Lí do chọn đề tài: Tiếp tục thực hiện chủ đề “Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chấtlượng giáo dục” đòi hỏi người giáo viên phải nỗ lực nhiều hơn nữa trong côngtác tự học, nghiên cứu
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU:
1 Lí do chọn đề tài:
Tiếp tục thực hiện chủ đề “Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chấtlượng giáo dục” đòi hỏi người giáo viên phải nỗ lực nhiều hơn nữa trong côngtác tự học, nghiên cứu và đặc biệt là phải biết vận dụng công nghệ thông tintrong từng thể loại bài giảng một cách có hiệu quả, đây là vấn đề đang đượcĐảng, Nhà nước ta hết sức quan tâm đến giáo dục đặc biệt là việc đổi mớiphương pháp giáo dục để đạt hiệu quả giáo dục cao nhất Để đạt được cácmục tiêu đó đang được các nhà giáo dục hết sức quan tâm, đòi hỏi người giáoviên phải có kĩ năng thiết kế bài giảng, với mục tiêu là đạt được những yêucầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng, dạy không quá tải không quá lệthuộc hoàn toàn vào sách giáo khoa, việc khai thác sâu kiến thức, kĩ năng phảiphù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh, vì vậy đòi hỏi người giáo viênphải thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập với các hình thức đadạng, phong phú, có sức hấp dẫn, lôi cuốn nhưng phải phù hợp với đặc trưngbài học, đặc điểm và trình độ học sinh, với điều kiện cụ thể của nhà trườngcủa từng lớp để có sự điều chỉnh hợp lý phương pháp trong thiết kế bài giảng
Để đáp ứng được các yêu cầu đó đòi hỏi phải đổi mới phương pháp, đổi mớicách soạn bài thì người giáo viên phải vận dụng phương tiện dạy học hiện đại.Như vậy ở các trường trung học cơ sở nói chung, trường trung học cơ sở CátVăn nói riêng đang được các nghành các cấp quan tâm hỗ trợ phòng chứcnăng các thiết, cơ sở vật chất trang bị cho phòng học một số thiết bị hỗ trợcho việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Vì thế việc thiết kế cácbài giảng với sự trợ giúp của công nghệ thông tin nhằm nâng cao hiệu quả dạyhọc đang được đông đảo các giáo viên quan tâm
2 Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu:
Trong chương trình Mĩ thuật trung học cơ sở có nhiều bài thường thứcvới khối lượng kiến thức khá nhiều, đòi hỏi phải có đồ dùng trực quan, nhưng
bộ đồ dùng dạy học do bộ cung cấp còn rất hạn chế chưa đáp ứng được yêu
SV: Nguyễn Cảnh Hưng – Lớp Mĩ thuật K5 – Đại học SP Hà Nội 1
Trang 2cầu của bài giới thiệu các tác phẩm của các giai đoạn, các thời kì của một sốtác giả tiêu biểu lý thuyết nói về cuộc đời và sự nghiệp của các tác giả cụ thểtrong Bài 21 Mĩ thuật 7 thì rất lớn nhưng khi giới thiệu tác phẩm thì quá ítchính vì vậy các em chưa thể hiểu hết được sự đóng góp to lớn của họ trênmặt trận văn hóa, trên tiền tuyến họ đã cùng các chiến sĩ chiến đấu trên mặttrận, ghi lại những chiến công hiển hách của quân dân ta trong kháng chiếnchống thực dân Pháp, những cuộc sống bình dị nơi thôn quê; vậy làm sao làmnổi lên được những đóng góp, những thành công của họ khi ta vấn sử dụngphương pháp đọc chép, thuyết trình liệu có đạt hiệu quả không ? Như vậy sẽkhông phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập, học sinhthường thụ động, nhàm chán, giờ học không đạt hiệu quả cao.
Vậy làm thế nào để giải quyết vấn đề nêu trên chỉ bó hẹp trong thờilượng 45 phút, mà người giáo viên cũng như học sinh phải thực hiện việckiểm tra bài cũ, vừa khai thác bài mới, khắc sâu kiến thức, ngoài ra giáo viêncòn mở rộng giới thiệu, phân tích các tác phẩm khác của họ nữa để các emthích thú, tìm hiểu sâu hơn những tác phẩm thông qua bố cục, đường nét, màusắc hay nói cách khác là ngôn ngữ hội họa để thấy được giá trị sống củanhững tác phẩm vượt thời gian mà các họa sĩ đã phải dồn hết sức lực, trí tuệcủa mình, ngoài ra còn phải đổ máu trên chiến trường để cho ra những tácphẩm cho hậu thế về lịch sử của cha ông Đây chính là vấn đề góp phần nângcao hiệu quả giờ lên lớp Trong quá trình giảng dạy Mĩ thuật ở trung học cơ
sở vấn đề mà đông đảo giáo viên thường gặp khó khăn trong giảng dạy phânmôn tường thức mĩ thuật bởi kiến thúc bài nhiều bài ngắn, chủ yếu mang tínhchất giới thiệu nhiều hơn là “khám phá” vậy để trình bày với thời gian 45phút nếu chỉ dựa vào sách giáo khoa thì chưa truyền tải được đầy đủ kiến thức
và sự phong phú của nền mĩ thuật nước nhà từ chịu sự ảnh hưởng của mĩthuật Pháp, đến sự “lột xác” thay đổi từ cách nhìn, cho đến chiếm lĩnh về chấtliệu và mang bản sắc riêng
Trang 3Vì vậy để khắc phục được các hạn chế nêu trên tôi đã mạnh dạn vậndung công nghệ thông tin để thiết kế bài này nhằm mang lại hiều quả caotrong quá trình lên lớp Tôi đã chọn đề tài “Kinh nghiệm sử dụng phần mềmtin học Powerpoint và Violet vào thiết kế bài giảng “Một số tác giả vấtcphẩm tiêu biểu của mĩ thuật Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến năm 1954”nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả giờ lên lớp.
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Sử dụng hai phần mềm hỗ trợ Powerpoit và violet thiết kế bài “Một sốtác giả tác phẩm tiêu biểu của mĩ thuật Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến năm1954” để đạt hiệu quả cao nhất trong chương trình Mĩ thuật 8
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thảo luận nhóm
- Phương pháp vấn đáp
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp đánh giá
- Phương pháp sử dụng công nghệ thông tin
5 Những đóng góp của đề tài tiểu luận:
Đây là tài liệu để đồng nghiệp cùng tham khảo những cái hay, cái mớicủa đề tài đang được nhiều đồng nghiệp quan tâm về cách soạn và cách tiếnhành nhằm đem lại hiệu quả trong bài nói riêng và các bài thường thức khácnói chung
6 Bố cục của tiểu luận:
Trang 4B PHẦN NỘI DUNG:
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN:
1.1 Vai trò của công nghệ thông tin
- Công nghệ thông tin nói chung, tin học nói riêng là một ngành khoahọc nhằm mục tiêu khai thác có hiệu quả nhất dạng tài nguyên thôngtin phục vụ cho mọi mặt hoạt động của con người Do đó có thể nói vắntắt rằng ở bất kì lĩnh vực hoạt động nào con người cần xử lí thông tinthì ở đó có mặt cho công nghệ thông tin phát huy tác dụng Có thể kểđến một số ứng dụng chính của công nghệ thông tin như sau:
+ Giải các bài toán khoa học kĩ thuật
+ Giải các bài toán quản lí
+ Soạn thảo, in ấn, lưu trữ văn bản
+ Tự động hoá
+ Các lĩnh vực thông minh
+ Tin học vào giáo dục và đào tạo
1.2 Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học:
- Đó là một thành tố quan trọng trong nền học vấn phổ thông, nhằm hìnhthành và phát triển phẩm chất con người cho xã hội mới – xã hội thôngtin
- Tin học là một tiến bộ khoa học kĩ thuật, công cụ hiện đại sử dụng quaphương tiện nghe nhìn hiện đại, giúp nâng cao chất lượng dạy và học.Phần mềm được sử dụng khá rộng rãi trong nhà trường
- Hỗ trợ cho giáo viên trong việc dạy: mở rộng, bổ sung các kiến thức;trình bày bài giảng rõ ràng, sinh động, dễ tiếp thu; tiến hành việc kiểmtra, đánh giá trình độ học sinh được chính xác hơn
- Giúp học sinh học tập một cách chủ động, làm việc theo khả năng củabản thân, phát huy khả năng sáng tạo thông qua hệ thống các bài tập vàcâu hỏi phong phú và đa dạng
Trang 51.3 Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học Mĩ thuật bậc phổ
thông:
- Đóng vai trò hết sức quan trọng trong giảng dạy mĩ thuật
- Cung cấp cho người dạy và người học một kho tàng tư liệu để giáo viên
và học sinh thoả sức tìm tòi, lựa chọn một cách có khoa học nhưng tưliệu quý và bổ ích
- Về phân môn “thường thức mĩ thuật” giáo viên có thể tra cứu thêm vềthông tin một nền mĩ thuât, một giai đoạn, một con người, một tácphẩm,…dễ dàng hơn
- Về phân môn “vẽ trang trí” riêng về màu sắc có cả một bảng màu đadạng để lựa chọn, hoạ tiết phong phú, hoạ tiết dân tộc, hoạ tiết phươngTây, cách sắp khác nhau, gam màu cũng phong phú
- Về phân môn “Vẽ theo mẫu và bố cục” nếu tìm tư liệu để giới thiệucung hết sức dễ dàng
- Những vấn đề trên mới chỉ ở khía cạnh tìm kiếm, còn ở khía cạnh thứ 2
là vận dụng các công cụ vẽ như control Panel…
=> Như vậy đối với công nghệ thông tin trong dạy học mĩ thuật phổ thôngđược sử dụng khá phổ biến ở các phân môn, nói như vậy không phải bàihọc nào cũng vận dụng cả mà phải biết lự chọn những phần, những nộidung cơ bản để đưa vào một cách hợp lí, mang lại hiệu quả, cho bài giảngđó
1.4 Một số phần mềm hỗ trợ, thiết kế bài soạn điện tử và bài soạn giáo
Trang 6CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY – HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CÁT VĂN – THANH CHƯƠNG – NGHỆ AN:
2.1 Vài nét về hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở Cát Văn – Thanh Chương – Nghệ An.
Những năm gần đây việc ứng dụng công nghệ thông tin đã được ngànhgiáo dục hết sức quan tâm đã mở nhiều lớp tập huấn cho giáo viên, ban lãnhđạo nhà trường cũng hết sức quan tâm, đã chỉ đạo và khuyến khích việc giáoviên ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và làm việc, 100% giáoviên có máy tính, nối mạng intenet, bước đầu đã soạn giáo án trên phần mềmWort và 2 năm lại đây việc sử dụng công nghệ thông tin để soạn bài là gầnnhư bắt buộc, các giáo viên khi thực tập, thao giảng phải thiết kế có sử dungcông nghệ thông tin hỗ trợ, ngoài ra trong các giờ học trên lớp nhà trường đãkhuyến khích giáo viên mạnh dạn dạy giáo án điện tử và rất nhiều giáo viênthường xuyên dạy giáo án điện tử, đã được nhà trường đánh giá cao Tuynhiên bên cạnh đó cũng có nhiều lí do khách quan và chủ quan vẫn còn một
số ít giáo viên chưa mạnh dạn thiết kế giảng dạy ở nhiều bài đáng lẽ phải cócông cụ hỗ trợ của công nghệ thông tin song giáo viên vẫn còn dạy theonhững gì vốn có về đồ dùng trên cấp, chưa đổi mới cách làm nên ảnh hưởngphần nào tới vấn đề chung của nhà trường Bản thân tôi cũng nỗ lục học hỏi
và sử dụng khá thành thạo một số phần mềm hỗ trợ thiết kế bài giảng, bướcđầu đã mang lại hiệu quả thiết thực trong giảng dạy, tuy nhiên vẫn còn cónhững hạn chế
2.2 Thực trạng sử dụng công nghệ thông tin trong dạy - học Mĩ thuật:
Tuy nhiên vấn đề bản thân đã đề cập trên ở một số trường lân cận làđồng nghiệp dạy cùng bộ môn vẫn còn dạy theo lối truyền thống “cô đọc tròchép”, chưa mạnh dạn đưa công nghệ thông tin vào giảng dạy, có dạy nhưngchưa nhiều, chưa có kinh nghiệm trong thiết kế bài giảng một cách linh hoạt
vì vậy khi lên lớp gặp không ít khó khăn trong xử lí tình huống kĩ thuật, tình
Trang 7huống sư phạm xảy ra trong khâu thiết kế, đặc biệt là đưa hình ảnh minh hoạ,kiểu chữ, các hiệu ứng và một số hình làm nền, hình ảnh động đôi lúc phảntác dụng hoặc làm cho các em thiếu tập trung vào nội dung chính mà lại tậptrung vào các hình ảnh phụ đã làm ảnh hưởng đến tiến trình lên lớp về thờigian về bố cụ tổng thể của giờ dạy.
SV: Nguyễn Cảnh Hưng – Lớp Mĩ thuật K5 – Đại học SP Hà Nội 7
Trang 8CHƯƠNG 3: SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY – HỌC:
3.1 Cách vận dụng phần mềm Power Point và Violet thiết kế bài giảng: 3.1.1 Thiết kế bài bằng phần mềm Power Point:
* Mục đích, yêu cầu bài giảng:
+ Về kiến thúc:
- Nắm được nội dung chủ yếu trong quá trình xây dựng và phát triển củanền mĩ thuật Việt Nam cuối thế kỉ XIX đén năm 1954
- Hiểu được sự phát triển của nền mĩ thuật từng giai đoạn
- Thấy được vai trò của các họa sĩ tham gia vào cuộc cách mạng thángTám, năm 1945 và kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc
- Hiểu sơ lược về một số loại hình và tác phẩm của họ
+ Về kĩ năng:
- Nhớ được năm thành lập trường Cao đẳng Mĩ thuật Đông Dương; một
số họa sĩ, một số tác phẩm tiêu biểu thời kì trước Cách mạng thángTám năm 1945
- Nhớ được một vài hoạt động của các họa sĩ trong cách mạng thángTám năm 1945 và trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược
- Nhớ vài nét về tiểu sử và tranh của các họa sĩ
- Biết được một số chất liệu để vẽ tranh
* Cấu trúc nội dung và phương án thiết kế giảng dạy bài nay:
- Ở bài 14 các em đã được học về “Mĩ thuật Việt Nam từ cuốithế kỉ XIXđến năm 1954”
- Vì vậy khi vào dạy bài này giáo viên có nhiều phương án để kiểm trakiến thức đã học:
- Câu 1: Hãy trình bày vài nét về bối cảnh xã hội giai đoạn cuuoí thế kỉ
XIX đến năm 1954 ?Phân tích được một số nét về nghệ thuật xây dựng
tác phẩm, phong cách sáng tác, bố cục, màu sắc của các bức tranh đượcgiới thiệu trong sách giáo khoa
Trang 9- Máy chiếu, màn chiếu, phiếu trên thảo luận góc.
Câu 1: Hãy trình bày vài nét về bối cảnh xã hội giai đoạn cuuoí thế kỉ XIX đến năm 1954 ?
Câu 2: Hãy trình bày những nét cơ bản về 3 giai đoạn ?
- Ứng dụng phần mềm trình duyệt Power Poinl cho hiển thị hai câu hỏitrên lên màn hình, cho các em suy nghĩ trả lời, em khác bổ sung, giáo viên
chốt, cho hiển thị đáp án và đánh giá xếp loại (Text book => câu hỏi + đáp án => chọn hiệu ứng xuất hiện side show => custom Animation =>
Adde ffect => phải chuột => Entrance tùy chọn kiểu hiệu ứng xuất hiện
cả phần văn bản => chọn hiệu ứng thoát đi Adde ffect => Exit phần câu
hỏi)
- Với hai câu hỏi này nhằm ôn lại cho các em hoàn cảnh lịch sử giai đoạnnày và các em nắm được các nét nổi bật trong từng giai đoạn cụ thể và đặcbiệt là sự ra đời của trường Cao đẳng Mĩ thuật Đông Dương (1925) Giáoviên đặt vấn đề chuyển sang nội dung bài mới, cho hiển thị mục bài và yêucầu học sinh ghi tiêu đề vào vở
Bài 21: Thường thức mĩ thuật: “Một số tác giả, tác phẩm của Mĩ thuật ViệtNam từ cuối thế kỉ XIX đến năm 1954”
Giáo viên cho hiển thị hình 4 tác giả và 4 tác phẩm được giới thiệu trongbài, giáo viên tiến hành như sau: Trước hết giáo viên copy ảnh vào side và
chọn hiệu ứng, side show => custom Animation => chọn ảnh để tạo hiệu
SV: Nguyễn Cảnh Hưng – Lớp Mĩ thuật K5 – Đại học SP Hà Nội 9
Trang 10ứng xuất hiện lần lượt các tác giả Adde ffect => phải chuột => Entrance
tùy chọn kiểu hiệu ứng xuất hiện cả phần văn bản và hình ảnh
Nguyễn Phan Chánh Tô Ngọc Vân Nguyễn Đỗ Cung DiệpMinh Châu
Chơi ô ăn quan Nghỉ chân bên đồi Du kích tập bắn Bác Hồ với thiếu nhi
Ba miền Trung – Nam – Bắc
Giáo viên thuyết trình vào bài, học sinh quan sát hình ảnh 4 tác giả, 4 tácphẩm tiêu biểu nhằm giới thiệu cho các em được những nội dung của bài cầnkhai thác trong tiết này, khi lựa chọn hiệu ứng có thể cho đồng thời cả cáchình và ghi chú hoặc xuất hiện lần lượt theo thứ tự trong bài Như vậy sự vậndụng phần mềm hỗ trợ này chỉ cần một vài thao tác các em đã thấy được thứ
tự nội dung bài học cần khai thác chỉ trong thời rất ngắn có thể tính bằng giây,như vậy giáo viên tóm lược ngắn gọn để chuyển nội dung vào bài học, tìmhiểu nội dung của bài theo thứ tự, trong quá trình chuyển từ side này sang sidekhác vẫn để tên đầu bài, thứ tự các mục để các em dễ theo dõi chúng ta đang
Trang 11làm việc ở phần nào bằng cách chọn side Show => custom Animation => nháy chuột trái vào phần văn bản cần xóa hiệu ứng => Delete như vậy các mục sau đó chuyển sang side khác giáo viên chỉ việc vào edit => copy
(Ctrl+C) => Paste (Ctrl+V).
Ở bài này tôi chia ra hai phần chính; phần một tìm hiểu về các họa sĩ và giớithiệu các tác phẩm tiêu biểu, phần hai thao luận nhóm phân tích các bức tranhGiáo viên chia lớp thành 4 nhóm thảo luận, mỗi nhóm tìm hiểu một tác giả:
1 Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh:
Giáo viên yêu cầu học sinh đọc bài trên bảng trình chiếu giáo viên đã đánhphần văn bản bài 21 trong sách giáo khoa và phần mềm Word để liên kết vào
phần mềm Power Poit như sau: Vào Textbook => Blok Arrows => chọn một hình bất kì, đặt tên văn bản => bôi đen chữ văn bản => Bấm chuột vào Insert
Hyperlink (hoặc nhấn Ctrl + K) bấm chuột vào Recent Files Bấmchuột vào biểu tư ợng Browse for File để mở file cần liên kết Khi chọn đ ược tệp cần liên kết bấm chuột vào OK, OK Muốn xuất hiện trên màn hình bấmchuột trái vào “văn bản” => OK
và tóm lược: Trình bày vài nét về cuộc đời và sự nghiệp của họa sĩ NguyễnPhan Chánh Cho các em suy nghĩ trong thời gian 1 phút vận dụng PowerPoitcho chạy đồng hồ đếm ngược => OK vào biểu tượng bên đồng hồ sẽ đượcchạy, hết thời gian suy nghĩ giáo viên yêu cầu học sinh trình bày => nhómkhác bổ sung, giáo viên tóm lược và cho xuất hiện ảnh của họa sĩ Nguyễn
Phan Chánh (Ctri+C => Ctrl+V => chọn hiệu ứng, side show => custom
Animation => chọn ảnh để tạo hiệu ứng xuất hiện chân dung tác giả Adde ffect => phải chuột => Entrance tùy chọn kiểu hiệu ứng xuất hiện cả phần
văn bản và hình ảnh) và tiểu sự tóm lược về cuộc đời và sự nghiệp của ông:
SV: Nguyễn Cảnh Hưng – Lớp Mĩ thuật K5 – Đại học SP Hà Nội 11
60
Trang 12Sinh ngày 21 tháng 07 năm 1892 tại làng Tiền Bạt – xã Trung Tiết Huyện Thạch Hà - Tỉnh Hà Tĩnh.
Là sinh viên khóa I của trường Cao đẳng Mĩ thuật Đông Dương
- Ông là người chuyên vẽ tranh lụa Từ những năm 30 của thế kỉ XX ôngkhông những là người nổi tiếng trong nước mà còn nổi tiếng ở nướcngoài qua các cuộc trưng bày tranh, đặc biệt là cuộc trưng bày ở Pa ri(Pháp) năm 1930
- Tranh lụa của ông làm rung động tình người với tình cảm chân thực,giản dị, trữ tình, thể hiện đậm đà tâm hồn người Việt
- Những tác phẩm nổi tiếng của ông là: Chơi ô ăn quan, Em cho chim ăn,Rửa rau cầu ao (1931), Lên đồng, Bữa cơm mùa chiến thắng (1960),
- Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh mất ngày 22 tháng 11 năm 1984 tại Hà Nội(thọ 92 tuổi)
- Năm1996 ông được nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh vềvăn học - nghệ thuật
Sau khi tìm hiểu xong và trình chiếu giáo viên cho các em xem lần lượtcác tác phẩm tiêu biểu của ông, xuất hiện các bức tranh giáo viên giớithiệu sơ lược về nội dung, bố cục, màu săc, chất liệu để các em thấy được