thân”

và cấu trúc tâm lý hứng thú của N.G Marôzôva làm cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu

Theo đó, hứng thú được sơ đồ hóa như sau:

Hứng thú

Sơ đồ này thể hiện mối quan hệ mật thiết và tương tác lẫn nhau trong 3 thành

tố của cấu trúc hứng thú Trong đó nhận thức luôn là tiền đề, cơ sở cho sự hình thành cảm xúc Cả hai mặt nhận thức và cảm xúc được hình thành và phát triển trong quá trình hoạt động của đối tượng

1.2 Khái niệm hứng thú nghề nghiệp

Học tập, rèn luyện để có kiến thức phục vụ cho nghề nghiệp tương lai là nhiệm vụ quan trọng của Sinh viên Hứng thú nghề nghiệp sẽ tạo nên sự tích cực học tập ở Sinh viên Nhờ hứng thú mà Sinh viên có thể giảm mệt mỏi, căng thẳng, thúc đẩy tính tích cực tìm tòi sáng tạo

Do đó, bàn về hứng thú nghề nghiệp, chúng tôi cho rằng: “Hứng thú nghề nghiệp chính là thái độ nhận thức đặc biệt của chủ thể đối với hoạt động nghề nghiệp, vì sự cuốn hút về mặt tình cảm và ý nghĩa thiết thực của nó trong đời sống

cá nhân”.

1.3 Sự hình thành và các yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp

1.3.1 Sự hình thành hứng thú nghề nghiệp.

Trước khi đăng ký ngành học thì bản thân Sinh viên và gia đình đã tìm hiểu, lựa chọn một nghề phù hợp với niềm ham mê, nhu cầu cho cuộc sống tương lai của bản thân Lúc này, phần lớn họ ý thức được rằng việc học tập, trau rồi kiến thức nghề nghiệp của bản thân là để trở thành những chuyên gia thành thạo trong lĩnh vực nghề nghiệp đã chọn

Hứng thú nghề nghiệp tiếp tục phát triển qua mỗi bài học, cách tổ chức bài giảng, phương pháp giảng dạy phù hợp sinh động của giảng viên và những điều kiện cơ sở vật chất của Nhà trường phục vụ cho quá trình nghiên cứu học tập… Từ

đó thúc đẩy Sinh viên nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của nghề mình theo học Ngành nghề lúc này trở thành đối tượng hấp dẫn, hứng thú với nghề ngày càng phát triển hơn và trở thành động cơ học tập chủ yếu của sinh viên

1.3.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp.

Hứng thú nghề nghiệp có ý nghĩa rất lớn và giữ một vai trò quan trọng trong hoạt động học tập Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành và phát triển hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên, đó là những yếu tố chủ quan cá nhân và yếu

tố tác động từ bên ngoài

- Yếu tố chủ quan: việc tìm hiểu rõ về ngành nghề cũng như niềm đam mê, yêu thích nghề của bản thân đang theo học sẽ làm cho Sinh viên tích cực học tập tích lũy kiến thức phục vụ cho hoạt động nghề nghiệp sau này

Ngược lại, nếu Sinh viên không có đủ những điều kiện trên thì sẽ khó tìm thấy niềm vui và hứng thú trong hoạt động học tập Lúc này Sinh viên dễ chán nản với việc học tập và coi như là nghĩa vụ

- Yếu tố khách quan: đó là những yếu tố tác động vào chủ thể làm cho bản thân sinh viên có thêm hay mất dần đi hứng thú với nghề nghiệp đã chọn

+ Yếu tố thuộc về gia đình: những người thân trong gia đình luôn là chỗ dựa

vững chắc về tinh thần cho cá nhân mỗi khi gặp khó khăn cũng như chán nản trong công việc, cuộc sống

Nếu có được sự động viên, giúp đỡ kịp thời từ phía gia đình thì Sinh viên dễ dàng vượt qua được những khó khăn, áp lực tâm lý khi theo học nghề và từ đó sẽ duy trì được hứng thú với nghề nghiệp

+ Yếu tố thuộc về nhà trường: khi có hứng thú với nghề nghiệp đã chọn thì

Sinh viên sẽ có xu hướng tìm hiểu sâu về chuyên môn, thích đọc thêm các giáo trình, tài liệu, tạp chí…có liên quan đến nội dung chuyên môn, các video làm mẫu,

cơ hội thực hành nghề nghiệp

Khi các nhu cầu trên không được đáp ứng sẽ làm giảm tính tích cực, sự nhiệt tình và dần mất đi sự hứng thú với nghề

+ Yếu tố thuộc về xã hội: sự hấp dẫn của nghề nghiệp trong tương lai cũng có

vai trò quan trọng tới hứng thú được hành nghề như: cơ hội việc làm, vị thế nghề nghiệp, mức thu nhập… Nếu các tiêu chí trên không có được sự hấp dẫn như mong muốn thì tính hấp dẫn của nghề nghiệp cũng sẽ giảm dần

2 Sơ lược nghiên cứu.

2.1 Trên thế giới

Những công trình nghiên cứu về hứng thú xuất hiện tương đối sớm trên thế giới và ngày càng được phát triển

Từ năm 1944 đến nay có nhiều công trình nghiên cứu ra đời, trong đó có thể

kể đến như: A.F Beliaep đã bảo vệ thành công luận án Tiến sỹ với đề tài “Tâm lý học hứng thú” (1944); Tác giả Marosova nghiên cứu “Sự hình thành hứng thú ở trẻ em trong điều kiện phát triển bình thường và không bình thường” (1957); Tác giả G.I.Sukina đã có công trình “Vấn đề hứng thú nhận thức trong khoa học giáo dục” (1971); Năm 1996, tác giả Imkock đã bảo vệ luận án Phó tiến sỹ với đề tài

“Tìm hiểu hứng thú đối với môn Toán của học sinh lớp 8 Phnompenh” Theo tác

giả: Khi có hứng thú, học sinh dường như cũng tham gia vào tiến trình giảng bài, cùng đi theo với những suy luận của giáo viên nhờ quá trình nhận thức tích cực

2.2 Ở Việt Nam

Ở Việt Nam cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về hứng thú như: Phạm

Tất Dong (1973) “ Một số đặc điểm hứng thú nghề nghiệp ở học sinh phổ thông

và công tác hướng nghiệp”; Nguyễn Khắc Mai đã thực hiện đề tài “Bước đầu tìm hiểu thực trạng hứng thú với hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên tại trường của sinh viên khoa Tâm lý – Giáo dục” (1987) – Luận văn Thạc sỹ Trường Đại học sư phạm Hà Nội I; Nguyễn Thanh Bình với luận văn “Bước đầu tìm hiểu nguyên nhân gây hứng thú học tập Tâm lý học của sinh viên Khoa Tự nhiên trường đại học Sư phạm Hà Nội I” Phùng Thị Nguyệt (1981) “Bước đầu tìm hiểu thực trạng hứng thú đối với nghề sư phạm của giáo sinh trường cao đẳng

sư phạm Nghĩa Bình” – Luận văn sau đại học Nguyễn Thị Bích Thủy (2010)

“Hứng thú học tập của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Văn Hiến TP Hồ Chí Minh” – Luận văn sau đại học …

CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng: Sinh viên Cao đẳng Điều dưỡng khóa 6.

2 Thời gian và địa điểm: từ tháng 2 – tháng 12 năm 2014 tại Trường Cao đẳng

y tế Thái Nguyên

3 Phương pháp nghiên cứu: Mô tả, thiết kế cắt ngang.

- Cỡ mẫu:

p.q

N = Z2

1- α/2

d2

 Z1- α/2 = 1.96 với độ tin cậy là 95%

 Lấy P = 0.5 để cho cỡ mẫu lớn nhất

 q = 1- p = 1- 0.5 = 0.5

 d là sai số nghiên cứu, tự ấn định là 0,05; tính được N= 385 Sinh viên

- Cách chọn mẫu: chúng tôi chọn ngẫu nhiên những Sinh viên mang số báo danh chẵn trong lớp cố định, số còn lại chúng tôi lấy những sinh viên mang số báo danh

lẻ với hệ số ngẫu nhiên bằng 4

4 Chỉ tiêu nghiên cứu

- Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu: giới tính, dân tộc

- Hứng thú nghề nghiệp: Sự hiểu biết rõ về nghề Điều dưỡng, sự yêu thích nghề, hành vi hứng thú học tập

- Yếu tố khách quan ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên:

+ Những yếu tố thuộc về gia đình: nghề nghiệp của gia đình, sự định hướng lựa

chọn nghề nghiệp, sự động viên khích lệ tinh thần từ gia đình, điều kiện chăm sóc sức khỏe bản thân – gia đình

+ Những yếu tố thuộc về nhà trường: cơ sở vật chất, phương pháp giảng dạy, việc

đánh giá kết quả học tập, hoạt động ngoại khóa về chuyên môn và các phong trào đoàn thể

+ Những yếu tố thuộc về xã hội: cơ hội việc làm, mức thu nhập của nghề nghiệp, vị

thế nghề nghiệp trong xã hội, môi trường thi đua học tập

5 Công cụ và phương pháp thu thập số liệu: sử dụng phương pháp phỏng vấn.

Bộ câu hỏi được chia thành từng nhóm để khai thác thông tin về nhận thức, cảm xúc, hành vi của Sinh viên và những yếu tố liên quan tới hứng thú về nghề nghiệp

- Nhóm 1: khai thác về thông tin chung, từ câu 1 – câu 2

- Nhóm 2: khai thác sự hiểu biết về nghề Điều dưỡng, câu 3

- Nhóm 3: khai thác về cảm xúc với nghề Điều dưỡng, câu 4

- Nhóm 4: khai thác về hành vi học tập, từ câu 5 – câu 9

- Nhóm 5: khai thác về yếu tố gia đình ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp, từ câu 10 – câu 13

- Nhóm 6: khai thác về yếu tố Nhà trường ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp,

từ câu 14 – câu 17

- Nhóm 7: khai thác về yếu tố xã hội ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp, từ câu 18 – câu 21

- Mỗi biểu hiện của hứng thú và yếu tố thuận lợi cho sự phát triển hứng thú nghề nghiệp sẽ được tính theo mức điểm 1 – 2 – 3

+ Hiểu biết rõ về nghề, có cảm xúc và có hành vi tích cực: đạt điểm 3

+ Hiểu biết chưa rõ về nghề, có cảm xúc và có hành vi trung bình: đạt điểm 2

+ Hiểu biết sai về nghề, có cảm xúc và có hành vi thấp: đạt điểm 1

+ Yếu tố thuận lợi cho sự phát triển hứng thú sẽ ở thang điểm 3

+ Yếu tố ít thuận lợi cho sự phát triển hứng thú sẽ ở mức thang điểm 2

+ Yếu tố không thuận lợi cho phát triển hứng thú sẽ ở mức thang điểm 1

6 Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được phân tích trên phần mềm SPSS

phiên bản 18.0, sử dụng các thuật toán thống kê mô tả

CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Bảng 1: Giới tính và dân tộc

Giới Dân tộc

Nhận xét: Kết quả nghiên cứu cho thấy:

- Nam chiếm một tỷ lệ khá thấp = 15,06%, sinh viên Nữ chiếm số đa = 84,94%

- Sinh viên chủ yếu là người dân tộc Kinh chiếm 47,53%và tiếp đến là dân tộc Tày chiếm 27,53%, đây là 2 dân tộc có số dân đông nhất tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc cũng như trên toàn quốc

2 Thực trạng hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên

2.1 Bảng 2: Hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên biểu hiện qua nhận thức.

Công việc

Nhận xét: Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ có 96,4% Sinh viên nhận thức đúng

nhiệm vụ nghề nghiệp vẫn còn 3,6% số sinh viên chưa hiểu rõ về nghề nghiệp mình đang theo học

2.2 Bảng 3: Hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên biểu hiện qua cảm xúc.

Yêu thích

Nhận xét: Qua khảo sát cho thấy: chỉ 8,05% sinh viên có cảm xúc tích cực với

nghề Điều dưỡng, còn lại là cảm xúc ở mức độ trung bình và thấp

2.3 Bảng 4: Hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên biểu hiện qua hành vi.

Nhận xét: 94,05% Sinh viên đặt mục tiêu tốt cho công việc học tập Nhưng tỷ lệ

Sinh viên có hành vi tích cực cho việc tiếp thu kiến thức mới còn hạn chế, chỉ có 26,8% là thường xuyên nghiên cứu tài liệu trước khi lên lớp và 13,5% là ôn lại bài sau khi lên lớp

3 Những yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên

3.1 Bảng 5: Yếu tố gia đình ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp

Mức độ Yếu tố

Thuận lợi Ít thuận lợi Không thuận lợi

Nhận xét: Qua khảo sát cho thấy 4,2% Sinh viên có bố mẹ hoặc anh chị làm

trong ngành y, 63,9% sinh viên tự lựa chọn nghề Trên 80% sinh viên cho rằng học nghề Điều dưỡng có được nhiều điều kiện chăm sóc sức khỏe cho bản thân, gia đình và nhận được sự động viên khích lệ từ phía gia đình

3.2 Bảng 6: Yếu tố Nhà trường ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp

Mức độ Yếu tố

Thuận lợi Ít thuận lợi Không thuận lợi

Cơ sở vật chất của Nhà

Phương pháp giảng dạy

Đánh giá công bằng kết

Hoạt động ngoại khóa bổ

Nhận xét: Kết quả nghiên cứu cho thấy: trên 96% sinh viên cho rằng thư viện

chưa đáp ứng tốt cho việc tìm tài liệu và đọc sách, ~ 42% sinh viên cho rằng Giảng viên giảng bài khô cứng và chưa thật sự công bằng trong đánh giá sinh viên

3.3 Bảng 7: Yếu tố xã hội ảnh hưởng đến hứng thú nghề nghiệp

Mức độ Thuận lợi Ít thuận lợi Không thuận lợi

Yếu tố n % n % n %

Nhận xét: Từ kết quả trên cho thấy các yếu tố về xã hội gây ảnh hưởng nhiều

đến hứng thú nghề nghiệp của sinh viên, sinh viên cho rằng rất khó xin việc sau khi ra trường là 27%, thu nhập thấp hơn các nghề khác là 47,8%

CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN

Kết quả nghiên cứu thực trạng hứng thú nghề nghiệp của Sinh viên cao đẳng Điều dưỡng cho thấy: 96,4% Sinh viên nhận thức đúng nhiệm vụ nghề nghiệp, chỉ

có 8,05% sinh viên có cảm xúc tích cực với nghề Điều dưỡng còn lại là cảm xúc trung bình và thấp Tỷ lệ Sinh viên có hành vi tích cực cho việc tiếp thu kiến thức