Tình hình tđc của dự án formosa trên địa bàn xã kỳ phương, huyện kỳ anh, tỉnh hà tĩnh

- Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sửdụng trong thời hạn mười hai tháng liền hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn hai mươibốn tháng so với tiến độ gh

KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

- -KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

TÌNH HÌNH TÁI ĐỊNH CƯ CỦA DỰ ÁN FORMOSA TRÊN ĐỊA BÀN XÃ KỲ PHƯƠNG, HUYỆN KỲ ANH,

TỈNH HÀ TĨNH

ĐOÀN THỊ MỸ LINH

Khóa học: 2011-2015

KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

- -KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TÌNH HÌNH TÁI ĐỊNH CƯ CỦA DỰ ÁN FORMOSA TRÊN ĐỊA BÀN XÃ KỲ PHƯƠNG, HUYỆN KỲ ANH,

TỈNH HÀ TĨNH

Lớp: K45A – KHĐT

Niên khóa: 2011-2015

Huế, tháng 5 năm 2015

Lời đầu tiên em xin cảm ơn quý Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế nói chung và Khoa Kinh tế và Phát Triển nói riêng đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức bổ ích cho em, đó chính là nền tảng cơ bản, là hành trang quý giá cho em sau này

Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Phan Văn Hòa đã trực tiếp hướng dẫn, giải đáp những thắc mắc cho em trong thời gian thực tập làm khóa luận

Em xin cảm ơn Ban lãnh đạo, các cô chú, anh chị làm việc ở Uỷ ban nhân dân

xã Kỳ Phương đã tạo cơ hội cho em tìm hiểu rõ hơn về môi trường làm việc thực tế của Uỷ ban nhân dân xã Kỳ Phương, nơi mà ngồi trên ghế nhà trường chúng em chưa được biết, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để em có thể tìm hiểu và thu thập thông tin phục vụ cho bài khóa luận này

Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn đến gia đình, người thân, bạn bè đã luôn tin tưởng, ủng hộ và giúp đỡ em trong thời gian qua

Trong quá trình thực tập và làm khóa luận, vì chưa có kinh nghiệm thực tế mà chỉ dựa vào những lý thuyết đã học cùng với thời gian thực tập hạn hẹp nên chắc chắn bài khóa luận không tránh khỏi những sai sót Vậy kính mong nhận được sự góp ý, nhận xét từ phía quý Thầy Cô cũng như các bạn sinh viên trong lớp để bài khóa luận của chúng em ngày càng hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Huế,ngày 16 tháng 05 năm 2015

Sinh viên thực hiện

Đoàn Thị Mỹ Linh

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết cấu luận văn 3

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÁI ĐỊNH CƯ 4

1.1 Cơ sở lý luận 4

1.1.1 Lý luận về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, TĐC 4

1.1.1.1 Một số khái niệm 4

1.1.1.2 Các đặc điểm chủ yếu về quyền sở hữu và quyền sử dụng đất đai ở Việt Nam 4

1.1.1.3 Các trường hợp thu hồi đất 5

1.1.2 TĐC cho các đối tượng bị thu hồi đất 7

1.1.2.1 Khái niệm TĐC 7

1.1.2.2 Thực hiện bố trí TĐC 7

1.1.3 Chính sách bồi thường, hỗ trợ khi bị nhà nước thu hồi đất 8

1.1.3.1 Căn cứ lập dự án tái định cư 8

1.1.3.2 Bồi thường, hỗ trợ đối với nhà và công trình trên đất 12

1.1.3.3 Các chính sách hỗ trợ cho các đối tượng bị thu hồi đất 17

1.1.4 Sự cần thiết phải TĐC, bồi thường , hỗ trợ để thực hiện dự án 18

1.2 Cơ sở thực tiễn 19

1.2.1 Tình hình thực hiện dự án TĐC của một số địa phương trong nước 19

1.2.1.1 Tình hình thực hiện dự án TĐC của Đà Nẵng 19

1.2.1.2 Tình hình thực hiện dự án TĐC của thành phố Hồ Chí Minh 20

1.2.2 Kinh nghiệm thực hiện TĐC, bồi thường, hỗ trợ ở một số địa phương .23

1.2.2.1 Kinh nghiệm của Đà Nẵng 23

ĐỊA BÀN XÃ KỲ PHƯƠNG 26

1.1 Tình hình cơ bản của xã Kỳ Phương 26

1.1.1 Điều kiện tự nhiên 26

1.1.1.1 Vị trí địa lý 26

1.1.1.2 Địa hình, địa mạo 26

1.1.1.3 Khí hậu, thời tiết 26

1.1.1.4 Thủy văn 27

1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 27

1.1.2.1 Tình hình sử dụng đất đai 27

1.1.2.2 Tình hình dân số và lao động 29

1.1.2.3 Tình hình phát triển kinh tế 30

1.1.3 Đánh giá chung về tình hình cơ bản 31

1.2 Tổng quan dự án Formosa và dự án TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương 32

1.2.1 Tổng quan dự án Formosa 32

1.2.2 Tổng quan dự án TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương 33

1.2.2.1 Tổng quan dự án TĐC 33

1.2.2.2 Nội dung dự án 34

1.3 Thực trạng công tác TĐC, bồi thường hỗ trợ thực hiện dự án Formosa trên địa bàn xã Kỳ Phương 35

1.3.1 Ảnh hưởng của dự án Formosa 35

1.3.2 Tình hình triển khai thực hiện dự án TĐC 38

1.3.2.1 Tiến độ triển khai các tiểu hợp phần của dự án 38

1.3.2.2 Công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương 41

1.3.2.2.1 Bồi thường đất và các tài sản khác liên quan 41

1.3.2.2.2 Công tác hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng 42

1.3.2.3 Công tác bố trí TĐC 46

1.3.3 Những hạn chế trong công tác GPMB, TĐC của dự án Formosa 46

1.3.3.1 Hạn chế trong GPMB 46

CÔNG TÁC TÁI ĐỊNH CƯ DỰ ÁN FORMOSA 52

3.1 Định hướng 52

3.2 Giải pháp 52

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 58

I.KẾT LUẬN 58

II KIẾN NGHỊ 58

BTTH : Bồi thường thiệt hại

TT – BTC : Thông tư – Bộ tài chính

TT – BTNMT : Thông tư – Bộ Tài nguyên môi trường

TT – BXD : Thông tư – Bộ xây dựng

TTCN : Tiểu thủ công nghiệp

UBND : Uỷ ban nhân dân

Bảng 1: Tình hình sử dụng đất của xã Kỳ Phương Năm 2014 28Bảng 2: Tình hình đất đai trong vùng dự án của xã Kỳ Phương năm 2014 34Bảng 3 : Tình hình số hộ bị ảnh hưởng bởi dự án Formosa trên địa bàn xã Kỳ

Phương năm 2014 36Bảng 4: Giá trị các hợp phần của dự án trên địa bàn xã Kỳ Phương qua các năm

từ 2011 – 2014 36Bảng 5: Tình hình bồi thường, GPMB thực hiện dự án Formosa trên địa bàn xã

Kỳ Phương giai đoạn 2011 – 2014 37Bảng 6: Tình hình xây dựng các khu TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương giai đoạn

2011 – 2014 39Bảng 7: Bảng giá đất xã Kỳ Phương năm giai đoạn 2011 - 2015 40Bảng 8 : Tình hình hỗ trợ TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương giai đoạn 2011 - 2014

43Bảng 9: Tình hình giao nhận đất tại các khu TĐC xã Kỳ Phương giai đoạn

2011 - 2014 44

Ngành: Kinh tếTên đề tài: Tình hình tái định cư của dự án Formosa trên địa bàn xã Kỳ Phương, huyện

Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đấtđai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, nhưng trong xu thế hội nhập hiện nay,cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhu cầu quỹ đất để thựchiện các dự án xây dựng các khu công nghiệp, khu kinh tế ngày càng cao Dẫn đếnviệc thu hồi đất, nhà ở của các hộ dân diễn ra phổ biến Tuy nhiên, thời gian qua côngtác TĐC vẫn còn tồn tại những vấn đề nghiêm trọng gây ra những ảnh hưởng khôngtốt đến cuộc sống người dân lẫn tiến độ dự án Vì vậy, việc tìm hiểu phân tích thựctrạng và đưa ra biện pháp, kiến nghị để hoàn thiện công tác TĐC đạt hiệu quả tốt làđiều cần thiết

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao kết quả thực hiện công tácTĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương trong thời gian đến

3 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thống kê mô tả

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp điều tra

4 Kết quả nghiên cứu

Qua nghiên cứu tình hình thực hiện TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương đã được triểnkhai thực hiện theo đúng kế hoạch và pháp luật, đáp ứng được nhu cầu chỗ ở củangười dân Tuy nhiên, nhìn chung vẫn chưa đạt được hiệu quả tốt nhất, tình hình TĐCcòn một số bất cập không đáng có Vì vậy, cần có những biện pháp và kiến nghị để cóthể nâng cao kết quả thực hiện dự án TĐC trên địa bàn xã trong thời gian tới

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, làthành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân

cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng Trải qua nhiều thế

hệ nhân dân ta đã tốn bao công sức, xương máu mới tạo lập, bảo vệ được vốn đất đainhư ngày nay

Tuy nhiên trong xu thế hội nhập hiện nay, cùng với quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước, nhu cầu quỹ đất để thực hiện các dự án xây dựng các khu côngnghiệp, khu kinh tế ngày càng cao Vì vậy việc thu hồi đất của các hộ cá nhân trên cảnước diễn ra nhiều hơn so với trước trong đó có cả đất ở dẫn đến phải di dời các hộ dânnằm trong vùng thực hiện các dự án Thậm chí đối với một số dự án, số hộ phải di dờilên đến hàng nghìn hộ với vài chục nghìn nhân khẩu như: Dự án Thủy điện Sơn La ởtỉnh Sơn La; Dự án Formosa ở tỉnh Hà Tĩnh… Đối với các dự án này, vấn đề TĐC chongười dân bị mất đất ở là một yêu cầu bức thiết, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống củangười dân Bởi lẽ, tách con người ra khỏi nơi ở truyền thống là tách họ ra khỏi cuộcsống thường nhật đã gắn bó với họ nhiều năm, có khi là cả cuộc đời, cả nhiều thế hệ.Điều này có ảnh hưởng vô cùng to lớn, là bước ngoặt trong cuộc đời của họ

Xuất phát từ tầm ảnh hưởng của vấn đề TĐC đối với người bị thu hồi đất, trongnhững năm qua các chính sách về bồi thường, hỗ trợ, TĐC luôn được Nhà nước quantâm Tuy nhiên, trong công tác thực hiện bồi thường, hỗ trợ TĐC đã bộc lộ nhiều vấn

đề bất cập Đây chính là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạngcông tác bồi thường, GPMB, TĐC trên thực tế gặp phải rất nhiều khó khăn, gây bứcxúc trong dư luận, gây tác động tiêu cực đến các lĩnh vực kinh tế, xã hội của đất nước

Để góp phần khắc phục tình trạng này, việc đi sâu tìm hiểu về một dự án TĐC cụ thể

là rất cần thiết; qua đó có thể phân tích được thực trạng công tác TĐC, đồng thời đềxuất những phương hướng, giải pháp để nâng cao kết quả thực hiện công tác TĐC Từ

những lý do trên, tôi chọn đề tài: “ Tình hình TĐC của dự án Formosa trên địa bàn

xã Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh” làm khóa luận tốt nghiệp.

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao kết quả thực hiệncông tác TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương trong thời gian đến

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác TĐC

- Phân tích thực trạng công tác TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương giai đoạn 2011 –2014

- Đề xuất giải pháp nâng cao công tác TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương trong thờigian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Những vấn đề liên quan đến công tác TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian: xã Kỳ Phương

- Thời gian: phân tích thực trạng TĐC giai đoạn 2011- 2014, điều tra số liệu sơcấp năm 2014, đề xuất giải pháp công tác TĐC đến năm 2020

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thống kê mô tả

Sử dụng để mô tả những đặc tính cơ bản của dữ liệu thu thập được từ xã KỳPhương Thống kê tổng hợp những thông tin thu thập được, từ đó phân tích đánh giáthực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm đáp ứng mục tiêu đề ra

Điều tra số liệu thứ cấp về tình hình thực hiện TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phươnggiai đoạn 2011 – 2014 Từ những số liệu đó, phân tích, đánh giá công tác TĐC đượcthực hiện như thế nào và đưa ra các giải pháp, kiến nghị để công tác TĐC có hiệu quả.Bên cạnh đó, đề tài cũng vận dụng kết quả nghiên cứu của các công trình khoahọc liên quan nhằm làm phong phú hơn các cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài.

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luậnvăn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về TĐC.

Chương 2: Thực trạng thực hiện công tác TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương Chương 3 : Định hướng và giải pháp nâng cao kết quả thực hiện công tác TĐC

của dự án Formosa trên địa bàn xã Kỳ Phương

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÁI ĐỊNH CƯ

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Lý luận về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, TĐC

1.1.1.1 Một số khái niệm

+ Đất đai: là sản phẩm của tự nhiên, không ai làm ra được đất đai nên đất đai

thuộc về phạm trù vĩnh viễn, là một hàng hóa quý hiếm Mặt khác, trong đất đai lạicòn có công sức của con người khai hoang, phục hóa, cải tạo cho phù hợp với yêu cầu

sử dụng, kể cả phải đổ xương máu để bảo vệ lãnh thổ Do đó, đất đai có giá trị và trongthuộc tính giá trị của đất đai còn có cả yếu tố lịch sử và tinh thần

+ Thu hồi đất: là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử

dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấnquản lý theo quy định của Luật Đất đai

+ Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất: là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử

dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất

+ Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất

thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới

+ Giá trị quyền sử dụng đất (sau đây gọi là giá đất): là số tiền tính trên một đơn

vị diện tích đất do Nhà nước quy định hoặc được hình thành trong giao dịch về quyền

sử dụng đất Nói cách khác, Giá trị quyền sử dụng đất: là giá trị bằng tiền của quyền sửdụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định [1]

1.1.1.2 Các đặc điểm chủ yếu về quyền sở hữu và quyền sử dụng đất đai ở Việt Nam

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu

Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai như sau:

- Quyết định mục đích sử dụng đất thông qua việc quyết định, xét duyệt quyhoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất (sau đây gọi chung là quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất)

- Quy định về hạn mức giao đất và thời hạn sử dụng đất

- Quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, cho phép chuyển mục đích sửdụng đất.

- Định giá đất

Nhà nước thực hiện quyền điều tiết các nguồn lợi từ đất đai thông qua các chínhsách tài chính về đất đai như sau:

- Thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất

- Thu thuế sử dụng đất, thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất

- Điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất mà không do đầu tư của người sử dụngđất mang lại [2]

Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua hình thứcgiao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổnđịnh; quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất

1.1.1.3 Các trường hợp thu hồi đất

Nhà nước thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

- Nhà nước sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợiích công cộng, phát triển kinh tế

- Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nướcgiao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách Nhànước hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơikhác, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất

- Sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả

- Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất

- Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền

- Thu hồi đất đối với các trường hợp đất bị lấn, chiếm sau đây:

+ Đất chưa sử dụng bị lấn, chiếm

+ Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai màngười sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm

- Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế

- Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất

- Người sử dụng đất cố ý không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước.

- Đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn mà không được gia hạn khi hếtthời hạn

- Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn mười hai thángliền; đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong thời hạn mười tám tháng liền;đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn hai mươi bốn tháng liền

- Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sửdụng trong thời hạn mười hai tháng liền hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn hai mươibốn tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư, kể từ khi nhận bàn giao đất trên thựcđịa mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất

Trước khi thu hồi đất, chậm nhất là chín mươi ngày đối với đất nông nghiệp vàmột trăm tám mươi ngày đối với đất phi nông nghiệp, cơ quan nhà nước có thẩmquyền phải thông báo cho người bị thu hồi biết lý do thu hồi, thời gian và kế hoạch dichuyển, phương án tổng thể về bồi thường, GPMB, TĐC

Sau khi có quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường, GPMB, TĐC đãđược cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt, được công bố công khai, có hiệu lựcthi hành, người bị thu hồi đất phải chấp hành quyết định thu hồi đất

Trường hợp người bị thu hồi đất không chấp hành quyết định thu hồi đất thìUBND cấp có thẩm quyền quyết định thu hồi đất ra quyết định cưỡng chế Người bịcưỡng chế thu hồi đất phải chấp hành quyết định cưỡng chế và có quyền khiếu nại.[4]

Thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế

Nhà nước thực hiện việc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tếtrong trường hợp đầu tư xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế vàcác dự án đầu tư lớn theo quy định của Chính phủ Việc thu hồi đất được thực hiệntheo quy định tại Điều 39 của Luật Đất đai

Đối với dự án sản xuất, kinh doanh phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã đượcxét duyệt thì nhà đầu tư được nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận gópvốn bằng quyền sử dụng đất của các tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân mà khôngphải thực hiện thủ tục thu hồi đất [5]

1.1.2 TĐC cho các đối tượng bị thu hồi đất

Căn cứ vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền xét duyệt,UBND cấp tỉnh có trách nhiệm lập và thực hiện các dự án TĐC để bảo đảm phục vụTĐC cho người bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở

Việc lập dự án và xây dựng khu TĐC thực hiện theo quy định hiện hành về quản

lý đầu tư và xây dựng

Bố trí TĐC

Cơ quan (tổ chức) được UBND cấp tỉnh giao trách nhiệm bố trí TĐC phải thôngbáo cho từng hộ gia đình bị thu hồi đất, phải di chuyển chỗ ở về dự kiến phương án bốtrí TĐC và niêm yết công khai phương án này tại trụ sở của đơn vị, tại trụ sở UBNDcấp xã nơi có đất bị thu hồi và nơi TĐC trong thời gian 20 ngày trước khi cơ quan nhànước có thẩm quyền phê duyệt phương án bố trí TĐC; nội dung thông báo gồm:

+ Địa điểm, quy mô quỹ đất, quỹ nhà TĐC, thiết kế, diện tích từng lô đất, căn hộ,giá đất, giá nhà TĐC;

+ Dự kiến bố trí các hộ vào TĐC.

Ưu tiên TĐC tại chỗ cho người bị thu hồi đất tại nơi có dự án TĐC, ưu tiên vị tríthuận lợi cho các hộ sớm thực hiện GPMB, hộ có vị trí thuận lợi tại nơi ở cũ, hộ giađình chính sách

Tạo điều kiện cho các hộ vào khu TĐC được xem cụ thể khu TĐC và thảo luậncông khai về dự kiến bố trí TĐC

Điều kiện bắt buộc đối với khu TĐC cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án:

+ Khu TĐC phải xây dựng phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quyhoạch xây dựng, tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng

+ Khu TĐC phải được sử dụng chung cho nhiều dự án

+ Trước khi bố trí đất ở cho các hộ gia đình, cá nhân, khu TĐC phải được xâydựng cơ sở hạ tầng đồng bộ bảo đảm đủ điều kiện cho người sử dụng tốt hơn hoặcbằng nơi ở cũ

+ Diện tích giao đất ở mới tại nơi TĐC cho các hộ gia đình, cá nhân không vượtquá hạn mức giao đất ở mới do địa phương quy định

+ Giá đất tính thu tiền sử dụng đất tại nơi TĐC do UBND cấp tỉnh quyết địnhtheo quy định của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loạiđất Giá bán nhà TĐC do UBND cấp tỉnh quyết định trên cơ sở đơn giá xây dựng vàthực tế tại địa phương Giá cho thuê nhà do UBND cấp tỉnh quyết định cho phù hợpvới thực tế tại địa phương

Hộ gia đình, cá nhân được giao đất, mua nhà, thuê nhà tại nơi TĐC phải nộp tiền

sử dụng đất, tiền mua nhà, tiền thuê nhà theo quy định của pháp luật và được trừ vàotiền bồi thường, hỗ trợ, nếu có chênh lệch thì thực hiện thanh toán bằng tiền phầnchênh lệch đó theo quy định

1.1.3 Chính sách bồi thường, hỗ trợ khi bị nhà nước thu hồi đất

1.1.3.1 Căn cứ lập dự án tái định cư

 Các văn bản Luật, Nghị định và thông tư liên quan đến dự án

- Luật đất đai ngày 26/11/2003

- Luật bảo vệ môi trường tháng 12/1993

- Luật xây dựng số 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003.

- Nghị Định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ vềviệc thi hành luật đất đai

- Nghị định 197/2004 NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ về việc bồi thường

hổ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 9 năm 2009 của Chính phủ quy định

bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và TĐC

- Nghị định 84/2007/ NĐ-CP ngày 25/5/2007 NĐ-CP của Chính phủ Quy định

bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền

sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất và giảiquyết khiếu nại về đất đai

- Thông tư 116/2004/TT-BTC ngày 7/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thựchiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2003 của Chính phủ về bồi thường hổtrợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Thông tư 08/2007/TT-BTNMT ngày 02 tháng 8 năm 2007 của Bộ Tài nguyên

và Môi trường hướng dẫn thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiệntrạng sử dụng đất

- Nghị định số 08/2005/NĐ-CP ngày 24/1/2005 của Chính phủ về việc Quyhoạch xây dựng

- Thông tư 07/2008/TT-BXD ngày 7 tháng 4 năm 2008 của BXD hướng dẫn lập,thẩm định, phê duyệt và quản lý quy hoạch xây dựng

- Thông tư 02/2007/TT-BXD ngày 14 tháng 02 năm 2007 của BXD Hướng dẫnmột số nội dung về: lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình; Giấyphép xây dựng và tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Quy định tại Nghịđịnh số 16/2005/NĐ-CP ngày 07 tháng 02 năm 2005 và Nghị định số 112/2006/NĐ-

CP ngày 29 tháng 6 năm 2006 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều củaNghị định số 16/2005/NĐ-CP ngày 7 tháng 2 năm 2005 của Chính phủ về việc Quản

lý dự án đầu tư xây dựng công trình

- Thông tư 05/2007/TT-BXD ngày 25/7/2007 của BXD ban hành về Hướng dẫnviệc lập và quản lý chi phí xây dựng công trình.

- Thông tư 03/2008/TT-BXD ngày 25/01/2008 của BXD ban hành về việcHướng dẫn điều chỉnh dự toán xây dựng công trình

- Thông tư 05/2008/TT-BXD ngày 22 tháng 02 năm 2008 của BXD hướng dẫnđiều chỉnh giá và hợp đồng xây dựng do biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vậtliệu xây dựng

 Các quyết định liên quan

- Quyết định số 957/2009/QĐ-BXD ngày 29/9/2009 của BXD về việc ban hànhđịnh mức chi phí quản lý dự án và tư vấn xây dựng;

- Quyết định số 04/2008/QĐ-BXD ngày 03 tháng 4 năm 2008 của BXD ban hành

"quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng”;

- Quyết định số 2925/QĐ-UB ngày 20/10/2008 của UBND tỉnh Hà Tĩnh về việcphê duyệt Dự án bồi thường, GPMB, hỗ trợ và TĐC Dự án trọng điểm quốc gia Khuliên hợp gang thép và cảng Sơn Dương tại Khu kinh tế Vũng Áng;

- Quyết định số 07/2010/QĐ-UB ngày 16/3/2010 của UBND tỉnh Hà Tĩnh quyđịnh chính sách về bồi thường, hổ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàntỉnh Hà Tĩnh;

- Quyết định số 09/2010/QĐ/UB-XD ngày 29 tháng 3 năm 2010 của Ủy banNhân dân tỉnh Hà Tĩnh về việc quy định một số nội dung về quản lý đầu tư xây dựngbằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh;

- Quyết định số 22/2006/QĐ-UBND ngày 10/4/2006 của UBND tỉnh Hà Tĩnh vềquy định hạn mức giao đất ở và đất xử lý một số vấn đề cụ thể khi cấp giấy quyền sửdụng đất ở, đất vườn, ao trong cùng một thửa đất với đất ở;

- Quyết định số 02/2010/QĐ-UBND ngày 11 tháng 01 năm 2010 của UBND tỉnh

Hà Tĩnh về việc Ban hành đơn giá bồi thường các loại nhà cửa, vật kiến trúc, mồ mả,cây cối, hoa màu khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh;

- Quyết định số 4155/QĐ-UBND ngày 23 tháng 12 năm 2009 của UBND tỉnh HàTĩnh ban hành giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh;

- Quyết định số 29/2008/QĐ-UBND ngày 09/9/2008 của UBND tỉnh Hà Tĩnhban hành quy định chính sách đặc thù về bồi thường, hỗ trợ, TĐC khi thu hồi đất đểthực hiện các dự án trọng điểm trong khu kinh tế Vũng Áng;

- Quyết định số 2537/QĐ-UBND ngày 12 tháng 9 năm 2008 của UBND tỉnh HàTĩnh về việc điều chỉnh loại xã, hạng đất, giá đất và bồi thường hoa màu phục vụGPMB

* Áp dụng các quyết định, nghị định đối với bồi thường, hỗ trợ cho người sửdụng đất khi Nhà nước thu hồi đất cụ thể như sau:

- Bồi thường hoặc hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất Nhà nước thu hồi

- Bồi thường hoặc hỗ trợ về tài sản hiện có gắn liền với đất và các chi phí đầu tưvào đất bị Nhà nước thu hồi

- Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và hỗtrợ khác cho người bị thu hồi

- Hỗ trợ để ổn định sản xuất và đời sống tại khu TĐC

* Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ về đất

Người bị thu hồi đất nào thì được bồi thường bằng việc giao đất mới có cùngmục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trịquyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi, cụ thể:

Người được sử dụng đất nông nghiệp theo quy định của pháp luật nhưng tự ý sửdụng làm đất phi nông nghiệp thì chỉ được bồi thường theo đất nông nghiệp

Người được sử dụng đất phi nông nghiệp (không phải là đất ở) theo quy định củapháp luật nhưng tự ý sử dụng làm đất ở thì chỉ được bồi thường theo đất phi nôngnghiệp (không phải là đất ở)

Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sửdụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng nhà ở, hoặc bằng tiềncho phù hợp với thực tế tại địa phương

Trường hợp người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nhưngchưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật thì phải trừ đikhoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để

hoàn trả ngân sách Nghĩa vụ tài chính bao gồm: tiền sử dụng đất phải nộp, tiền thuêđất đối với đất do Nhà nước cho thuê, thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng các thửađất khác của người có đất bị thu hồi (nếu có), tiền thu từ xử phạt vi phạm pháp luật vềđất đai, tiền bồi thường cho Nhà nước khi gây thiệt hại trong quản lý và sử dụng đấtđai, phí và lệ phí trong quản lý, sử dụng đất đai.

Trường hợp các khoản nghĩa vụ tài chính về đất đai phải nộp lớn hơn hoặc bằngtiền bồi thường đất thì số tiền được trừ tối đa bằng số tiền bồi thường đất

Diện tích đất được bồi thường là diện tích đất được xác định trên thực địa - thực

tế đo đạc diện tích thu hồi của từng người sử dụng đất

1.1.3.2 Bồi thường, hỗ trợ đối với nhà và công trình trên đất

Quy định chính sách bồi thường, hỗ trợ của nhà nước

Nhà ở công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân được bồi thườngbằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do

Bộ xây dựng (BXD) ban hành Giá trị xây dựng mới của nhà, công trình được tínhtheo diện tích xây dựng của nhà, công trình nhân với đơn giá xây dựng mới của nhà,công trình do UBND cấp tỉnh ban hành theo quy định của Chính phủ

Đối với nhà, công trình xây dựng khác không thuộc nhà ở, công trình phục vụsinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân thì được bồi thường theo mức:

Mức bồi thường = Giá trị còn lại + Khoản tiền hỗ trợ % giá trị còn lại Giá trịhiện có của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định bằng tỷ lệ phần trăm chất lượngcòn lại của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do BXD ban hành.Khoản tiền cộng thêm tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trình

do UBND cấp tỉnh quy định, nhưng phải bảo đảm mức bồi thường tối đa không lớnhơn 100% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tươngđương với nhà, công trình bị thiệt hại

Việc phá, dỡ nhà, công trình xây dựng làm ảnh hưởng đến công trình khác mànhững công trình này không thể sử dụng được theo thiết kế, quy hoạch xây dựng banđầu hoặc phải phá dỡ thì được bồi thường

Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, mà phần còn lạikhông còn sử dụng được thì được bồi thường cho toàn bộ nhà, công trình; trường hợpnhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, nhưng vẫn tồn tại và sử dụng đượcphần còn lại thì được bồi thường phần giá trị công trình bị phá dỡ và chi phí để sửachữa, hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương của nhà, côngtrình trước khi bị phá dỡ.

Riêng đối với công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật, mức bồi thường bằng giá trịxây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do BXD ban hành;nếu công trình không còn sử dụng nữa thì không được bồi thường Đối với công trìnhkết cấu hạ tầng mà không còn sử dụng được, hoặc thực tế không sử dụng, thì khi Nhànước thu hồi đất không được bồi thường

Nhà, công trình khác được phép xây dựng trên đất có đủ điều kiện bồi thường, thìđược bồi thường; nhà, công trình khác xây dựng trên đất không đủ điều kiện được bồithường, nhưng tại thời điểm xây dựng mà chưa có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtđược cấp có thẩm quyền công bố hoặc xây dựng phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất, không vi phạm hành lang bảo vệ công trình thì được hỗ trợ tối đa bằng 80% mứcbồi thường quy định

Nhà, công trình khác được xây dựng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 trên đấtkhông đủ điều kiện được bồi thường theo quy định mà khi xây dựng vi phạm quy hoạch,

kế hoạch sử dụng đất đã được công bố và cắm mốc thì không được bồi thường; trườnghợp đặc biệt, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét hỗ trợ cho từng trường hợp cụ thể

Nhà, công trình khác xây dựng trên đất không đủ điều kiện được bồi thường theoquy định tại Điều 8, Nghị định 197/2004/NĐ-CP, mà khi xây dựng đã được cơ quannhà nước có thẩm quyền thông báo không được phép xây dựng thì không được bồithường, không được hỗ trợ; người có công trình xây dựng trái phép đó buộc phải tựphá dỡ và tự chịu chi phí phá dỡ trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền thực hiệnphá dỡ

Người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước (nhà thuê hoặc nhà do tổ chức

tự quản) nằm trong phạm vi thu hồi đất phải phá dỡ, thì người đang thuê nhà không

được bồi thường đối với diện tích nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước và diện tích cơi nớitrái phép, nhưng được bồi thường chi phí tự cải tạo, sửa chữa, nâng cấp; mức bồithường do UBND cấp tỉnh quy định.

Phần diện tích nhà ở thuộc sở hữu nhà nước cải tạo, sửa chữa, nâng cấp được coi

là hợp pháp là các trường hợp được cơ quan ra quyết định phân nhà hoặc cơ quan quản

lý nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước tại địa phương cho phép

Người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước bị phá dỡ được thuê nhà ở tạinơi TĐC, diện tích thuê mới tại nơi TĐC tương đương với diện tích thuê cũ; giá thuênhà là giá thuê nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước; nhà thuê tại nơi TĐC được Nhà nước báncho người đang thuê theo quy định của Chính phủ về bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nướccho người đang thuê; trường hợp đặc biệt không có nhà TĐC để bố trí thì được hỗ trợbằng tiền để tự lo chỗ ở mới; mức hỗ trợ bằng 60% giá trị đất và 60% giá trị nhà đangthuê Nếu có nhà TĐC để bố trí nhưng người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu nhà nướckhông thuê thì không được hỗ trợ bằng tiền

Bồi thường di chuyển mồ mả: mức tiền bồi thường được tính cho chi phí về đấtđai, đào, bốc, di chuyển, xây dựng lại và các chi phí hợp lý khác có liên quan trực tiếp.Bồi thường đối với công trình văn hóa, di tích lịch sử, nhà thờ, đình, chùa, am,miếu trong trường hợp phải di chuyển thì việc bồi thường cho việc di chuyển do Thủtướng Chính phủ quyết định đối với công trình do Trung ương quản lý và Chủ tịchUBND cấp tỉnh quyết định đối với công trình do địa phương quản lý

Quy định về đơn giá bồi thường, hỗ trợ của nhà nước

a Phương pháp xác định giá đất

Theo quy định về phương pháp xác định giá các loại đất thì có hai phương phápxác định giá đất:

+ Phương pháp so sánh trực tiếp: Là phương pháp xác định mức giá thông qua

việc tiến hành phân tích các mức giá đất thực tế đã chuyển nhượng quyền sử dụng đấttrên thị trường của loại đất tương tự (về loại đất, diện tích đất, thửa đất, hạng đất, loại đôthị, loại đường phố và vị trí) để so sánh, xác định giá của thửa đất, loại đất cần định giá

Giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất của loại đất tương tự sử dụng để phântích, so sánh với loại đất cần định giá phải là giá chuyển nhượng quyền sử dụng đấttrên thực tế thị trường trong điều kiện bình thường.

Giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều kiệnbình thường được Nghị định giải thích rõ, đó là số tiền VNĐ tính trên 1 đơn vị diệntích đất được hình thành từ kết quả của những giao dịch thực tế mang tính phổ biếngiữa người cần chuyển nhượng và người muốn được chuyển nhượng không bị ảnhhưởng bởi các yếu tố như tăng giá do đầu cơ, do thay đổi quy hoạch, chuyển nhượngtrong tình trạng bị ép buộc, quan hệ huyết thống Trong đó, mức tiền điều chỉnh mứcgiá giữa từng thửa đất, khu đất so sánh và thửa đất, khu đất cần định giá là lượng điềuchỉnh sự khác biệt về giá xuất phát từ những khác biệt về giá xuất phát từ những khácbiệt về vị trí thửa đất, mức độ ô nhiễm môi trường,

Sự khác biệt về giá giữa thửa đất so sánh và thửa đất cần định giá (có thể tínhtheo giá trị tuyệt đối hoặc tỷ lệ % của giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất) được xácđịnh căn cứ vào đánh giá của các chuyên gia và cơ quan định giá đất

Trường hợp giá đất có biến động trong khoảng thời gian từ thời điểm chuyểnnhượng thành công quyền sử dụng đất của thửa đất so sánh đến thời điểm xác định giácủa thửa đất cần định giá, thì phải điều chỉnh mức giá của thửa đất so sánh về ngangmức giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường, sau đó thực hiệnviệc điều chỉnh tiếp mức giá của thửa đất so sánh theo công thức nêu trên

+ Phương pháp thu nhập: Là phương pháp xác định mức giá tính bằng thương số

giữa mức thu nhập thuần tuý thu được hàng năm trên một đơn vị diện tích đất so vớilãi suất tiền gửi tiết kiệm bình quân một năm (tính đến thời điểm xác định giá đất) củaloại tiền gửi bằng đồng Việt Nam kỳ hạn một năm (12 tháng) tại ngân hàng thươngmại quốc doanh có mức lãi suất tiền gửi tiết kiệm cao nhất trên địa bàn

Phương pháp này chỉ áp dụng để định giá cho các loại đất xác định được cáckhoản thu nhập mang lại từ đất

+ Sử dụng kết hợp hai phương pháp: Nghị định cho phép: Căn cứ vào tình hình

cụ thể về thị trường chuyển nhượng quyền sử dụng đất, hồ sơ về các loại đất, số liệu

thu thập, ủy ban nhân dân cấp tỉnh lựa chọn phương pháp xác định giá cho phù hợp;trong trường hợp cần thiết có thể sử dụng kết hợp cả hai phương pháp xác định giá đấtnêu trên để kiểm tra, so sánh, đối chiếu các mức giá ước tính để quyết định mức giá cụthể Việc sử dụng kết hợp cả hai phương pháp trong các trường hợp sau:

- Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất chưa diễn ra phổ biến trên thị trường,

số liệu thu thập được không có tính hệ thống

- Giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên thị trường biến động bất thường,không phản ánh đúng quan hệ cung cầu về đất trong điều kiện bình thường

- Mức giá đất ước tính bằng cách áp dụng một trong hai phương pháp xác địnhgiá đất có kết quả cao hơn mức giá tối đa của khung giá và giới hạn cho phép vận dụng

do Chính phủ quy định.[7]

b Bồi thường cây trồng khi nhà nước thu hồi đất

Mức bồi thường đối với cây hàng năm được tính bằng giá trị sản lượng của vụthu hoạch gần đó Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụcao nhất trong 3 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trungbình tại thời điểm thu hồi đất

Mức bồi thường đối với cây lâu năm được tính bằng giá trị hiện có của vườn cây(không bao hàm giá trị quyền sử dụng đất) theo giá ở địa phương tại thời điểm thu hồi đất.Giá trị hiện có của vườn cây lâu năm là cây trồng đang ở chu kỳ đầu tư hoặcđang ở thời gian xây dựng cơ bản, thì giá trị hiện có của vườn cây là toàn bộ chi phíđầu tư ban đầu và chi phí chăm sóc tính đến thời điểm thu hồi đất theo thời giá tại thịtrường địa phương

Phương pháp xác định giá bồi thường đối với cây trồng được căn cứ vào quyđịnh của Chính phủ mà cơ quan tham mưu chính là Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp

và Phát triển nông thôn Trên cơ sở đó các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương xâydựng đơn giá bồi thường cây trồng cho từng giai đoạn và có điều chỉnh kịp thời nếu cóthay đổi về giá

Việc xây dựng, giám sát và phương pháp áp dụng đơn giá bồi thường đối với câytrồng ở các địa phương do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì phối hợp

với Sở Tài chính xây dựng cho phù hợp với thời giá ở từng địa phương trong từng thời

kỳ và trình Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định phê duyệt Khi có sự thay đổi về năngsuất, sản lượng mà làm ảnh hưởng tới giá cây trồng thì có đề xuất để Ủy ban nhân dântỉnh phê duyệt điều chỉnh cho phù hợp với thực tế địa phương

c Bồi thường vật nuôi khi nhà nước thu hồi đất

Đối với vật nuôi mà tại thời điểm thu hồi đất đã đến thời kỳ thu hoạch thì khôngphải bồi thường

Đối với vật nuôi mà tại thời điểm thu hồi đất chưa đến thời kỳ thu hoạch thì đượcBTTH thực tế do phải thu hoạch sớm; trường hợp có thể di chuyển được thì được bồithường chi phí di chuyển và thiệt hại do di chuyển gây ra

Việc xây dựng, giám sát và phương pháp áp dụng đơn giá bồi thường đối với vậtnuôi ở các địa phương do Sở Thủy sản hoặc cơ quan chức năng chủ trì phối hợp với

Sở Tài chính xây dựng cho phù hợp với thời giá ở từng địa phương trong từng thời kỳ

và trình Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định phê duyệt Khi có sự thay đổi về giá vậtnuôi thì có đề xuất để Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt điều chỉnh cho phù hợp

1.1.3.3 Các chính sách hỗ trợ cho các đối tượng bị thu hồi đất

Hỗ trợ di chuyển

Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở tới nơi ở mớithì được hỗ trợ chi phí di chuyển Căn cứ vào phạm vi di chuyển và điều kiện cụ thểcủa mà mỗi địa phương có mức hỗ trợ cho phù hợp với thực tế chi phí di chuyển

Tổ chức có đủ điều kiện được BTTH đất và tài sản khi bị thu hồi mà phải dichuyển cơ sở được hỗ trợ chi phí thực tế về di chuyển, tháo dỡ và lắp đặt

thì thời gian hỗ trợ là 12 tháng Mức hỗ trợ bằng tiền cho 01 nhân khẩu/01 tháng tươngđương 30kg gạo tính theo thời giá trung bình tại địa phương.

Khi Nhà nước thu hồi đất của tổ chức kinh tế, hộ sản xuất kinh doanh có đăng kýkinh doanh, mà bị ngừng sản xuất kinh doanh, thì được hỗ trợ cao nhất bằng 30% mộtnăm thu nhập sau thuế, theo mức thu nhập bình quân của 3 năm trước đó được cơ quanthuế xác nhận

Thu nhập sau thuế được xác định căn cứ vào báo cáo tài chính được cơ quan thuếchấp thuận; trường hợp chưa được cơ quan thuế chấp thuận thì việc xác định thu nhậpsau thuế được căn cứ vào thu nhập sau thuế do đơn vị kê khai tại báo cáo tài chính, báocáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cuối mỗi năm đã gửi cơ quan thuế

Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm

Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi bị thu hồi trên 30% diệntích đất sản xuất nông nghiệp thì được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người trong

độ tuổi lao động Mức hỗ trợ và số lao động cụ thể do UBND cấp tỉnh quy định chophù hợp với thực tế ở địa phương Việc hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp đượcthực hiện chủ yếu bằng hình thức học nghề tại các cơ sở dạy nghề

Các hỗ trợ khác

Ngoài việc hỗ trợ nêu trên, căn cứ vào tình hình thực tế địa phương, Chủ tịch Ủyban nhân dân cấp tỉnh quyết định các chính sách hỗ trợ khác để đảm bảo ổn định đờisống và sản xuất cho người bị thu hồi đất

1.1.4 Sự cần thiết phải TĐC, bồi thường , hỗ trợ để thực hiện dự án

Trong sự nghiệp CNH – HĐH đất nước, việc xây dựng CSHT kinh tế kĩ thuậtnhư: hệ thống cấp thoát nước, hệ thống giao thông, hệ thống tải điện; cơ sở hạ tầng xãhội như: bệnh viện, trường học, khu vui chơi giải trí, thể dục thể thao; cơ sở sản xuấtnhư: khu công nghiệp, khu chế xuất…Chính vì vậy trong mọi giai đoạn việc giảiphóng mặt bằng (GPMB) để xây dựng các công trình là không thể tránh khỏi

Công tác bồi thường thiệt hại (BTTH), TĐC, GPMB lại càng là điều kiện tiênquyết, giữ vai trò quan trọng để có thể đẩy nhanh tiến độ thi công công trình hay cáccửa ngõ phải vượt qua của hầu hết các dự án trướ khi bước vào thi công Việc nhanh

hay chậm của công tác này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai và sự hiệuquả của dự án.

Có thể nói khách quan rằng GPMB, TĐC là một vấn đề cần làm vì nó cần cho sựphát triển và là yếu tố quyết định cho quá trình CNH – HĐH đất nước

Đặc biệt là đối với dự án Formosa đầu tư vào Hà Tĩnh là một dự án lớn với diệntích đất cần cho dự án là 3.300 ha, phải di dời 2.987 hộ trên năm xã phía nam Kỳ Anh

Sự di chuyển chỗ ở để phục vụ cho dự án làm ảnh hưởng sâu sắc, đảo lộn cuộc sốngcủa người dân Vì vậy, công tác TĐC, GPMB, hỗ trợ thực hiện dự án là một việc làmkhông thể thiếu Và nhà nước phải giải quyết các vấn đề bồi thường, hỗ trợ, TĐC chonhững người bị ảnh hưởng

Trong quá trình TĐC, di chuyển chỗ ở sẽ đi kèm với nhiều vấn đề không thểlường trước được, vì vậy khi thực hiện nhà nước, chính quyền địa phương phải thựchiện hỗ trợ cho các hộ trong diện di dời theo quy định của luật đất đai

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Tình hình thực hiện dự án TĐC của một số địa phương trong nước

1.2.1.1 Tình hình thực hiện dự án TĐC của Đà Nẵng

- Dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi

Dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quãng Ngãi đi qua địa bàn tỉnh Quảng Nam dài91,235km, qua 26 xã của 7 huyện, thành phố: Điện Biên, Duy Xuyên, Quế Sơn, ThăngBình, Phú Ninh, Tam Kỳ, Phú Thành, với tổng diện tích đất phải thu hồi hơn 691 ha;tổng số dân bị ảnh hưởng 7.398 hộ, trong đó số hộ phải bố trí TĐC là 829 hộ, tươngứng số lô TĐC cần bố trí là 1.212.lô

Đến nay, các địa phương dã GPMB được 65,191km/ 91,235km, đạt 71,45%,trong đó huyện Quế Sơn và thành phố Tam Kỳ đã GPMB toàn tuyến Đã phê duyeethphương án bồi thường, hỗ trợ, TĐC cho 5.808 hộ/ 7.398 hộ, đạt 78,51%, trong đó đãchi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho 5.745 hộ/5.808 hộ, đạt 98,84% Ngoài ra dx chi trảsuất đầu tư hạ tầng và bố trí TĐC được 495 lô/1.212 lô, đạt 40,84%

Để đảm bảo tiến độ GPMB dự án, các sở, ngành, địa phương đề nghị Tổng công

ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC)- chủ đầu tư xem xét điều chỉnh

đơn giá thay thế để bồi thường đối với các mỏ đá Đại diện VEC đã cam kết sẽ tiếp tụcpha bổ 350 tỷ đồng cho tỉnh để thực hiện bồi thường, GPMB dự án Đồng thời sẽ phốihợp cùng các sở, ngành, địa phương liên quan để xem xét, sớm có phương án giảiquyết vướng mắc liên quan của dự án.

Theo báo cáo của Trung tâm Phát triển quỹ đất, hiện nay công tác GPMB Dự ánđường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, đoạn qua địa bàn xã Nghĩa Kỳ đã phê duyệt được

09 phương án bồi thường, hỗ trợ về đất, hoa màu, nhà ở, vật kiến trúc với tổng diện tíchthu hồi 28,38 ha/28,44 ha, đạt 99,78% kế hoạch Bên cạnh đó, công tác bố trí TĐC đã tổchức bốc thăm và bàn giao 18/114 lô đất cho 13 hộ dân

Hiện tại, trên địa bàn xã vẫn còn 92 hộ dân chưa nhận tiền bồi thường, trong đókhó khăn lớn nhất là giải quyết yêu cầu điều chỉnh giá đất bồi thường cho 38 hộ dân ởTỉnh lộ 623B và cấp đất TĐC cho 27 hộ dân có đất nằm trong hành lang đường cao tốc.Những vấn đề này đều vượt quá thẩm quyền của huyện nên huyện đang chờ chủ trươngcủa tỉnh để có cơ sở giải quyết

1.2.1.2 Tình hình thực hiện dự án TĐC của thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố lớn của Việt Nam nơi có nền kinh tếphát triển mạnh nhất và sôi động nhất, có rất nhiều nhà đầu tư cả trong nước lẫn nướcngoài đầu tư vào đây Vì vậy, việc xây dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất rấtnhiều đi cùng với việc đó là các dự án GPMB, TĐC Dưới đây là quá trình thực hiệnhai dự án TĐC trong năm 2015:

- Dự án TĐC Thủ Thiêm

Khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm đã được Ủy ban nhân dân thành phố phêduyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/5000 và 1/2000 tại Quyết định số 6565/QĐ-UBND vàQuyết định số 6566/QĐ-UBND ngày 27/12/2005 Theo quy hoạch được duyệt, Khutrung tâm đô thị mới Thủ Thiêm với diện tích là 657 ha, khi triển khai xây dựng sẽ ảnhhưởng đến toàn bộ các hộ dân đang sinh sống tại các phường An Khánh, Thủ Thiêm,

An Lợi Đông, và một phần phường Bình An, Bình Khánh thuộc Quận 2 thành phố HồChí Minh

Nhằm phục vụ nhu cầu TĐC cho các hộ dân trong diện di dời, giải tỏa của dự án,đảm bảo an sinh xã hội và đảm bảo cho người dân ổn định cuộc sống, Ủy ban nhândân thành phố đã giao cho Ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng Khu đô thị mới ThủThiêm, Sở Xây dựng thực hiện công tác lập quỹ nhà, đất phục vụ TĐC bao gồm: Triểnkhai đầu tư xây dựng các khu chung cư, chuyển nhượng quỹ nhà đất của các chủ đầu

tư trên địa bàn quận 2 và chương trình 12.500 căn hộ TĐC

Về công tác đầu tư xây dựng các khu TĐC do Ban Quản lý Khu Thủ Thiêm làmchủ đầu tư, đến nay đã thực hiện hoàn tất và bàn giao đưa vào sử dụng các chung cưthuộc dự án Khu nhà ở lô B27 khu đô thị An Phú – An Khánh, phường An Phú và Khudân cư Thạnh Mỹ Lợi tại phường Thạnh Mỹ Lợi, quận 2 Tổng số căn hộ của cả 2 dự

án trên là 1.761 căn hộ chung cư và nhà liên kế phố đã được bàn giao cho Ủy ban nhândân quận 2 bố trí TĐC

Bên cạnh đó, để bổ sung vào quỹ nhà, đất phục vụ TĐC, Ban Quản lý Đầu tư Xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã ký kết hợp đồng với các chủ đầu tư của một

-số dự án lớn trên địa bàn quận 2 để chuyển nhượng quỹ nhà, đất theo Chỉ thị -số07/2003/CT-UB ngày 23/4/2003 và văn bản số 4179/UB-ĐT ngày 26/8/2003 của Ủyban nhân dân thành phố Tính đến nay, Ban Quản lý Khu Thủ Thiêm đã ký hợp đồngchuyển nhượng 218 căn hộ tại Cao ốc An Cư, Cao ốc Lương Định Của, Khu A Khu

đô thị An Phú-An Khánh và 2.075 nền đất tại phường Thạnh Mỹ Lợi, phường Cát Lái

và bàn giao cho Ủy ban nhân dân quận 2 để bố trí TĐC

Mặt khác, Ủy ban nhân dân thành phố cũng đã giao cho Sở Xây dựng chủ trìthực hiện chương trình 12.500 căn hộ TĐC, theo đó, thành phố giao cho một số nhàđầu tư có năng lực như Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) Daewon-BìnhKhánh, Tổng Công ty Cổ phần thương mại xây dựng (Vietracimex), Công ty Cổphần Đức Khải, Liên danh Công ty Dịch vụ công ích quận 4 – Công ty cổ phần Địa

ốc Sài Gòn Thương Tín – Công ty Cổ phần sản xuất thương mại Thành Công làmchủ đầu tư các dự án đầu tư xây dựng khoảng 6.200 căn hộ chung cư tại phườngBình Khánh, quận 2 Đồng thời, thực hiện việc chuyển nhượng lại khoảng 6.060căn hộ chung cư thuộc khu dân cư 30,2 ha Bình Khánh do Công ty TNHH Phát

triển Quốc tế Thế kỷ 21 làm chủ đầu tư và khu TĐC 17,3ha An Phú – Bình Khánhcủa Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc

Ngoài trường hợp người dân đủ điều kiện TĐC, còn có các hộ dân không đủ điềukiện TĐC trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm, để bảo đảm cho người dân thuộc diện didời đều có nhà ở, ổn định cuộc sống, Ủy ban nhân dân thành phố đã chấp thuận chủtrương đầu tư xây dựng khu dân cư Cát Lái có diện tích khoảng 5,7ha thuộc khu TĐCCát Lái, phường Cái Lái, quận 2 với tổng số 1.040 căn hộ phục vụ bố trí TĐC cho cáctrường hợp trên

Như vậy, theo kế hoạch, quỹ nhà, đất phục vụ TĐC Khu đô thị mới Thủ Thiêmbao gồm tổng số 15.279 căn hộ chung cư và 2.075 nền đất Tính đến quý 1 năm 2011,tổng số căn hộ và nền đất đã bàn giao cho quận 2 để bố trí TĐC là 1.979 căn và 2.075nền Dự kiến trong năm 2011 sẽ bàn giao tiếp 4.728 căn, số căn hộ còn lại đang đượctriển khai thực hiện

Nhằm phục vụ cho công tác bồi thường, GPMB cũng như đáp ứng đầy đủ, kịpthời yêu cầu, nguyện vọng của người dân phải di dời thuộc dự án Khu đô thị mới ThủThiêm, thành phố cũng đã chỉ đạo các Sở, Ban - ngành đẩy nhanh tiến độ thực hiệncông tác TĐC, tăng cường kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, hỗ trợ các chủ đầu tư khẩntrương hoàn tất mọi thủ tục đầu tư xây dựng, nhanh chóng triển khai thi công để sớmđưa vào công trình vào sử dụng, bố trí TĐC, đảm bảo chổ ở cho người dân ổn địnhcuộc sống

- Dự án TĐC Bình Khánh

Trong quá trình phát triển Thành phố Hồ Chí Minh về phía Thủ Thiêm Quận 2,chính quyền đã tiến hành quy hoạch lại Quận 2 nhằm xây dựng các công trình lớnphục vụ cho trung tâm hành chính mới của Thành phố, xây dựng đường Mai Chí Thọ,Lương Đình Của, Trần Não, Hầm Thủ Thiêm, Cầu Thủ Thiêm 1, 2…Thành phố đãgiải tỏa đền bù đất của các tổ chức và người dân nhằm bàn giao để xây dựng

TĐC Bình Khánh là tên gọi chung cho một đại dự án TĐC của Quận 2 nằm trên

Phường Bình Khánh Quận 2 TP.HCM Dự án có quy mô 12 500 căn hộ Hiện đã có

khoảng 1100 căn hộ đã bàn giao (khu 17,5 ha) Dự án có các đơn vị chủ đầu tư: Đức

Khải, Sacomreal, Thuận Việt, Thành Thành Công, Viettractximex…xây dựng bán lại

cho thành phố để TĐC cho người dân có thu hồi đất, đồng thời qua đó, được nhận lạiquyền sử dụng đất để khai thác kinh doanh

Hiện tại (tháng 1/2015) dự án Bình Khánh ERA Đức Khải về cơ bản đã hoàn

thành sắp bàn giao 1050 căn Chủ đầu tư cho biết TĐC ở đây giá cả hợp lý, vị trí gần

với đường hầm thủ thiêm tiện sang Quận 1 nên dự án có nhiều người quan tâm hỏimua, họ nhận được rất nhiều yêu cầu gửi bán và cho thuê từ chủ nhà đã nhận nhà vàngười dân có phiếu mua muốn bán lại

Được biết, trong năm 2015 dự án TĐC Bình Khánh sẽ có thêm khoảng 1500 căn

hộ nữa được bàn giao và đi vào sử dụng

Hiện tại hai tầng khu TĐC Bình Khánh nói chung vẫn còn chậm tiến độ so với

kỳ vọng của khách hàng Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền thànhphố và quận 2, năm 2015 dự báo sẽ có nhiều đột phá về tiến độ thi công cũng như hạtầng đường sá điện nước

1.2.2 Kinh nghiệm thực hiện TĐC, bồi thường, hỗ trợ ở một số địa phương

1.2.2.1 Kinh nghiệm của Đà Nẵng

Thành phố Đà Nẵng đã và đang được đánh giá là thành phố thực hiện tốt nhất cảnước về công tác bồi thường, GPMB

Có được kết quả tốt như vậy là do thành phố đã làm được những việc như sau:

Một là, trong quá trình kiểm đếm đất đai, vật kiến trúc, cây cối hoa màu làm cơ

sở để lập phương án bồi thường, hỗ trợ và TĐC, đại đa số các hộ gia đình trong diệnbồi thường, GPMB đã được tham gia

Điều này cho thấy mức độ công khai hóa rất cao của chính quyền thành phố Vìthế, quá trình giải tỏa, chỉnh trang đô thị diễn ra tương đối suôn sẻ, rất ít những vụkhiếu kiện căng thẳng và hầu như không có điểm nóng Với ý thức vì sự phát triểnchung của thành phố, rất nhiều người dân đã tự nguyện hiến đất đai cho Nhà nước mởđường Từ sự tự nguyện của người dân, các công trình đã tiết kiệm được khoảng từ 25– 40% kinh phí

Hai là, thành phố Đà Nẵng sớm ban hành rõ ràng đơn giá bồi thường, hỗ trợ đối

với từng loại đất đai, từng vị trí đất đai, từng loại nhà cửa, vật kiến trúc, từng loại cây cốihoa màu…tạo thuận lợi cho quá trình thực hiện và kiểm tra giám sát của người dân

Ba là, trong công tác GPMB, ngoài các chính sách chung do nhà nước quy định,

thành phố cũng có những vận dụng sáng tạo cho phù hợp với tình hình sử dụng đất đaitại địa phương, tập quán sinh sống của người dân từng vùng đáp ứng nhu cầu, nguyệnvọng của nhân dân Việc làm này đảm bảo sự công bằng, khách quan và có tính chấtđộng viên , khuyến khích nguời bị thu hồi đất nhanh chóng thực hiện giải tỏa, bàn giaomặt bằng đúng tiến độ

Bốn là, ở mỗi dự án thành phố đều lập Hội đồng GPMB Nếu là dự án lớn liên

quan đến nhiều quận, huyện thì do một phó chủ tịch UBND thành phố làm Chủ tịchhội đồng, các chủ tịch quận, huyện làm phó Với dự án vừa, nhỏ liên quan đến nhiềuquận, huyện thì ranh giới dự án thuộc địa phương nào sẽ do địa phương đó làm Chủtịch hội đồng Nếu dự án nằm gọn trong địa bàn một quận, huyện thì do chủ tịch quận,huyện đó đảm nhiệm, các chủ tịch xã, phường liên quan làm thành viên Do đó, mọivấn đề liên quan đến đền bù giải tỏa, bố trí TĐC đều có sự tham gia trực tiếp của chínhquyền địa phương từ lúc bắt đầu cho đến khi kết thúc dự án

Năm là, thành phố Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước có lịch tiếp dân

của Chủ tịch UBND Thành phố theo định kỳ hàng tháng để lắng nghe nguyện vọng giảiquyết những vấn đề bức xúc của người dân Các buổi tiếp và trả lời chất vấn công dânđược truyền hình trực tiếp để người dân theo dõi, tham gia ý kiến, điều này thể hiện rõ

sự quan tâm và chịu trách nhiệm rất cao của người đứng đầu thành phố

1.2.2.2 Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm văn hóa chính trị của các tỉnh phía nam, rấtnăng động trong phát triển kinh tế và hoạt động phù hợp với cơ chế thị trường Lãnhđạo thành phố đã có cách tiếp cận đất đai rất phù hợp với kinh tế trên thị trường Trên

cơ sở ý kiến của người dân, từ đầu năm 2007, Hội đồng nhân dân thành phố đã có nghịquyết thực hiện bồi thường về đất theo giá thị trường và cần phải có sự tham gia địnhgiá của các tổ chức hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực thẩm định giá đất Đến

nay, tất cả các trường hợp bồi thường đều được các tổ chức cung cấp dịch vụ bất độngsản thực hiện thẩm định giá và đó là cơ sở để UBND thành phố quyết định về giá đất

để bồi thường, hỗ trợ và TĐC Hiện nay, ở thành phố Hồ Chí Minh có 02 tổ chức cungcấp dịch vụ thẩm định giá chủ yếu là Trung tâm tư vấn dịch vụ thẩm định giá – đơn vị

sự nghiệp thuộc Bộ Tài chính và Trung tâm thẩm định giá miền Nam – một đơn vị sựnghiệp thuộc Sở Tài chính thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh cũng là nơi chấp nhận nhiều doanh nghiệp ngoài nhànước tham gia dịch vụ bồi thường, GPMB Điều này có thể tạo nên sự công bằng minhbạch trong quá trình tiến hành thực hiện các dự án GPMB, TĐC Bên cạnh đó, còn cóthể đạt được iến độ nhanh do có sự tham gia của nhiều tổ chức

Kết luận chương 1

Việc xác định giá trong bồi thường GPMB là một công việc quan trọng, hếtsức khó khăn và phức tạp Với một phương pháp cụ thể, nó phản ánh mức độ phùhợp chính sách pháp luật của Nhà nước về bồi thường, thu hồi đất và kết quả của sựtriển khai, thực hiện chính sách pháp luật ở từng địa phương Trên đây là những lýluận tổng quan về vấn đề bồi thường và TĐC Và những cơ sở thực tiễn về các dự án

có khu vực TĐC trên cả nước Và để xem tiến trình thực hiện công tác GPMB, hỗ trợ,TĐC trên địa bàn xã Kỳ Phương chúng ta sẽ tiếp tục nghiên cứu chương 2