LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HOÀI MINH LUÂN DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP... Hồ Chí Minh, 10/2014 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HOÀI MINH LUÂN DẠY HỌC TÍC
Trang 1LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HOÀI MINH LUÂN
DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP HCM
NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401
S K C0 0 4 3 9 1
Trang 2
Tp Hồ Chí Minh, 10/2014
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HOÀI MINH LUÂN
DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP HCM
CHUYÊN NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC
MÃ SỐ NGÀNH: 601401
Trang 3LÝ LỊCH KHOA HỌC
I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC
Họ & tên: Nguyễn Hoài Minh Luân Giới tính: Nam
Ngày, tháng, năm sinh: 01/08/1986 Nơi sinh: TP HCM
Chức vụ, đơn vị công tác trước khi học tập, nghiên cứu:
Giáo viên – Trường Trung Cấp Nghề Xây Lắp Điện
II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO
* Đại học:
Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 2007 đến 2011
Nơi học (trường, thành phố): Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp Hồ Chí Minh
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tp Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2014
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
Nguyễn Hoài Minh Luân
Trang 5LỜI CẢM ƠN - -
Kết quả của sự thành công trong quá trình học tập bao giờ cũng gắn liền với sự
hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, trực tiếp hay gián tiếp Trong suốt quá trình nghiên cứu tác giả xin cám ơn sự giúp đỡ của các Thầy Cô trong khoa sư phạm kỹ thuật và các anh chị học viên trong lớp
Đặt biệt, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Nguyễn Toàn, Thầy đã tận tình hướng dẫn và dùm tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu và có nhiều góp ý quý báu để em hoàn thành tốt đề tài này Tác giả kính chúc các Thầy Cô, các anh chị học viên được nhiều sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt trong cuộc sống
Do thời gian và năng lực có hạn, việc sai sót là không thể tránh khỏi Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp quí báu từ các Thầy Cô, để đề tài được hoàn thiện tốt hơn, từ đó làm cơ sở để thực hiện luận văn tốt nghiệp
Xin trân trọng cảm ơn!
Tp Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2014
Nguyễn Hoài Minh Luân
Trang 6TÓM TẮT LUẬN VĂN
Dạy học tích hợp là một trong vấn đề được đề cập thường xuyên tại các cơ sở dạy nghề hay trường dạy nghề trong nước, việc dạy học dựa trên năng lực được xuất phát từ quan điểm giáo dục định hướng năng lực thực hiện, điều đó được coi là giải pháp tối ưu nhằm tạo ra một đội ngũ lao động hùng mạnh Để thực hiện được việc dạy học theo hướng tích hợp, các nhà nghiên cứu giáo dục đưa ra nhiều quan điểm dạy học như: dạy học theo định hướng hoạt động và dạy học giải quyết vấn
đề, dạy học theo dự án, dạy học theo hướng tiếp cận năng lực Qua đó, tác giả thực hiện luận văn tốt nghiệp “Dạy học tích hợp mô đun kỹ thuật xung – số tại trường
Cao Đẳng Nghề TP HCM” nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề tạo đơn vị nói
riêng và các trường trên toàn quốc nói chung
Nội dung của đề tài gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về dạy học theo hướng tích hợp
- Lịch sử vấn đề dạy học tích hợp trên Thế giới và tại Việt Nam
- Một số khái niệm cơ bản
- Các quan điểm tiếp cận dạy học tích hợp
- Cơ sở lý luận về dạy học tích hợp trong đào tạo nghề
- Cấu trúc bài dạy tích hợp
- Điều kiện tổ chức dạy học tích hợp
Chương 2: Thực trạng dạy học mô đun kỹ thuật xung – số tại trường Cao Đẳng
Nghề TP HCM
- Giới thiệu sơ lược về trường Cao đẳng nghề TP HCM
- Thực trạng dạy học mô đun kỹ thuật xung – số tại trường Cao Đẳng Nghề
Trang 7Kết quả nghiên cứu của đề tài:
Qua quá trình nghiên cứu, đề tài đã đạt được một số kết quả sau:
- Thông qua khảo sát biết được thực trạng dạy và học mô đun kỹ thuật xung –
số tại trường Cao Đẳng Nghề TP HCM Từ đó, thấy được những thuận lợi, khó khăn và những mặt hạn chế của việc dạy – học để đưa ra những giải pháp khắc phục
- Tác giả xây dựng quy trình tổ chức dạy học tích hợp và áp dụng dạy thực nghiệm 2 bài trong mô đun kỹ thuật xung – số tại trường Cao Đẳng Nghề
TP HCM Qua đó có được sự thay đổi mới về tính tích cực, tự lực, tự giác trong học tập của SV
Trang 8ABSTRACT
Integrated teaching is one of the most regular updated issues in vocational schools and facilities of the country The teaching process is based on the capacity coming from the viewpoint-oriented education, which is considered to be the most optimal solution in order to create a strong workforce To carry out integrated teaching, researchers brought out some points such as activity-oriented teaching, problem-solving teaching, project-focused teaching, capacity-approach teaching Thereby, the author conducted the thesis "Integrated module-pulse teaching technique - at the Vocational College of HCMC” to improve the quality of vocational teaching in the school as well as others in the country
The content of the composition includes 3 chapters:
Chapter 1: Rationale for intergrated approach
- The history of integrated approach in the world and Vietnam
- Some basic definitions
- Some viewpoints for approaching integrated approach
- Rationale for integrated teaching in vocational training
- The steps to compile an integrated teaching lesson
- The criteria for operating the integrated teaching results
Chapter 2: The current present of Integrated module-pulse teaching in the Vocational College of HCMCT
- A brief introduction about the Vocational College of HCMC
- The current status of integrated module-pulse teaching in the Vocational College of HCMC
Chapter 3: Operating integrated integrated approach in the Vocational College of HCMC
- Operating integrated approach for Module-Pulse Technique in the Vocational College of HCMC
- Pedagogical experiment and assessment results
Trang 9The research has achieved the following results:
- The present status of integrated module-pulse teaching in the Vocational College of HCMC is recognized through the survey Thereby, the advantages and disadvantages of the teaching-learning process are acknowledged to find out appropriate solutions
- The process of integrated teaching was contructed and applied to two units of integrated module-pulse teaching technique in the Vocational College of HCMC Thus, new changes in the activeness, self-reliance, self-discipline in the learning process of students are gained
Trang 10TRANG Trang tựa
Quyết định giao đề tài
Xác nhận của cán bộ hướng dẫn
LÝ LỊCH KHOA HỌC i
LỜI CAM ĐOAN ii
LỜI CẢM ƠN iii
TÓM TẮT LUẬN VĂN iv
TỔNG QUAN VỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4.1 Khách thể nghiên cứu: 2
4.2 Đối tượng nghiên cứu: 2
5 Giới hạn đề tài nghiên cứu: 2
6 Giả thuyết nguyên cứu 2
7 Phương pháp nghiên cứu 3
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: 3
7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: 3
7.3 Phương pháp thống kê toán học: 3
8 Cấu trúc luận văn 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ 5
1.1 LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
1.1.1 Trên thế giới 5
1.1.2 Tại Việt Nam 7
1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM 9
MỤC LỤC
Trang 111.2.1 Tích hợp: 9
1.2.2 Mô đun 10
1.3 CỞ SỞ PHÁP LÝ 10
1.4 DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH HỢP 12
1.4.1 Tích hợp nội dung 12
1.4.2 Tích hợp các bộ môn 12
1.4.3 Tích hợp chương trình 13
1.5 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH HỢP 13
1.5.1 Phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề 13
1.5.1.1 Giai đoạn 1: Nêu vấn đề 14
1.5.1.2 Giai đoạn 2: Giải quyết vấn đề 15
1.5.1.3 Giai đoạn 3: Vận dụng 17
1.5.2 Dạy học theo quan điểm định hướng hoạt động 17
1.5.3 Dạy học theo dự án 21
1.5.3.1 Đặc điểm 21
1.5.3.2 Mục đích 22
1.5.3.3 Các bước thực hiện 22
1.5.3.4 Điều kiện thực hiện 23
1.5.3.5 Ưu điểm và hạn chế 23
1.5.4 Dạy học tiếp cận theo năng lực thực hiện (CBT: Competecy Based Training) 24
1.5.4.1 Định nghĩa năng lực thực hiện (competency) 24
1.5.4.2 Cấu trúc của năng lực thực hiện hoạt động chuyên môn 25
1.5.4.3 Dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện (Competency-Based Training) 26
1.5.4.4 Các thành phần của mô đun năng lực thực hiện 27
1.6 QUY TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔ ĐUN 28
1.6.1 Đặc điểm dạy học tích hợp 28
1.6.2 Quy trình 29
Trang 121.6.2 Điều kiện tổ chức dạy học mô đun 30
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 33
CHƯƠNG 3: CƠ SỞ THỰC TIỄN DA ̣Y HỌC TÍCH HỢP MÔ ĐUN KỸ THUẬT SỐ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP HCM 34
2.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP HCM 34
2.1.1 Thông tin khái quát về lịch sử phát triển 34
2.1.2 Cơ cấu tổ chức 36
2.1.3 Ngành nghề đào tạo 36
2.1.4 Cơ sở vật chất: 36
2.1.5 Thành tích 36
2.2 GIỚI THIỆU MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ 36
2.2.1 Đặc điểm của mô đun kỹ thuật số 36
2.2.2 Vị trí, mục tiêu và nội dung chương trình mô đun Kỹ thuật số 37
2.2.2.1 Vị trí mô đun 37
2.2.2.2 Mục tiêu mô đun 37
2.2.2.3 Nội dung mô đun 38
a Nội dung tổng quát và phân bố thời gian : 38
b Nội dung chi tiết: xem phụ lục 5 38
2.3 THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP HCM 39
2.3.1 Công cụ khảo sát 39
2.3.2 Kết quả khảo sát 40
2.3.2.1 Sinh viên: 40
2.3.2.2 Giáo viên: 45
2.3.2.3 Doanh nghiệp: 50
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 54
CHƯƠNG 3: DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP HCM 55
3.1 PHÂN TÍCH MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ 55
Trang 133.1.1 Xác định mục tiêu mô đun kỹ thuật xung – số 55
3.1.1.1 Kiến thức 55
3.1.1.2 Kỹ năng 55
3.1.1.3 Thái độ 55
3.1.2 Xác định kỹ năng trong nội dung của mô đun kỹ thuật xung – số 55
3.2 DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ 56
3.2.1 Giáo án “Lắp mạch đếm lên từ 3 đến 7 hiển thị led 7 đoạn” 56
3.2.2 Giáo án “Lắp mạch xuống từ 7 về 0 hiển thị led 7 đoạn” 67
3.3 KIỂM NGHIỆM ĐÁNH GIÁ 78
3.3.1 Mục đích TN 78
3.3.2 Đối tượng TN 78
3.3.3 Thời gian – địa điểm TN 78
3.3.4 Phương pháp TN 79
3.3.5 Tiến trình TN 79
3.3.6 Kết quả thực nghiệm 79
3.3.6.1 Định tính 79
3.3.5.2 Định lượng 87
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 92
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 93
1 Kết luận 93
2 Kiến nghị 93
Hướng phát triển của đề tài 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
Trang 14TT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
12 QĐ-BLĐTBXH Quyết định Bộ Lao động- thương binh Xã hội
13 CB CNV Cán bộ công nhân viên
14 SPDN Sư phạm dạy nghề
15 TCDN Tổng cục dạy nghề
16 UBND TPHCM Uỷ ban nhân dân thành phố hồ chí minh
17 ILO International Labour Organization
18 THCVĐ Tình huống có vấn đề
19 THHT Tình huống học tập
Trang 15Hình 1.1: Cấu trúc dạy học giải quyết vấn đề 14
Hình 1.2: Cấu trúc chung của hoạt động 18
Hình 1.3: Cấu trúc dạy học định hướng hoạt động 19
Hình 1.4: Các thành tố cấu thành năng lực thực hiện 25
Hình 1.5: Cấu trúc năng lực thực hiện hoạt động chuyên môn 25
Hình 1.6: Quy trình tổ chức dạy học mô đun 30
Hình 2.1: Hình ảnh trước trường Cao Đẳng Nghề TP HCM 34
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang 16Biểu đồ 2.1: Sự hỗ của tài liệu học tập đối với mô đun kỹ thuật xung – số 41
Biểu đồ 2.2: Mức độ tiếp thu tri thức qua hình thức tổ chức dạy học 42
Biểu đồ 2.3: Thời gian chuẩn bị bài trước mỗi buổi học 43
Biểu đồ 2.4: Mức độ đáp ứng về dụng cụ và trang thiết bị 44
Biểu đồ 2.5: Cảm nhận của SV sau khi học xong mô đun kỹ thuật xung – số 44
Biểu đồ 2.6: Mức độ đáp ứng mục tiêu mô đun kỹ thuật xung – số 46
Biểu đồ 2.7: Hình thức kiểm tra kết quả của SV 47
Biểu đồ 2.8: Sử dụng phương pháp trong quá trình dạy học 48
Biểu đồ 2.9: Tình hình sử dụng phương tiện dạy học trong môn kỹ thuật xung – số 49
Biểu đồ 2.10: Mức độ đáp ứng của thiết bị với mô đun kỹ thuật xung – số 49
Biểu đồ 2.11: Sự đáp ứng về kiến thức chuyên môn của mô đun kỹ thuật xung – số 50
Biểu đồ 2.12: Sự đáp ứng về kỹ năng nghề nghiệp của mô đun kỹ thuật xung – số 51 Biểu đồ 2.13: Thái độ làm việc của công nhân hiện nay 52
Biểu đồ 2.14: Sự đáp ứng về của mô đun kỹ thuật xung – số với doanh nghiệp 53
Biểu đồ 3.1: Mức độ tiếp thu kiến thức của SV 80
Biểu đồ 3.2: Sự phù hợp tài liệu học tập, dụng cụ thực hành 81
Biểu đồ 3.3: Thời gian chuẩn bị bài trước mỗi buổi học của SV 81
Biểu đồ 3.4: Mức độ tự tin của SV sau khi học xong 82
Biểu đồ 3.5: Sự phù hợp nội dung bài học với mục tiêu 83
Biểu đồ 3.6: Hoạt động của GV, SV trong từng tiểu kỹ năng 84
Biểu đồ 3.7: Hình thức kiểm tra đánh giá các bài học trong mô đun 85
Biểu đồ 3.8: Tính khả thi việc áp dụng quy trình vào dạy học tích hợp mô đun kỹ thuật xung – số 86
Biểu đồ 3.9: Tần số điểm số 87
Biểu đồ 3.10: Tần suất hội tụ của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng 90
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Trang 17Bảng 1.1: Cấu trúc mô đun năng lực thực hiện 28
Bảng 2.1: Nội dung tổng quát mô đun kỹ thuật xung – số 38
Bảng 2.2: Sự hỗ trợ của tài liệu học tập đối với mô đun kỹ thuật xung – số 40
Bảng 2.3: Mức độ tiếp thu tri thức qua hình thức tổ chức dạy học 41
Bảng 2.4: Thời gian chuẩn bị bài trước mỗi buổi học 42
Bảng 2.5: Mức độ đáp ứng của dụng cụ và trang thiết bị 43
Bảng 2.6: Cảm nhận của SV sau khi học xong mô đun kỹ thuật xung – số 44
Bảng 2.7: Mức độ đáp ứng mục tiêu mô đun kỹ thuật xung – số 45
Bảng 2.8: Hình thức kiểm tra kết quả của SV 46
Bảng 2.9: Sử dụng phương pháp trong quá trình dạy học 47
Bảng 2.10: Tình hình sử dụng phương tiện dạy học trong môn kỹ thuật xung – số 48 Bảng 2.11: Mức độ đáp ứng của thiết bị với mô đun kỹ thuật xung – số 49
Bảng 2.12: Sự đáp ứng về kiến thức chuyên môn của mô đun kỹ thuật xung – số 50
Bảng 2.13: Sự đáp ứng về kỹ năng nghề nghiệp của mô đun kỹ thuật xung – số 51
Bảng 2.14: Thái độ làm việc của công nhân hiện nay 52
Bảng 2.15: Sự đáp ứng về của mô đun kỹ thuật xung – số với doanh nghiệp 52
Bảng 3.1: Mức độ tiếp thu kiến thức của SV 79
Bảng 3.2: Sự phù hợp tài liệu học tập, dụng cụ thực hành 80
Bảng 3.3: Thời gian chuẩn bị bài trước mỗi buổi học của SV 81
Bảng 3.5: Sự phù hợp nội dung bài học với mục tiêu 83
Bảng 3.6: Hoạt động của GV, SV trong từng tiểu kỹ năng 84
Bảng 3.7: Hình thức kiểm tra đánh giá các bài học trong mô đun 84
Bảng 3.8: Tính khả thi việc áp dụng quy trình vào dạy học tích hợp mô đun kỹ thuật xung – số 85
Bảng 3.9: Điểm đánh giá GV dạy lớp C12ĐT và C12ĐT1 86
Bảng 3.10: Kết quả điểm cuối đợt học 87
DANH MỤC BẢNG
Trang 18Bảng 3.11: Phân phối tần số điểm số 87 Bảng 3.12: Tần suất hội tụ 90