Bài giảng nhập môn tài chính công chương 1 nguyên lý phân tích tài chính công

Nội d Nội dung Lý thuyết tối đa hóa thỏa dụng Utilitymaximization Lý thuyết hiệu quả xã hội SocialEfficiency Hàm phúc lợi xã hội Social welfare Hàm phúc lợi xã hội Social welfare

Trang 1

NGUYÊN LÝ PHÂN TÍCH

TÀI CHÍNH CÔNG TÀI CHÍNH CÔNG

TÀI CHÍNH CÔNG PGS.TS SỬ ĐÌNH THÀNH

Hiệu quả và công bằng - công cụ phân tích 1 4/4/2010

Trang 2

Nội d Nội dung

Lý thuyết tối đa hóa thỏa dụng (Utilitymaximization)

Lý thuyết hiệu quả xã hội (SocialEfficiency)

Hàm phúc lợi xã hội (Social welfare

Hàm phúc lợi xã hội (Social welfarefunctions)

Trang 3

Dẫn nhập Các công cụ nghiên cứu của tài chính công

ế

Các công cụ lý thuyết (Theoretical tools):

dựa vào khung lý thuyết, sử dụng đồ thị vàự g ý y , ụ g ị

mô hình toán học để lựa chọn đưa ra cácquyết định kinh tế

Trang 4

Tối ưu hóa thỏa dụng

ầ

ụ g trong điều kiện có giới hạn

Tài chính công đương đầu các khó khăn:

Giới hạn nguồn lực <=> nhu cầu vô hạn =>

Giới hạn nguồn lực nhu cầu vô hạn

đánh đổi.

Cần dựa vào các công cụ lý thuyết làm nền

Cần dựa vào các công cụ lý thuyết làm nền tảng ra quyết định chính sách.

ố

Tối đa hóa thỏa dụng

Đường bàng quan (sở thích)

Đường giới hạn ngân sách.

Trang 5

Tối ưu hóa thỏa dụng trong điều kiện có giới hạn

maximization):

Tất cả các quyết định đưa ra để tối đa hóa q y ị nhu cầu/sở thích tùy thuộc vào nguồn lực sẵn có

Tối đa hóa thỏa dụng (Utility maximization) liên quan đến sở thích và giới hạn ngân sách

liên quan đến sở thích và giới hạn ngân sách

Một trong giả thiết cơ bản về sở thích là sự

không thỏa mãn (non-satiation)

Hiệu quả và công bằng - công cụ phân tích 5

không thỏa mãn (non-satiation).

4/4/2010

Trang 6

Tối đa hóa thỏa dụng:

axis)

Thỏ d ủ hó C > hó A à B >

Thỏa dụng của nhóm C > nhóm A và B => nhóm A, B không thỏa mãn đầy đủ (non-

i i

satiation.

4/4/2010

Trang 8

ể

Sở thích và đường bàng quan

Hàm thỏa dụng (utility function) được biểu thị

theo công toán học U = f(X g ọ f( 11, X, 22, X, 33, …), )

Trong đó X1, X2, X3 …là tập hợp hàng hóa tiêu dùng của cá nhân

dùng của cá nhân

Và f(•) là hàm số của U.

Giá trị của U bị ràng buộc bởi các biến X

Trang 9

ề

Sở thích và đường bàng quan

Giả sử, hàm thỏa dụng của các cá nhân vềhai sản phẩm (phim ảnh vàp (p và CDs)CDs) là))

U(Q M ,Q C ) = Q M Q C , trong đó Q M = số lượng

của phim ảnh và Q C = số lượng đĩa CDs

của phim ảnh và Q C số lượng đĩa CDs

Kết hợp {1, 2} (bundle A) và {2,1} (bundle

B) ta có đường bàng quan IC1

Kết hợp {2, 2} (bundle C) ta có đường bàng{ } g g quan IC2

Hình Hình 22 minh chứng điều này

4/4/2010

Trang 10

Hình 2 Thỏa dụng từ những nhóm hàng hóa khác nhau

4/4/2010 Hiệu quả và công bằng - công cụ phân tích 10

Trang 11

Trang 12

Thỏa dụng biên

tăng thêm mức thỏa dụng từ việc tiêu dùngg ụ g ệ gthêm một đơn vị hàng hóa

marginal utility) nghĩa là mỗi đơn vị tăng

ố

thêm nhưng không làm cho cá nhân tốt hơn

so với đơn vị trước đó

Trang 13

Tốối đa hóa th i đa hóa thỏỏa d a dụụng: ng:

Th

Thỏỏa d a dụụng biên ng biên

Với hàm thỏa dụng cho trước, U = Q M Q C, thì thỏa dụng biên là :ụ g

Trang 14

Trang 15

Hình 3 Sự giảm đi mức thỏa dụng biên hàng hóa Movies

Trang 16

Trang 17

Tỷ lệ thay thế biên

substitution) là độ dốc của đường bàng ) ộ g g

Hình Hình 44 minh chứng điều này.g y

Trang 19

Tỷ lệ thay thế biên

song với đường bàng quan g g g q

Trang 20

Hình 5 Tỷ lệ thay thế biên giảm dần

Trang 21

Trang 22

Hình 6 Mối quan hệ giữa thỏa dụng biên và MRS

Trang 23

để mua với mức thu nhập nhất định

Giả thiết không có tiết kiệm và vay nợ

Trang 24

Giới hạn ngân sách

Tổng số tiền chi tiêu là :

P QM M + P QC C

Bằng với thu nhập bởi vì không có tiết

Bằng với thu nhập, bởi vì không có tiết

kiệm và vay nợ:

Y = P QM M + P QC C

Trang 25

Trang 27

Trang 28

Trang 29

Cần lưu ý rằng những sở thích nói lên cái

Cần lưu ý rằng, những sở thích nói lên cái

gì mà tiêu dùng muốn và giới hạn ngân sách

Trang 30

Hình 8 Tối đa hóa thỏa dụng

Trang 31

Trang 32

Trang 33

ố

Lựa chọn có giới hạn

Trong hình vẽ này, sự lựa chọn tối đa hóathỏa dụng xảy ra ở đó đường bàng quan làụ g y g g qtiếp tuyến (tangent) đường giới hạn ngânsách

Trang 34

M C

= − = −

Điều kiện tỷ lệ tối ưu: tỷ lệ thỏa dụng biên

bằ ới tỷ lệ iá ả hư đó khô hải

U C C

bằng với tỷ lệ giá cả; nhưng đó không phải

là điều kiện duy nhất để tối đa hóa thỏaddụng

Trang 35

Hình 9 MRS bằng với tỷ giá cả là không đầy đủ

Trang 36

Trang 37

Ảnh hưởng của thay đổi giá cả :

Ảnh hưởng thay thế và thu nhập

ổ

Hãy xem xét trường hợp thay đổi giá cả

Sự gia tăng giá cả phim ảnh P M

Điều này làm cho đường giới hạn ngân sách

xoay hướng vào bên trong theo trục hoành

Hình Hình 10 10 00 minh chứng điều này c ứ g đ ều y

Trang 38

Hình 10 Sự gia tăng giá cả Movies

Trang 39

Ảnh hưởng của thay đổi giá cả :

ổ

Ảnh hưởng thay thế và thu nhập

Một sự thay đổi giá cả gây ra 2 ảnh hưởng :

thay đổi tiêu dùng do bởi thay đổi giả cả có liên quan duy trì mức thỏa dụng không đổi

(holding utility constant).

thay đổi tiêu dùng do bởi cảm thấy nghèo hơn sau khi giá cả tăng.

Hình Hình 11 11 minh chứng điều này

Hình

Hình 11 11 minh chứng điều này

4/4/2010

Trang 40

Hình 11 Minh chứng ảnh hưởng thay thế và thu nhập

Trang 41

TANF và cung lao động trong số

bà mẹ đơn thân

Families): chương trình hỗ trợ tạm thời cho) g ợ ạnhững gia đình nghèo) Có thể hỗ trợ bằngtiền

Trang 42

Xác định đường giới hạn ngân sách

Vậy, đường giới hạn ngân sách xác địnhnhư thế nào?

Giả sử cá nhân làm việc đến 2000 giờ/năm,mức tiền lương 10 đôla/ giờ; trong điều kiệnchưa xem xét TANF

Trang 43

Xác định đường giới hạn ngân sách

Giá cả một giờ nhàn rỗi là mức tiền lương

tính theo giờ g

Giả sử có sự đánh đổi trực tiếp giữa nhàn rỗi

và lương thực: mỗi một giờ làm việc đem lại cho cá nhân đó 10 đôla

ề

Trang 44

0 500 1000 1500 2000

Hình 12 Giờ nhàn rỗi và lao động

Trang 45

Ảnh hưởng của TANF đến giới hạn

ngân sách

Bây giờ, chúng ta hãy đưa chính sách TANFvào trong khuôn khổ phân tích, có 2 đặc điểmg p , ặcần chú ý :

Mức đảm bảo thu nhập (Benefit guarantee) G

– số lượng mà người nhận trợ cấp khi không có

th hậ

thu nhập.

Tỷ lệ giảm trừ thu nhập (Benefit reduction rate), J – tỷ lệ mà ở đó mức đảm bảo thu nhập giảm xuống khi thu nhập kiếm được gia tăng.

giảm xuống khi thu nhập kiếm được gia tăng.

4/4/2010

Trang 46

Ảnh hưởng của TANF đến giới hạn

Trang 47

0 500 1,000 1,500 2,000

Hình 13 Chương trình hỗ trợ của TANF

Trang 48

Ảnh hưởng của những thay đổi về chính

sách đảm bảo lợi ích

ấ

Giả sử giảm thấp hơn nữa mức giảm trừ thu

nhập G.ập

Điều gì xảy ra khi G giảm từ $5,000 đến

$3 000 trong khi các điều kiện khác khôngđổi?

Trang 49

0 500 1,000 1,400 1,500 2,000

Hình 14 Hạ thấp đảm bảo lợi ích

Trang 50

Cung lao động phản ứng với mức

Hình Hình 15 15 minh chứng điều đó

4/4/2010

Trang 51

0 500 1,000 1,400 2,000

Hình 15 Thay đổi chính sách chỉ làm ảnh hưởng đến thu nhập

Trang 52

Cung lao động phản ứng với mức

độ nào ?

Nếu như cá nhân kiếm được thu nhập ở giữa

$6,000 và $10,000/năm, thì sự thay đổi, , , ự ychính sách liên quan đến cả hai sự ảnhhưởng thu nhập và sự ảnh hưởng thay thế

hưởng thu nhập và sự ảnh hưởng thay thế

Sự ảnh hưởng thu nhập và sự ảnh hưởng

thay thế dịch chuyển cùng chiều

Hình Hình 16 Hình Hình 16 16 16 minh chứng điều này.minh chứng điều này

Trang 53

0 500 1,000 1,400 2,000

Hình 16 Thay đổi chính sách ảnh hưởng đến thu nhập và thay thế

Trang 54

Cung lao động phản ứng với mức độ

nào ?

Lý thuyết kinh tế học cho thấy một sự giảm

đi thu nhập như thế sẽ làm gia tăng cung laoập g g gđộng, nhưng không nói lên mức độ phảnứng

ứng

Trang 55

0 500 1,000 1,400 2,000

Hình 17 Thay đổi chính không làm ảnh hưởng đến cung lao động

Trang 56

Cung lao động phản ứng với mức độ

ế

nào ?

Mức độ phản ứng thực tế của cung lao độngtùy thuộc vào sở thích của người nhận trợy ộ g ậ ợcấp

Vì thế một mình lý thuyết không thể nói

Vì thế, một mình lý thuyết không thể nóilên: Liệu thay đổi chính sách có làm giatăng cung lao động hay không hoặc có làbao nhiêu?

Cần phải có điều tra thực nghiệm

Trang 57

Cân bằng và phúc lợi xã hội

ế

nghiên cứu những yếu tố quyết định đến g g y q y ịphúc lợi xã hội

Nó tùy thuộc :

Những yếu tố quyết định về hiệu quả g y q y ị ệ q

xã hội hoặc quy mô chiếc bánh kinh tế (size of the economic “pie ”)

Tái phân phối thu nhập.

Trang 58

Đường cầu

cả hàng hóa và số lượng cầu hàng hóa g ợ g g

Đường cầu liên quan đến vấn đề tối đa hóa thỏa dụng như được miêu tả trong hình

thỏa dụng, như được miêu tả trong hình

Hình

Hình 18 18.

Trang 59

Figure 18 Increase in the Price of Movies

Trang 60

ố

Đường cầu

Xét tập hợp (P M ,Q M): giá cả và số lượngphim ảnh, ta có đường cầu như miêu tả

trong Hình Hình 19 19

Trang 61

P M

P M,3

P M,2

Demand curve for movies

Hình 19 Đường cầu Movies

Trang 62

Co giãn đường cầu

Một đặc điểm quan của phân tích đường cầu

là độ co giảm của cầu (the elasticity ofộ g ( y f demand) Nó được định nghĩa như sau:

Q

Δ

εD

D D

Q Q P

=

Δ Δ

Đó là % th đổi ề l hi h % th

P P

Trang 63

Ví dụ, một sự gia tăng giá phim ảnh từ $8đến $12: gia tăng 50% giá cả g g g

Nếu như số lượng phim ảnh được mua giảmxuống từ 6 đến 4 tức là giảm 33% số lượngnhu cầu

Độ co giãn của cầu là -0.67.

Độ co giãn cầu có đặc điểm:

Số âm.

ằHiệu quả và công bằng - công cụ phân tích ố ố 63

Không là hằng số cố định

4/4/2010

Trang 64

ầ ẳ

Khi đường cầu thẳng đứng (vertical demand curve)

Độ co giãn bằng zero— số lượng không thay đổi khi thăng hay giảm.

Không co giãn hoàn toàn (Perfectly inelastic)

Khi đường cầu nằm ngang

Độ co giãn cầu là âm vô cực (negative infinity) —số

Độ co giãn cầu là âm vô cực (negative infinity) số lượng tiến đến vô cực cho dù một sự thay đổi nhỏ của giá cả

Trang 65

P M

Inelastic demand curve for movies

P M,3

P M,2

Elastic demand curve for movies

P M,1 curve for movies

Hình 20 Cầu co giãn hoàn toàn và không co giãn hoàn toàn

Q M

Q M,3 Q M,2 Q M,1

Trang 66

ổ

Nói chung, độ co giãn = thay đổi % trongbiến số phụ thuộc chia cho thay đổi % biếnp ụ ộ y

số độc lập:

ΔY

ε = Δ Y

X X

Ví dụ, Y thường là số lượng cầu hay cung,

X

trong khi X có thể giá cả hay thu nhập

Trang 67

Đường cung

cả và số lượng hàng hóa cung cấp ợ g g g p

Đường cung liên quan đến tối đa hóa lợi nhuận

Trang 68

Trang 69

Trang 70

Cân b

Cân bằằng và phúc l ng và phúc lợợi xã h i xã hộội i

ấ

Đ

Đườ ườ ng cung

Ví dụ, hiệu suất biên của lao động là:

∂

Q L

K L

Trang 71

Cân b Cân bằằng và phúc l ng và phúc lợợi xã h i xã hộội i

K L

M M

Đạo hàm lần 2 là âm nghĩa là hàm sản xuất

Đạo hàm lần 2 là âm, nghĩa là hàm sản xuất

có đặc điểm: hiệu suất biên giảm dần

(di i i hi i l d ti it )

(diminishing marginal productivity.)

Trang 72

Đường cung

nguyên tất cả các yếu tố khác cố định, giag y y ị , g

tăng mức độ một yếu tố đầu vào (như lao động) nhưng mức độ gia tăng đầu ra càng

ít

Trang 73

Trang 74

Đường cung

Giả sử vốn cố định trong ngắn hạn , thì hàmchi phí trở thành:p

Như vậy, chỉ có lao động thay đổi trongngắn hạn Chi phí biên là chi phí tăng thêm

để sản xuất tăng thêm một đơn vị sản phẩm

Q, hoặc kết quả tỷ lệ tiền lương và số lượng

lao động được sử dụng để sản xuất sảnphẩm đó

Hiệu quả và công bằng - công cụ phân tích 74phẩm đó

4/4/2010

Trang 75

Trang 76

ố

Đường cung

Tối đa hóa lợi nhuận (Profit maximization) nghĩa tối đa chênh lệch

giữa tổng thu nhập và tổng chi phí.

Điều này xảy ra ở mức sản lượng: chi phí biên bằng thu nhập biên

phí biên bằng thu nhập biên

Trang 77

Đường cung

Trong một thị trường cạnh tranh hoàn hảo thu nhập biên là giá cả thị trường

hảo, thu nhập biên là giá cả thị trường.

Vì thế công ty sản xuất cho đến khi :

P = MC.

Vì thế đường cong MC là đường cung

Trang 78

Trang 79

P M Supply pp y

curve of movies

P M,3

P M,2

Demand curve for movies

Hình 21 Cân bằng cung cầu xã hội

Trang 80

CÂN BẰNG VÀ PHÚC LỢI XÃ HỘI

Hiệu quả xã hội

Đo lường hiệu quả xã hội (social efficiency

) là tính toán quy mô tiềm năng của chiếc

bánh kinh tế

=> Phản ảnh mức lợi thuần phát sinh từ việc

=> Phản ảnh mức lợi thuần phát sinh từ việcthương mại giữa người tiêu dùng và người

ấsản xuất

Định dạng
Số trang	102
Dung lượng	638,46 KB