Phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong tiết đọc văn bằng cách vào đề, giới thiệu bài mới như: lời dẫn trực tiếp, liên hệ vào bài mới từ thực tế, giả định tình huống có vấn đề, vào đề bằng tranh ảnh...
Trang 1MỘT SỐ CÁCH DẪN VÀO BÀI TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC NGỮ VĂN BẬC THPT
A PHẦN MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo cho học
sinh; phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học,bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”(Điều 24, Luật giáo dục) Đây là định hướng cơ bản, thiết thực đối với mỗi
giáo viên đồng thời cũng là yếu tố quan trọng tạo nên hiệu quả của mỗi tiết dạy
M.Gorki từng nói “Văn học là nhân học” thế nhưng một thực trạng đáng buồn là ngày nayhọc sinh yêu thích và đeo đuổi môn Ngữ Văn đang ngày càng ít đi Một phần là bộ môn NgữVăn là môn khó chiếm lĩnh kiến thức, một phần là do các em không thật sự yêu thích và có hứngthú với các tiết học Văn Vậy nguyên nhân xuất phát từ đâu? Từ học sinh? Hay do đặt thù mônhọc chỉ dung nạp những người có năng khiếu thơ văn? Hay do chính người truền thụ - người dạychưa tạo được hứng thứ, chưa thắp lên được ngọn lửa say mê môn học trong các em
Từ nhiều năm nay phương pháp đổi mới dạy Văn – học văn đã được thực hiện , một trongnhững yêu cầu của đổi mới là tạo hứng thú cho học sinh trong vệc học tập môn Ngữ Văn – một
trong những khâu cần tạo hứng thú nhất chính là “dẫn vào bài” Xuất phát từ nhu cầu trên tôi chọn đề tài “Một số cách dẫn vào bài tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Ngữ Văn bậc trung học phổ thông”
II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
- Học sinh bậc trung học phổ thông
- Học viên bậc trung học phổ thông tại Trung Tâm Giáo dục thường xuyên huyện Bình Tân
III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Khoa học giáo dục hiện đại cho rằng dạy học vừa là lĩnh vực mang tính khoa học vừa mangtính nghệ thuật Dẫn vào bài chính là biện pháp hợp thành của quá trình nghệ thuật dạy học Nó
mở đầu, đặt nền móng cho quá trình dạy học, gắn bó xuyên suốt với hoạt động lên lớp Đồngthời cũng là quá trình then chốt thúc đẩy tính tích cực ở người học Vì vậy đề tài nhằm mục đích:
- Góp phần tạo hứng thú và nâng cao chất lượng học tập cho học viên đối với bộ môn NgữVăn Có thể nói dẫn nhập có vai trò như một bước đệm để dẫn dắt tạo hứng thú cho học viên đếnvới môn học bằng sự tò mò chờ đợi để khám phá tri thức mới
- Hạn chế, giải quyết tình trạng lười học, chán học và không biết cách học, sợ học môn Ngữvăn của học viên hiện nay
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Tham khảo tài liệu tham khảo và SGK để tìm ra những kiến thức cơ bản phục vụ cho việcviết đề tài và áp dụng đề tài vào trong quá trình giảng dạy
- Nghiên cứu về phương pháp giảng dạy của các GV bộ môn khác và GV dạy Ngữ văntrong nhà trường
- Nghiên cứu về tình hình học tập của học viên đối với các môn học nói chung và môn Ngữvăn nói riêng về khả năng nắm bắt kiến thức, hứng thú trong học tập bộ môn
- Nghiên cứu về tâm tư, nguyện vọng và thái độ, sự ham thích của học viên trong việc họcmôn Ngữ văn
- Nghiên cứu về chương trình nội dung kiến thức SGK môn Ngữ văn về các phương phápgiảng dạy học viên phù hợp với lứa tuổi
Trang 2- Dùng phương pháp khảo sát thực nghiệm và phân tích nội dung; phương pháp trắcnghiệm khách quan; phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động.
Trang 32 VAI TRÒ CỦA VIỆC “ DẪN VÀO BÀI”
Dẫn vào bài hay còn gọi là “lời mở đầu – dẫn nhập”, là một phương thức dẫn dắt học viênmột cách có ý thức, có mục đích để đi vào tri thức mới, là khâu mở đường, bắt đầu của quá trìnhdạy hoc
Nhà khoa học Anh –xtanh từng nói “Vật có giá trị chân chính không phải được sinh ra từ
dã tâm hoặc tinh thần trách nhiệm mà được sinh ra từ lòng đam mê và nhiệt thành đối với sự vật khách quan” Vì thế dẫn vào bài trong quá trình dạy học của bất kì phân môn nào – đặc biệt là
môn Ngữ Văn sẽ kích thích lòng ham muốn khám phá tri thức tạo hứng thú học tập cho hoc viên.Xét lâu dài dẫn nhập có vai trò tạo nên tinh thần tự giác, tự khám phá tri thức cho người học.Vìvậy dẫn vào bài mới giữ một vai trò quan trọng đó là:
- Mở đường cho tiến trình dạy học
- Khái quát nội dung bài dạy
- Định hướng cho học viên tiếp cận văn bản
3.YÊU CẦU CỦA PHƯƠNG PHÁP DẪN VÀO BÀI
Thứ nhất, thời gian lên lớp của một tiết chỉ 45 phút nên khi soạn giảng cũng như tiến trìnhlên lớp người dạy không đươc rỗng rãi thời gian ở công đoạn này Thông thường chỉ dànhkhoảng 3 -4 phút để dẫn vào bài Vì vậy yêu cầu đầu tiên là ngắn gọn, súc tích, khái quát cao, lấy
ít dẫn nhiều, không dài dòng tùy tiện
Thứ hai, tùy vào từng bài dạy mà giáo viên có thể chú ý những yêu cầu riêng Trong đó cónhững yêu cầu sau mà người dạy cần lưu ý:
- Làm nổi bật tính mũi nhọn, nội trung trọng tâm, tư tưởng quan trọng của bài dạy
- Làm nỗi bật quan hệ giữa các phần, các nội dung trong bài học
- Làm nỗi bật tính đơn giản, dễ hiểu của ngôn ngữ
- Khơi dậy được sự tò mò, kích thích hứng thú và ham muốn khám phá tri thức của ngườihọc
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
1 VỀ PHÍA GIÁO VIÊN
Thực tế cho thấy nhiều giáo viên còn xem nhẹ vai trò tạo hứng thú của phần dẫn vào bàihọc, chưa chú ý nhiều vào việc dẫn vào bài học như thế nào để người học tham gia vào bài họcmột cách hào hứng và tích cực Như dành thời gian dẫn vào bài mới để kiểm tra bài cũ v vHay một số giáo viên có thực hiện bước dẫn vào bài mới nhưng phương pháp chưa phùhợp, chưa tác động hiệu quả tới người học tạo cảm giác nhàm chán thái độ học tập thụ động ởngười học
2 VỀ PHÍA HỌC SINH
Trang 4- Thực tế những năm gần đây cho thấy học sinh cấp THPT nói chung và học viên ở Trungtâm Giáo dục thường xuyên huyện Bình Tân nói riêng rất yếu môn Ngữ văn, không ham thíchhọc văn, thậm chí là sợ môn Văn.
- Hiện nay, học viên từ bậc Trung học cơ sở lên trung học phổ thông còn có rất nhiều emchưa đọc thông viết thạo Đây là một trở ngại quá lớn khi các em lại phải tiếp tục tìm hiểu, khámphá những kiến thức cao hơn, rộng lớn hơn, trừu tượng hơn Từ đó dẫn đến việc mất dần kiếnthức và kỹ năng cơ bản, dẫn đến chán học, không hứng thú học văn
- Chương trình vẫn còn những bài dạy dung lượng kiến thức lớn so với thời lượng từ 45phút nghiên cứu trên lớp nên học viên lại càng khó tiếp thu kiến thức
- Học viên lười học, không chịu đầu tư suy nghĩ, phát biểu xây dựng bài trong giờ học,khâu chuẩn bị bài còn hời hợt, tiếp thu bài chậm
3 NGUYÊN NHÂN
- Thao tác vào bài, lời dẫn định hướng trước tiết học của giáo viên còn hạn chế, thường chỉ
dừng lại ở việc giơi thiệu tên bài học, nội dung chính Đây là kiểu dẫn dắt mở đầu đơn điệu, thiếuthu hút, lôi cuốn người học Hơn nữa Văn là một môn khó chiếm lĩnh – kén người học, ngườidạy – vì thế dễ sinh sự nhàm chán khi tiếp cận kiên thức
- Trong thời đại khoa học công nghệ như hiện nay chuyện học viên xa lánh môn Ngữ Vănnói riêng và các môn xã hội nói chung - nhiều học viên hướng tới các môn tự nhiên để tạo điềukiện nghề nghiệp trong tương lai
- Ngữ Văn là bộ môn có sự hạn chế nhất định về đồ dùng trực quan (tranh ảnh – video).Một số văn bản phổ thông tương đối dài, chữ nhiều, hình ít cũng là một cản trở để học viên tiếpcận văn bản
III CÁC GIẢI PHÁP
1 VÀO BÀI MỚI BẰNG LỜI DẪN TRỰC TIẾP
1.1: VÀO BÀI MỚI BẰNG LỜI DẪN CỦA GIÁO VIÊN
Dẫn vào bài học trực tiếp bằng lời dẫn của giáo viên là hình thức giáo viên đi thẳng vào bàihọc bằng lời dẫn dắt của người dạy Đây là cách dẫn vào bài phổ biến nhất vì giáo viên khôngcần phải nghiền ngẫm nhiều đầu tư nhiều mà vẫn giới thiệu định hướng được vấn đề, nội dungbài dạy
Ví dụ: Để dạy bài “Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân” (Ngữ Văn 11) người dạy có thể dẫn vào bài bằng lời dẫn sau: Mỗi người Việt Nam đã đang và sẽ mãi mãi sử dụng một kho tài sản quí báu được ông cha truyền lại từ ngàn đời Tài sản này càng sử dụng càng phong phú, càng giàu có thêm.Đó là ngôn ngữ của dân tộc – tiếng mẹ đẻ - Tiếng Việt Mỗi lời nói của chúng
ta hằng ngày là biểu hiện cụ thể của việc sử dụng tài sản ngôn ngữ vào đời sống con người.Vậy ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân có quan hệ như thế nào?Để giải đáp thắc mắc trên cô mời cả lớp cùng đi vào bài học hôm nay
Tuy nhiên cách sử dụng lời dẫn trực tiếp này không tạo được thử thách với người học, nóchỉ dừng lại ở việc định hướng giới thiệu nội dung bài mới Chính vì thế khi sử dụng cách nàyngười dạy cần khéo léo, thay đổi “màu sơn” để tạo hứng thú cho người học tránh sự lập lại nhàmchán
1.2: Từ một nhận định, đánh giá để đi vào bài mới
Gv có thể lấy một câu nhận định, đánh giá từ một nhà văn, nhà thơ hay một nhà phê bìnhvăn học, và có thể là nhận định của chính giáo viên để đi vào bài Nhưng nhận định, đành giá đócần phải phù hợp, có ý nghĩa tích cực và có liên quan đến bài học mới Cách dẫn này giúp các
em có thêm được kiến thức mới, giúp ích cho phần làm văn, đồng thời bổ sung, làm giàu vốnkiến thức cho người giáo viên
Trang 5Ví dụ: Vào bài Truyện An Dương Vương và Mị Châu-Trọng Thủy, ta có thể dẫn như sau:Nhà thơ Tố Hữu, trong bài thơ Tâm sự đã viết: “Tôi kể ngày xưa chuyện Mị Châu, Trái tim lầmchỗ để trên đầu Nỏ thần vô ý trao tay giặc, Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu.” Đó là cách đánh giácủa ông về một nhân vật trong truyền thuyết đặc sắc: Truyện An Dương Vương và Mị Châu –Trọng Thủy Trải qua hàng nghìn năm đến nay, câu chuyện ấy vẫn đem lại cho chúng ta nhữngbài học sâu sắc Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về câu chuyện đó
1.3: Trích dẫn danh ngôn
Danh ngôn là những lời răn dạy, những câu triết lí mang hàm ý sâu sắc, có tác dụng răn dạyđược mọi người sử dụng trong cuộc sống hằng ngày.Trích dẫn danh ngôn để dẫn nhập vào bàimới có thể thu hút được sự chú ý của học viên, tạo sự mới mẽ, khác lạ, kích thích nâng cao hứngthú tìm tòi khám phá tri thức ở học viên Khi dạy học nếu giáo viên biết trích dẫn danh ngôn hợp
lí sẽ khiến cho ngôn ngữ có sức mạnh hơn hẵn những lời nói tản mản, vụn vặt
Ví dụ: Khi dạy “Lưu biệt khi xuất dương – Phan Bội Châu” Giáo viên có thể dẫn “Chúng
ta từng nghe “Làm trai cho đáng nên trai Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng” (ca dao) Chí làmtrai một đề tài không mới không hiếm trong thơ ca Việt Nam Nó được thể hiện rõ nét trong tácphẩm của Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Công Trứ Nhưng đến Phan Bội Châu quan niệm này đãđược kế thừa và thể hiện một cách mới và và táo bạo Điều này được cụ thể hóa trong tác phẩmLưu biệt khi xuất dương mà chúng ta sẽ hoc ngày hôm nay
2 LIÊN HỆ THỰC TẾ ĐỂ VÀO BÀI
Văn chương nghệ thuật luôn gắn liền với thực tiễn, và nhiều năm gần đây việc tích hợpgiáo dục thực tiển, kĩ năng sống…đang được áp dụng rất phổ biến trong tất cả các môn học.Phân môn Ngữ văn là môn cần được áp dụng một cách sát sao hơn hết, do đó việc liên hệ từ thực
tế để dẫn dắt vào bài (hay ngược lại) là một việc cần thiết - Việc liên hệ thực tế để đi vào bài sẽgiúp các em có cái nhìn toàn diện hơn, các em sẽ được mở mang tầm mắt thay vì chỉ chăm chúnhìn vào SGK, vào lí thuyết suông Nó còn giúp các em bổ sung vào phần dẫn chứng khi làmvăn
Vd: GV có thể đi từ nạn bạo hành gia đình đang diễn ra rất phổ biến trong xã hội ngày nay
để vào bài “Chiếc thuyền ngoài xa” (Nguyễn Minh Châu ) Hoặc trước khi vào bài Giữ gìn sựtrong sáng của tiếng Việt, GV liên hệ chương trình truyền hình Giữ gìn sự trong sáng của tiếngViệt của đài HTV7 lúc 12h55 mỗi ngày
3 GIẢ ĐỊNH TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ ĐỂ VÀO BÀI MỚI
“Tư duy luôn bắt đầu từ một vấn đề” xác định được vấn đề và xây dựng được tình huống
có vấn đề là hạt nhân của dạy học nêu vấn đề Để dẫn dắt vào bài mới bằng tình huống có vấn đềngười dạy có thể tạo ra những vấn đề giả định bằng hệ thống câu hỏi tình huống Tình huống đặt
ra cần bám sát vào nội dung, tư tưởng bài hoc, tình huống đặt ra có thể là để học sinh độc lập tưduy, cũng có thể rộng hơn là để học viên bàn bạc thỏa luận mở đầu bài dạy
Thành công của phương pháp này là từ tình huống người dạy đặt ra, học viên có thể lí giảihiểu một phần nội dung bài dạy, hoặc sẽ mang theo thắc mắc vào học tập, và lần lượt khơi mởvấn đề để đi đến câu trả lời, khi bài học kết thức cũng là lúc các em tìm, hoàn thiện đáp án – mộtcách kích thích hứng thú tìm tòi kiến thức và khắc sâu kiến thức
Ví dụ:
- Khi dạy bài Hồn Trương Ba, da hàng thịt – Nguyễn Minh Châu giáo viên có thể đưa ratình huống: Nhu cầu sống của con người là rất lớn Giả sử nếu một ngày nào đó em phải lựa
Trang 6chọn: ra đi vĩnh viễn hoặc sống nhưng linh hồn phải nương nhờ vào một thân xác không là củamình Em sẽ làm gì?
-Hay khi dạy “Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm” giáo viên có thể đặt nhưng câu hỏi tìnhhuống như sau: Nếu phải trả lời những câu hỏi sau em sẽ trả lời như thế nào: theo em đất nước ta
có từ bao giờ? Do ai tạo nên? Và em sẽ làm gì với đất nước mình?
4 SỬ DỤNG KÊNH HÌNH ĐỂ VÀO BÀI MỚI
Vào đầu tiết, GV có thể cho HS xem một đoạn phim hoặc một số hình ảnh có liên quan đếnbài học mới, từ đó kích thích trí tò mò giúp các em đi vào tìm hiểu bài mới một cách dễ dànghơn Biện pháp này có thể thay cho lời dẫn tạo cảm giác chân thực, sinh động kích thích khámphá bài mới
Tuy nhiên để thành công trong thời lượng ít ỏi của phần vào bài người dạy cần phải chọnlọc những kênh hình phù hợp, mang tính bao quát nhất tránh giới thiệu quá nhiều tranh ảnh,video cùng một nội dung
Ví dụ: Khi dạy Chí Phèo – Nam Cao; Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài giáo viên có thể giớithiệu một trích đoạn phim được chuyển thể từ tác phẩm Hoặc giáo viên có thể sử dụng tranh ảnh
để học viên khám phá nội dung bài học
Giáo viên cũng có thể sử dụng hình ảnh để học viên dự đoán nội dung thể hiện trong bứctranh và đó cũng là nội dung bài học Ví dụ: Khi dạy “Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn MinhChâu” giáo viên có thể vào bài bằng hình ảnh sau
5 VẬN DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI ĐỂ VÀO BÀI
Để giảm bớt sự căng thẳng sau vài phút trả bài, Gv có thể cho HS chơi một trò chơi nhỏ để
đi vào bài Với cách làm này vừa tạo được không khí vui nhộn, sôi động trong giờ học, giảm bớt
sự nhàm chán, buồn ngủ vừa giúp các em có thêm sự nhạy bén, linh hoạt trong giao tiếp
Vd: Học bài Đặc điểm ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết, Gv mời 2 HS (HS năng động) lênbảng Một HS sẽ diễn tả các từ ngữ đã cho sẵn: con bướm, bác sĩ, giáo viên… (không được nói)
HS còn lại sẽ nhìn vào hành động, cách diễn tả đó để đoán từ ngữ Sau đó, GV sẽ chốt lại, đây làmột trong những đặc điểm của ngôn ngữ nói, còn ngôn ngử viết thì có những đặc điểm nào?Hôm nay chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu bài Đặc điểm ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết
IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Trang 7Dạy văn – học văn là một môn học khó nhiều chữ, nhiều lời đôi khi gây ra sự nhàm cháncho học viên đặc biệt là học viên ở các Trung tâm GDTX Vì vậy để khắc phục tình trạng trên tôi
đã cụ thể hóa các biện pháp trên vào tiết dạy và nhận được kết quả như sau
Ý kiến Cảm nhận của em khi học tiết Ngữ Văn trong năm học 2014 -2015
Việc giúp HS ham thích học môn Ngữ văn, nắm bắt được những kiến thức cơ bản của bàihọc, là một yêu cầu cấp thiết mà mỗi giáo viên Ngữ văn chúng ta cần phải nghiên cứu, tìm tòisáng tạo trong giảng dạy để đạt được hiệu quả cao Dẫn vào bài không mất nhiều thời gian củamột tiết dạy, dẫn vào bài tạo được không khí tích cực cho tiết dạy Chính vì vậy đây là một khâukhông thể thiếu trong dạy và học Ngữ Văn
Trang 8C PHẦN KẾT LUẬN
I KẾT LUẬN
Trên đây là một số giải pháp của tôi đưa ra nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong giờ họcmôn Ngữ văn Chúng ta tin tưởng rằng nó sẽ rất cần thiết để cho nhiều giáo viên giảng dạy bộmôn Ngữ văn và các bộ môn khác tham khảo, học tập Song với khả năng và kinh nghiệm cóhạn, thiết nghĩ bài tham luận còn rất nhiều hạn chế như tính mới, tính lô- gíc nên tôi rất mongđược sự tham gia góp ý của các đồng nghiệp xa gần để hoàn thiện và được áp dụng rộng rãi
II KIẾN NGHỊ
Để việc dạy và học Ngữ Văn không trở nên nhàm chán, áp lực thì người giáo viên và họcviên cần phải có tiếng nói chung, người đi đầu của quá trình đó phải là người dạy, người thầy,người cô đứng trên bục giảng Để làm được điều đó chúng ta cần:
- Đa dạng hóa, đổi mới nội dung, phương pháp hình thức học tập trong trường học Không
vì nghĩ mình là giáo viên hệ GDTX mà xem nhẹ việc đổi mới phương pháp giảng dạy, hoặc nănglực của người học
- Tìm hiểu, phân tích sở thích, tâm lí học viên để có biện pháp lôi cuốn tạo hứng thú mônhọc nhất là đối với học viên hệ GDTX đây là việc làm hết sức cần thiết
Phê duyệt của lãnh đạo
Giáo viên thực hiện
Lê Phạm Hương Diệu
Trang 9PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH DẪN VÀO BÀI
1 Tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa- Nguyễn Minh Châu”
Trang 10- Qua việc thực hiện các giải pháp trên của đề tài vào các bài dạy môn Ngữ
văn, người viết đã rút ra một số những kinh nghiệm sau:
+ Cần tạo hứng thú nhiều hơn nữa cho học sinh trong giờ học môn Ngữ
văn, đặc biệt là phần dẫn vào bài học
+ Tuỳ vào đối tượng học sinh của lớp học mà người dạy chọn giải pháp tạo
hứng thú ở phần dẫn vào bài học cho phù hợp, nhưng luôn có hướng từ dẫn vào bài
trực tiếp bằng lời dẫn của giáo viên đến dẫn vào bài gián tiếp thông qua một số
hoạt đông Nếu lớp học không thuận lợi cho việc áp dụng giải pháp 2 buộc người
dạy chỉ dừng lại ở giải pháp 1 thì người dạy cũng nên có những điểm nhấn gây ấn
tượng thông qua giọng điệu và cử chỉ trong lời dẫn của mình để học sinh dễ có
cảm hứng hơn trong thời điểm “dạo đầu” này
- Người viết cũng xin đưa ra một số khuyến nghị để tăng khả năng áp dụng
các giải pháp của đề tài vào thực tiễn, cụ thể như sau:
+ Đối với loại bài học tiếng Việt, việc tạo hứng thú ở phần mở đầu là tương đối khó nhưng không phải là không có cách Người dạy nên soạn giảng xong xuôi,
sau đó mới chuẩn bị cho việc tạo hứng thú ở phần mở đầu bài học Bởi lẽ, loại bài
học này chủ yếu là cung cấp kiến thức và áp dụng vào bài tập Cho nên, soạngiảng
trước, người dạy sẽ thấy có những đơn vị kiến thức, có những bài tập kích thích
được sự tò mò của học sinh
Hứng thú là một trạng thái tâm lí rất cần thiết trong đời sống con người Bởi
có hứng thú, con người học tập, lao động và vui chơi mới hăng say, nhiệt tình Đặc
biệt, trong hoạt động dạy và học nói chung và dạy và học môn Ngữ văn nói riêng,
hứng thú không chỉ giúp người học vui học, sáng tạo mà còn giúp người dạy nhập
tâm, truyền hết cái thần của bài học Trong một tiết học mà cả thầy và trò đều hứng
thú, say mê đi chiếm lĩnh bầu trời tri thức thì tiết học ấy sẽ sinh động đến nhường
nào
Hoạt động dạy và học môn Ngữ văn quả thực rất cần có hứng thú, mà một trong những khâu cần tạo hứng thú nhất là phần dẫn vào bài học Bởi lẽ, bất
kì một
Trang 11hoạt động nào cũng đều cần có sự mở đầu, dẫn dắt Trong mỗi tiết học môn Ngữ
văn, phần dẫn vào bài học là một khâu quan trọng góp phần quyết định đến hiệu
quả của cả giờ học Đây là thời điểm “dạo đầu” để giáo viên tìm cách tạo động cơ
học tập cho học sinh
Vì thế, hòa vào xu hướng đổi mới phương pháp dạy và học nói chung và dạy
và học môn Ngữ văn nói riêng, người viết xin được đưa ra những kiến giải về vấn
đề “Đổi mới dạy và học môn Ngữ văn qua việc tạo hứng thú ở phần dẫn vào bài
học” cho những bước đầu tập nghiên cứu của mình
Có nhiều cách dẫn vào bài học tùy theo mục tiêu, nội dung của tiết học, nănglực, thiên hướng của học sinh và năng lực của bản thân giáo viên Trong phạm vi
sáng kiến kinh nghiệm này, người viết bước đầu đưa ra một số kĩ thuật dẫn vào bài
học hiệu quả, tạo hứng thú học tập cho học sinh trong môn Ngữ văn (có minhhọa
cụ thể áp dụng cho một số loại bài học, đối tượng học sinh) Thiết nghĩ, đây
viết xin đưa ra một số định nghĩa về khái niệm này như sau:
+ Hứng thú là tâm trạng ham thích, cảm thấy có hào hứng Ví dụ: Tác
phẩm gây được hứng thú cho người đọc (theo nhóm tác giả Hoàng Phê, Từ điển
tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, 2004, trang 473)
quá trình hoạt động (theo Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Quang Uẩn)
Như vậy, hứng thú biểu hiện ở sự tập trung chú ý cao độ, ở sự say mê hấp