ĐỀ CưƠNG MÔN HỌC NGHIÊN CỨU TRI THỨC BẢN ĐỊA CỦA CÁC DÂN TỘC Ở VIỆT nAM

Cung cấp cho người học những vấn đề cốt lõi về vai trò vị trí của tri thức địa phương trong nghiên cứu về quá trình tộc người và văn hoá tộc người ở Việt Nam . Trên cơ sở đó, nắm vững phương pháp trong nghiên cứu về tri thức địa phương của các tộc người trong mối liên hệ với môi sinh và xã hội, gắn liền với nghiên cứu, triển khai ứng dụng trong bối cảnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta hiện nay

Đại học Quốc gia Hà Nội

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Khoa: Lịch Sử

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

NGHIÊN CỨU TRI THỨC BẢN ĐỊA CỦA CÁC DÂN TỘC Ở VIỆT NAM

Local Knowledge Studies of Vietnam’s Ethnic Groups

1 Thông tin về giảng viên

Họ và tên: Lâm Bá Nam

Chức danh, học hàm, học vị: PGS.TS

Thời gian, địa điểm làm việc: hàng ngày, tại phòng 504 nhà E, 336 Nguyễn Trãi, Hà Nội Địa chỉ liên hệ: phòng 504 nhà E, 336 Nguyễn Trãi, Hà Nội

Điện thoại: (04) 5573773

E - mail: namlb@vnu.edu.vn

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Nghiên cứu tri thức bản địa của các dân tộc ở Việt Nam

- Mã môn học: HIS 8063

- Số tín chỉ: 2

- Môn học: Tự chọn

- Địa chỉ khoa/bộ môn phụ trách môn học: Bộ môn Nhân học, Khoa Lịch sử

3 Mục tiêu của môn học

- Mục tiêu kiến thức:

+ Cung cấp cho người học sự hiểu biết sâu sắc về vai trò, ý nghĩa của tri thức địa phương đối với văn hoá , đối với môi sinh và sự phát triển kinh tế- xã hội tộc người

+ Giúp người học tiếp cận tri thức địa phương nhằm tăng cường kiến thức khi nghiên cứu di sản văn hoá cũng như ứng dụng trong các nghiên cứu phát triển trong quá trình đô thị hoá và công nghiệp hoá hiện nay

- Mục tiêu kỹ năng:

+ Cung cấp cho người học các phương pháp để nghiên cứu tri thức địa phương và ứng dụng trong nghiên cứu và hoạt động thực tiễn

+ Phương pháp nghiên cứu về tri thức địa phương trong từng lĩnh vực cụ thể

4 Tóm tắt nội dung môn học:

Cung cấp cho người học những vấn đề cốt lõi về vai trò vị trí của tri thức địa phương trong nghiên cứu về quá trình tộc người và văn hoá tộc người ở Việt Nam Trên cơ sở đó, nắm vững phương pháp trong nghiên cứu về tri thức địa phương của các tộc người trong mối liên

hệ với môi sinh và xã hội, gắn liền với nghiên cứu, triển khai ứng dụng trong bối cảnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta hiện nay

5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học

Nội dung Hình thức tổ chức dạy và học

Tổng

30

Lên lớp: Thực

hành, điền

dã

Tự học, tự nghiên cứu với sự hướng dẫn của giảng viên

25

Hướng dẫn

Bài tập

Thảo luận

5

Chương 1 Tri thức địa phương

: Khái niệm , lịch sử nghiên

cứu và các cuộc thảo luận

1.1 Khái niệm

1.2Tình hình nghiên cứu trong và

ngoài nước và các cuộc thảo

luận

1.3 Vai trò tri thức địa phương

trong đời sống tộc người

Chương 2 Những vấn đề cơ

bản của tri thức địa phương

2.1 Phân loại tri thức địa

phương

2.2 Những đặc điểm cơ bản của

tri thức địa phương

2.2 Các dạng thức cơ bản của tri

trức địa phương

( Trong các hoạt động mưu sinh,

trong quản lý nguồn tài nguyên

thiên nhiên, trong chăm sóc sức

khoẻ, trong đời sống sinh hoạt,

trong phong tục tập quán )

2.3 Tri thức địa phương và khoa

học công nghệ

2.4 Tâm thức dân gian và tri

thức địa phương

Chương 3 : Tri thức địa

phương và văn hoá, tộc người

và vùng miền

3.1 Mối quan hệ giữa tri thức

địa phương và văn hoá tộc người

3.2 Sự tương đồng và khác biệt

về tri thức địa phương giữa các

tộc người và vùng miền

3.3 Các hình thức bảo tồn và

trao truyền tri thức địa phương

3.4 Bảo tồn và phát triển tri thức

địa phương hiện nay

3.5 Tri thức địa phương và ứng

dụng trong phát triển

Chương 4 : Phương pháp

nghiên cứu tri thức địa phương

4.1Các phương pháp và thao tác

chung

4.2 Nghiên cứu một dạng thức cụ

thể về tri thức địa phương-

6 Học liệu

6.1 Giáo trình môn học

6.2 Danh mục tài liệu tham khảo ghi theo thứ tự ưu tiên (tên tác giả, tên sách, nhà xuất bản, năm xuất bản, nơi có tài liệu này, website, băng hình, ….)

6.2.1 Danh mục tài liệu tham khảo bắt buộc

1 G Condominas : Không gian xã hội vùng Đông Nam Á NXB Văn hoá, H, 1997

2 G Côngdominas Chúng tôi ăn rừng Đá-Thần Gôo NXB Thế giới-Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, H, 2003

3 Hoàng Hữu Bình : Các dân tộc miền núi phía Bắc và môi trường NXB Khoa học xã hội, H,1999

4 -Emily A Schultz , Robert : Nhân học một quan điểm về tình trạng nhân sinh NXB CTQG, H, 2001

5 Sutti Ortiz : Economic Anthropology : Topics and theories University Press of America 1983

6 -Hoàng Xuân Tý-Lê Trọng Cúc : Kiến thức bản địa của đồng bào vùng cao trong nông nghiệp và quản lý tài nguyên thiên nhiên NXB Nông nghiệp, H, 1998

7 -Phương pháp nghiên cứu tri thức địa phương ( tài liệu dịch ) Thư viện Viện Dân tộc học Việt Nam

8 Lê Trọng Cúc- Terry Rambo ( Chủ biên ) Một số vấn đề sinh thái nhân văn ở Việt Nam NXB KHXH, H, 1995

9 Lê Bá Thảo : Việt Nam, lãnh thổ và các vùng địa lý NXB Thế giới, H, 2001

10 Nguyễn Khắc Tụng : Dân tộc học với đối tượng nghiên cứu kinh tế các dân tộc Dân tộc học 3-1982

11 Phạm Quang Hoan : Tri thức địa phương của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam / Dân tộc học Việt Nam thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI NXB KHXH, H, 2003 6.2.2 Danh mục tài liệu tham khảo thêm

7 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học

Thi hết môn:

+ Hình thức: Viết và bảo vệ chuyên đề trước hội đồng chuyên môn

+ Điểm và tỷ trọng: 100 %

Phê duyệt của Trường Chủ nhiệm khoa Người biên soạn

PGS TSKH Nguyễn Hải Kế PGS.TS Lâm Bá Nam