nhận thức cơ bản về luật tố tụng HÌNH SỰ

Khái niệm về tố tụng hình sự Tố tụng hình sự là toàn bộ các hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự được tiến hành theo trình tự, thủ tục luật định nhằm giải

NHẬN THỨC CƠ BẢN VỀ LUẬT

TỐ TỤNG HÌNH SỰ

Tố tụng hình sự

1 Khái niệm về tố tụng hình sự

Tố tụng hình sự là toàn bộ các hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự được tiến hành theo trình tự, thủ tục luật định nhằm giải quyết đúng đắn vụ án hình sự

I/ Khái niệm về Tố tụng hình sự và Luật tố tụng hình sự

2 Luật tố tụng hình sự

Luật Tố tụng hình sự là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật của Nhà nước, bao gồm tổng thể các quy phạm pháp luật do

cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành điều chỉnh các mối quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình Tố tụng hình sự.

I/ Khái niệm về Tố tụng hình sự và Luật tố tụng hình sự

a Khái niệm Luật tố tụng hình sự

quan hệ xã hội phát sinh trong

quá trình giải quyết vụ án hình

sự và được các quy phạm pháp luật tố tụng hình sự điều chỉnh

1 Luật tố tụng hình sự

b Đặc điểm của Luật tố tụng hình sự

Đối tượng điều chỉnh của luật Tố tụng hình sự

1 Luật tố tụng hình sự

b Đặc điểm của Luật tố tụng hình sự

Luật TTHS có 2 phương pháp điều chỉnh

Phương

pháp Quyền

uy

Phương pháp Phối hợp – chế

ước

Là phương pháp sử dụng sức mạnh cưỡng chế của nhà nước

để giải quyết các vụ án hình sự

CQTHTT, NTHTT được pháp luật nhà nước cho phép tự mình đơn phương

ra các quyết định tố tụng và áp dụng các biện pháp hợp pháp, bảo đảm thực hiện các quyết định đó một cách

có hiệu quả

1 Luật tố tụng hình sự

b Đặc điểm của Luật tố tụng hình sự

Luật TTHS có 2 phương pháp điều chỉnh

Phương

pháp Quyền

uy

Phương pháp Phối hợp – chế

ước

Là phương pháp được sử dụng chủ yếu để điều chỉnh mối quan hệ giữa các cơ quan tiến hành, người tiến

hành tố tụng với nhau

Các CQTHTT, NTHTT vừa phải có sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ với nhau để giải quyết vụ án, vừa phải kiểm tra, giám sát lẫn nhau trên cơ sở quy định của pháp luật để cùng giải quyết đúng đắn vụ án hình sự, tránh sai sót, lạm quyền, gây hậu quả xấu cho xã hội

có chứa đựng các quy phạm pháp luật TTHS

1 Nhiệm vụ của Bộ luật Tố tụng hình sự

II/ Nhi m v ệm vụ ụ và Hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự

hệ giữa các CQTHTT

Nhiệm

vụ, quyền hạn và trách nhiệm của những NTHTT

Quyền và nghĩa của những NTGTT, của các

cơ quan, các tổ chức và công dân

Vấn đề hợp tác quốc tế trong tố tụng hình

sự

1 Nhiệm vụ của Bộ luật Tố tụng hình sự

II/ Nhi m v ệm vụ ụ và Hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự

Bộ luật Tố tụng hình sự góp phần bảo vệ chế

độ XHCN, bảo vệ lợi ích của nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, của công dân, bảo vệ trật tự pháp luật XHCN, đồng thời giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, chủ động đấu tranh phòng

ngừa và chống tội phạm

2 Hiệu lực của Bộ luật Tố tụng hình sự

II/ Nhi m v ệm vụ ụ và Hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự

Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng đặc quyền ngoại giao hoặc quyền ưu đãi, miễn trừ

về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập hoặc theo tập quán quốc tế, thì vụ án được giải quyết bằng con đường ngoại giao

2 Hiệu lực của Bộ luật Tố tụng hình sự

II/ Nhi m v ệm vụ ụ và Hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự

Bộ luật Tố tụng hình sự của Việt Nam được

áp dụng đối với mọi hoạt động tố tụng thực

hiện trên lãnh thổ Việt Nam

Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà là công dân nước thành viên của điều ước quốc tế mà nhà nước CHXHCN Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập thì hoạt động tố tụng được tiến hành

theo quy định của điều ước quốc tế đó

Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng đặc quyền ngoại giao hoặc quyền ưu đãi, miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập hoặc theo tập quán quốc tế, thì vụ án được giải quyết

bằng con đường ngoại giao

2 Hiệu lực của Bộ luật Tố tụng hình sự

II/ Nhi m v ệm vụ ụ và Hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự

tiến hành hoạt động đó

2 Hiệu lực của Bộ luật Tố tụng hình sự

II/ Nhi m v ệm vụ ụ và Hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự

tiến hành hoạt động đó

1 Khái niệm về tố tụng hình sự

III/ Các nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng hình sự

Nguyên tắc cơ bản của luật Tố tụng hình sự Việt Nam là những tư tưởng chỉ đạo quá trình xây dựng và áp dụng các quy phạm pháp luật Tố tụng hình sự vào thực tiễn giải

và bảo

vệ các quyền

cơ bản của công dân

Bảo đảm quyền bình đẳng của mọi công dân trước pháp luật

Bảo đảm quyền bất khả xâm phạm

về thân thể của công dân

Không ai

có thể bị coi là có tội khi chưa có bản án kết tội của Toà

án đã có hiệu lực phá p luật

Xác định sự thật vụ án

Mọi hoạt động Tố tụng hình sự của

cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và người tham gia

tố tụng phải được tiến hành theo quy định của pháp luật Tố tụng hình

sự

cơ quan tiến hành tố tụng

Các cơ quan tiến hành tố tụng phải hoạt động theo đúng nhiệm vụ, quyền hạn và trình tự,

thủ tục do pháp luật quy định

Những người tiến hành tố tụng khi thực hiện chức năng của mình cũng phải triệt để chấp hành các quy định của luật Tố tụng hình sự

Những người tham gia tố tụng, những tổ chức

và cá nhân có liên quan cũng phải chấp hành nghiêm chỉnh những quy định của luật Tố tụng hình sự khi phải hoặc được tham gia vào hoạt động Tố tụng hình sự Đồng thời có trách nhiệm phát hiện, tố giác những biểu hiện vi

phạm luật Tố tụng hình sự

vụ, quyền hạn và trình

tự, thủ tục

do pháp luật quy định

NTHTT khi thực hiện chức năng của mình cũng phải triệt để chấp hành các quy định của luật Tố tụng hình sự

NTGTT, những tổ chức và cá nhân có liên quan cũng phải chấp hành nghiêm chỉnh những quy định của luật Tố tụng hình sự…

hoặc không còn cần thiết

Trong khi tiến hành tố tụng, cơ quan và cán bộ

có thẩm quyền tố tụng phải đối xử với bị can,

bị cáo, người bị bắt, người bị tạm giữ, người

bị kết án với tư cách họ là công dân trong xã hội, nghiêm cấm mọi hành vi trái pháp luật:

doạ dẫm, truy bức, nhục hình…

Khi quyết định áp dụng các biện pháp cưỡng chế: bắt, khám xét, tạm giữ, tạm giam, thu giữ, kê biên tài sản…phải đảm bảo có căn cứ

và cần thiết Đồng thời thường xuyên kiểm tra tính hợp pháp và sự cần thiết của các biện pháp đã áp dụng, kịp thời hủy bỏ hoặc thay đổi những biện pháp đó nếu xét thấy không

đúng hoặc không cần thiết

1 Khái niệm về tố tụng hình sự

Biểu hiện cụ thể

Trong khi tiến hành tố tụng,

cơ quan và cán bộ có thẩm

quyền tố tụng phải đối xử

với bị can, bị cáo, người bị

bắt, người bị tạm giữ,

người bị kết án với tư cách

họ là công dân trong xã hội,

nghiêm cấm mọi hành vi

trái pháp luật: doạ dẫm,

truy bức, nhục hình…

Khi quyết định áp dụng các biện pháp cưỡng chế: bắt, khám xét, tạm giữ, tạm giam, thu giữ, kê biên tài sản…phải đảm bảo có căn cứ

và cần thiết Đồng thời thường xuyên kiểm tra tính hợp pháp và sự cần thiết của các biện pháp đã áp dụng, kịp thời hủy bỏ hoặc thay đổi những biện pháp đó nếu xét thấy không đúng hoặc

không cần thiết

của pháp luật

nhục hình

1 Khái niệm về tố tụng hình sự

III/ Các nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng hình sự

Bộ Luật TTHS có các qui định cụ thể về thẩm quyền, thủ tục và căn cứ bắt người trong các

trường hợp

Mọi trường hợp bắt người trái pháp luật ( không đúng thẩm quyền, thủ tục, không có căn cứ ) đều bị coi là vi phạm nghiêm trọng pháp luật và quyền dân chủ của công dân, phải bị xử lý nghiêm khắc kể cả việc truy cứu

trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp được bắt giữ người, nhân viên thi hành không được có hành vi truy bức, nhục hình dưới mọi hình thức, nếu sai phạm

có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

và quyết định hình phạt đối với người phạm

tội

Nguyên tắc này xác định cho những người tiến hành

tố tụng một thái độ khách quan, vô tư, không có định kiến trước rằng: bị can, bị cáo đã phạm tội, cần phải chú ý thu thập cả chứng cứ buộc tội, chứng cứ xác định vô tội hoặc chứng cứ xác định bị can, bị cáo có các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để không

làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm

Khi chưa có bản án kết tội của Toà án đã có hiệu lực pháp luật thì không được coi bị can,

bị cáo là người có tội, không được áp dụng hình phạt và không được đối xử với họ như

sự thật của vụ án là trách nhiệm của

cơ quan tiến hành tố tụng và người

tiến hành tố tụng

bị cáo

Bị can, bị cáo có quyền đưa ra chứng cứ chứng minh sự vô tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của mình nhưng không buộc phải đưa

ra những chứng cứ chứng minh là mình vô tội