Sile bài giảng trường đại học kinh tế TP HCM chương 8 KT DT CP XDKQKD

Kê toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanhBài giảng kế toán tài chính Trường ĐH Kinh Tế TP.HCMĐiều kiện ghi nhận doanh thuSile bài giảng chương 8 kế toán tài chínhĐiều kiện ghi nhận giao hàngCách hạch toán doanh thuPhương pháp tính giá vốn hàng bánphương pháp kê khai thường xuyênchi phí hoạt động tài chính

KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ &

XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH

Chương 8

2

8.1 Doanh thu

là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu

được trong kỳ kế toán

phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh

thông thường của doanh nghiệp,

góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu

Doanh thu

 Các khoản thu hộ không phải là doanh thu vì

không làm tăng vốn chủ sở hữu

VD:

Thuế GTGT đầu ra

Tiền bán hàng ký gửi

4

Loại gian lận Trường hợp

báo cáo % (trường hợp)

Ghi nhận doanh thu

Định giá sai tài sản 45 37.5%

Ghi nhận sai niên độ 34 28,3%

Công bố thông tin

Bảng 8: Các loại gian lận phổ biến trên BCTC

Theo báo cáo của ACFE (2006)

5

Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng

Đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích liên

quan đến hàng cho khách

Đã chuyển giao quyền quản lý hàng cho khách

Có khả năng thu được tiền

Số tiền xác định được 1 các đáng tin cậy

Xác định được chi phí để tạo ra doanh thu

6

Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng?

Mua NVL

Sản xuất

Hoàn thành sp Giao sp

Thu tiền

7

Điều kiện giao hàng

- Thời điểm chuyển giao quyền sở hữu

- Thời điểm chuyển giao rủi ro và lợi

ích

- Trách nhiệm đối với mất mát trên

đường vận chuyển

- Thời điểm ghi nhận doanh thu, đặc

biệt vào cuối niên độ kế toán (vấn đề

chia cắt niên độ)

8

Trường hợp bán tại kho Khách tới mua hàng theo phương thức nhận hàng

Đủ điều

kiện ghi

nhận doanh thu?

Trường hợp bán hàng theo phương thức chuyển hàng

Đủ điều

kiện ghi

nhận

doanh

thu?

10

Như thế nà?

Cách hạch toán doanh thu

Nợ TK 111, 112-Tiền (+TS)

Nợ TK 131-Phải thu khách hàng (+TS)

Có TK 511-Doanh thu bán hàng (+DT, VCSH)

Có TK 3331-Thuế GTGT đầu ra nộp NN (+NPTRA)

11

Ví dụ 1

Ngày 1/4, Cty Bao Bì xuất bán bao bì cho cty

Vinam tại kho như sau, biết rằng cả 2 mặt hàng

này đều chịu thuế GTGT 10%, và cả 2 cty đều

tính thuế GTGT theo pp khấu trừ

11

12

HÓA ĐƠN GTGT

Tên hàng SL Đơn giá Thành tiền

Thùng Anlene 1000 5.000 5.000.000

Thùng Beauty 1000 4.000 4.000.000

Cộng tiền hàng 9.000.000

Thuế GTGT 10% 900.000

Tổng cộng tiền thanh toán 9.900.000

Người bán lập HĐ GTGT

13

Ví dụ 2

• Ngày 25/3 Cty A&B ký hợp đồng mua bán hàng với cty Thanh

Xuân về bán 500 sp với giá bán chưa thuế 100.000đ/sp, thuế

GTGT 10% Theo hợp đồng, A&B có nghĩa vụ chở hàng giao

cho Thanh Xuân tại Hà Nội

• Ngày 25/4 cty xuất kho để giao hàng cho khách với giá xuất

kho 80.000đ/sp

• Tháng 2/5, Thanh Xuân nhận được hàng và được chấp nhận

thanh toán toàn bộ

• Ngày 2/6 Thanh Xuân thanh toán qua chuyển khoản

14

Ví dụ 2 (tt)

Yêu cầu:

1 Doanh thu được ghi nhận vào tháng 3, 4, 5 hay 6, và số tiền là

bao nhiêu?

2 Yêu cầu 1 có thay đổi không nếu giả sử trong quá trình vận

chuyển bị hư hỏng 3 sp, ngày 2/5 bên mua nhận được hàng và

chỉ chấp nhận 497 sp

Ghi Doanh thu nhưng không ghi Chi phí liên quan?

16

Chi phí

giảm tiền / khấu trừ tài sản / tăng nợ

phải trả

làm giảm vốn chủ sở hữu

không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu

17

Chi phí

• Một số chi phí được ghi nhận đồng thời với

doanh thu (nguyên tắc phù hợp) VD: GVHB

• Một số chi phí được ghi nhận trong kỳ phát

sinh VD: chi phí bán hàng, chi phí quản lý

18

8.3 Chi phí giá vốn hàng bán 1/ Phương pháp kê khai thường xuyên

GVHB được xác định khi hàng tiêu thụ

(Dựa trên các pp FIFO, LIFO, BQGQ)

Cuối kỳ, kiểm kê HTK

và đối chiếu với sổ sách

Nợ TK 632 Giá vốn hàng bán (CP, -VCSH)

Có TK 155, 156, 157,… Hàng tồn kho (-TS)

19

BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TÀI SẢN = NỢ P TRẢ + VỐN CHỦ <- LN = Doanh thu- Chi phí

SỞ HỮU

Doanh thu bán hàng

GVHB

Nghiệp vụ bán hàng ảnh hưởng đến BCTC

20

Chi phí giá vốn hàng bán

Giá vốn của hàng hóa, dịch vụ đã bán ra hoặc tiêu thụ trong kỳ

Các hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi

thường thu được

Trích lập DP giảm giá hàng tồn kho

Chi phí sản xuất vượt mức tính vào giá vốn

Chi phí giá vốn hàng bán bị ảnh hưởng bởi các pp tính

giá xuất hàng tồn kho (FIFO, LIFO, BQGQ)

Doanh thu thuần (-) Giá vốn hàng bán

= Lợi nhuận gộp

Tỷ lệ LN gộp = LN gộp / Doanh thu thuần

LN gộp

Gross profit / Margin

22

8.5 Chi phí bán hàng TK 641

Là chi phí phát sinh trong quá trình bán hàng nhằm hỗ trợ,

thúc đẩy quá trình, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ

• Chi phí nhân viên bán hàng (lương và các khoản trích

theo lương)

• Chi phí dụng cụ, đồ đạc, phương tiện bán hàng

• Chi phí khấu hao TSCĐ dùng cho hoạt động bán hàng

• Chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động bán

hàng

23

8.6 Chi phí quản lý DN TK 642

Chi phí nhân viên điều hành, quản lý, các phòng ban phục vụ cho hoạt

động chung của DN: lương và các khoản trích theo lương

Chi phí dụng cụ, đồ đạc, phương tiện phục vụ các hoạt động chung

cho DN

Chi phí khấu hao của TSCĐ phục vụ các hoạt động chung cho DN

Chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động chung của DN (VD

dịch vụ bảo vệ, lao công, điện, nước)

Một số loại thuế (thuế môn bài, tiền thuê đất, phí giao thông)

Dự phòng khoản nợ phải thu khó đòi

24

8.7 Doanh thu hoạt động tài chính TK 515

Lãi tiền gửi tiết kiệm, lãi trái phiếu

Cổ tức, lợi nhuận được chia

Lãi từ bán chứng khoán

Lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái

25

8.8 Chi phí hoạt động tài chính TK 635

Lỗ từ bán chứng khoán

Chi phí lãi vay

Lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái

26

Ví dụ 4

1 Nhận thông báo được chia cổ tức 20.000.000

2 Bán 1.000CP với giá 24.000đ/CP, biết rằng giá ghi sổ của

CP là 25.000 đ/CP

3 Nhận được giấy báo ngân hàng thông báo khách hàng

Korea thanh toán tiền hàng 10.000 USD Tỷ giá gho sổ

20.010, tỷ giá tại ngày thanh toán 20.085

8.9 Thu nhập khác TK 711

- Thu nhập từ hoạt động thanh lý,

nhượng bán TSCĐ;

- Các khoản thu do vi phạm hợp đồng;

…

28

8.10 Chi phí khác TK 811

- Giá trị còn lại của TSCĐ và chi phí liên quan hoạt động

thanh lý TSCĐ, nhượng bán TSCĐ;

- Các khoản phạt do vi phạm hợp đồng;

- Chênh lệch đánh giá giảm tài sản khi góp vốn liên doanh bằng

tài sản

29

8.11 Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp TK 821

1/ Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành:

căn cứ theo luật thuế TNDN

Nợ TK 8211

Có TK 3334: thuế phải nộp NN

Thuế TNDN phải nộp NN

= nhập chịu Tổng thu thuế x

Thuế suất (%) thuế TNDN

Luật thuế TNDN

Số liệu được trình bày trên

tờ khai thuế TNDN

30

2/ Chi phí thuế TNDN trình bày trên BCTC

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp TK 821

Chi phí thuế TNDN

=

CP thuế TNDN hiện hành

+

CP thuế TNDN hoãn lại

Luật thuế TNDN

Chuẩn mực kế toán về

thuế TNDN

Chênh lệch tạm thời giữa

kế toán và thuế (do thời điểm ghi nhận DT/CP khác nhau giữa thuế và kế toán)

31

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên lợi nhuận kế toán

TK 821 = TK 8211 + TK 8212

Chi phí thuế TNDN hoãn lại

TK

8212

Chi phí thuế TNDN hiện hành

TK

8211

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp TK 821

32

Báo cáo KQHĐKD

(*) CP quản lý doanh nghiệp gồm chi phí dự phòng phải thu khó đòi

không được cơ quan thuế chấp nhận: 30

Ví dụ khác biệt giữa thuế và kế toán

TỜ KHAI THUẾ TNDN

CP quản lý doanh nghiệp 0

LN tính thuế TNDN 200

Thuế TNDN hiện hành (50)

34

8.12 Trình bày trên BCTC

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ

35

36