Với nhận thức và xuất phát điểm nh trên, đề án về đàotạo, phát triển nguồn nhân lực đã đợc hình thành và cụ thể là xác định đối tợng đào tạo trong đào tạo, phát triển nguồnnhân lực tại c
Trang 1Lời nói đầu
Sự hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với kinh tế thế giới
đã làm thay đổi tích cực tới đời sống của nhân dân vàcũng đặt ra những thách thức, cơ hội mới đối với kinh tế nớc
ta Các hiệp định thơng mại đợc kí kết giữa Việt Nam vàcác nớc đã tạo ra dòng lao động hợp tác Tuy nhiên, có thểnhận xét một cách thực tế thì chất lơng lao động của ViệtNam còn nhiều vấn đề cần đợc giải quyết Chỉ xét với các n-
ớc trong khu vực nh Thái Lan, Singapore, Indonexia thì chấtlơng nguồn nhân lực đã có sự chênh lệch rõ rệt Sự khôngchuyên môn hoá, kỉ luật, ý thức, tác phong làm việc cần phải
có sự thay đổi để phù hợp với tình hình mới, yêu cầu mới Trớcthực trạng đó, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trong tổchức là rất quan trọng Vấn đề đào tạo, phát triển nguồnnhân lực trong tổ chức để phù hợp với tiến trình phát triểncũng quan trọng không kém
Với nhận thức và xuất phát điểm nh trên, đề án về đàotạo, phát triển nguồn nhân lực đã đợc hình thành và cụ thể
là xác định đối tợng đào tạo trong đào tạo, phát triển nguồnnhân lực tại công ty điện lực I Đề án sẽ phần nào cho ta thấy
đợc tình hình, thc trạng của vấn đề đặt ra, từ đó đi tìmnguyên nhân, giải pháp và kiến nghị để nâng cao hơn nữachất lợng nguồn nhân lực nớc ta với các nớc khác
Bởi vậy, trọng tâm của vấn đề là tại sao tổ chức khôngxác định đúng đối tợng đào tạo, phát triển Chúng ta cònphải chú trọng đến tổ chức nhà nớc Đây là tổ chức có số l-ợng nhân viên lớn, tổ chức rộng Nhng mặt khác lại ít có sự
Trang 2thay đổi để phù hợp với tình hình mới Cần có một sự thay
đổi để các tổ chức có thể bắt kịp với tốc độ phát triểnchung của nền kinh tế Cho nên phạm vi nghiên cứu là tổ chứcnhà nớc, cụ thể là công ty điện lực I
Phơng pháp nghiên cứu đợc sử dụng của đề tài là phântích, tổng hợp Từ đó cũng tạo ra những thuận lợi cho bàiviết Nhng những khó khăn gặp phải cũng là rất lớn Thời giannghiên cứu ngắn, nguồn tài liệu không nhiều và đặc biệt làchỉ nghiên cứu trong phạm vi nhỏ hẹp Tuy nhiên cần có sựkhắc phục những khó khăn trên để chúng ta có thể đi sâuvào vấn đề nghiên cú Từ đó có cái nhìn mới hơn, cách đánggiá đúng đắn về nguồn nhân lực
Trang 3B Phần thân bài Chơng I: Lí luận chung về đào tạo, phát triển
nguồn nhân lực I.Khái niệm
Trớc hết chúng ta cần phải hiểu thế nào là nguồn nhânlực Đó là nguồn lực của con ngời bao gồm thể lực và trí lực.Một con ngời đợc coi la một nhân lực của xã hội nếu họ có
đủ sức khoẻ để có thể tham gia vào các hoạt động của xã hộivới sự tự chủ, tự điều chỉnh hành vi của mình trong các hoạt
động đó
Khi tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh,
ng-ời lao động phải đáp ứng đợc điều kiện tối thiểu của côngviệc Tuy nhiên với sự đa dạng của công việc, sự thay đổimạnh mẽ của tác phong làm việc, của công nghệ và khoa học
kĩ thuật, công việc đã đợc chuyên môn hoá ở nhiều bộ phận,
đợc phân thành nhiều bớc công viêc khác nhau với mức độphức tạp khó khăn khác nhau Do vậy trình độ ngời lao độngcũng cần phải thay đổi cho phù hợp với yêu cầu của côngviệc Chính vì vậy hoạt động đào tạo, phát triển cho ngờilao động luôn gắn liền với sự phát triển của xã hội
Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực là hoạt động có tổchức đợc thực hiện trong một thời gian xác định nhằm đemlại sự thay đổi về trình độ, kĩ năng, kĩ xảo và thái độ củangời lao động đối với công việc của họ theo chiều hớng tốthơn Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có liên quan trựctiếp tới công việc, cá nhân ngời lao động và đến tổ chức
Có 3 loại hoạt động:
Trang 41 Giáo dục:
Là quá trình học tập để chuẩn bị con ngời cho tơng lai,
có thể cho ngời đó chuyển công việc mới trong một thờigian thích hợp
Nhvậy đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một dạnghoạt động thể hiện sự vận hành quá trình đầu t vào yếu tốcon ngời, quyết định hiệu quả của các yếu tố đầu t khác.Vì vậy, chúng ta cần quan tâm đến hiệu quả của đào tao,phát triển nguồn nhân lực nguồn nhân lực, nhằm nâng caochất lợng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu ngày càng caocủa công việc Bởi vậy việc chú tâm vào đối tợng đợc lựachọn trong kế hoach đào tạo, phát triển nguồn nhân lực làrất cần thiết
4 Đối tơng đào tạo :
Đó là những ngời có khả năng học tập, có nguyện vọngcần đào tạo, có phẩm chất đạo đức và phục vụ cho lợi íchcủa tổ chức, doang nghiệp Việc lựa chọn đối tợng đào tạocần phải lựa chọn đúng ngời, đúng việc
Trang 5II Xác định đúng đối tợng đào tạo , khâu quan trọng trong đào tạo, phát triển nguồn nhân lực :
1.Tầm quan trọng, ý nghĩa:
Đào tạo, phát triển đợc xem nh là một yếu tố cơ bảnnhằm đào tạophát triển nguồn nhân lực đáp ứng các mụctiêu chiến lợc của tổ chức, doanh nghiệp Chất lợng nhânviên trở thành một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọngnhất của các tổ chức Thực tế chứng minh rằng đấu t vàonguồn nhân lực có thể mang lại hiệu quả cao hơn hẳn sovới việc đầu t đổi mới trang thiết bị kĩ thuật và các yếu tốkhác của quá trình sản xuất Nhng thực tế tại Việt Nam chothấy: đội ngũ cán bộ kĩ thuật và công nhân lành nghề cònrất thiếu so với nhu cầu( chỉ có 13% so với tổng số lao
động) và đang tồn tại sự mất cân đối về tỉ lệ giữa các loạilao động kĩ thuật Trình độ tay nghề nói chung của côngnhân còn thấp cha đáp ứng đợc nhu cầu vận hành máy mócthiết bị hiện đại Đội ngũ lao động quản lí tuy không thấp
về trình độ sản xuất nhng năng lao động thực thực tế vẫncha tơng xứng, cha đáphát triển ứng đợc yêu cầu của côngviệc hiên tại
Xuất phát từ đó , chúng ta thấy đợc việc sử dụng lao
động sau khi đào tạo sẽ đạt đợc hiệu quả nh thế nào, ứngvới chi phí của tổ chức, cá nhân bỏ ra sau khi đợc đào tạo.Việc xác định đúng đối tợng đào tạo quyết định đếnhiệu quả thành công của đào tạo
a) Đối với ngơi lao động :
Trang 6Trực tiếp giúp nhân viên thực hiện công việc tốt hơn.
Nâng cao trình độ kiến thức kĩ năng làm việc , từ đó cóthể tìm kiếm một công việc theo trình độ chuyên mônhoặc có thể đảm nhận và phát huy tốt công việc hiệnhành Thoả mãn nhu cầu phát triển cho nhân viên Việc đợclựa chọn một cách đúng đắn, hợp lí sẽ kích thích nhânviên thực hiện tốt công việc hơn, đạt nhiều thành tích tốthơn, muốn đợc trao nhiệm vụ có tính thách thức cao hơn,
có nhiều cơ hội thăng tiến hơn
b) Đối với tổ chức:
Xứng đáng với chi phí bỏ ra để đào tạo để có một độingũ cán bộ công nhân viên có trình độ chuyên môn nghiệp
vụ với tinh thần trách nhiệm cao về nhiệm vụ của mình với
tổ chức Tuy nhiên một câu hỏi đợc đặt ra khiến nhiều tổchức, doanh nghiệp bị thua lỗ và thiệt thòi là vấn đề sửdụng nguồn nhân lực sau khi đào tạo và việc “ chảy máu”chất xám rời bỏ tốt chức sau khi đợc đào tạo Bởi vậy việcxác định đúng đối tợng đào tạo có vai trò quan trọng đểlựa chọn ra những ngời vừa có trình độ với công việc và cótâm huyết với tỗ chức nhằm xây dựng tỗ chức, doanhnghiệp mình vững mạnh hơn nữa
c) Đối với xã hội:
Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực là mục tiêu hàng đầucủa xã hội nớc ta nhằm nâng cao dân trí, trình độ taynghề, giải quyết công ăn việc làm, xoá đói giảm nghèo và tệnạn xã hội Hơn nữa việc giảm thiểu chi phí đào tạo tiếtkiệm để đạt đợc hiệu quả cao hơn là mong muốn của toàn
Trang 7xã hội Việc phân bổ đúng ngời, đúng việc luôn là nhiệm
vụ khó khăn của xã hội
2.Mặt tiêu cực khi xác định sai đối tợng đào tạo , phát triển :
Trong chiến lợc sản xuất kinh doanh của tổ chức có kếhoạch đào tạo , phát triển nguồn nhân lực Kế hoạch đàotạo ,phát triển phải khả thi cho cả ngời lao động và tổ chức.Xác định sai đối tợng đào tạo sẽ gây ra ảnh hởng lớn đến
tổ chức và ngời lao động
Đối với ngời lao động( cán bộ công nhân viên): Khi xác
định sai đối tợng đào tạo, mâu thuẫn trong tổ chức sẻ nảysinh Sự mâu thuẫn đó giữa những ngời có nhu cầu,nguyện vọng thiết thực cần đợc đào tạo nhng không đợc
đào tạo với những ngời không có nhu cầu đào tạo nhng đợclựa chọn cho đào tạo và phát triển Bầu không khí troing tổchức sẽ không tốt và không tạo đợc kích thích, động lực chongời lao động Sự ức chế này sẽ rất không tốt đến hoạt
động sản xuất của tổ chức
Khi lựa chọn sai đối tợng đào tạo, những ngời không cónăng lực nhng đợc đi đào tạo, những ngời làm trái nganhnghề đợc đi đào tạo Sử dụng ngời lao động sau khi đàotạo sẽ đạt hiệu quả thấp Trong khi thớc đo giá trị của côngtác đào tạo và phát triển là hiệu quả đạt đợc so với chi phí
về thời gian và tiền bạc bỏ ra
Mặt tiêu cực nữa khi lựa chọn sai đối tợng đào tạophát triển là vấn đề đạo đức trách nhiệm của ngời lao
động Việc rời bỏ tổ chức sau khi đợc đào tạo, nhất là
Trang 8những ngời có uy tín, tổ chức cần phải đặc biệt quantâm đào tạo đến công tác xác định, lựa chọn đối tợng
đào tạo Kế hoạc đào tạo phát triển của tổ chức đảm bảotính khả thi về thới gian, khả thi về tài chính, khả thi vềnhân lực Do vậy, lựa chọn đúng đối tợng đào tạoạt hiệuquả cao, lựa chọn sai đối tợng gây tổn thất rát lớn cho tổchức so với tổng chi phí bỏ ra cho hoạt động đào tạo vàphát triển nguồn nhân lực
III Các phơng pháp xác định đối tợng đào tạo và phát triển.
Xác định đối tợng đào tạo rất quan trọng trong quátrình đào tạo phát triển Dới tác động của nhiều nhân tốtrong quá trình lựa chọn, công tác xac định đối tợng đàotạo cần phải dựa vào các tiêu chuẩn để đạt đợc hiệu quảcao Phân chia xác định đối tợng đào tạo thành nhiều ph-
ơng pháp khác nhau để thấy đợc u, nhợc điểm của từng
ph-ơng pháp Từ đó có các phph-ơng án lựa chọn đối tợng đào tạochính xác
1 Phơng pháp xác định dựa vào mức độ hoàn thành công việc (hiệu quả công việc).
* Khái niệm: Đây là phơng pháp dựa trên hiệu quả công
việc đợc giao của ngời lao động Mức độ hoàn thànhnhiệm vụ, công việc và có khả năng thăng tiến trongcông việc
* Ưu điểm:
- Xác định đợc đúng ngời trong công việc
Trang 9- Nâng cao trình độ tay nghề cho ngời lao động phù hợp vớicông việc
- Tránh đợc sự đánh giá chủ quan do hoàn toàn dựa trên hiệuquả công việc
- Kích thích ngời lao động nâng cao trình độ chuyên môn
Khái niệm: Đây là phơng pháp mang tính chất chủ quan
của ngời lãnh đạo đánh giá khả năng ngời lao độngtrong công tác đào tạo và phát triển
* Ưu điểm
- Có thể xác định nhanh chóng đối tợng đào tạo.
- Dựa vào một phần năng lực làm việc và tác phong, t cách
đạo đức của ngời lao động do vậy lựa chọn đợc những
ng-ời chính xác cho đào tạo và phát triển
Trang 103 Phơng pháp lựa chọn dựa vào nhu cầu của ngời lao động
Khái niệm: Đây là phơng pháp dựa vào nhu cầu đợc
đào tạo, phát triển và thăng tiến của ngời lao động
Ng-ời lao động luôn có nhu cầu khẳng định vị thế củamình trong xã hội
- Xuất hiện những nhu cầu giả gây tổn thất cho tổ chức
4 Phơng pháp lựa chọn dựa vào kế hoạch phát triển.
Khái niệm: Là phơng pháp lựa chọn mang tính chất
khách quan thông qua kế hoạch đào tạo nh:
Phơng pháp đào tạo, thời gian đào tạo, chi phí đào tạov.v
* Ưu điểm
Việc lựa chọn đối tợng có các tiêu thức phù hợp,nhanh chóng
- Tổ chức dễ quản lý dễ đánh giá hiệu quả
- ít chịu ảnh hởng của đánh giá chủ quan
Trang 11*Nhợc điểm
- Lập kế hoạch khá khó khăn
- Kế hoạch không khả thi sẽ gây khó khăn, tổn thất cho cả tổchức và ngời lao động
Trang 12IV Các nhân tố ảnh hởng đến xác định đối tợng đào
tạo, phát triển :
Khẳng định xác định đúng đối tợng đào tạo có tầmquan trọng trong công tác đào tạo, phát triển nguồn nhânlực của tổ chức chức Hoạt động của tổ chức chức trongnền kinh tế chịu sự tác động của nhiều yếu tố Bởi vậy,việc xác định đối tợng cho đào tạo và phát triển triển cũngchịu nhiều ảnh hởng của các nhân tố khác nhau Có thểchia thành 2 nhóm chính:
1) Nhân tố khách quan :
Khi xét đến ảnh hởng của nhân tố khách quan đếnxác định đối tợng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực,chúng ta cần quan tâm đến đối tợng lao động là ai ? Có 2loại đối tợng chính: Công nhân viên lao động và công nhânviên cấp quản lí (cấp quản trị) Đặc thù tính chất, hoạt
động của công việc khác nhau Từ đó có kế hoạch đào tạo ,phát triển khác nhau Thông qua tính chất, đặc thù côngviệc tổ chức chức có phơng pháp, thời gian, địa
điển Đào tạo, phát triển triển hợp lí và đạt hiệu quảcao Đối với công nhân việc lao động kĩ thuật qua bản môtả bớc công việc và bản đánh giá thực hiện công việc, đánhgiá cụ thể năng lực trình độ năng lực của lao động Từ đó,
có kế hoạch đào tạo, phát triển phù hợp cho họ Đào tạo tạichỗ, cử đi học các trờng dạy nghề , mở các lớp cạch doanhnghiệp, thuyên chuyển công việc là các phơng pháp chủyếu Nhng đối với lao động quản lí, đánh giá công việc khákhó khăn, kế hoạch đào tạo đối tợng này cũng có sự khác
Trang 13biệt so với lao động kĩ thuật nh: nơi đào tạo, phơng pháp
đào tạo Mặt khác, chi phí thời gian cho đào tạo, phát triểncủa tổ chức cũng ảnh hởng nhiều đến việc xác định đốitợng đào tạo Mỗi loại đối tợng có mức chi phí thời gian nhất
định, không thể vợt qua
Nhu cầu phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh của
tổ chức chức hiện tại và trong tơng lai là mục tiêu bao trùm ,chi phối các hoạt động khác Đào tạo và phát triển triểnnguồn nhân lực nhằm phục vụ cho mục tiêu này Bởi vậy,xác định đối tợng đào tạo chịu nhiều ảnh hởng của cácnhân tố khách quan, sao cho phù hợp với mục tiêu phát triểncủa tổ chức
2) Nhân tố chủ quan:
Tác động của nhân tố chủ quan đến việc xác định
đối tợng đào tạo cũng rất lớn và khá rõ rết Mặc dù xuất phat
từ yêu cầu của công việc nhng nó còn là nhu cầu, nguyệnvọng của ngời lao động nhằm đợc bồi dỡng và phát triển Mọi ngời lao động đều có nhu cầu phát triển, thăng tiến
để khẳng định vị trí của mình trong xã hội Xác định
đúng đối tợng đào tạo có nhu cầu nguyện vọng thực sự, cótác động tích cực, hiệu quả đến công việc hiện tại và t-
ơng lai, tạo động lực cho ngời lao động Sự quan tâm, giớithiệu của cán bộ quản lí, lãnh đạo có ảnh hởng khá lớn Thực
tế tại nhiều tổ chức chức nhà nớc cho thấy đây có thể lànhân tố mang tính chất quyết định trong việc lựa chọn
đối tợng đào tạo Bởi vậy, nhiêu tác động tiêu cực đến cả
tổ chức chức và ngời lao động Cần có sự kết hợp giữa ý
Trang 14kiến chủ quan và thành tích chuyên môn công việc của
ng-ời lao đông
Nh vậy, sự tác động của các nhân tố chủ quan vàkhách quan đều có mặt tích cực và tiêu cực, tổ chức cầnkết hợp, đánh giá nhằm lựa chọn đối tợng cho đào tạo pháttriển phù hợp với mục tiêu phát triển của tổ chức
Trang 15Chơng II: Xác định đối tợng đào tạo ở công ty điện
lực I :
I Khái quát về công ty điện lực I :
1.Sự hình thành và phát triển của công ty điện lực I :
a) Lịch sử hình thành:
Bị thua đau trong cuộc chiến tranh leo thang đánh phámiền Bắc, thất bại ở chiến trờng miền Nam, tha kém vềmặt ngoại giao trên trờng quốc tế, năm 1968 Mĩ buộc phải
“tạm ngừng ném bom niền Bắc”
Nhiệm vụ của miền Bác lúc này là phải nhanh chóng giảiquyết những hậu quả của chiến tranh, khôi phục lại sảnxuất, chấn chỉnh và cải tiến các mặt quản lí, sắp xếp lại
tổ chức sản xuất kinh doanh để đối phó với tình hình mới
và giành thắng lợi quyết định
Trong bối cảnh đó, Bộ Điện và Than có quyết địnhthành lập công ty điện lực ( Nay là công ty điện lực I ) trựcthuộc Bộ và hoạt động theo chế độ hoạch toán kinh tế.Quyết định này mang số 106 QĐ/TC do ông Nguyễn HữuMai- bộ trởng Bộ Điện và Than kí ngày 06/10/1969 Cùng thờigian này, ông Phạm Khai đợc bổ nhiệm làm giám đốc côngty
Kể từ đây công ty điện lực I chính thức ra đời, hoạt
động với đầy đủ t cách pháp nhân và là một công ty quốcdoanh lớn của miền Bác XHCN Việc chuyển từ một cục quản
lí nhà nớc sang hình thái xản xuất kinh doanh theo chế độ