Nghiên cứu biện pháp tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực cho học sinh trường THPT lê văn thịnh huyện gia bình tỉnh bắc ninh

BẢNG TÊN TRANG3.1 Nội dung giảng dạy môn học GDTC trường THPT Lê Văn Thịnh 3.2 Kết quả tổng hợp ý kiến đánh giá của giáo viên về chương trình GDTC hiện hành của trường THPT Lê Văn Thịnh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO BẮC NINH

ĐINH ĐỨC THIỆN

NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỂ DỤC THỂ THAO NGOẠI KHÓA NÂNG CAO THỂ LỰC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ VĂN THỊNH HUYỆN GIA

BÌNH TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

BẮC NINH – 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO BẮC NINH

ĐINH ĐỨC THIỆN

NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỂ DỤC THỂ THAO NGOẠI KHÓA NÂNG CAO THỂ LỰC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ VĂN THỊNH HUYỆN GIA

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiêncứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trongluận văn là trung thực và chưa từng được ai công bốtrong bất kỳ công trình nào

Tác giả luận văn

Đinh Đức Thiện

PHẦN MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1.Những quan điểm, đường lối của Đảng và nhà nước về công tác GDTC 1.2 Mục tiêu, công tác GDTC trong các trường THPT

1.3 Khái quát tình hình và nội dung giờ học GDTC trong trường THPT1.4 Thực trang công tác GDTC trong các trường THPT

1.5 Chương trình giảng dậy và hoạt động bổ trợ công tác GDTC trong trường THPT

1.6 Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nghiên cứu tổ chức hoạt động

CHƯƠNG 2 : PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

2.2 Tổ chức nghiên cứu

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC và hoạt động TDTT ngoại khóa của HS trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

3.1.1.Thực trạng về chương trình giảng dạy môn GDTC cho họcsinh Trường THPT Lê Văn Thịnh

3.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên giảng dạy môn GDTC của trường THPT Lê Văn Thịnh

3.1.3 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ công tác giảng dạy mônGDTC và hoạt động TDTT của trường THPT Lê Văn Thịnh

3.1.4 Thực trạng hoạt động TDTT ngoại khóa của học sinhTrường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, Tỉnh Bắc Ninh

3.1.5 Nguyên nhân Ảnh hưởng đến hoạt động ngoại khóa của

học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

3.1.6 Nhu cầu tập luyện TDTT ngoại khóa của học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

3.1.7 Thực trạng thể lực của học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình tỉnh Bắc Ninh

3.2 Lựa chọn ứng dụng và đánh giá iệu quả biện pháp tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa nhằm nâng cao thể lực cho học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình tỉnh Bắc Ninh

3.2.1 Lựa chọn biện pháp tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực cho học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia

Bình, tỉnh Bắc Ninh

3.2.1.1 Cơ sở lý luận lựa chọn các biện pháp

3.2.1.2 Cơ sở thực tiễn lựa chọn các biện pháp

3.2.1.3 Xây dựng các biện pháp tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực cho HS trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia

Bình, tỉnh Bắc Ninh

3.2.2 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các biện pháp tổ chức hoạtđộng TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực cho HS Trường THPT Lê VănThịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

3.2.2.1 Tổ chức thực nghiệm các biện pháp

3.2.2.2 Đánh giá hiệu quả các biện pháp tổ chức hoạt động ngoạikhóa nâng cao thể lực cho HS Trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

BẢNG TÊN TRANG3.1 Nội dung giảng dạy môn học GDTC trường THPT Lê

Văn Thịnh

3.2 Kết quả tổng hợp ý kiến đánh giá của giáo viên về chương

trình GDTC hiện hành của trường THPT Lê Văn Thịnh

3.3 Thực trạng đội ngũ GV giảng dạy GDTC của trường THPT

Lê VănThịnh

3.4 Cơ sở vật chất phục vụ công tác giảng dạy môn GDTC và

hoạt động TDTT ngoại khóa của trường THPT Lê Văn

Thịnh

3.5 Kết quả phỏng vấn học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh

về tầm quan trọng và nhu cầu hoạt động TDTT ngoại khóa

3.6 Kết quả phỏng vấn giáo viên về mức độ cần thiết tổ chức

tập luyện TDTT ngoại khóa

3.7 Nhu cầu tập luyện các môn TDTT ngoại khóa của học sinh

3 khối Trường THPT Lê Văn Thịnh

3.8 Thực trạng trình độ thể lực của học sinh Trường THPT Lê

Văn Thịnh

3.9 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các biện pháp tổ chức hoạt

động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực cho HS Trường

THPT Lê Văn Thịnh

3.10 Kết quả kiểm tra thể lực của học sinh lớp 11 Trường THPT

Lê Văn Thịnh trước thực nghiệm

3.11 Kết quả kiểm tra thể lực của học sinh lớp 11 Trường THPT

Lê Văn Thịnh sau thực nghiệm

3.12 Nhịp tăng trưởng thể lực của 2 nhóm đối chứng và thực

nghiệm sau thực nghiệm

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒBIỂU

ĐỒ

3.1 Nhịp tăng trưởng thành tích lực bóp tay của nam nữ học

sinh lớp 11 Trường THPT Lê Văn Thịnh sau 8 tháng tập

luyện

3.2 Nhịp tăng trưởng thành tích nằm ngửa gấp bụng của nam

nữ HS lớp 11 Trường THPT Lê Văn Thịnh sau 8 tháng tập

luyện

3.3 Nhịp tăng trưởng thành tích bật xa tại chỗ của nam nữ học

sinh lớp 11 Trường THPT Lê Văn Thịnh sau 8 tháng tập

luyện

3.4 Nhịp tăng trưởng thành tích chạy 30 m XPC của nam nữ

học sinh lớp 11 Trường THPT Lê Văn Thịnh sau 8 tháng

tập luyện

3.5 Nhịp tăng trưởng thành tích chạy con thoi 4 x 10m của nam

nữ học sinh lớp 11 Trường THPT Lê Văn Thịnh sau 8

tháng tập luyện

3.6 Nhịp tăng trưởng thành tích chạy 5 phút của nam, nữ học

sinh lớp 11 Trường THPT Lê Văn Thịnh sau 8 tháng tập

luyện

PHẦN MỞ ĐẦU

Trong quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta luônquan tâm đến giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ, luôn chăm lo bồi dưỡng thế hệ trẻnhững chủ nhân tương lai của đất nước vì thế công tác Giáo dục thể chất trongnhà trường các cấp là một nhân tố quan trọng trong chiến lược giáo dục phát

triển toàn diện con người Trong báo cáo Chính trị Đại hội Đảng VIII đã nêu rõ

“Công tác Thể dục thể thao cần được coi trọng nâng cao chất lượng GDTC trongtrường học ”[16] “Thực hiện GDTC trong các trường học làm cho việc tậpluyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên.” Vănkiện Đại hội Đảng đã chỉ rõ “Giáo dục đào tạo cùng với khoa học công nghệphải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu chuẩn bị hành trang cho thế hệ trẻ

đi vào thế kỷ XXI đồng thời khẳng định sự cường tráng về thể chất là nhu cầu

cơ bản của bản thân con người, đồng thời là vốn quý để tạo ra tài sản trí tuệ vàvật chất cho xã hội, chăm lo cho con người về thể chất là trách nhiệm của toàn

xã hội, của các cấp, các ngành, các đoàn thể ”[16]

Chỉ thị 36/CT/TW ngày 24/3/1994 của Ban Bí thư TW Đảng (khoá VII)giao trách nhiệm cho Bộ Giáo dục - Đào tạo và Tổng cục TDTT thường xuyênphối hợp chỉ đạo tổng kết công tác GDTC, cải tiến chương trình giảng dạy, tiêuchuẩn rèn luyện thân thể, đào tạo giáo viên TDTT cho trường học các cấp, tạonhững điều kiện cần thiết và cơ sở vật chất để thực hiện chế độ GDTC bắt buộc

ở tất cả các trường học làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàngngày của hầu hết học sinh, qua đó phát hiện và tuyển chọn được nhiều tài năngthể thao cho quốc gia

Luật giáo dục được Quốc hội khoá IX nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt Nam thông qua ngày 2/12/1998 và pháp lệnh TDTT được Uỷ ban Thường

vụ Quốc hội thông qua tháng 9/2000 quy định: Nhà nước coi trọng TDTTtrường học nhằm phát triển và hoàn thiện thể chất cho tầng lớp thanh thiếu niên,nhi đồng GDTC là nội dung giáo dục bắt buộc đối với học sinh được thực hiệntrong hệ thống giáo dục quốc dân từ mầm non đến đại học TDTT trường họcbao gồm việc tiến hành chương trình GDTC bắt buộc và tổ chức hoạt độngTDTT ngoại khoá cho người học Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện chohọc sinh được tập luyện TDTT phù hợp với đặc điểm, lứa tuổi và điều kiện từngnơi GDTC là một bộ phận quan trọng để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện,góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêucầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Chính vì vậy, công tác GDTC và hoạt động TDTT trong nhà trường cáccấp là một mặt giáo dục quan trọng trong sự nghiệp GD&ĐT góp phần thực hiệnmục tiêu: Nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo nhân tài cho đất nước.Quán triệt được vấn đề này trong nhiều năm qua Bộ GD&ĐT đã chú trọng cảitiến nội dung, phương pháp giảng dạy nhằm phát triển thể lực nâng cao chấtlượng GDTC trong nhà trường các cấp, xây dựng quy hoạch phát triển và đổimới công tác GDTC và thể thao trường học.

Hoạt động TDTT ngoại khóa là một yêu cầu tự nguyện, tự giác phù hợpvới sở thích, giới tính, lứa tuổi và sức khỏe Thực tế trong các trường ở bậcTrung học phổ thông ở nước ta số học sinh tham gia hoạt động ngoại khóa cònrất ít, chương trình hướng dẫn ngoại khóa ở trường học còn đơn điệu, chưa thuhút được người tham gia và chưa thực sự đầu tư nhiều

Trường THPT Lê Văn Thịnh tỉnh Bắc Ninh được thành lập ngày 20 tháng

8 năm 1998 với bề dày truyền thống hơn 17 năm xây dựng và phát triển, thầy vàtrò nhà trường luôn phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ dạy và học Ngoài việctrang bị những kiến thức cho học sinh công tác giáo dục thể chất của nhà trườngcũng luôn được đầu tư và coi trọng Nhưng trong những năm qua, công tácGDTC của nhà trường còn gặp nhiều khó khăn: số lượng học sinh vào trườngngày một tăng vì vậy cơ sở vật chất cũng như đội ngũ giáo viên chưa đáp ứngđược yêu cầu của công tác GDTC, các thiết bị và dụng cụ tập luyện thể chất cònhạn chế, chất lượng chưa tốt vì vậy cũng ảnh hưởng phần nào đến chất lượngGDTC và hoạt động ngoại khóa của nhà trường Với nhiệm vụ giáo dục đào tạohọc sinh THPT quy mô của nhà trường hiện nay trên 1700 học sinh khối 10, 11

và 12 Với số lượng học sinh như vậy việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa chohọc sinh còn kém hiệu quả

Việc nghiên cứu biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm nâng caothể lực cho học sinh và giải pháp nâng cao chất lượng GDTC đã thu hút được sựquan tâm của nhiều nhà khoa học như: Nguyễn Trọng Hải (1993), Nguyễn VănLực (1998), Nguyễn Nam Hà (2000), Nguyễn Hồng Minh (2002), Nguyễn DuyLinh (2005), Nguyễn Thị Hồng Thắm (2010), Tạ Đức Thạch (2011), Hoàng

Anh (2012), Nguyễn Thu Huyền (2013), Hoàng Thị Huyền (2014) Nhữngcông trình kể trên đã đạt được những kết quả nhất định trong việc nâng cao thểlực cho học sinh tại cơ sở Tuy nhiên, cho đến nay ở trường THPT Lê văn Thịnhthì chưa có công trình nào đề cập nghiên cứu

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC và các hoạt động TDTT

ngoại khóa của học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh Huyện Gia Bình Tỉnh BắcNinh

Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả các biện pháp tổ

chức hoạt động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực cho học sinh Trường THPT

Lê Văn Thịnh Huyện Gia Bình Tỉnh Bắc Ninh

Đối tượng nghiên cứu:

Các biện pháp tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực chohọc sinh trường THPT Lê Văn Thịnh Huyện Gia Bình, Tỉnh Bắc Ninh

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Những quan điểm, đường lối của Đảng và nhà nước về công tác GDTC

Giáo dục thể chất là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục và đàotạo, đồng thời là một bộ phận quan trọng của nền thể dục thể thao Việt Nam.GDTC trong trường học, đang cùng với thể thao thành tích cao, thể thao chomọi người và các bộ phận TDTT khác, đảm bảo cho nền TDTT phát triển cânđối và đồng bộ, góp phần thực hiện kế hoạch củng cố, xây dựng và phát triển

TDTT Việt Nam TDTT trường học vừa là một môn học vừa là một mặt củagiáo dục toàn diện, là một bộ phận của TDTT cho mọi người nó bao gồm giáodục thể chất bắt buộc (02 tiết/ tuần với học sinh THPT, 150 tiết đối với học sinh,sinh viên đối với cao đẳng và trung học chuyên nghiệp) và các hoạt động TDTTngoại khóa tự nguyện ngoài giờ học (trong nhà trường hoặc ngoài nhà trường).GDTC bắt buộc được gọi là giờ học chính khóa hoặc giờ học thể dục nội khóa.

Nhiệm vụ và mục tiêu của TDTT trường học là nâng cao sức khỏe, đảmbảo phát triển bình thường của cơ thể học sinh, phát triển các tố chất thể lực và

kỹ năng vận động cơ bản của con người Từ đó hình thành thói quen rèn luyệnthân thể, giữ gìn vệ sinh và rèn luyện đạo đức ý trí cho người học Phát triểnTDTT trường học có tầm quan trọng đặc biệt trong việc chuẩn bị nguồn nhânlực cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

Đã chải qua hơn nửa thế kỷ kể từ khi khai sinh nền thể thao Việt Nam,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục” [28] Lời kêugọi của người như ánh dương tỏa chiếu, soi sáng, định hướng cho sự hình thành

và phát triển cảu một nền thể thao mới do người sáng lập Câu nói: “Tự tôi ngàynào cũng tập” đến “khỏe vì nước” (1946) [28] và nay là: “cuộc vận động toàndân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” [28] đã trở thành tư tưởng HồChí Minh về TDTT Việt Nam TDTT là một công tác trong những công tác cáchmạng khác Tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc đặt nền tảng xây dựng sự nghiệpTDTT của nước ta là: Khẳng định rõ TDTT là một công tác cách mạng, vửa lànhu cầu vừa là quyền lợi vừa là nghĩa vụ của quần chúng, một sự nghiệp củatoàn dân, do dân và vì dân Mục tiêu của TDTT là bảo vệ và tăng cường sứckhỏe của nhân dân góp phần cải tạo giống lòi Việt Nam, làm cho dân cường,nước thịnh Tiêu biểu cho điều mong muốn tha thiết của Bác là Lời kêu gọi toàndân tập thể dục: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gìcũng cần đến sức khỏe mới thành công, mỗi một người dân yếu ớt tức là làm cảnước yếu ớt một phần, mỗi người dân khỏe mạnh tức là góp phần cho cả nướcmạnh khỏe Vậy rèn luyện TDTT, bồi bổ sức kkhỏe là bổn phận của mỗi người

dân yêu nước” [28] Bác Hồ rất quan tâm đến sự nghiệp TDTT vì sức khỏe nhândân, vì rằng việc gì cũng cần đến sức khỏe mới thành công Bác kêu gọi nhândân thường xuyên rèn luyện thân thể nhằm giữ gìn sức khỏe nâng cao thể lựccho con người tin yêu thế hệ trẻ Người luôn quan tâm và chăm sóc đến sựnghiệp phát triển thể chất của thế hệ trẻ.

Thực hiện tâm nguyện của Người trong những năm qua Đảng ta vớinhững chủ trương: “Đảm bảo sự nghiệp TDTT của nước ta phát triển vững chắc,đem lại những hiệu quả thiết thực, từng bước xây dựng nền TDTT xã hội chủnghĩa phát triển cân đối có tính chất dân tộc khoa học và nhân dân Công tácTDTT cần được coi trọng, nâng cao chất lượng GDTC trong nhà trường hướngdẫn và vận động đông đảo nhân dân RLTT hàng ngày” [8]

Đảm bảo cho TDTT phát triển đúng hướng, cần tạo sự quản lý thống nhấtcủa nhà nước và súc tiến quá trình xã hội hóa TDTT trong các tổ chức và cơ sởhoạt động Đánh giá công tác TDTT trong những năm qua, tại Chỉ thị 36/ CT –

TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về công tác TDTT trong giai đoạn mớinêu rõ : “Những năm gần đây, công tác TDTT đã có nhiều tiến bộ, phong tràoTDTT ở một số địa phương và ngành đã được chú ý đầu tư nâng cấp, xây dựngmới Tuy nhiên, TDTT nước ta còn ỏ trình độ rất thấp, số người thường xuyênluyện tập thể thao còn rất ít, đặc biệt là thanh niên chưa tích cực tham gia tậpluyện Hiệu quả GDTC trong trường học và trong các lực lượng vũ trang còn rấtthấp Đội ngũ cán bộ TDTT còn thiếu và yếu về nhiều mặt Nguyên nhân chủyếu của những yếu kém là do nhiều cấp ủy Đảng, chính quyền chưa nhận thứcđược đầy đủ và còn xem nhẹ vai trò của TDTT trong sự nghiệp đào tạo, bồidưỡng và phát huy nhân tố con người, chưa thực sự coi TDTT là một bộ phậntrong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng, chưa có chế

độ phù hợp với yêu cầu phát triển của TDTT Quản lý của ngành còn kém hiệuquả, chưa phát huy hết vai trò chủ động sáng tạo của toàn xã hội để phát triểnTDTT” [9]

Trước tình hình mới, định hướng của Đảng về sự nghiệp TDTT: “Phát triểnTDTT là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội củaĐảng và Nhà nước, nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người Công tácTDTT phải góp phần tích cực nâng cao sức khỏe thể lực, giáo dục nhân cách, đạođức, lối sống lành mạnh làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân,nâng cao năng xuất lao động xã hội và sức chiến đấu cảu các lực lượng vũ trang”[9].

Pháp lệnh TDTT đã được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khóa X thông qua

và ban hành: TDTT là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân Để phát triển sựnghiệp TDTT; tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về TDTT nhằm nâng caosức khỏe, phát triển thể lực toàn dân, góp phần hình thành và bồi dưỡng nhâncách con người Việt Nam, phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nhànước khuyến khích và tạo điều kiện để mọi người tham gia hoạt động TDTT vàhưởng thụ giá trị TDTT; phát triển TDTT thành tích cao đáp ứng yêu cầu hộinhập quốc tế, giữ gìn và phát triển thể thao dân tộc Kết hợp với phát triển thểthao hiện đại phù hợp với bản sắc văn hóa Việt Nam

Chỉ thị số 112 CT/TW ngày 09/5/1989 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởngyêu cầu các cấp các ngành thực hiện tốt nhiệm vụ và biện pháp sau: “Đối vớihọc sinh, sinh viên, trước hết nhà trường phải thực hiện nghiêm túc việc dạy vàhọc môn thể dục theo chương trình quy định, có biện pháp tổ chức, hướng dẫncác hình thức tập luyện và hoạt động thể thao ngoài giờ học” [8] Điều đó khẳngđịnh sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đối với công tác TDTT vàGDTC trong nhà trường, coi đó là nhiệm vụ cấp thiết và liên tục của toàn Đảng,toàn dân

Để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển sự nghiệp TDTT nước nhà,Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 133/TTg về quy hoạch phát triển ngànhTDTT Trong đó đã nêu: “Ngành TDTT phải xây dựng định hướng phát triển cótính chiến lược, trong đó quy định rõ các môn thể thao và các hình thức hoạtđộng mang tính phổ cập đối với mọi đối tượng, lứa tuổi, tạo thành phong trào

tập luyện rộng rãi của quần chúng Bộ Giáo dục và Đào tạo cần đặc biệt coitrọng việc GDTC trong nhà trường Cải tiến nội dung giảng dạy TDTT nội khóa,ngoại khóa, quy định tiêu chuẩn RLTT cho học sinh ở các cấp học, quy chế bắtbuộc ở các trường Nhất là trường đại học, cao đẳng phải có sân bãi, phòng tậpTDTT, có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và đảm bảo đủ giáo viên, giảng viênTDTT đáp ứng nhu cầu ở tất cả các cấp học” [12].

Để đưa công tác GDTC trong nhà trường trở thành một khâu quan trọng,cũng như xác định nhận thức đúng về vị trí GDTC trong nhà trường các cấp phảiđược triển khai đồng bộ với các mặt giáo dục tri thức và nhân cách từ tuổi thơcho đến bậc đại học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản quyết định ban hànhquy chế về công tác GDTC trong nhà trường các cấp, trong đó đã khửng định: “GDTC được thực hiện trong hệ thống nhà trường từ mầm non đến đại học, gópphần đào tạo những công dân phát triển toàn diện GDTC là một bộ phận hữu cơcủa mục tiêu giáo dục và đào tạo, nhằm giúp con người phát triển cao về trí tuệ,cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức: Thểchất - sức khỏe tốt là nhân tố quan trọng trong việc phát triển sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc” [14] Cũng như khẳng định: “GDTC trong nhà trườngcác cấp nhằm từng bước nâng cao trình độ văn hóa thể chất và thể thao của họcsinh, sinh viên Góp phần phát triển sự nghiệp TDTT của đất nước đáp ứngnhiệm vụ giao tiếp của học sinh, sinh viên Việt Nam và quốc tế” [14]

Trong Điều 16, Pháp lệnh TDTT đã khẳng định: “Nhà nước có tráchnhiệm thực hiện chương trình GDTC cho người học Tổ chức hoạt động TDTTngoại khóa, xây dựng cơ sở vật chất cần thiết đáp ứng việc giảng dạy và hoạtđộng TDTT trong nhà trường” [30]

Trong các trường đại học, GDTC có tác dụng tích cực trong việc hoànthiện cá tính, nhân cách, những phẩm chất cần thiết và hoàn thiện thể chất chosinh viên Việc tiến hành GDTC nhằm giữ gìn sức khỏe và phát triển thể lực,tiếp thu những kiến thức và kỹ năng vận động cơ bản, còn có tác dụng chuẩn bịtốt về mặt tâm lý và tinh thần của người cán bộ tương lai

Trong hơn mười năm qua, kể từ buổi lễ phát động “Toàn dân RLTT theogương Bác Hồ vĩ đại” ( 26/3/2000) [30] Công tác GDTC và hoạt động thể thaotrong trường học đã có nhiều khởi sắc Liên Bộ đã phối hợp xây dựng pháp lệnhTDTT và đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, các vụ chức năng của

Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban TDTT và Bộ y tế đã phối hợp xây dựng quychế về GDTC và y tế trường học được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo duyệt

ký và ban hành

Quy chế GDTC và Y tế trường học có ý nghĩa quan trọng tạo điều kiện đểnhà trường các cấp và các địa phương triển khai tốt công tác GDTC trong giáodục toàn diện cho học sinh, sinh viên Hai ngành đã và đang nghiên cứu cải tiếnnội dung chương trình và sách hướng dẫn GDTC, các hoạt động vui chơi trongngày học, định hướng giảm tải và nâng cao chất lượng giáo dục Trong quy chế

có quy định rõ trách nhiệm của học sinh, sinh viên: Học sinh, sinh viên có tráchnhiệm hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập môn thể dục và môn sức khỏe Sinh viêncác trường đại học và cao đẳng phải có chứng chỉ GDTC mới đủ điều kiện cấpbằng tốt nghiệp

Theo Thông tư liên tịch Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban TDTT thốngnhất ban hành, TDTT trường học là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong việcnâng cao sức khỏe và thể lực, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, ý chí, giáo dụcnhân cách cho học sinh, sinh viên góp phần đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước TDTT trong trường học là môi trường thuận lợi và giầutiềm năng để phát hiện và bồi dưỡng tài năng thể thao cho đất nước

- Phát triển GDTC trường học theo hướng đổi mới và nâng cao chất lượnggiờ học thể dục nội khoá, đa dạng hóa các hình thức hoạt động ngoại khóa, đồngthời tổ chức chặt chẽ việc kiểm tra tiêu chuẩn RLTT đối với người học

- Tăng cường phối hợp liên ngành giáo dục và TDTT, đồng thời đẩy mạnh

xã hội hóa và chuyên nghiệp hóa, tranh thủ các nguồn lực từ xã hội để xây dựng

và phát triển TDTT trường học

- Tăng cường hợp tác, giao lưu quốc tế về TDTT trường học, góp phầnnâng cao vị thế của Thể thao Việt Nam trong khu vực và thế giới.

1.2 Mục tiêu, công tác GDTC trong các trường THPT.

Mục tiêu chung của công tác GDTC, cho học sinh phổ thông trong thời giantới là:

- Phát triển hài hòa thể chất, sức khỏe, nâng cao thể lực, bồi dưỡng nănglực và kỹ sảo vận động nhằm tăng cường hiệu quả học tập, lao động và sẵn sàngbảo vệ tổ quốc của thế hệ trẻ hiện nay

- Tạo dựng cuộc sống văn hóa tinh thần lành mạnh, hạn chế các tệ nạn xãhội, đào tạo và bồi dưỡng tài năng thể thao cho đất nước

- Phấn đấu đưa việc dạy và học thể dục, sức khỏe nội ngoại khóa vào nềnếp và có hiệu quả trong nhà trường phổ thông

- Tăng cường rèn luyện thể chất và đẩy mạnh công tác y tế học đường,giáo dục sức khỏe và vệ sinh môi trường nhằm tích cực tạo điều kiện nâng caosức khỏe cho học sinh

- Giáo dục và bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phát hiện tài năng và phấnđấu nâng cao thàng tích thể thao học sinh phổ thông

- GDTC là một trong 4 mặt giáo dục toàn diện cho học sinh Mặt khác, bảnthân GDTC đã bao hàm các nôi dung của giáo dục toàn diện, bởi vậy công tácGDTC trong nhà trường các cấp phải hướng vào thực hiện các nhiệm vụ chính:

hết các phương tiện là trò chơi vận động, bài tập phát triển chung, điềnkinh( chạy, nhẩy, ném) và một số môn thể thao như bóng đá, bóng chuyển, bóngbàn, cầu lông, đá cầu, võ, bóng ném, bóng rổ ”[39].

GDTC là một trong những mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhànước ta và nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân GDTC được hiểu là: “Quá trình

sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, hoàn thiện về thể chất và nhân cách,nâng cao khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọ của con người” [41], [42]

1.3 Khái quát về hình thức và nội dung giờ học GDTC trong trường THPT

GDTC là một loại hình giáo dục nên nó là một quá trình giáo dục có tổchức, có mục đích, có kế hoạch để truyền thụ những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo

từ thế hệ này cho thế hệ khác Điều đó có nghĩa là GDTC cũng như các loại hìnhgiáo dục khác, là quá trình sư phạm với đầy đủ dặc điểm của nó, có vai trò chủđạo của nhà sư phạm, tổ chức hoạt động của nhà sư phạm phù hợp với học sinhvới nguyên tắc sư phạm GDTC chia thành hai mặt tương đối độc lập: Dạy họcđộng tác (giáo dưởng thể chất) và giáo dục tố chất thể lực Trong hệ thống giáodục nội dung đặc trưng của GDTC được gắn liền với giáo dục, trí dục, đức dục,

mỹ dục và giáo dục lao động

GDTC là một lĩnh vực TDTT xã hội với nhiệm vụ là: “Phát triển toàndiện các tố chất thể lực và trên cơ sở đó phát triển thể chất, đảm bảo hoàn thiệnthể hình, củng cố sức khỏe, hình thành theo hệ thống và tiến hành hoàn thiệnđến mức cần thiết các kỹ năng và kỹ xảo quan trọng cho cuộc sống Đồng thờigiáo dục các phẩm chất đạo đức, giáo dục ý thức và nhân cách” [41] Chươngtrình GDTC trong các trường phổ thông nhằm giải quyết các nhiệm vụ giáo dục:

“Trang bị kiến thức, kỹ năng và rèn luyện thể lực của học sinh”

Nội dung chương trình GDTC (môn học thể dục) trong các trường phổthông được tiến hành trong cả quá trình học tập của học sinh trong nhà trườngbằng các hình thức:

1.3.1.Giờ học thể dục chính khóa:

Là hình thức cơ bản nhất của GDTC được tiến hành trong kế hoạch họctập của nhà trường theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Vì việc đào tạo

cơ bản về thể chất, thể thao cho học sinh là nhiệm vụ cần thiết, nên trước hếtphải có nội dung thích hợp để phát triển các tố chất thể lực và phối hợp vậnđộng cho học sinh Đồng thời giúp các em có trình độ nhất định để tiếp thu đượccác kỹ thuật động tác TDTT

Với mục tiêu chính của việc đào tạo cơ bản về thể chất và thể thao trongtrường học là: “Xúc tiến quá trình đào tạo năng lực đạt thành tích trong thể chất

và thể thao của học sinh, phát triển các tố chất thể lực, phát triển năng lực tâm

lý, tạo ý thức tập luyện TDTT thường xuyên, giáo dục được tính cơ bản và lòngnhân đạo cho học sinh” [21]

Do vậy giờ học chính khóa TDTT mang tính hành chính quy pháp, quyđịnh đối với học sinh và cán bộ giảng dạy Đó là giờ học theo chương trình cóquy định thời gian và quy cách đánh giá chất lượng, được bắt đầu từ tập và làmquen từ mẫu giáo, sau đó là dạy TDTT theo chương trình ở các cấp học cho đếnđại học

Bản thân giờ học TDTT có ý nghĩa quan trọng nhiều mặt đối với quản lý

và giáo dục con người trong xã hội Việc học tập các bài thể dục, các kỹ thuậtđộng tác là điều kiện cần thiết để con người phát triển cơ thể một cách hài hòa,bảo vệ và củng cố sức khỏe, hình thành năng lực chung và chuyên môn Mặtkhác, trong giờ học TDTT, những phẩm chất ý chí của con người như: Lòngdũng cảm, tính mạnh dạn quyết đoán, tính kiên trì và khả năng tự kiềm chế được hình thành và hoàn thiện Các giờ học còn có vai trò to lớn trong việc giáodục lòng yêu nước, tinh thần tập thể, sự thẳng thắn trung thực

1.3.2.Giờ học ngoại khóa:

Là một bộ phận có nhu cầu và ham thích trong khi nhàn rỗi của học sinhvới mục đích và nhiệm vụ là góp phần phát triển năng lực, thể chất một cáchtoàn diện, đồng thời góp phần nâng cao thành tích thể thao của học sinh Giờ

học ngoại khóa nhằm củng cố và hoàn thiện các bài học chính khóa và được tiếnhành vào giờ tự học của học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên TDTT hayhướng dẫn viên Ngoài ra còn các hoạt động thể thao quần chúng ngoài giờ họcbao gồm: Luyện tập trong các câu lạc bộ, các bài tập thể dục vệ sinh chống mệtmỏi hàng ngày, cũng như giờ tự luyện tập của học sinh, phong trào tự tập luyệnrèn luyện thân thể.

Hoạt động ngoại khóa với chức năng là động viên lôi kéo nhiều ngườitham gia tập luyện các môn thể thao yêu thích, rèn luyện thân thể tham gia cổ vũphong trào rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp

Tác dụng GDTC và các hình thức sử dụng TDTT có chủ đích đáp áp dụngtrong các trường phổ thông là toàn diện góp phần đóp góp, là phương tiện hợp lýhóa chế độ hoạt động, nghỉ ngơi tích cực, giữ gìn và nâng cao năng lực hoạt động,học tập của học sinh trong suốt thời kỳ học tập trong nhà trường, cũng như đảmbảo thể lực chung và thể lực chuyên môn phù hợp với những nghề nghiệp trongtương lai

Chương trình GDTC trong nhà trường phổ thông nhằm giải quyết cácnhiệm vụ sau đây:

- Giáo dục đạo đức CNXH, rèn luyện tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷluật, xây dựng niềm tin, lối sống tích cực lành manh, tinh thần tự giác học tập vàrèn luyện thân thể, chuẩn bị sẵn sàng phục vụ sản xuất và bảo vệ tổ quốc

- Cung cấp cho học sinh những kiến thức lý luận cơ bản về nội dung vàphương pháp luyện tập TDTT, kỹ năng vận động và kỹ thuật cơ bản một số mônthể thao thích hợp Trên cơ sở đó bồi dưỡng khả năng sử dụng các phương tiệnnói trên để tự rèn luyện thân thể, nâng cao thể chất cho học sinh

- Góp phần duy trì và củng cố sức khỏe của học sinh, phát triển cơ thểmột cách hài hòa, xây dựng thói quen lành mạnh và khắc phục những thói quenxấu trong cuộc sống, nhăm đạt hiệu quả tốt trong quá trình học tập và đạt nhữngchỉ tiêu thể lực quy định cho từng đối tượng và năm học trên cơ sở tiêu chuẩnrèn luyện thân thể theo lứa tuổi

- Giáo dục óc thẩm mỹ cho học sinh và tạo điều kiện để nâng cao trình độthể thao cho học sinh [21].

TDTT là một bộ phận cấu thành quan trọng của giáo dục nhà trường.Công tác giáo dục trong nhà trường cần phải đặt TDTT vào những vị trí xứngđáng và phải được coi trọng nhằm để tăng cường thể chất học sinh, xúc tiến pháttriển tâm sinh lý, phát triển toàn diện đức trí, thể mỹ và giúp học sinh nắm đượccác tri thức cơ sở của TDTT, kỹ năng và kỹ thuật cơ bản, làm cho học sinh lýgiải được mục đích nhiệm vụ của TDTT nhà trường, vị trí và ý nghĩa của TDTTnhà trường trong công tác giáo dục, học được các kỹ năng thực dụng, kỹ thuậtvận động cơ bản, phương pháp giải trí TDTT trong rèn luyện thân thể và sinhhoạt làm cho học sinh hiểu được những nguyên lý cơ bản của rèn luyện thân thể

và phương pháp tự rèn luyện thân thể có khoa học để thích ứng với việc rènluyện thân thể và sinh hoạt giải trí Đồng thời phải đảm bảo giáo dục học sinhtình yêu Tổ quốc, bồi dưỡng hứng thú TDTT, ý thức thường xuyên tập luyệnTDTT phát triển cá tính học sinh, bồi dưỡng ý trí kiên cường, tinh thần dũngcảm ngoan cường và tính sáng tạo, bồi dưỡng ý trí kiên cường, tinh thần dũngcảm ngoan cường và tính sáng tạo, bồi dưỡng học sinh biết phục tùng tổ chức,tuân thủ kỹ thuật, tác phong đoàn kết hợp tác, tính hoạt bát năng động, bồidưỡng mỹ cảm TDTT và hành vi có văn hóa của học sinh

Về phần chương trình gồm có 2 nội dung: Nội dung cơ bản và nội dung tựchọn với những nội dung tri thức cơ sở về TDTT, điền kinh, thể dục phát triểnchung, thể dục nhịp điệu, các môn bóng Trong đó kiểm tra đánh giá thành tíchmôn học thể dục là một bộ phận cấu thành nhằm đánh giá công tác TDTTtrường học và hiệu quả giáo dục toàn diện đối với học sinh

Căn cứ vào những cơ sở lý luận đánh giá chất lượng giáo dục và mục đíchyêu cầu của chương trình GDTC theo quyết định 203/QĐ-TDTT ngày23/01/1989 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc đánh giá chất lượng GDTC củahọc sinh được tiến hành theo các nội dung sau:

- Kiến thức lý luận và GDTC được quy định theo chương trình

- Kỹ năng thực hiện kỹ thuật các môn thể thao

- Thực hiện các chỉ tiêu đánh giá kết quả GDTC theo nội dung tiêu chuẩnrèn luyện thân thể

- Tính chuyên cần và hứng thú tập luyện, thi đấu thể thao

1.4 Thực trạng công tác Giáo dục Thể chất trong các trường THPT

Trong quá trình phấn đấu nhằm nâng cao chất lượng GDTC theo tinh thầncác Chỉ thị 36 CT, Nghị quyết TW II khoá VIII, Chỉ thị 133/TTg của Thủ tướngChính phủ và gần đây trong quy hoạch phát triển công tác GDTC và TDTT theotinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ X, Bộ GD&ĐT trong nhiều năm họcliên tiếp đã tiến hành tổng kết rút kinh nghiệm, đánh giá biểu dương những cốgắng và thành tích trong công tác GDTC và thể thao trong các trường học, đồngthời chỉ rõ những tồn tại, thiếu sót trong công tác GDTC và thể thao học đường.Khái quát sự đánh giá của Bộ GD&ĐT đã nhận xét: Các trường thực hiện cấpchứng chỉ đã nhận thấy việc học tập thể dục và rèn luyện thể lực của học sinh,sinh viên có chuyển biến tốt và dần dần đi vào nề nếp tự giác

- Về chương trình nội khoá:

Trong báo cáo tổng kết các năm học việc thực hiện chương trình giảngdạy thể dục nội khoá cho thấy việc dạy và học thể dục ở nhiều trường mới chỉdừng ở hình thức, chưa chú trọng thực chất về hiệu quả các mặt thể chất, ý thứchọc tập, tác phong, đạo đức trong các hoạt động TDTT Đặc biệt trong tình hìnhhiện nay biểu hiện coi nhẹ tiêu chuẩn RLTT, học tập TDTT diễn ra trong nhiềusinh viên đã được đông đảo các nhà quản lý giáo dục, giảng viên TDTT nhiềutrường THPT, Cao đẳng và Đại học nhận xét, vì vậy tuy dạy đủ tiết, đủ giờnhưng hiệu quả thực sự về thể lực chung còn hạn chế là một hiện trạng đáng longại hiện nay

Chính vì vậy tuy thực hiện giảng dạy nội khoá ở các trường THPT, Caođẳng và Đại học đạt ở mức khá cao, như số trường có dạy thể dục là 95% vàtrường dạy có chất lượng chương trình GDTC là 85% nhưng kết quả yếu kém

về sức khoẻ và thể lực trong số đông sinh viên vẫn ở mức khá phổ biến

Chương trình GDTC nội khoá thực hiện kém hiệu quả bởi số buổi học có 1 lầntrong tuần

- Về chương trình ngoại khoá:

+ Trước yêu cầu nâng cao chất lượng GDTC cho học sinh, sinh viên

Bộ GD&ĐT và Tổng cục TDTT trước đây và Uỷ ban TDTT và Bộ vănhoá, Thể thao và Du lịch hiện nay định kỳ kiểm điểm đánh giá tình hình và banhành Nghị quyết liên tịch để chỉ đạo và hướng dẫn công tác GDTC và hoạt độngthể thao trong nhà trường, trong đó thể thao ngoại khoá cần tiếp tục được quantâm mạnh mẽ hơn nữa Hàng năm, bằng văn bản hướng dẫn công tác GDTC vàsức khoẻ, y tế trường học trên phạm vi toàn quốc, Bộ GD&ĐT đã khuyến khích:Tích cực đẩy mạnh các hoạt động ngoại khoá ngoài trời, khuyến khích học sinh,sinh viên tập luyện vào thời gian rỗi

Tuy vậy, trong thực tế, việc rèn luyện thể chất và tập luyện TDIT của họcsinh - sinh viên còn gặp nhiều khó khăn về nhận thức, công tác chỉ đạo và đầu tưcác điều kiện đảm bảo, các hình thức và nội dung hoạt động ngoại khoá của họcsinh - sinh viên còn nghèo nàn Do đó, cả quy mô và chất lượng người tập cũngnhư thành tích thể thao của học sinh - sinh viên còn chưa đáp ứng yêu cầu pháttriển thể dục thể thao học đường

+ Điều kiện đảm bảo, cơ sở vật chất: Bộ GD&ĐT đã quán triệt các vănbản, chỉ thị của Đảng và Nhà nước về công tác TDTT và GDTC trường học, đã

đề ra những văn bản pháp quy, quy định nhằm tạo những điều kiện cần thiết về

cơ sở vật chất và kinh phí để thực hiện việc dạy và học thể dục bắt buộc ở tất cảcác trường học , cùng với các ngành hữu quan xây dựng định mức, định chuẩn

và các điều kiện đảm bảo về cán bộ, cơ sở vật chất, kinh phí để quản lý công tácGDTC trong quy hoạch xây dựng và nâng cấp trường sở phải đảm bảo sân chơi,bãi tập cho học sinh - sinh viên

Trong những năm qua được sự quan tâm của Chính phủ và các Bộ ngànhhữu quan Bộ GD&ĐT đã đầu tư xây dựng một số công trình thể thao phục vụcho công tác giảng dạy và thi đấu thể thao của sinh viên, ở hầu hết các trường

Cao đẳng, Đại học trong cả nước Tuy nhiên các công trình TDTT không đồng

bộ ngay cho tất cả các trường gồm sân vận động, nhà tập luyện đa năng và thiđấu, bể bơi, hệ thống sân tập TDTT ngoài trời, điều đó đã được Bộ GD&ĐTđánh giá trong tổng kết năm 2004 là 40% số trường không có đủ điều kiện vềsân bãi và thiết bị tối thiểu phục vụ giảng dạy và học tập TDTT Nhu cầu nhàtập luyện TDTT đối với mỗi trường là rất lớn và cần thiết nhưng số lượng hiện

có mới chỉ ở những trường ở các tỉnh, thành phố lớn, còn lại hầu như không cóđất dành cho xây dựng đủ các công trình TDTT theo đề án xây dựng cơ sởTDTT của ngành TDTT và Bộ GD&ĐT đặt ra

Từng trường có định mức kinh phí phục vụ công tác GDTC và hoạt độngvăn hoá thể thao của học sinh - sinh viên trong quá trình giáo dục song còn hạnchế Thực hiện xã hội hoá huy động đóng góp của các nguồn lực xã hội rất khókhăn bởi nhu cầu đầu tư kinh phí cho GDTC và thể thao học sinh - sinh viên baogồm: Trang thiết bị, dụng cụ học tập TDTT và hoạt động phong trào thể thao,chi phí tổ chức tập luyện, huấn luyện và thi đấu của các đội tuyển học sinh - sinhviên và kinh phí nghiên cứu cải tiến GDTC học sinh - sinh viên

+ Công tác cán bộ: Là một bộ phận trong hệ thống GD&ĐT quốc dân,

GDTC luôn tồn tại hai lực lượng chính là thầy và trò Thầy giáo trong GDTCbao gồm giáo viên TDTT, huấn luyện viên, hướng dẫn viên Trước yêu cầu pháttriển hệ thống các trường từ THPT đến Cao đẳng, Đại học thời kỳ đổi mới đẩymạnh Công nghiệp hoá hiện đại hoá và hội nhập quốc tế công tác quản lý chỉđạo của ngành trong vài năm gần đây đã thường xuyên sâu sát cơ sở đào tạo độingũ cán bộ giáo viên TDTT đã tận tụy phấn đấu thực hiện mục tiêu, nhiệm vụGDTC học đường Số lượng và chất lượng thầy cô giáo gia tăng rõ rệt, nhiềungười đã có học vị tiến sĩ, thạc sĩ; có trường Đại học chuyên ngành TDTT sốthạc sĩ chiếm 40 - 45%, nhưng nhìn chung thực trạng đội ngũ cán bộ giáo viênTDTT trong các trường THPT, Cao đẳng và Đại học chiếm tỷ lệ 1 giáo viên/304sinh viên (theo quy định của Bộ GD - ĐT là (l/200) vào năm 2004 và nay là

1/290, trong đó vẫn có 75% 80% giáo viên TDTT đạt trình độ Đại học, 10 %

-15 % trình độ Cao đẳng và dưới 10 % là đào tạo ngắn hạn về TDTT Chỉ có 5%

- 8% có trình độ sau đại học Giảng dạy môn GDTC trong trường học là loạihình lao động đặc thù nặng nhọc

Quan điểm về quy mô và chuẩn hoá đội ngũ giáo viên TDTT trong trường

học còn chưa được nhất quán từ trung ương đến địa phương và cấp trường,

chưa có định biên và định chuẩn giáo viên TDTT Đầu tư kinh phí cho đào tạobồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên TDTT còn quá ít ỏi, hệ thống chế độ chínhsách đối với giáo viên TDTT còn thiếu và chưa được giải quyết kịp thời, việcbồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chưa được quan tâm một thực tế trong các trườngPhổ thông, Cao đẳng và Đại học trang thiết bị, cơ sở sân bãi phục vụ dạy và họckhông đáp ứng nên chất lượng đào tạo giáo viên thể dục thể thao còn rất hạnchế Trong báo cáo của một công trình nghiên cứu đã có nhận xét như sau: "Hệthống các cơ sở đào tạo giác viên TDTT tuy có được mở rộng nhưng chưa cómột quy hoạch thống nhất, cơ sở vật chất và cán bộ tại các cơ sở đào tạo còn yếu

và thiếu Chế độ chính sách không động viên được đội ngũ giáo viên TDTT”

Để từng bước khắc phục thực trạng trên, hai ngành TDTT và Giáo dụcĐào tạo trong thông tư liên tịch 2005 đã xác định: "Thống nhất chủ trương đàotạo, bồi dưỡng giáo viên TDTT, nghiên cứu xây dựng bổ sung và hoàn chỉnh hệthống văn bản pháp quy và chỉ đạo thực hiện tốt chính sách khuyến khích vậtchất, chế độ lao động thích hợp cho giáo viên Cụ thể là Nhà nước đầu tư ngânsách qua Uỷ ban TDTT để đào tạo giáo viên TDTT cho các cơ sở đào tạo và bồidưỡng sau và trên đại học

Hàng năm Bộ GD&ĐT và Uỷ ban TDTT nghiên cứu trình Chính phủ phêduyệt ngân sách hàng năm dành cho công tác GDT nói chung và đào tạo giáoviên TDTT nói riêng

Bộ GD&ĐT và Uỷ ban TDTT thường xuyên chỉ đạo việc đổi mới vàchuẩn hoá nội dung, chương trình và tài liệu giảng dạy, học tập TDTT trongcác trường theo hướng cập nhật kiến thức và kinh nghiệm mới

+ Công tác tổ chức quản lý và kế hoạch: Đã hình thành hệ thống tổ chứcquản lý từ trung ương tới cơ sở trường, thống nhất đầu mối chỉ đạo công tácGDTC và thể thao học sinh sinh viên Ở cơ quan Bộ là Vụ GDTC và sức khoẻnay là Vụ công tác học sinh, sinh viên và các vụ chức năng có liên quan phốihợp chỉ đạo và hỗ trợ công tác GDTC trong toàn ngành

Đồng thời trong ngành đã củng cố tổ chức và tăng cường chỉ đạo và tổchức các hoạt động TDTT trong hệ thống toàn quốc tổ chức chỉ đạo các cấp Hộithể thao hội khỏe phủ đổng hàng năm

Bộ đã từng ban hành những văn bản hướng dẫn công tác kế hoạch tổ chức

hoạt động của khoa hoặc bộ môn GDTC, trong đó đã xác định: "Bộ môn GDTC

có nhiệm vụ giúp Hiệu trưởng nghiên cứu lập kế hoạch và tổ chức tiến hành các hình thức GDTC (giảng dạy nội khoá và hoạt động ngoại khoá) đối với học sinh trong nhà trường" [9].

Công tác kế hoạch có vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị, tiến hành vàkiểm tra chất lượng GDTC trong nhà trường Nhưng trong thực tế hiện nay, ởnhiều trường THPT, các bộ môn GDTC còn có những hạn chế công tác quản

lý, điều hành kiểm tra các mặt GDTC và TDTT trong học sinh Một mặt chủquan do chưa nhận thức đầy đủ về vai trò vị trí, còn lúng túng về nghiệp vụlập kế hoạch, về khách quan bất cập do những điều kiện đảm bảo về cơ sở vậtchất, sân bãi, kinh phí và cơ chế chính sách và sự quan tâm của tập thể giáoviên đối với công tác TDTT

1.5 Chương trình giảng dạy và các hoạt động ngoại khóa trong trường phổ thông các cấp.

1.5.1 Về môn học thể dục trong các trường phổ thông

GDTC có vai trò rất quan trọng trong rèn luyện học sinh về thể lực và đểnâng cao sức khỏe với mục tiêu “Khỏe để học tập, xây dựng và bảo vệ Tổquốc” “Khỏe để chinh phục đỉnh cao tri thức” Từ trước tới nay GDTC vẫnđược xem là môn học phụ ở các trường phổ thông, nó không thuộc các môn vănhóa và không thi tốt nghiệp Sự quan tâm và đầu tư đối với GDTC vẫn chưa đầy

đủ và thiết bị phục vụ giảng dạy, tập luyện vẫn còn nhiều thiếu thốn Hiện nay, ởhầu hết các trường học trong nước học sinh vẫn phải học môn thể dục ở sântrường hoặc sân vận động, nếu mưa hay gió rét là học sinh phải nghỉ (Mặc dù lànhà trường đã rất cố gắng tạo điều kiện nhưng do kinh phí của nhà trường khôngcho phép) Là một môn học phụ nên đối với những học sinh có thể lực yếu haykhông có năng khiếu thể dục – thể thao thì việc học môn GDTC là một “cơn ácmộng” với các em Các em phải rất vất vả mới có thể mong vượt qua được điểmtrung bình khi lấy điểm vào cuối kỳ.

Chính vì vậy, cùng với chương trình môn học thể dục theo quy định của

Bộ Giáo dục và Đào tạo, căn cứ vào điều kiện thực tiễn hiện nay, các nhà trườngcần thiết phải kết hợp giữa rèn luyện thể chất học sinh và đồng thời cần phải dạyhọc sinh biết cách tự rèn luyện thể chất

Về lý thuyêt thì GDTC ở các trường phổ thông đều nhằm đạt cả hai mụcđích trên nhưng trên thực tế với cách dạy môn GDTC như hiện nay chưa mụcđích nào được thực hiện một cách đầy đủ Nếu chúng ta chọn mục tiêu là rènluyện thể chất cho học sinh thì với chương trình dạy như hiện nay chúng takhông thể đạt được mục tiêu này Với thời lượng 2 tiết 1 tuần thì sẽ không đủthời gian để có thể rèn luyện và nâng cao thể chất của học sinh Khoa học đãchứng minh rằng, muốn rèn luyện thể chất để nâng cao sức khỏe phải tập luyệnhàng ngày với khối lượng tăng dần

Hơn nữa môn thể dục phải được xem là môn học đặc biệt nên được xếplịch vào một buổi riêng, không nên xếp lịch cùng các môn học khác Nếu các emhọc thể dục với một buổi tập tương đối tích cực thì các em sẽ không học tiếp thuđược các môn văn hóa khác vì lúc đó cơ thể đã mệt mỏi Như vậy hiệu quả họctập sẽ kém hơn

Để rèn luyện thể chất cho các em thì còn cần phải có nhà tập luyện phùhợp với các trang thiết bị đầy đủ Các tiết học chính khóa chỉ chủ yếu trang bị kỹthuật cơ bản, chương trình môn học cần đề ra thời gian tập luyện ngoài giờ họcbắt buộc hàng ngày và cần phải có sự giám sát và trợ giúp của giáo viên bộ môn

Hiện nay cách kiểm tra đánh giá vẫn là cho học sinh thực hành để chấmđiểm là chủ yếu Kết quả chấm như vậy không phản ánh sức khỏe hay thể lựccủa học sinh Nhiều học sinh sau nhiều năm học trong trường vẫn không thểnâng cao thể lực và sức khỏe được thậm trí thể lực còn kém hơn do cường độhọc quá nhiều Do đó việc theo dõi quá trình rèn luyện sức khỏe và thể lực chohọc sinh là nhiệm vụ cơ bản của môn GDTC.

Việc kiểm tra đánh giá và theo dõi quá trình rèn luyện còn giúp phát hiệnnhững học sinh có năng khiếu để bồi dưỡng tài năng sau này cho đất nước Vaitrò của người thầy còn là một Huấn luyện viên Đối với học sinh có thể lực yếu,cần có chế độ tập luyện phù hợp đối với sức khỏe còn với các học sinh có năngkhiếu cần có giáo án tập luyện riêng để phát triển tài năng

1.5.2 Phong trào thể thao học sinh trong trường phổ thông.

- Hoạt động TDTT ngoại khóa là một trong những hình thức GDTC chủyếu nhất trong nhà trường phổ thông, nó có tác dụng thu hút đông đảo học sinhtham gia tập luyện Trong những năm gần đây học sinh phổ thông đã tổ chứcnhiều hoạt động có tác dụng thiết thực cho việc rèn luyện thân thể và nâng caothành tích thể thao cụ thể như:

- Ở các trường hàng năm có tổ chức 1 đến 2 giaỉ thi đấu một số môn thểthao vô địch cấp trường Nhất là ở thành phố đã có điều kiện tập luyện ở các lớpnăng khiếu, trong các câu lạc bộ và trong các đội tuyển địa phương ở từng mônthể thao Theo định kỳ hầu hết các trường đều tổ chức hội thi TDTT của trường(Hay còn gọi là Hội khỏe phù đổng) có chất lượng và trở thành truyền thống có

ý nghĩa giáo dục tốt Nội dung hoạt động đa dạng và tiêu chuẩn rèn luyện thânthể và chương trình Hội khỏe phù đổng

- Các hoạt động ở tỉnh (thành phố, quận huyện): Hình thức hoạt độngTDTT chủ yếu trong học sinh phổ thông ở các tỉnh thành là giải vô địch từngmôn thể thao ở từng năm học và hội khỏe phù đổng theo chu kỳ 4 năm 1 lầnđược tổ chức rộng rãi trên toàn quốc trong 63 tỉnh thành

- Các hoạt động quy mô toàn quốc và khu vực từ năm 1979 Bộ Giáo dục

và Đào tạo, Tổng cục TDTT và Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ ChíMinh đã có sáng kiến phát động cuộc vận động rèn luyện thân thể rộng rãi tronghọc sinh phổ thông mà đỉnh cao của nó là Hội khỏe phù đổng toàn quốc định kỳ

xu thế chung của sự phát triển giáo dục đào tạo

Chỉ thị 17- CT/TW của Ban Bí thư TW Đảng khóa VIII đã chỉ rõ công tácgiáo dục thể chất và thể thao của trường học trong giai đoạn mới cần có sự phốihợp chặt chẽ giữa ngành Giáo dục và Đào tạo và ngành TDTT: Sự lãnh đạo, chỉđạo của các cấp bộ đảng và chính quyền các cấp Sự phối hợp của các ngành,các đoàn thể và tổ chức xã hội các cơ sở chính trị, kinh tế và xã hội trong hoạtđộng TDTT trường học

Theo tinh thần đó, công tác TDTT trong trường học cần được sự quan tâm

và tham gia của mọi lực lượng xã hội nhưng không phải là bao cấp, nhà trườngkhông thể thụ động và chờ đợi trợ cấp từ nhà nước, từ xã hội mà cần giữ vai tròlòng cốt, tích cực, chủ động tìm các giải pháp và cách thức phù hợp với đặcđiểm và điều kiện riêng từng trường để nâng cao hiệu quả của công tác GDTC

Xét dưới mọi góc độ việc GDTC, việc nâng cao hiệu quả GDTC có thể tiếnhành thực hiện trong giờ học chính khóa và trong hoạt động TDTT ngoại khóa.

Để nâng cao hiệu quả giáo dục thể chất trong giờ học chính khóa đã cónhững công trình nghiên cứu như: Hoàng Thị Huyền (2014) Các công trình tácgiả đã nghiên cứu theo hướng đổi mới chương trình, nội dung giáo dục thể chất,đổi mới phương pháp giảng dạy học tập Tuy nhiên hướng nghiên cứu này cómặt hạn chế do các quy định có tính pháp lệnh về quỹ thời gian, về nội dung họctập, phụ thuộc vào năng lực tổ chức và điều hành của giáo viên

Hoạt động TDTT ngoại khóa là hoạt động tự nguyện, tự giác và chủ yếu

là tự quản của học sinh có sự hỗ trợ tư vấn và định hướng của giáo viên Đây làloại hình hoạt động mở, học sinh đóng vai trò chủ đạo Do đó nó cho phép họcsinh tham gia tích cực, thỏa mãn hứng thú tập luyện, nhu cầu vận động đa dạng

và phong phú Học sinh có nhiều sáng kiến, hoạt động TDTT ngoại khóa sẽ chocác em cơ hội phát triển tối đa năng lực, sáng tạo trong hoạt động TDTT ngoạikhóa phù hợp với điều kiện của họ Nhờ quá trình giao tiếp thể thao các em cóthêm kinh nghiệm, nhận thức đúng hơn về bản thân, bạn bè và xã hội Đây làđiều kiện thuận lợi để phát triển nhân cách và xây dựng lối sống tích cực, lànhmạnh Đây cũng là cơ hội để giáo viên giúp học sinh nhận thức đúng và đủ vềcác giá trị nhân văn của TDTT, định hướng hoạt động đúng nhằm đảm bảo đúngmục tiêu GDTC

Từ những vấn đề nói trên cho thấy việc tổ chức tốt các hoạt động TDTTngoại khóa cho học sinh có ý nghĩa quan trọng không chỉ nâng cao hiệu quảGDTC mà còn góp phần giáo dục đạo đức nhân cách và lối sống cho học sinh.Đây là hướng nâng cao hiệu quả GDTC có nhiều tiềm năng

Tuy nhiên để tổ chức hoạt dộng TDTT ngoại khóa đạt hiệu quả cao cầnphải có những điều kiện khách quan và chủ quan

Nhiều công trình nghiên cứu về hoạt động TDTT ngoại khóa trong cáctrường THPT đã chỉ rõ:

- Yếu tố quan trọng nhất là học sinh cần có nhận thức đúng và đủ về vaitrò, ý nghĩa của TDTT ngoại khóa và phải có hứng thú đối với hoạt động này.

- Việc tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa phải được sự quan tâm củaBan giám hiệu, Chi bộ Đảng, Ban chấp hành Đoàn trường, Hội cha mẹ học sinh

và sự nhiệt tình của giáo viên bộ môn

- Phải có quy chế hoạt động TDTT ngoại khóa phù hợp với môi trườnggiáo dục, phù hợp với nhu cầu, sở thích của học sinh

- Phải có cán bộ giáo viên chuyên môn quản lý và hướng dẫn để địnhhướng hoạt động

Ngoài ra còn phải có cơ sở vật chất để phục vụ cho tập luyện và thi đấu giải.Các kết quả nghiên cứu của các công trình trên là những tư liệu hết sứcđáng quý trong lĩnh vực giáo dục thể chất cho học sinh nói chung và hoạt độngTDTT ngoại khóa cho học sinh nói riêng

Tuy nhiên để tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa còn phụ thuộc vàonhiều yếu tố mang tính đặc thù như: Đặc điểm riêng của từng trường: nhu cầu,động cơ, hứng thú tập luyện TDTT của từng đối tượng học sinh, điều kiện cơ sởvật chất của nhà trường Do vậy nghiên cứu tổ chức hoạt động TDTT ngoạikhóa phù hợp với mỗi trường vẫn là nhu cầu cấp thiết và mang tính thời sự

Đề tài nghiên cứu tập trung vào mục đích nghiên cứu tổ chức hoạt độngTDTT ngoại khóa cho đối tượng học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh huyệnGia Bình tỉnh Bắc Ninh Do vậy mục đích và hình thức của hoạt động ngoạikhóa này khác với hoạt động ngoại khóa giành cho học sinh các trường kháctrong quá trình học tập môn GDTC

Mục đích của hoạt động ngoại khóa giành cho đối tượng này là giúp các emlàm quen với môi trường mới, những người bạn mới Giúp các em tích cực tham giahoạt động tập thể để phát triển tâm sinh lý và thể chất một cách toàn diện

Do vậy trong quá trình tổ chức hoạt đông TDTT ngoại khóa nâng cao thểlực cho học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh Trước hết phải nghiên cứu thựctrạng công tác GDTC, thực trạng nhận thức của học sinh, thực trạng tập luyện

ngoại khóa: Nguyên nhân ảnh hưởng đến TDTT ngoại khóa, nhu cầu điều kiện,hứng thú tập luyện của các em: Các yếu tố môi trường, sân bãi, dụng cụ Trên

cơ sở đó xây dựng phương án tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa có hình thức,nội dung kế hoạch tập luyện phù hợp

Nghiên cứu nội dung hoạt động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực chođối tượng học sinh Trường THPT Lê Văn Thịnh cần tập trung vào tập luyện cácmôn thể thao mà học sinh yêu thích Bên cạnh đó còn cần phải lựa chọn các bàitập phát triển thể lực để định hướng học sinh tập luyện Các bài tập phát triển thểlực phải được lựa chọn phù hợp với mục đích, nhiệm vụ của hoạt động TDTTngoại khóa không được sử dụng một cách tuỳ tiện và phải đảm bảo nguyên tắcchung là:

- Bài tập đơn giản, dễ thực hiện, sinh động, hấp dẫn và gây hứng thú vữngbền cho người tập

- Bài tập phải có lượng vận động phù hợp với đối tượng học sinh THPTcho cả nam và nữ

Trong quá trình tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa cho học sinh TrườngTHPT Lê Văn Thịnh giáo viên cần giữ vai trò là người tư vấn, định hướng và giúphọc sinh điều chỉnh quá trình tập luyện Học sinh tham gia tập luyện trên tinh thần

tự giác cao, chủ động, sáng tạo và tự điều chỉnh hành vi tập luyện của mình

Tóm lại:

Hoạt động TDTT ngoại khóa trong trường học luôn chịu sự chi phối ảnhhưởng của nhiều yếu tố như Chi bộ đảng, Ban giám hiệu, Ban chấp hành Đoàntrường, nhận thức của cán bộ giáo viên chuyên môn, học sinh, Hội cha mẹ học sinh

Số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên trong Tổ Giáo dục thể chất, điều kiệnsân bãi, dụng cụ tập luyện và phong trào, nhu cầu tập luyện của học sinh

Hoạt động TDTT ngoại khóa nâng cao thể lực cho học sinh Trường THPT

Lê Văn Thịnh là hoạt động không bắt buộc và được tiến hành trên cơ sở tự giác,

tự nguyện Chính vì vậy trong quá trình tổ chức cần xây dựng nội dung, hìnhthức phù hợp với nhu cầu, động cơ, sở thích tập luyện của các em Nội dung

hoạt động cần định hướng vào các môn thể thao mà các em ưa thích, đồng thờilồng ghép và định hướng cho học sinh tập luyện thêm các bài tập phát triển thểlực Quá trình tổ chức cần có giáo viên hướng dẫn và quản lý Có như vậychương trình hoạt động mới đảm bảo tính khoa học, thường xuyên và ổn định.

Từ đó đem lại hiệu quả thiết thực góp phần phát triển thể lực và nâng cao đờisống tinh thần cho học sinh

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phương pháp này được sử dụng để thu thập các thông tin có liên quan đến

đề tài Đây là phương pháp sử dụng rộng rãi hầu hết trong các công trình nghiên

cứu về lý luận cũng như về sư phạm Nó giúp cho người nghiên cứu tổng hợpcác tri thức cần thiết có liên quan đến đề tài của những tác giả trong và ngoàinước Trên cơ sở đó, người nghiên cứu hình thành những luận cứ, xây dựng giảđịnh khoa học, xác định các nhiệm vụ nghiên cứu và kiểm chứng kết quả quátrình thực hiện các nhiệm vụ của đề tài, đồng thời hệ thống hoá các kiến thức cóliên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, hình thành cơ sở lý luận về cách thức kiểmtra, đánh giá một cách toàn diện, đề xướng các giả thuyết khoa học, xác địnhmục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.

Khi sử dụng phương pháp nghiên cứu này, đề tài đã tham khảo nhiềunguồn tư liệu khác nhau, chủ yếu là các nguồn tư liệu thuộc thư viện trường Đạihọc TDTT Bắc Ninh, các tạp chí TDTT, báo mạng

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn

Được sử dụng trong quá trình tham khảo các giáo viên, các nhà nghiêncứu môn nhằm thu thập thông tin phục vụ cho việc điều tra thực trạng việc sửdụng các giải pháp nâng cao GDTC Thông qua phiếu hỏi và toạ đàm để tìm racác giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả GDTC cho học sinh trườngTHPT Lê Văn Thịnh để áp dụng trong thực tiễn việc giải quyết các nhiệm vụnghiên cứu của đề tài

Đối tượng mà đề tài phỏng vấn là cán bộ chuyên trách công tác TDTT củatrường THPT Lê Văn Thịnh và các nhà khoa học trong lĩnh vực TDTT trường học

- Hình thức phỏng vấn trực tiếp: Đề tài trao đổi trực tiếp với các đối

tượng trên, để xác định các yếu tố và nguyên nhân làm ảnh hưởng tới hiệu quảcông tác GDTC của trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

và một số trường THPT trong tỉnh

- Hình thức phỏng vấn gián tiếp: Phương pháp phỏng vấn gián tiếp bằng

phiếu hỏi nhằm thu thập số liệu:

+ Nhận thức của học sinh đối với môn học GDTC

+ Chương trình giảng dạy nội khóa và ngoại khóa cho học sinh

+ Đội ngũ giáo viên

+ Cơ sở vật chất sân bãi dụng cụ phục vụ công tác GDTC của trườngTHPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

+ Thực trạng thể lực chung và kết quả học tập môn GDTC của học sinhtrường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp này được sử dụng trong suốt thời gian nghiên cứu nhằmquan sát các hoạt động tập luyện của học sinh trong giờ học GDTC và giờ hoạtđộng ngoại khóa Từ đó rút ra được nhận định chung làm căn cứ cho việc lựachọn các biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao thể lực chohọc sinh trường THPT Lê Văn Thịnh

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Phương pháp này được sử dụng trong giai đoạn nghiên cứu ban đầu và giaiđoạn thực nghiệm sư phạm để kiểm tra đánh giá thể lực chung của đối tượng nghiêncứu bao gồm: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo Các test mà đề tài sử dụngđược lựa chọn từ bộ tiêu chuẩn đánh giá thể lực áp dụng mới nhất cho học sinh Nộidung kiểm tra căn cứ và Quy định về việc đánh giá, xếp loại thể lực học sinh hiệnnay do Bộ GD&ĐT quy định (Ban hành kèm theo Quyết định số: 53/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 18 tháng 9 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) [6]

Do điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường và điều kiện nghiên cứu, quátrình kiểm tra sẽ tiến hành theo các test sau:

- Test 1: Lực bóp tay thuận (Kg)

+ Mục đích: Dùng để đánh giá sức mạnh tối đa của tay

+ Dụng cụ kiểm tra: Lực kế bóp tay điện tử, chính xác đến 0,01 kg

+ Cách tiến hành:

Đối tượng điều tra đứng hai chân rộng bằng vai, tay thuận cầm lực kế đưathẳng chếch sang bên, tạo thành góc 45 độ so với trục cơ thể, đồng hồ của lực kếhướng vào lòng bàn tay Các ngón tay ôm chặt thân lực kế, tay còn lại duỗithẳng tự nhiên, song song với thân người Khi bóp, dùng hết sức của bàn tay bóp

vào lực kế, bóp đều và gắng sức liên tục trong 2 giây Không được bóp giật cụchay thêm các động tác trợ giúp của thân người, hoặc các động tác thừa.

Người phục vụ ngồi đối diện với đối tượng điều tra, hai tay giữ chặt phầndưới hai cổ chân của đối tượng điều tra sao cho hai bàn chân không nhấc lênkhỏi mặt đất trong quá trình thực hiện

Khi điều tra viên hô “bắt đầu”, đối tượng điều tra ngả người thành nằmngửa ra sau, hai bả vai chạm mặt đất, sau đó lập tức gập bụng nâng người về tư thếchuẩn bị và lập lại liên tục trong 30 giây Sau 30 giây điều tra viên hô kết thúc vàghi số lần đối tượng điều tra thực hiện được vào biên bản Yêu cầu đối tượng điềutra thực hiện đúng kỹ thuật và gắng sức tối đa trong thời gian thực hiện

Đối tượng điều tra thực hiện bật xa tại chỗ trên hố cát hoặc sân cỏ Thước

đo là thước giây có chia độ tới centimet

+ Cách tiến hành:

Đối tượng điều tra đứng ở tư thế chuẩn bị, ngón chân đặt sát mép vạchxuất phát, hai tay giơ cao, hạ thấp trọng tâm, gấp khớp khuỷu, gập thân, hơi laongười về phía trước, đầu hơi cúi, hai tay hạ xuống dưới, ra sau, phối hợp duỗithân, chân bật mạnh về phía trước đồng thời hai tay vung mạnh ra trước Khi bậtnhẩy và khi tiếp đất hai chân tiến hành đồng thời cùng lúc

+ Cách tính thành tích:

Kết quả bật xa được đo từ vạch xuất phát đến điểm chạm gần nhất của gótchân trên đất Mỗi người thực hiện hai lần bật nhẩy, điều tra viên xác định thànhtích cao nhất ghi vào biên bản

+ Cách tiến hành:

Đối tượng điều tra chạy bằng chân không hoặc giầy tập thể dục thể thao,khi có lệnh “vào chỗ”, tiến vào sau vạch xuất phát, đứng chân trước chân saucách nhau 30 – 40cm, trọng tâm hơi đổ về trước, hai tay thả lỏng tự nhiên Khinghe hiệu lệnh “sẵn sàng”, hạ thấp trọng tâm dồn vào chân trước, tay hơi co ởkhuỷu đưa ra ngược chiều chân, thân người đổ về trước, đầu hơi cúi Khi có hiệulệnh “chạy”, ngay lập tức lao về trước và chạy băng qua vạch đích

+ Cách tính thành tích:

Điều tra viên phụ trách bấm giờ đứng ngang vạch đích, tay cầm đồng hồ.Khi thấy cờ của trọng tài phất xuống thì bắt đầu bấm giờ Khi ngực hoặc vai củangười chạy chạm mặt phẳng vạch đích thì bấm dừng đồng hồ Đọc và ghi thànhtích vào biên bản.

Thành tích được tính chính xác đến 1/100 giây

- Test 5: Chạy con thoi 4 x 100m (s)

+ Mục đích: Dùng để đánh giá sức năng lực phối hợp vận động

+ Cách tính thành tích:

Khi điều tra viên hô khẩu lệnh “chạy” đồng thời cũng bắt đầu bấm giờ.Khi ngực hoặc vai của đối tượng điều tra chạm vạch đích ở lần chạy cuối cùngthì dừng thời gian

Thành tích được xác định đến 1/100 giây

- Test 6: Chạy tùy sức 5 phút (m).

+ Mục đích: Dùng để đánh giá năng lực sức bền chung (sức bền ưa khí)+ Sân bãi, dụng cụ kiểm tra:

Đường chạy tối thiểu 50m, rộng ít nhất 2m, hai đầu kẻ hai vạch giới hạn,phía ngoài có khoảng trống 5m, giữa hai đầu đường chạy có đặt vật chuẩn đểquay vòng

Thiết bị đo có: Đồng hồ bấm giờ, số đeo, tích kê có số trùng với số đeo,thước dây.

Đơn vị đo quãng đường chạy được là “m”

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Nhằm mục đích đánh giá tác động của các biện pháp đã lựa chọn cho họcsinh Trường THPT Lê Văn Thịnh huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh Thực nghiệm

sư phạm được tổ chức dưới hình thức so sánh song song giữa hai nhóm họcsinh

- Mục đích của phương pháp này là thông qua việc đưa ra các biện phápmới vào quá trình giảng dạy, qua đó kiểm nghiệm và đánh giá mức độ ảnh

hưởng của nó đến thể lực của học sinh cho đối tượng nghiên cứu.

- Trong quá trình nghiên cứu đề tài thực hiện phương pháp thực nghiệm

sư phạm so sánh song song hai nhóm thực nghiệm và đối chứng

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

Đề tài sử dụng phương pháp toán học thống kê để xử lý các số liệu thuđược trong quá trình nghiên cứu Các công thức mà đề tài sử dụng bao gồm:

n i i

(n>30)